PL171162B1

PL171162B1 - Centrum obróbkowe PL PL PL PL PL PL

Info

Publication number: PL171162B1
Application number: PL93298447A
Authority: PL
Inventors: Norbert Hesbrueggen; Heinz Steinbach
Original assignee: Emag Masch Vertriebs Serv Gmbh
Priority date: 1992-04-10
Filing date: 1993-04-08
Publication date: 1997-03-28
Also published as: KR930021296A; EP0568798B1; ES2118153T3; EP0568798B9; RU2129064C1; DE4212175C2; ES2118153T5; ATE168303T1; EP0568798B2; DE59308762D1; UA32407C2; PL298447A1; ZA932520B; KR0124546B1; EP0568798A1; DK0568798T3; DK0568798T4; DE9321647U1; DE4212175A1

Abstract

1 . Centrum obróbkowe zlozone z zespolów typowych, znamienne tym, ze jest wyposazone w kadlub (6), zaopatrzony w prowadnice (24, 25), na których sa osadzone przesuwnie sanie krzyzowe (5), przy czym na saniach krzyzo- wych (5) jest osadzony pionowo wrzeciennik (3), wyposazony w pracujace w trybie Pick-up wrze- ciono robocze (9), umieszczone wewnatrz ota- czajacego go silnika napedowego (10), a ponad- to na kadlubie (6) jest zamocowany kontener (2) z umieszczonym w nim numerycznym zespolem sterowania CNC oraz urzadzenia do zbierania wiórów i srodka chlodzacego, przy czym w kad- lubie (6) jest wyodrebniona przestrzen robo- cza (34), zas z przodu 1 z tylu tej przestrzeni ro- boczej (34) znajduje sie strefa (39) zaladow- czo-wyladowcza przenosnika (41), stanowiacego magazyn i transporter narzedzi (51, 52) oraz przedmiotów obrabianych (33, 42, 55). F ig.1 PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest centrum obróbkowe złożone z zespołów typowych.

Centra obróbkowe znane są z publikacji już z końca lat sześćdziesiątych tego wieku. Na przykład w czasopiśmie American Machinist nr 19 z 1968 roku opublikowano artykuł B.C. Dosheer i J.C. DeSollar pt: Variable Mission Machines.

W rozdziale XXIII pracy zbiorowej pt: Obrabiarki do skrawania metali (WNT 1974 r.) podano zasady budowy oraz przykłady rozwiązań konstrukcyjnych centrów obróbkowych do obróbki korpusów, płyt i przedmiotów obrotowych, jak również zasady łączenia sterowanych numerycznie centrów i obrabiarek w systemy obróbkowe.

Centrum obróbkowe znane z niemieckiego opisu patentowego wyłożeniowego nr DE-OS 4012690 składa się z łoża, na którym jest osadzony przesuwnie stół do mocowania przedmiotów obrabianych, z przesuwanych wzdłuż łoża sań oraz z przesuwanego w poprzek sań stojaka, wyposażonego w głowicę roboczą osadzoną pionowo przesuwnie na stojaku. Ponadto centrum jest wyposażone w magazyn narzędzi z urządzeniem do ich wymiany. Łoże opisanego centrum obróbkowego jest nachylone do tyłu, przy czym stół jest umieszczony w jego przedniej części. Na pionowej części z przodu łoża są umieszczone uchwyty do mocowania konsoli stołu oraz kanały do odprowadzania wiórów. Stojak centrum obróbkowego składa się z dwóch sztywnych słupów, połączonych poprzeczną belką i zaopatrzonych w dwie wewnętrzne pionowe prowadnice, po których jest przesuwana głowica robocza. Stojak umożliwia przy tym mocowanie różnych rodzajów głowic roboczych. W przedniej części stojaka jest umieszczony, przesuwany razem z nim, zbieracz wiórów, po którym staczają się one do kanału wiórowego umieszczonego w łożu. Zbieracz wiórów ma postać zwisającej żaluzji, której dolny koniec jest przymocowany do łoża, natomiast górny koniec jest podstawiony pod przesuwaną wzdłuż niego głowicę roboczą. Do łoża mogą być zamocowane różnego rodzaju stoły do mocowania przedmiotów obrabianych i narzędzi wraz z konsolami. Obok stojaka umieszczony jest magazyn narzędzi wraz z urządzeniem do ich wymiany, współpracujący z saniami poprzecznymi.

