PL169698B1

PL169698B1 - Wkret i koncówka narzedzia wkrecajacego PL PL PL

Info

Publication number: PL169698B1
Application number: PL92295389A
Authority: PL
Inventors: Armin Schuster
Original assignee: Adolf Wuerth Gmbh & Co Kg
Priority date: 1991-07-24
Filing date: 1992-07-23
Publication date: 1996-08-30
Also published as: FI923349A0; DK0524617T3; ES2106109T3; FI101496B1; DE59208883D1; GR3025600T3; RU2091617C1; CZ286561B6; CZ229192A3; PL295389A1; JP3545771B2; US5435680A; DE4124472A1; NO308675B1; JPH05196020A; FI923349L; NO922948D0; EP0524617B1; NO922948L; ATE158062T1

Abstract

1. Wkret z czescia koncowa do obracania wkreta i u ksztaltowanym w niej elementem obracajacym w postaci wglebienia, znamienny tym, ze scianka boczna (3), prze- znaczona do stykania sie z narzedziem obracajacym, podczas obracania wkreta, swoim promieniowo zew- netrznym i/lub promieniowo wewnetrznym obszarem lezy na walcowej powierzchni, odbiegajacej od powierz- chni walca obrotowego, a pozostalym swoim obszarem lezy na stozkowej powierzchni (6) stozka zwezajacego sie w wewnetrzna przestrzen wglebienia (2). 10. Koncówka narzedzia wkrecajacego do obracania wkreta z umieszczonym na niej elementem obracajacym w postaci wystepu, znamienna tym, ze scianka boczna (16) przeznaczona do stykania sie z wkretem podczas obracania wkreta, swoim promieniowo zewnetrznym i/lub promieniowo wewnetrznym obszarem lezy na wal- cowej powierzchni odbiegajacej od powierzchni walca obrotowego, a pozostalym swoim obszarem lezy na stoz- kowej powierzchni (19) stozka zwezajacego sie w kie- runku zewnetrznego konca wystepu, przy czym ksztalt koncówki jest komplementarny do uksztaltowania do obracania wkreta znajdujacego sie we wkrecie. 19. Wkret z czescia koncowa do obracania wkreta i umieszczonym na niej elementem obracajacym w postaci wystepu, znamienny tym, ze scianka boczna (16) przezna- czona do stykania sie z narzedziem obracajacym podczas obracania wkreta, swoim promieniowo zewnetrznym i/lub promieniowo wewnetrznym obszarem lezy na wal- cowej powierzchni odbiegajacej od powierzchni walca obrotowego, a pozostalym swoim obszarem lezy na stoz- kowej powierzchni (19) stozka zwezajacego sie w kie- runku zewnetrznego konca wystepu. FIG.1 FIG.4 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest wkręt z wgłębieniem lub występem do wsadzania lub osadzania końcówki narzędzia wkręcającego i końcówka narzędzia wkręcającego przeznaczona do stosowania z tym wkrętem.

W przypadku spotykanego powszechnie wkręta wgłębienie do wsadzania końca narzędzenia wkręcającego jest ukształtowana krzyżowo, a taki wkręt znany jest jako wkręt z rowkiem krzyżowym. Ścianki boczne wgłębienia, przewidziane do przenoszenia przekazywanego przez montera momentu obrotowego, są usytuowane z określonym nachyleniem względem odcinka podłużnego wkręta. Przy wywieraniu na wkręt momentu obrotowego pewna część siły ze względu na to ukośne usytuowanie ścianek przeistacza się w siłę, która usiłuje wypchnąć narzędzie wkręcające z rowka.

