PL170197B1 - Matryca do kształtowania plastycznego - Google Patents

Abstract

Matryca do kształtowania plastycznego posiadająca tuleję zaciskową rozprężną o znanej budowie, składająca się z matrycy zaciskowej, korpusu i podstawy, znamienna tym, że matryca zaciskowa (2) osadzona w korpusie (3) w położeniu ustalonym nakrętką regulacyjną (4), oparta na podstawie matrycy (5) poprzez element sprężysty zacisku (6), zawiera element sprężysty wypychania (8) o położeniu regulowanym kontrującym elementemregulacyjnym (9) wjej dolnej części, przy czym charakterystyka sprężysta elementu (8)jestsztywniejsza niż charakterystyka elementu (6).

Description

Przedmiotem wynalazku jest matryca do kształtowania plastycznego, która może być typowym wyposażeniem do pras, nitownic itp.

Zwykle przedmioty typu wałek kształtowane plastycznie z jednego końca muszą być utwierdzone ze względu na przeciwdziałanie szkodliwym odkształceniom o charakterze wad, takich jak spęczenie wałka w miejscach, które nie powinny być spęczane oraz ze względu na wyboczenie wałka.

Znanych jest z literatury bardzo dużo rozwiązań matryc do spęczania wałków stosowanych w produkcji wielkoseryjnej nitów, sworzni itp. Są one wykonywane w wysokiej klasie dokładności oraz posiadają złożone mechanizmy wypychające przedmioty z matrycy. Znane są też z literatury dotyczącej oprzyrządowania oraz z praktyki różnej konstrukcji matryce z wypychaczami, ale mankamentem tych rozwiązań jest ich niska żywotność i duża usterkowość.

Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji matrycy, która łączy w sobie funkcje matrycy i wypychacza, a jednocześnie - przy korzystnym rozkładzie sił reakcji od spęczania (od siły osiowej) - będzie wystarczająco żywotna oraz z uwagi na mały koszt elementów, możliwe będzie jej stosowanie przy produkcji mało i średnioseryjnej.

Cel ten spełnia matryca według wynalazku, która jako część roboczą posiada tuleję matrycy zaciskową o otworze dostosowanym do kształtu spęczanego wałka o dwóch lub więcej przecięciach typowych (znanych) dla tulei zaciskowych, która to tuleja umieszczona jest w korpusie przypominającym obsadę tulei zaciskowych. Tuleja matrycowa zabezpieczona jest przed wysunięciem z korpusu nakrętką podpartą elementem sprężystym o korpus. W tulei matrycy w spodzie otworu na utwierdzany przedmiot, umieszczono drugi element sprężysty o charakterystyce sztywniejszej niż charakterystyka elementu sprężystego podpierającego nakrętkę oraz element regulacyjny. Pod wpływem siły osiowej napierającej na przedmiot następuje ugięcie elementu sprężystego w otworze oraz bardzo silne zaciśnięcie się matrycy (tulei) na przedmiocie. Po ustąpieniu siły osiowej następuje samoczynne rozprężenie tulei matrycy pod wpływem elementu sprężystego działającego na nakrętkę matrycy oraz wypchnięcie przedmiotu spęczanego, gdyż rozpręża się element sprężysty działający w otworze matrycy.

Dzięki opracowaniu typowej konstrukcji matrycy do spęczania uzyskano dodatkowe wyposażenie pras i nitownic umożliwiające ekonomiczne stosowanie ich przy spęczaniu elementów dla produkcji mało i średnioseryjnej. Matryca taka jest łatwo przystosowywalna do zmiany spęczanych przedmiotów, co uzyskuje się przez wykonanie otworu w niej o innej średnicy lub kształcie w zależności od potrzeby. Pozostałe elementy są typowe.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania, na którym fig. 1 przedstawia matrycę w przekroju poprzecznym, natomiast fig. 2 - przykładowe kształty matryc. Przedmiot kształtowany 1 wprowadza się swobodnie w otwór matrycy 2 o kształcie w swojej górnej części, odpowiadającym kształtowi przedmiotu. Matryca 2 zewnętrznie posiada kształt tulei zaciskowej i jest osadzona w korpusie 3. Matryca 2 posiada od dołu nakrętkę regulacyjną 4, którą reguluje się potrzebny luz rozprężania matrycy 2 względem korpusu 3. Pomiędzy nakrętkę 4 i podstawę matrycy 5 wprowadzono element sprężysty zacisku 6, którego zadaniem jest utrzymywanie matrycy 2 w rozprężonym położeniu. W otworze matrycy 2 znajduje się podpora ruchoma 7, której zadaniem jest ustalenie wysokości położenia przedmiotu 1. Podpora ruchoma 7 opiera się o element sprężysty wypychania 8, którego położenie można regulować kontrującym elementem regulacyjnym 9 umieszczonym w dolnej części matrycy 2. Przedmiot spęczany 1 pod wpływem siły osiowej P naciska na podporę regulowaną 7 i element sprężysty 8. Następuje też w tym czasie ugięcie się elementu sprężystego 6 i matryca 2 zaciska się na przedmiocie. Po dokonaniu operacji plastycznej i odjęciu działania siły osiowej P element sprężysty 6 otworzy matrycę 2, a element sprężysty 8 podniesie podporę ruchomą 7 i przedmiot spęczany 1.

F i g. 2

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Matryca do kształtowania plastycznego posiadająca tuleję zaciskową rozprężną o znanej budowie, składająca się z matrycy zaciskowej, korpusu i podstawy, znamienna tym, że matryca zaciskowa (2) osadzona w korpusie (3) w położeniu ustalonym nakrętką regulacyjną (4), oparta na podstawie matrycy (5) poprzez element sprężysty zacisku (6), zawiera element sprężysty wypychania (8) o położeniu regulowanym kontrującym elementem regulacyjnym (9) wjej dolnej części, przy czym charakterystyka sprężysta elementu (8) jest sztywniejsza niż charakterystyka elementu (6).