Z niemieckiego opisu patentowego wyłożeniowego nr DE-OS 3824602 znana jest obrabiarka do obróbki skrawaniem przestrzennych, obrotowych przedmiotów obrabianych, umożliwiająca wykonywanie różnych operacji obróbczych takich jak: wiercenie, frezowanie oraz toczenie. Poszczególne zespoły obróbcze tworzą odpowiednie grupy obróbkowe, przy czym odpowiadające im zespoły konstrukcyjne mogą być dołączone do procesu obróbki lub wyłączane z niego przez odpowiednie przezbrojenie obrabiarki. Wrzeciono obrabiarki ma postać zespołu mocującego przedmiot obrabiany, umożliwiając taką zmianę położenia swej osi, ze zamocowany w nim przedmiot obrabiany może przyjąć każdą żądaną pozycję w stosunku do zespołu obróbczego

Zespół mocujący przedmiot obrabiany i przyporządkowane mu zespoły obróbcze są przystosowane do obróbki przedmiotu z pięciu stron.

Zespół mocujący wrzeciono jest wyposażony w działające automatycznie albo też obsługiwane ręcznie urządzenie do mocowania obrabianego przedmiotu. Wrzeciono obrabiarki jest przy tym tak skonstruowane, że umożliwia zarówno realizację posuwu dla takich operacji jak frezowanie i wiercenie, jak i uzyskanie bardzo wysokich prędkości obrotowych. Możliwe jest również zastosowanie zespołu obróbczego umożliwiającego przesuw w kierunkach trzech osi X, Y i Z, a ponadto wyposażonego w dwa zespoły narzędziowe, przy czym pierwszy zespół jest wyposażony w wirujące wrzeciono robocze i urządzenie do mocowania narzędzi do operacji wiercenia i frezowania, zaś drugi zespół - w głowice rewolwerowe, na przykład z dwunastoma lub szesnastoma otworami do mocowania narzędzi, nieruchomych lub indywidualnie napędzanych. Ponadto obrabiarka jest zaopatrzona w drugie wrzeciono, skierowane naprzeciw wzrzeciona głównego.

Ponadto opisane centrum obróbkowe jest wyposażone w automatyczne i nadające się do zaprogramowania urządzenie do wymiany narzędzi z zespołem kontrolującym ewentualne uszkodzenia narzędzi, jak również w urządzenie do usuwania wiórów.

Z niemieckiego opisu patentowego nr DE 3416660 znana jest tokarska jednostka obróbcza z wrzecionem roboczym osadzonym pionowo-przesuwnie we wrzecienniku, na którym jest zamocowany silnik napędowy. Opisana jednostka .obróbcza jest ponadto wyposażona w umieszczony na dolnym końcu wrzeciona roboczego uchwyt zaciskowy do mocowania narzędzi oraz w umieszczony pod wrzecionem suport narzędziowy. Wrzeciennik jednostki obróbczej może być przesuwany zarówno w kierunku pionowym, jak i w poziomym, przy czym ruch ten może być wykorzystany zarówno jako posuw w obróbce tokarskiej, jak i przesuw uchwytu przedmiotu obrabianego, do umieszczonej z boku stacji załadowania i rozładowania przedmiotów. Z opisu tego jest również znany proces obróbki metodą Pick-up.

171 162

Z niemieckiego opisu patentowego nr DE 2739087 znana jest obrabiarka z obrotowym, przesuwanym wzdłuż łoża nastawnym stołem oraz poprzeczną belką, podpartą na dwóch słupach Na belce tej są osadzone przesuwnie w kierunku poziomym sanie, z umieszczonym na nich i przesuwanym w kierunku pionowym suportem narzędziowym. W dolnej części suportu jest osadzona, obrotowo wokół osi poziomej, głowica rewolwerowa, wyposażona we wrzeciona narzędziowe napędzane oddzielnymi silnikami za pośrednictwem przekładni zębatych. Obrabiarka jest ponadto wyposażona w magazyn narzędzi oraz w automatycznie działające urządzenie do ich wymiany. W dolnej części suportu narzędziowego może być zamontowany dodatkowy uchwyt narzędziowy do mocowania nieruchomego narzędzia tokarskiego oraz obrotowy uchwyt narzędziowy, unieruchamiany samoczynnie w żądanym położeniu. Dzięki temu istnieje możliwość zastosowania zarówno narzędzi wirujących z własnym napędem, jak i nieruchomych narzędzi tokarskich zamocowanych w nieruchomym lub w obracalnym uchwycie narzędziowym.