W przypadku trudno obracającego się wkręta występuje tendencja do wypychania narzędzia wkręcającego z rowka. W ten sposób siła obracająca, będąca do dyspozycji podczas wkręcania wkręta, zostaje ograniczona. Skośne usytuowanie ścianek bocznych jest głęboko przemyślane, tak aby uzyskać dobre przyleganie narzędzia i aby uzyskać osiowanie przy wsadzaniu narzędzia wkręcającego. Znane jest również umieszczanie we łbach wkrętów wgłębień, których ścianki boczne są usytuowane równolegle względem osi podłużnej wkręta. Wprawdzie w tym przypadku nie powstaje siła składowa, która by usiłowała wypchnąć narzędzie wkręcające z wgłębienia, jednak występują tu innego rodzaju problemy. Aby umożliwić wsadzenie narzędzia wkręcającego musi ono mieć nieco mniejszy wymiar niż samo wgłębienie. Oznacza to, że wokół narzędzia musi istnieć z każdej jego strony szczelina. Podczas wywierania na nie momentu obrotowego następuje przyleganie tylko do poszczególnych występów, przy czym przyleganie takie na ogół ma charakter liniowy. Ponadto trzeba jeszcze wziąć pod uwagę to, że narzędzie wkręcające i/lub wkręt mogę się różnić od żądanego, idealnego ich kształtu ze względu na pewne tolerancje, uwarunkowane technologią wykonania. Tak więc mogą mieć miejsce przypadki, w których z kilku istniejących powierzchni przylegania wykorzystane zostaną tylko dwie. Przykładem tego rodzaju kształtu wybrania jest wgłębienie sześciokątne względnie wgłębienie ograniczone stykającymi się ze sobą wzajemnie zarysami łuków koła. Takie łuki mogą być wygięte naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz lub też wszystkie w tym samym kierunku.

169 698

W przypadku znanego ukształtowania do obracania wkręta znanego z opisu patentowego nr WO-83/02983 istnieje kilka wypukłych powierzchni bocznych, których krawędzie stykowe stanowią ukierunkowane naprzemiennie na zewnątrz i do wewnątrz krawędzie. Ponadto z niemieckiego opisu patentowego nr DE-A1-3 501414 znany jest wkręt, w którym wybranie do wkręcania wkręta i przystosowane do niego narzędzie wkręcające posiadają pojedyncze, ukierunkowane promieniowo skrzydełka o usytuowanych promieniowo płaskich ściankach bocznych. Zewnętrzne krawędzie skrzydełek są usytuowane jako leżące na powierzchni stożkowej lub powierzchni podobnej do piramidy, współosiowej względem osi podłużnej wkręta. Ze względu na promieniowe usytuowanie powierzchni bocznych skrzydełek, posiadają one zwiększającą się w kierunku na zewnątrz szerokość, która jednak nie przyczynia się do zwiększenia wytrzymałości narzędzenia. W odniesieniu do kształtu narzędzia do wkręcania wkrętów, który różni się od określonego matematycznie, żądanego kształtu, następuje przy tego rodzaju ukształtowaniu liniowe stykanie się z poszczególnymi skrzydełkami, przy czym może również zdarzać się przyleganie do jednego tylko z sześciu skrzydełek.

W odniesieniu do innego znanego wykonania łba wkręta przedstawionego w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr US-A-3 584 667 obwód zewnętrzny walcowego wybrania względnie walcowego występu jest utworzony przez odcinki łuków koła, ukierunkowane wypukłościami naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz i przechodzące w siebie nawzajem po stycznej. Przy tym odcinki łuków koła ukierunkowane do wewnątrz posiadają dwukrotnie większą średnicę od odcinków łuków skierowanych na zewnątrz. Na skutek takiego ukształtowania powierzchnia przylegania pomiędzy narzędziem a wkrętem ulega zwiększeniu i nie jest już usytuowana najednej linii. Równocześnie ze względu na wymaganą szczelinę pomiędzy narzędziem a łbem wkręta powstają siły, które działają na narzędzie poprzecznie do kierunku podłużnego. Wprawdzie powoduje to polepszenie przylegania istotnego dla przenoszenia momentu obrotowego, przypuszczalnie jednak powoduje także to, że narzędzie jest umieszczone mimośrodowo.

Celem wynalazku jest takie ukształtowanie wkręta w celu jego obracania, w którym zapewnione jest dobre prowadzenie narzędzia we wkręcie, jak również przenoszenie dużego momentu obrotowego bez powodowania równocześnie zjawiska wypychania narzędzia. Tego rodzaju wkręt powinien nadawać się zwłaszcza do wkręcania go w sposób mechaniczny. Przy tym powinien ulec wydłużeniu okres trwałości do produkowania wkręta.

Wkręt z częścią końcową do obracania wkręta i ukształtowanym w niej elementem obracającym w postaci wgłębienia według wynalazku charakteryzuje się tym, że ścianka boczna, przeznaczona do stykania się z narzędziem obracającym, podczas obracania wkręta swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni, odbiegającej od powierzchni walca obrotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni stożka zwężającego się w wewnętrzną przestrzeń wgłębienia.