Z polskiego opisu patentowego nr 110 517 znane jest centrum obróbkowe wiertarko-centrówkowe, przeznaczone do obróbki końców wałków. Centrum to jest wyposażone w obrotowy stół z dwoma imadłami hydraulicznymi, nachylony pod kątem 60° do poziomu i osadzony na saniach. Sanie te są przesuwane za pomocą prowadnic tocznych po prowadnicach górnego łoża, natomiast wrzeciennik z poziomym wrzecionem roboczym oraz magazyn narzędzi są przymocowane do dolnego łoża. Centrum jest ponadto wyposażone w dwuramienny podajnik narzędzi, współpracujący z wywrotką narzędziową i końcówką wrzeciona roboczego. Centrum jest wyposażone także w urządzenie kontrolne i główny oraz pomocniczy pulpit sterowniczy, a także w instalację hydrauliczną do sterowania imadeł hydraulicznych oraz obrotu i unoszenia stołu.

Celem wynalazku jest zaprojektowanie takiego centrum obróbkowego, które umożliwiałoby jego łatwą rozbudowę, jak również łączenie centrów w automatyczne linie obrabiarkowe z przymusowym taktem produkcji lub w zmienne systemy produkcyjne. Ponadto centrum obróbkowe według wynalazku winno umożliwić stosunkowo tanie wytwarzanie dowolnie ukształtowanych części, zwłaszcza części obrabiarek.

Zadanie to zostało zrealizowane zgodnie z wynalazkiem w konstrukcji centrum obróbkowego, złożonego z zespołów typowych i wyposażonego w prowadnice, na których są osadzone przesuwnie wieloosiowe sanie krzyżowe. Na saniach krzyżowych jest pionowo osadzony wrzeciennik, służący do chwytania, nadawania ruchu roboczego i odkładania przedmiotów obrabianych oraz narzędzi, wyposażony w pracujące w trybie Pick-up wrzeciono robocze, umieszczone wewnątrz otaczającego go silnika napędowego. Na kadłubie jest ponadto zamocowany kontener energetyczny, z umieszczonym w nim numerycznym zespołem sterowania CNC sprzężonym z komputerem oraz urządzenie do zbierania wiórów i środka chłodzącego. Ponadto w kadłubie centrum obróbkowego jest wyodrębniona przestrzeń robocza, zaś z przodu i z tyłu przestrzeni roboczej znajduje się strefa załadowania i rozładowania przenośnika, stanowiącego magazyn i transporter przedmiotów obrabianych oraz narzędzi.

Kadłub centrum obróbkowego według wynalazku przynajmniej z dwóch stron zamyka przestrzeń roboczą.

Kadłub centrum obróbkowego według wynalazku jest zaopatrzony w swej górnej części w prowadnice dla sań krzyżowych oraz w znajdujące się między prowadnicami wycięcia do zbierania i odprowadzania wiórów.

Same krzyżowe centrum obróbkowego są zaopatrzone w przymocowane do nich blaszane osłony, uszczelniające wrzeciennik.

Do sterowanego za pomocą komputera zespołu sterowania numerycznego centrum obróbkowego według wynalazku jest włączony czujnik pomiarowy, służący do kontroli obrabianych przedmiotów.

Kontener centrum według wynalazku, zawierający zespół sterowania, ukształtowany jest jako kontener energetyczny, zamocowany na kadłubie.

Kadłub centrum obróbkowego jest ponadto wyposażony w osadzone w nim przed związaniem betonu blaszane osłony, które osłaniają wszelkiego rodzaju rowki i otwory, znajdujące się w obszarze kontaktu z wiórami lub ze środkiem chłodzącym, a ponadto jest zaopatrzony w prostokątne wycięcia, przez które przechodzi przenośnik taśmowy.

Kadłub centrum obróbkowego obejmuje korzystnie przestrzeń roboczą z trzech stron bocznych oraz od dołu.

Kadłub ten jest korzystnie odlany z betonu, zawierającego domieszkę żywic reaktywnych. W przekroju poprzecznym do osi podłużnej, kadłub może mieć kształt litery H, albo litery U, albo litery L. Prowadnice kadłuba mają postać równoległych szyn, umieszczonych na górnej powierzchni jego bocznych ścian.