Korzystnie, stożkowa powierzchnia znajduje się, patrząc w kierunku promieniowym, w wewnętrznym obszarze ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta.

Korzystnie ukształtowanie do obracania wkręta ma w przekroju poprzecznym występujące tylko linie zakrzywione-nieprostoliniowe.

Korzystnie części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu wkręta i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej wkręta tak, że nie powodują powstawania siły składowej w kierunku podłużnym wkręta.

Korzystnie ukształtowanie do obracania wkręta ma przekrój poprzeczny przez jego walcową część stały na całej jego wysokości.

Korzystnie obwód zewnętrzny ukształtowania do obracania wkręta posiada występy, ukierunkowane naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz.

Korzystnie części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej są usytuowane w przybliżeniu równolegle do osi obrotu wkręta i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej wkręta tak, że podczas obracania wkręta powstaje siła składowa działająca w przybliżeniu w kierunku promieniowym do wewnątrz.

169 698

Korzystnie najmniejsza średnica stożkowej powierzchni jest równa minimalnemu wymiarowi i/lub największa średnica stożkowej powierzchni jest mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego ukształtowania do obracania wkręta.

Korzystnie części ścianki bocznej nie leżące na stożkowej powierzchni są usytuowane w zasadzie równolegle względem osi podłużnej wkręta.

Dla wkręcania względnie wykręcania powyższego wkręta według wynalazku proponuje się końcówkę narzędzia wkręcającego o korzystnych cechach określonych poniżej. Pod pojęciem narzędzie wkręcające należy rozumieć tu każde narzędzie do obracania wkrętów lub śrub, w tym również i klucz maszynowy.

Końcówka narzędzia wkręcającego do obracania wkręta z umieszczonym na niej elementem obracającym w postaci występu, według wynalazku charakteryzuje się tym, że ścianka boczna przeznaczona do stykania się z wkrętem podczas obracania wkręta, swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni odbiegającej od powierzchni walca obrotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni stożka zwężającego się w kierunku zewnętrznego końca występu, przy czym kształt końcówki jest komplementarny do ukształtowania do obracania wkręta zanjdującego się we wkręcie.

Korzystnie stożkowa powierzchnia znajduje się, patrząc w keirunku promieniowym, w wewnętrznym obszarze ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta.

Korzystnie części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu końcówki i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej końcówki tak, że nie powodują powstawania siły składowej w kierunku podłużnym wkręta.

Korzystnie części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu końcówki i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej końcówki tak, że podczas obracania wkręta powstaje siła składowa działająca w przybliżeniu w kierunku promieniowym do wewnątrz.

Korzystnie części ścianki bocznej nie leżące na stożkowej powierzchni są usytuowane w zasadzie równolegle względem osi podłużnej końcówki.

Wkręt z częścią do obracania wkręta i umieszczonym na niej elementem obracającym w postaci występu, według wynalazku charakteryzuje się tym, że ścianka boczna przeznaczona do stykania się z narzędziem obracającym podczas obracania wkręta, swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni odbiegającej od powierzchni walca obrotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni stożka zwężającego się w kierunku zewnętrznego końca występu.

Korzystnie stożkowa powierzchnia znajduje się, patrząc w kierunku promieniowym, w wewnętrznym obszarze ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta.

169 698 7

Korzystnie obwód zewnętrzny ukształtowania do obracania wkręta posiada występy ukierunkowane naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz.

Korzystnie części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu wkręta i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej wkręta tak, że podczas obracania wkręta powstaje siła składowa działająca w przybliżeniu w kierunku promieniowym do wewnątrz.

Do wkręcania względnie wykręcania tego wkręta przeznaczona jest końcówka narzędzia wkręcającego o poniższych cechach.

Końcówka do narzędzia wkręcającego do obracania wkręta z ukształtowanym w niej elementem obracającym w postaci wgłębienia według wynalazku charakteryzuje się tym, że ścianka boczna, przeznaczona do stykania się z narzędziem obracającym, podczas obracania wkręta, swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni, odbiegającej od powierzchni walca obrotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni stożka zwężającego się w wewnętrzną przestrzeń wgłębienia, przy czym kształt końcówki jest komplementarny do ukształtowania do obracania wkręta znajdującego się na wkręcie.