Kadłub jest korzystnie osadzony na połączonych z nim rozłącznie nogach, tworzących wolną przestrzeń między kadłubem a podłogą hali obrabiarkowej. Na kadłubie jest osadzona głowica rewolwerowa z uchwytem narzędziowym, zaś wewnątrz kadłuba są umieszczone zespoły wielozadaniowej jednostki obróbczej

W odmiennym rozwiązaniu centrum obróbkowego w ścianach bocznych kadłuba jest osadzony obrotowo wał napędowy podwójnej głowicy rewolwerowej.

Osadzone w kadłubie szyny prowadzące sań krzyżowych są wysunięte do przodu w położenie, w którym znajdują się one ponad przestrzenią roboczą oraz przenośnikiem taśmowym.

Wrzeciennik centrum obróbkowego według wynalazku, składający się z wrzeciona roboczego i sań krzyżowych, jest osadzony przesuwnie przynajmniej w kierunku dwóch osi współrzędnych prostopadłych, a mianowicie sanie krzyżowe są osadzone przesuwnie wzdłuż osi X, a wrzeciono robocze, umieszczone nad przenośnikiem taśmowym - wzdłuż osi Z. Sanie krzyżowe są napędzane przez silnik indukcyjny trójfazowy, z regulacją częstotliwości, za pośrednictwem precyzyjnych, tocznych śrub pociągowych. Mechanizm przesuwu sań wzdłuż osi X jest zaopatrzony w wbudowany, hermetyczny, linearny układ pomiarowy, natomiast mechanizm przesuwający wrzeciono robocze wzdłuż osi Z jest zaopatrzony w rotatywny układ pomiarowy, sprzężony z zespołem sterującym centrum obróbkowego, przy czym obydwa mechanizmy przesuwu są umieszczone na zewnątrz przestrzeni roboczej.

Kontener energetyczny centrum obróbkowego według wynalazku jest zaopatrzony w samonośną osłonę blaszaną, nakładaną na kadłub i obejmującą go całkowicie lub częściowo od góry i co najmniej z trzech stron bocznych.

Kontener energetyczny jest wyposażony w szafę sterowniczą układu elektrycznego z podłączeniami wtykowymi, wyprowadzonymi do urządzeń odbiorczych. W tym celu jest on zaopatrzony w połączone z nim korytka, w których są ułożone kable energetyczne, przy czym część kabli wychodzących poza korytka tworzy zwisającą pętlę, a ich końce są połączone z urządzeniami odbiorczymi.

Kontener energetyczny jest wyposażony w centralne urządzenie chłodnicze, połączone z instalacją chłodzenia wrzeciona oraz z instalacją chłodzenia szafy sterowniczej, w agregat hydrauliczny oraz w przewód doprowadzający sprężone powietrze, przy czym przewody hydrauliczne, pneumatyczne i chłodnicze, w swej części wychodzącej poza korytka, tworzą, podobnie jak kable elektryczne, zwisające pętle, a ich końce są połączone z urządzeniami odbiorczymi. Ponadto kontener energetyczny jest wyposażony w centralny układ smarowania, przy czym agregat hydrauliczny, centralny układ smarowania oraz wymiennik ciepła centralnego urządzenia chłodniczego są umieszczone w przestrzeni między kadłubem i szafą sterowniczą, zaopatrzoną w drzwiczki.

Kontener energetyczny w widoku z boku ma korzystnie postać litery L, przy czym kable energetyczne, przewody hydrauliczne i pneumatyczne są ułożone w poziomym ramieniu litery L kontenera, przykrywającym od góry kadłub, zaś szafa sterownicza układu elektrycznego, agregat hydrauliczny, centralny układ smarowania oraz wymiennik ciepła są umieszczone w pionowym ramieniu litery L kontenera, pokrywającym czołową ścianę kadłuba.

Utworzona wewnątrz kadłuba przestrzeń robocza jest oddzielona od znajdującej się przed nią strefy załadowczo-wyładowczej za pomocą drzwiczek, a ponadto od znajdującej się za nią (w kierunku osi X) za pomocą innych drzwiczek, przy czym mechanizmy uruchamiające drzwiczki są połączone z zespołem sterowania obrabiarki.

171 162

Centrum obróbkowe, w rozwiązaniu stanowiącym wielozadaniowy system obróbkowy, jest wyposażone w dodatkowy suwak sań krzyżowych, osadzony przesuwnie na prowadnicach szynowych, równoległych do osi Y i umieszczonych nad prowadnicami równoległymi do osi X. Wrzeciono jest przy tym osadzone współśrodkowo w saniach krzyżowych,

W części osadczej głowicy rewolwerowej jest zamocowany czujnik pomiarowy, włączony w układ sterowania obrabiarką.