Korzystnie części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej są usytuowane w przybliżeniu równolegle do osi obrotu końcówki i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej końcówki tak, że nie powodują powstawania siły składowej w kierunku podłużnym wkręta.

Wskutek tego, że części ścianki bocznej, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej, są usytuowane w zasadzie równolegle do osi obrotu wkręta, a więc na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej wkręta, to nie występują żadne siły składowe, które powodowałyby wypychanie narzędzia wkręcającego z wgłębienia lub powodowałyby odpychanie klucza płaskiego od występu. Stożkowe powierzchnie na wkręcie i/lub na końcówce narzędzia wkręcającego nie mogą powodować wspomnianego odsuwania narzędzia, ponieważ nie posiadają one żadnych, usytuowanych promieniowo części powierzchni.

Za pomocą wkręta według wynalazku następuje prowadzenie narzędzia wkręcającego po powierzchni stożka kołowego, natomiast do przenoszenia działania narzędzia na wkręt służą części o niekołowym kształcie, wystające poza stożkową powierzchnię w kierunku na zewnątrz lub do wewnątrz. Tego rodzaju prowadzenie narzędzia powoduje równocześnie jego osiowanie, tak że

169 698 wykonane jako niejednakowe, na skutek odchyłek, narzędzie i/lub wkręty, przylegają wzajemnie do siebie stosunkowo równomiernie.

Stożkowa powierzchnia w przypadku wgłębienia może występować zarówno w obszarze wewnętrznym ścianki bocznej jak też w jej obszarze zewnętrznym, a zatem poniżej będzie się mówiło zarówno o stożku wewnętrznym, jak i o stożku zewnętrznym.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia część końcową wkręta lub narzędzia wkręcającego do obracania wkręta z umieszczonym na niej wgłębieniem, pokazaną w widoku z góry, fig. 2 - swobodny koniec wkręta lub narzędzia wkręcającego do wkręcania wkrętów pokazany w widoku z boku, fig. 3 - część końcową wkręta lub narzędzia wkręcającego z fig. 1, ukształtowaną do obracania wkręta, pokazaną w przekroju, fig. 4 - część końcową narzędzia dla wkręta z fig. 3, ukazaną w widoku perspektywicznym, fig. 5 - część końcową wkręta z łbem wpuszczanym ukształtowaną do obracania wkręta, lecz z odmiennym wybraniem, pokazaną w widoku z góry, a fig. 6 - część końcową wkręta z łbem wpuszczanym z fig. 5, ukształtowanym do obracania wkręta, pokazaną w przekroju podłużnym.

Na figurze 1 pokazano w widoku z góry zakończenie jakie może występować na końcu wkręta. W części końcowej 1 wkręta ukształtowane jest wgłębienie 2, które można wykonać na przykład przez wyciskanie na zimno lub podobną metodą. Wgłębienie 2 umożliwia wprowadzenie w nie narzędzia wkręcającego do obracania wkręta, takiego jak na przykład wkrętak lub część wkładana wkrętaka. Dla umożliwienia przenoszenia momentu obrotowego ścianka boczna 3 wgłębienia 2 tworzy pewien kontur o zarysie odmiennym od kształtu kołowego. W pokazanym przykładzie wykonania kontur zewnętrzny jest utworzony przez sześć odcinków łuków koła 4, wysklepionych w kierunku na zewnątrz i połączonych wzajemnie ze sobą wygiętymi do wewnątrz odpowiednimi odcinkami łuków 5 koła. Przy tym wygięte do wewnątrz odcinki łuków 5 koła posiadają dwukrotnie większy promień. Ścianka boczna 3 wgłębienia 2 na swoim obszarze ukierunkowanym promieniowo do wewnątrz, a zatem na obszarze odcinków łuków 5 skierowanych do wewnątrz, jest utworzona przez powierzchnie 6, rozmieszczone równomiernie na obwodzie wgłębienia 2 usytuowane na stożkowej powierzchni. Stożkową powierzchnię tworzy hipotetyczny stożek, który jest tak ukierunkowany, że wierzchołek tego stożka skierowany jest do wnętrza wgłębienia 2.