Ponadto centrum jest wyposażone w, napędzany silnikiem elektrycznym połączonym z centralnym układem sterowania, pierścieniowy taśmowy zasobnik narzędzi, w którego gniazdach są umieszczone narzędzia w pozycji wiszącej oraz w pozycji stojącej. Taśmowy zasobnik jest korzystnie umieszczony wokół kadłuba, równolegle do otaczającego go na zewnątrz przenośnika taśmowego do transportu przedmiotów obrabianych i przedmiotów obrobionych.

Centrum, przystosowane do przeprowadzania zabiegów planowania, jest ponadto wyposażone w osadzoną we wrzecionie roboczym głowicę tokarską.

Centrum, którego wrzeciono robocze jest dostosowane do mocowania w nim narzędzi oraz przedmiotów obrabianych, jest korzystnie wyposażone w uniwersalny uchwyt, zaopatrzony w stożkową oprawkę do mocowania narzędzi z trzpieniem stożkowym oraz w uchwyt trójszczękowy do mocowania przedmiotu obrabianego, przy czym zarówno oprawka, jak i uchwyt trójszczękowy są uruchamiane za pomocą wspólnego cięgła. Uchwyt ten jest ponadto wyposażony w osłonę, nasadzaną na uchwyt trójszczękowy przez wrzeciono robocze.

Centrum obróbkowe według wynalazku może korzystnie stanowić element linii obróbczej złożonej z dwóch lub większej liczby centrów obróbkowych, połączonych za pomocą wspólnego przenośnika taśmowego do transportu przedmiotów obrabianych albo też wyposażonych w indywidualne przenośniki taśmowe, sprzężone z sąsiednim przenośnikiem taśmowym za pomocą podajnika wahadłowego. Poszczególne centra obróbkowe linii mogą być również połączone za pośrednictwem zautomatyzowanych przenośników i magazynów międzyoperacyjnych.

Napędzana silnikiem elektrycznym głowica rewolwerowa wraz z uchwytem narzędziowym centrum obróbkowego według wynalazku jest korzystnie ułożyskowana w kadłubie od strony pracownika obsługującego centrum. Sanie krzyżowe tego rozwiązania centrum obróbkowego są korzystnie wyposażone w pionowe prowadnice hydrostatyczne dla wrzeciona roboczego, przy czym strefa załadowczo-wyładowcza znajduje się w tym rozwiązaniu poza strefą załadowczo-wyładowczą we wnętrzu kadłuba, natomiast strefa pomiarowa jest połączona z przestrzenią roboczą i strefą załadowczo-wyładowczą.

Zaletą centrum obróbkowego według wynalazku jest przede wszystkim to, że zbudowane jest ono z typowych zespołów i może być dalej rozbudowywane przez dodanie odpowiednich zespołów. Wrzeciennik centrum jest wyposażony we wrzeciono robocze, przystosowane zarówno do mocowania w nim narzędzi, jak i do mocowania przedmiotów obrabianych. Dzięki tej konstrukcji centrum obróbkowe nadaje się do wykonywania operacji wiercenia, toczenia, frezowania oraz do mierzenia, obróbki termicznej i spawania - części symetrycznych, asymetrycznych, walcowych lub w inny sposób ukształtowanych przestrzennie, zwłaszcza zaś do obróbki części mocowanych w uchwycie.

Zespoły typowe, z których zbudowane jest centrum, składają się ze stosunkowo prostych i łatwych do wykonania części, co ma wpływ na niski koszt ich wykonania, przy czym przez montaż dodatkowych zespołów typowych można uzyskać centrum dostosowane do żądanych procesów obróbczych, stwarzając z niego na przykład numerycznie sterowane tokarki, obrabiarki wielooperacyjne, jednostki obróbcze albo też linie obróbcze, przy czym koszty wykonania tych wielofunkcyjnych obrabiarek są znacznie niższe od kosztów wytwarzania tradycyjnych systemów tego rodzaju.

Zastosowanie wrzeciennika, złożonego z sań krzyżowych oraz z wrzeciona roboczego, umieszczonego wewnątrz silnika napędowego, zapewnia wyjątkowo zwartą budowę tego zespołu centrum.