Zamiast odcinków łuków koła o występującej naprzemiennie wypukłej lub wklęsłej krzywiźnie, tworzących zewnętrzny kontur wgłębienia 2, we łbie śruby może być również umieszczone takie wgłębienie, którego kontur zewnętrzny jest ukształtowany przez regularny wielokąt, na przykład przez sześciokąt. Również i w tym przypadku poszczególne części ścianki bocznej biegną względem stałego promienia jako usytuowane na przemian na zewnątrz i do wewnątrz. Również i to wgłębienie w obszarze krawędzi wewnętrznej może być utworzone przez tego rodzaju powierzchnie stożkowe 6.

Na figurze 3 zostało pokazane w przekroju poprzecznym oglądanym z boku wgłębienie 2. Przekrój pokazany na fig. 3 został wykonany wzdłuż linii III - III, zaznaczonej na fig. 1, to znaczy, jest on wykonany wzdłuż największego wymiaru poprzecznego wgłębienia 2. Widoczne w tym przekroju poprzecznym na prawo i na lewo ścianki boczne należą zatem do skierowanych na zewnątrz odcinków łuków 4 koła, przy czym należy tu zauważyć, że ścianki boczne 7 przebiegają równolegle do osi podłużnej względnie osi obrotu wkręta.

Pomiędzy każdymi dwoma ukierunkowanymi na zewnątrz odcinkami łuków 4 koła widać powierzchnię stożkową 6 płaszcza stożka. Powierzchnie 6 są tak ukształtowane, że przy wchodzeniu ich do wnętrza wgłębienia 2 odpowiednio zmniejsza się ich szerokość oraz ich odległość od osi obrotu. Zatem tworzą one pewien rodzaj stożka wciętego.

Jak można zauważyć patrząc na widok z góry pokazany na fig. 1, jak również na przekrój ukazany na fig. 3, średnica 9 stożka, na którym leżą powierzchnie stożkowe 6, jest na zewnętrznym końcu wgłębienia 2 mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego wgłębienia 2, który jest wyznaczony odległością wzajemną obu ścianek bocznych 7. W obszarze dna 10 wgłębienia 2 średnica stożka jest równa minimalnemu wymiarowi poprzecznemu 11 wgłębienia, który został zaznaczony na fig. 1.

Jeśli umieściłoby się powierzchnie stożkowe (patrząc w kierunku promieniowym), nie w obszarze wewnętrznym wgłębienia, lecz w jego obszarze zewnętrznym, to średnica stożka mierzona

169 698 9 na zewnętrznym końcu 8 byłaby równa maksymalnej średnicy poprzecznej, a na dnie byłaby większa od minimalnego wymiaru poprzecznego 11.

Na figurze 2 pokazano zakończenie części wkładanej narzędzia wkręcającego, za pośrednictwem której można obracać wkręt z fig. 1 i 3. Na końcu tego narzędzia umieszczony jest występ 15 z biegnącą wokół niego boczną ścianką 16. Ściankę boczną 16 tworzą wygięte w kierunku na zewnątrz odcinki łuków 17 koła i umieszczone między nimi, wygięte do wewnątrz odcinki łuków 18 koła, posiadające dwukrotnie mniejszy promień.

W widoku z góry omawiana część końcowa pokazana na fig. 2 nie różni się od pokazanej na fig. 1. Patrząc w promieniowo wewnętrznym obszarze ścianki bocznej ścianka ta jest tworzona przez powierzchnie stożkowe 19 płaszcza stożka, które wszystkie znajdują się na tym stożku. Wierzchołek stożka na fig. 2 jest skierowany do góry, a zatem w kierunku przeciwnym względem końca narzędzia, względnie w kierunku wgłąb wybrania 2, pokazanego na fig. 2.

Na swobodnym końcu 20 występu 15 średnica stożka jest równa minimalnemu wymiarowi poprzecznemu występu 15, podczas gdy na części końcowej występu 15, usytuowanej odwrotnie względem swobodnego końca 20 występu 15, średnica stożka jest mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego występu 15.

Swobodny koniec występu 15 jest utworzony przez bardzo płaski stożek 21, który odpowiada w przybliżeniu stożkowemu dnu 10 wgłębienia 2.

Na figurze 4 pokazano w widoku perspektywicznym układ z fig. 2. Dla lepszego zobrazowania kształtu stożka 21, zaznaczono tu ukształtowanie poszczególnymi liniami, które nie przedstawiają sobą jednak żadnych żeber lub tym podobnych krawędzi.