Zastosowanie do napędu silników indukcyjnych trójfazowych z regulacją częstotliwości eliminuje konieczność ich konserwacji, natomiast zastosowanie systemu chłodzącego wrzeciennik zapewnia uzyskanie bardzo wysokiej dokładności obróbki. Dzięki temu, ze strefa zakładania i wyjmowania narzędzi obejmuje część przestrzeni roboczej od strony obsługującego, wymiana narzędzi, a także przedmiotu obrabianego może być przeprowadzana bezpośrednio przez wrzeciennik pracujący metodą Pick-up w ten sposób, że wrzeciono głównie przejmuje narzędzie z położenia przeznaczonego do zamocowania, zaś po obróbce zdejmuje je i ponownie oddaje do magazynu narzędzi.

Zastosowanie przegród z drzwiczkami, ograniczających przestrzeń roboczą i oddzielających ją od strefy załadowczo-wyładowczej przedmiotów obrabianych oraz od strefy pomiarowej, gwarantuje szczelność poszczególnych stref i zapobiega przedostawaniu się do nich zanieczyszczeń.

Centrum obróbkowe według wynalazku umożliwia łatwą realizację automatycznej wymiany narzędzi, gdyż odbywa się ona w czasie przezbrajania obrabiarki, a nie w trakcie obróbki.

Włączenie do centrum obróbkowego przenośnika taśmowego, dostarczającego do strefy załadowczo-wyładowczej przedmioty obrabiane, a także do magazynu narzędzi w postaci przenośnika taśmowego z gniazdami umożliwiającymi osadzenie w nich narzędzi w pozycji wiszącej i stojącej, umożliwia wykonanie wszelkich ruchów niezbędnych do założenia oraz odmocowania przedmiotu obrabianego, zastosowania odpowiedniego narzędzia i pomiaru przedmiotu obrabianego po obróbce - przez wrzeciono robocze, pracujące metodą Pick-up i sanie krzyżowe. Ponadto możliwe stało się włączenie do systemu sterowania numerycznego programów pomiaru narzędzi oraz pomiaru przedmiotów obrabianych, dokonywanych zarówno w toku produkcji, jak i po wykonaniu operacji

Kadłub centrum obróbkowego według wynalazku jest wykonany z betonu z dodatkiem żywic reaktywnych, dzięki czemu gwarantuje on najwyższy stopień stabilności termicznej oraz znakomite właściwości tłumienia drgań, a poza tym wysoką odporność konstrukcji kadłuba na możliwość skręcenia. Dzięki tym właściwościom kadłuba zbędny staje się fundament, wobec czego centrum obróbkowe można postawić na podłodze hali. Duża odległość między obydwoma prowadnicami sań krzyżowych gwarantuje wysoką precyzję obróbki. Ponadto prowadnice te są położone poza przestrzenią roboczą, wobec czego nie podlegają zabrudzeniu.

Możliwość wykonywania zabiegów pomiarowych w trakcie wymiany narzędzi lub przedmiotu obrabianego oraz zastosowanie precyzyjnych, tocznych śrub pociągowych do przesuwu wrzeciennika, sprzężonych z układami pomiarowymi, umożliwia znaczne skrócenie czasów pomocniczych.

Wydzielenie kontenera energetycznego, zaopatrzonego w osobną obudowę i wyposażonego we wszystkie elementy sterowania oraz zasilania energią, umożliwia oddzielenie tych elementów od zespołów roboczych centrum. Ponadto obudowa kontenera stanowi rodzaj pokrywy, zamykającej od góry i przynajmniej z trzech stron bocznych kadłub centrum obróbkowego.

Zastosowanie urządzenia chłodzącego umożliwia utrzymanie łożysk i napędu wrzeciona, a także szafy sterującej w tej samej temperaturze. W dolnej części kadłuba przewidziano urządzenie do odprowadzania wiórów w postaci płasko ukształtowanego wózka wsuwanego w kadłub.

Szczególnie korzystne jest zastosowanie centrum obróbkowego według wynalazku do obróbki skrawaniem wirujących przedmiotów obrabianych zamocowanych w uchwycie.

Ponadto centrum może korzystnie stanowić element linii automatycznych, połączonych za pomocą automatycznych przenośników taśmowych do przenoszenia oraz ewentualnie równocześnie obracania przedmiotów obrabianych z jednego centrum obróbkowego na drugie.