Jeśli wsadza się narzędzie wkręcające z występem według fig. 2 we wgłębienie 2 w łbie wkręta, to powierzchnie stożkowe 19 i 6 wchodzą w położenie wzajemnego przylegania. Prowadzą one narzędzie bez luzów podczas obracania wkręta wokół jego osi obrotu względnie wokół jego osi podłużnej. Wskutek tego zaokrąglone występy 17 narzędzia wkręcającego osiągają położenia przylegania do wygiętych w kierunku zewnętrznym odcinków łuków 4 koła, tworzących zarys ścianki bocznej wgłębienia 2. Na skutek zjawiska osiowania narzędzia względem wkręta, powodowanego przez oba stożki 6,19, uzyskuje się bardziej równomierne przyleganie występów przekroju poprzecznego występu narzędzia. Podczas obracania występują tylko siły działające w kierunku obracania, tak że narzędzie nie jest wypychane w jakikolwiek sposób z wgłębienia.

Na figurach 1 i 3 pokazano wgłębienie w części końcowej wkręta, ukształtowanej do jego obracania, a na fig. 2 i 4 odpowiednio ukształtowane komplementarne części narzędzia. Oczywiście możliwy jest również układ odwrotny, a zatem umieszczenie na końcu wkręta występu, pokazanego na fig. 2 i 4, a w narzędziu wgłębienia, takiego jak pokazano na fig. 1 i 3.

Powierzchnia stożkowa może znajdować zastosowanie nie tylko w odniesieniu do pokazanego na rysunku kształtu wgłębienia lub występu. Również i w przypadku zwykłego rowka we włbie wkręta, tego rodzaju powierzchnia stożkowa może dawać szczególnie dobre wyniki. Centralna powierzchnia stożkowa w odniesieniu do rowka może na przykład zapobiegać wyślizgiwaniu się narzędzia na boki, co może występować w odniesieniu do wkrętów z rowkiem.

Powyższe uwagi odnoszą się również do wkrętów z rowkiem krzyżowym. Na fig. 5 i 6 został pokazany wkręt, w przypadku którego powodujące jego obracanie ukształtowanie 30 również ma ściankę boczną 31, usytuowaną na obwodowej powierzchni walca. Zewnętrzny kontur tej ścianki jest w tym przypadku utworzony przez uzupełniające się wzajemnie odcinki łuków 33 koła, które są tak rozmieszczone, że tworzą one ukierunkowane naprzemiennie występy 34 skierowane na zewnątrz i występy 35 skierowane do wewnątrz. Wszystkie odcinki łuków 33 są tak ukierunkowane, że swoją krzywizną są zawsze usytuowane w kierunku zewnętrznym. W obszarze ukierunkowanych do wewnątrz występów 35 ścianki boczne znajdują się na powierzchni stożkowej 36. Przy tym maksymalna średnica tej powierzchni stożkowej 36 jest mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego wybrania 30, podczas gdy najmniejsza średnica powierzchni stożkowej 36 jest równa najmniejszemu wymiarowi poprzecznemu wybrania 30. Usytuowanie powierzchni stożkowej widać wyraźnie na fig. 6, gdzie można zauważyć, że powierzchnie stożkowe są rozmieszczone w taki sposób, aby zostały zachowane skierowane na zewnątrz krawędzie 34 obracającego wkręt wybrania 30, natomiast ukierunkowane do wewnątrz występy 35 są spłaszczone przez powierzchnię stożkową 36.

169 698

Również w przypadku pokazanego na fig. 5 i 6 ukształtowania ścianki bocznej 31 wybrania 30 powstają podczas obracania wkręta siły, które działają promieniowo do wewnątrz, tak że narzędzie obracające wkręt jest osiowane na skutek działania powierzchni stożkowej 36. Części ścianki bocznej nie posiadające kształtu stożkowego są zatem tak ukształtowane, aby moment obrotowy podczas obracania wkręta ulegał przekształcaniu w siłę składową działającą w kierunku obwodowym i w siłę składową działającą w kierunku promieniowym.

Końcówki narzędzia wkręcającego według wynalazku nadają się, z uwagi na skomplikowany zarys ukształtowania do obracania wkręta, wyłącznie do stosowania z wkrętami wykonanymi według wynalazku.

FIG 4

34 36

FIG.6

FIG. 5

///77/¾

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 4,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Wkręt z częścią końcową do obracania wkręta i ukształtowanym w niej elementem obracającym w postaci wgłębienia, znamienny tym, że ścianka boczna (3), przeznaczona do stykania się z narzędziem obracającym, podczas obracania wkręta, swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni, odbiegającej od powierzchni walca obrotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni (6) stożka zwężającego się w wewnętrzną przestrzeń wgłębienia (2).
2. Wkręt według zastrz. 1, znamienny tym, że stożkowa powierzchnia (6) znajduje się, patrząc w kierunku promieniowym, w wewnętrznym obszarze ścianki bocznej (3) ukształtowania do obracania wkręta.
3. Wkręt według zastrz. 1, albo 2, znamienny tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma w przekroju poprzecznym występujące tylko linie zakrzywione-nieprostoliniowe.
4. Wkręt według zastrz. 3, znamienny tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (6) są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu wkręta i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej wkręta tak, że nie powodują powstawania siły składowej w kierunku podłużnym wkręta.
5. Wkręt według zastrz. 4, znamienny tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma przekrój poprzeczny przez jego walcową część stały na całej jego wysokości.
6. Wkręt według zastrz. 5, znamienny tym, że obwód zewnętrzny ukształtowania do obracania wkręta posiada występy, ukierunkowane naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz.
7. Wkręt według zastrz. 6, znamienny tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (6) są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu wkręta i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej wkręta tak, że podczas obracania wkręta powstaje siła składowa działająca w przybliżeniu w kierunku promieniowym do wewnątrz.
8. Wkręt według zastrz. 7, znamienny tym, że najmniejsza średnica stożkowej powierzchni (6) jest równa minimalnemu wymiarowi (11) i/lub największa średnica (9) stożkowej powierzchni (6) jest mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego ukształtowania do obracania wkręta.
9. Wkręt według zastrz. 8, znamienny tym, że części ścianki bocznej nie leżące na stożkowej powierzchni (6) są usytuowane w zasadzie równolegle względem osi podłużnej wkręta.
10. Końcówka narzędzia wkręcającego do obracania wkręta z umieszczonym na niej elementem obracającym w postaci występu, znamienna tym, że ścianka boczna (16) przeznaczona do stykania się z wkrętem podczas obracania wkręta, swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni odbiegającej od powierzchni walca obrotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni (19) stożka zwężającego się w kierunku zewnętrznego końca występu, przy czym kształt końcówki jest komplementarny do ukształtowania do obracania wkręta znajdującego się we wkręcie.
11. Końcówka według zastrz. 10, znamienna tym, że stożkowa powierzchnia znajduje się, patrząc w kierunku promieniowym, w wewnętrznym obszarze ścianki bocznej (16) ukształtowania do obracania wkręta.
12. Końcówka według zastrz. 11, znamienna tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma w przekroju poprzecznym występujące tylko linie zakrzywione-nieprostoliniowe.
13. Końcówka według zastrz. 12, znamienna tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (19) są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu końcówki i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej końcówki tak, że nie powodują powstawania siły składowej w kierunku podłużnym wkręta.
14. Końcówka według zastrz. 13, znamienna tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma przekrój poprzeczny przez jego walcową część, stały na całej jego wysokości.