Wynalazek jest przykładowo wyjaśniony na rysunku, na którym: fig. 1 - przedstawia centrum obróbkowe według wynalazku - w widoku perspektywicznym, fig. 2 - centrum obróbkowe według fig. 1 w stanie rozłożonym - w widoku perspektywicznym;

171 162 fig 3 - centrum obróbkowe według fig. 1 i fig. 2, z częściowo wyciętą osłoną, fig. 4-17- centrum obróbkowe według wynalazku w widoku z boku, w różnych ocCze2mhch roboczych;

fig. 18 - inne rozwiązanie centrum obróbkowego w widoku z przodu;

fig. 19 - centrum obróbkowe według fig . 18, uzupełnione magmynem w w-idoku z góry;

fig. 20 - centrum obróbkowe według fig. 19, w widoku w kierunku strzałki A, z częściowym przekrojem;

fig. 21 - rozwiązanie centrum obróbkowego według fig. 20, w którym głowica rewolwerowa jest wyposażona w narzędzie napędzane ruchem obrotowym;

fig. 22 - centrum obróbkowe przedstawione na fig. 4, którego wrzeciono robocze jest wyposażone w głowicę do toczenia poprzecznego, sterowaną numerycznie za pomocą komputera;

fig. 23 - centrum obróbkowe według fig. 22, w widoku z góry;

fig. 24 - uchwyt zaciskowy centrum obróbkowego - w przekroju osiowym;

fig. 25 - uchwyt zaciskowy według fig. 24, w widoku z przodu;

fig. 26 - magazyn narzędzi centrum obróbkowego na taśmie pryzmatycznej;

fig. 27 - automatyczna linia obrabiarkowa, złożona z centrów obróbkowych, z których jedno pracuje jako wiertarka, a dwa jako tokarki - z wymuszonym taktem produkcyjnym;

fig. 28 - automatyczna linia obrabiarkowa, złożona z kilku centrów obróbkowych według wynalazku;

fig. 29 - odmiana kontenera energetycznego centrum obróbkowego według wynalazku;

fig. 30 - centrum obróbkowe według wynalazku w położeniu chwytania narzędzia;

fig. 31 - centrum obróbkowe według fig. 30 w położeniu roboczym wrzeciona napędowego;

fig. 32 - centrum obróbkowe według fig. 30 w położeniu pomiaru przedmiotu obrabianego; fig. 33 - centrum obróbkowe według fig. 30 w położeniu pomiaru przedmiotu obrabianego, w którym czujnik znajduje się w przestrzeni roboczej, a fig. 34 - centrum obróbkowe według fig. 30 w położeniu odkładania obrobionego przedmiotu na podajnik.

Figura 1 przedstawia centrum obróbkowe 1, sterowane numerycznie za pomocą komputera i złożone z zespołów typowych, przedstawionych na fig. 2 i 3. Zespoły te stanowią kontener energetyczny 2, wrzeciono robocze 9, sanie krzyżowe 5 z blaszaną osłoną 4 i kadłub 6.

Obudowa kontenera energetycznego 2 stanowi samonośną konstrukcję z blachy, którą wypełnia się i kompletuje w montażu wstępnym, a złożoną już, nasadza się na zmontowaną obrabiarkę i mocuje do niej za pomocą kilku śrub. Kontener energetyczny 2 zawiera w sobie kompletną instalację szafy sterowniczej z wyprowadzonymi z niej przyłączami do poszczególnych odbiorników. Kable 7 oraz przewody hydrauliczne i sprężonego powietrza (fig. 3 i 20) są ułożone w korytku 8, przy czym ich część zwisająca poza korytkiem 8 tworzy pętle, zapewniając stałe połączenie z poruszającym się wrzecionem roboczym 3 oraz saniami krzyżowymi 5. Kable 7 są połączone za pomocą gniazd i wtyczek z poszczególnymi odbiornikami energii, umożliwiając szybkie rozłączenie i ponowne przyłączenie ich do sieci. Na szafie sterowniczej umieszczony jest, nie przedstawiony na rysunku, agregat chłodniczy, do chłodzenia wrzeciona roboczego i szafy sterowniczej, natomiast pod nią są umieszczone, również nie przedstawione na rysunku, hydrauliczne i pneumatyczne urządzenia nasilająhe. Przewody wodne i powietrzne, podobnie jak kable elektryczne 7, tworzą poza korytkiem 8, w którym są zamocowane, zwisające pętle, umożliwiając zasilanie odbiorników będących w stanie ruchu. Kontener energetyczny 2 zostaje, po zakończeniu montażu, nasadzony (podobnie jak karoseria na samochód) na jednostkę obróbczą i połączony z nią, tworząc przedstawiony na fig. 1 zewnętrzny kontur centrum obróbkowego. Po podłączeniu odbiorników, obrabiarka znajduje się praktycznie w stanie gotowym do pracy. Dzięki opisanej konstrukcji uzyskuje się znaczną oszczędność czasu i materiałów.