169 698 3
15. Końcówka według zastrz. 14, znamienna tym, że obwód zewnętrzny ukształtowania do obracania wkręta posiada występy, ukierunkowane naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz.
16. Końcówka według zastrz. 15, znamienna tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (19) są usytuwane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu końcówki i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej końcówki tak, że podczas obracania wkręta powstaje siła składowa działająca w przybliżeniu w kierunku promieniowym do wewnątrz.
17. Końcówka według zastrz. 16, znamienna tym, że najmniejsza średnica stożkowej powierzchni (19) jest równa minimalnemu wymiarowi (11) i/lub największa średnica (9) stożkowej powierzchni jest mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego ukształtowania do obracania wkręta.
18. Końcówka według zastrz. 17, znamienna tym, że części ścianki bocznej nie leżące na stożkowej powierzchni (19) są usytuowane w zasadzie równolegle względem osi podłużnej końcówki.
19. Wkręt z częścią końcową do obracania wkręta i umieszczonym na niej elementem obracającym w postaci występu, znamienny tym, że ścianka boczna (16) przeznaczona do stykania się z narzędziem obracającym podczas obracania wkręta, swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni odbiegającej od powierzchni walca oblotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni (19) stożka zwężającego się w kierunku zewnętrznego końca występu.
20. Wkręt według zastrz. 19, znamienny tym, że stożkowa powierzchnia (19) znajduje się, patrząc w kierunku promieniowym, w wewnętrznym obszarze ścianki bocznej (16) ukształtowania do obracania wkręta.
21. Wkręt według zastrz. 20, znamienny tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma w przekroju poprzecznym występujące tylko linie zakrzywione-nieprostoliniowe.
22. Wkręt według zastrz. 21, znamienny tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (19) są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu wkręta i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej wkręta tak, że nie powodują powstawania siły składowej w kierunku podłużnym wkręta.
23. Wkręt według zastrz. 22, znamienny tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma przekrój poprzeczny przez jego walcową część stały na całej jego wysokości.
24. Wkręt według zastrz. 23, znamienny tym, że obwód zewnętrzny ukształtowania do obracania wkręta posiada występy, ukierunkowane naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz.
25. Wkręt według zastrz. 24, znamienny tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (19) są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu wkręta i na każdym odcinku podłużnym równoległe do osi podłużnej wkręta tak, że podczas obracania wkręta powstaje siła składowa działająca w przybliżeniu w kierunku promieniowym do wewnątrz.
26. Wkręt według zastrz. 25, znamienny tym, że najmniejsza średnica stożkowej powierzchni (19) jest równa minimalnemu wymiarowi (11) i/lub największa średnica (9) stożkowej powierzchni jest mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego ukształtowania do obracania wkręta.
27. Wkręt według zastrz. 26, znamienny tym, że części ścianki bocznej nie leżące na stożkowej powierzchni (19) są usytuowane w zasadzie równolegle względem osi podłużnej wkręta.
28. Końcówka narzędzia wkręcającego do obracania wkręta z ukształtowanym w niej elementem obracającym w postaci wgłębienia, znamienna tym, że ścianka boczna (3), przeznaczona do stykania się z narzędziem obracającym, podczas obracania wkręta, swoim promieniowo zewnętrznym i/lub promieniowo wewnętrznym obszarem leży na walcowej powierzchni, odbiegającej od powierzchni walca obrotowego, a pozostałym swoim obszarem leży na stożkowej powierzchni (6) stożka zwężającego się w wewnętrzną przestrzeń wgłębienia (2), przy czym kształt końcówki jest komplementarny do ukształtowania do obracania wkręta znajdującego się na wkręcie.
29. Końcówka według zastrz. 28, znamienna tym, że stożkowa powierzchnia znajduje się, patrząc w kierunku promieniowym, w wewnętrznym obszarze ścianki bocznej (3) ukształtowania do obracania wkręta.

169 698
30. Końcówka według zastrz. 29, znamienna tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma w przekroju poprzecznym występujące tylko linie zakrzywione-nieprostoliniowe.
31. Końcówka według zastrz. 30, znamienna tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (6) są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu końcówki i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej końcówki tak, że nie powodują powstawania siły składowej w kierunku podłużnym wkręta.
32. Końcówka według zastrz. 31, znamienna tym, że ukształtowanie do obracania wkręta ma przekrój poprzeczny przez jego walcową część stały na całej jego wysokości.
33. Końcówka według zastrz. 32, znamienna tym, że obwód zewnętrzny ukształtowania do obracania wkręta posiada występy, ukierunkowane naprzemiennie do wewnątrz i na zewnątrz.
34. Końcówka według zastrz. 33, znamienna tym, że części ścianki bocznej ukształtowania do obracania wkręta, które nie znajdują się na powierzchni stożkowej (6) są usytuowane w przybliżeniu równoległe do osi obrotu końcówki i na każdym odcinku podłużnym równolegle do osi podłużnej końcówki tak, że podczas obracania wkręta powstaje siła składowa działająca w przybliżeniu w kierunku promieniowym do wewnątrz.
35. Końcówka według zastrz. 34, znamienna tym, że najmniejsza średnica stożkowej powierzchni (6) jest równa minimalnemu wymiarowi (11) i/lub największa średnica (9) stożkowej powierzchni (6) jest mniejsza od maksymalnego wymiaru poprzecznego ukształtowania do obracania wkręta.
36. Końcówka według zastrz. 35, znamienna tym, że części ścianki bocznej nie leżące na stożkowej powierzchni (6) są usytuowane w zasadzie równolegle względem osi podłużnej wkręta.