171 162

Wrzeciono robocze 3 składa się z właściwego wrzeciona 9, umieszczonego wewnątrz silnika elektrycznego 10 w taki sposób, że silnik ten otacza wrzeciono. Silnik elektryczny 10 korzystnie stanowi trójfazowy silnik indukcyjny o mocy wynoszącej przykładowo 10/16 kW i względnym czasie pracy 100/40%.

Wrzeciono robocze 3 jest osadzone w płytowej obudowie 11, zaopatrzonej w liczne żebra 12 i 13, w której zamocowana jest obudowa silnika 10 (fig. 2 i 3). Obudowa 11 jest zaopatrzona w dwie pary jednakowych prowadników 14, 15 i 16, 17, przymocowanych na jej obrzezach za pomocą śrub i współpracujących z pionowymi prowadnicami szynowymi 18 i 19 sań krzyżowych 5.

W przykładowym rozwiązaniu konstrukcyjnym przedstawionym na fig. 2 i 3, wrzeciennik 3 jednostki obróbczej składa się z wrzeciona roboczego 9 i sań krzyżowych 5, umożliwiających jego przesuwanie przynajmniej wzdłuż dwóch osi wzajemnie prostopadłych Mianowicie, sanie krzyżowe 5 umożliwiają przesunięcie go w płaszczyźnie poziomej wzdłuż osi X-X, zaś wrzeciono robocze 9 - przesunięcie w płaszczyźnie pionowej wzdłuz osi Z-Z, przy czym przesuwy te są sterowane numerycznie za pomocą komputera. Maksymalny przesuw wzdłuż osi X-X wynosi 560 mm. Znaczne prędkości ruchu przyspieszonego, szybka wymiana narzędzi oraz dosuwania i odsuwania czujnika pomiarowego, wpływają na niewielką wartość czasów pomocniczych.

Przykład konstrukcji wrzeciona roboczego 9: wrzeciono jest zaopatrzone w końcówkę o wielkości cztery, przy czym jego średnica w miejscu osadzenia w przednim łożysku wynosi 75 mm, a prędkość obrotowa 8000 obr/min. Wrzeciono robocze 9 jest ułożyskowane w łożyskach tocznych precyzyjnych, zapewniających jego wysoką sztywność. Z przodu wrzeciono 9 jest ułożyskowane w łożysku kulkowym skośnym, a z tyłu w łożysku wałeczkowym. Wszystkie łożyska pracują w smarach stałych, wprowadzonych raz na cały okres użytkowania.

Wysoką dokładność uzyskuje się dzięki termosymetrycznej zabudowie wrzeciennika i sań krzyżowych 5 oraz zastosowaniu układu chłodzenia.

Sanie krzyżowe 5 napędzane są przez szybko reagujący indukcyjny silnik trójfazowy o regulowanej częstotliwości, nie wymagający konserwacji. Mechanizm napędowy sań krzyżowych 5 jest zaopatrzony w precyzyjne, szlifowane toczne śruby pociągowe. Ponadto jest on zaopatrzony w zamknięty, liniowy układ pomiarowy, dzielący wzdłuż osi X oraz w układ pomiarowy obrotów, działający wzdłuż osi Z. Obydwa mechanizmy napędowe są umieszczone na zewnątrz w przestrzeni roboczej.

Sanie krzyżowe 5 są wyposażone w jednakowe, znajdujące się po obydwu ich stronach prowadniki 20, 21, 22 i 23 (fig. 2), połączone z korpusem sań krzyżowych 5 w sposób rozłączny, na przykład za pomocą śrub i współpracujące z umieszczonymi równolegle prowadnicami szynowymi 24 i 25.

Do przesuwania sań krzyżowych 5 w prowadnicach szynowych 24 i 25, jak również do prowadzenia oprawy 11 wrzeciona roboczego 3 w prowadnicach 18 i 19, stosowane są wstępnie naprężone liniowe prowadnice rolkowe, dla których współczynnik tarcia jest dziesięciokrotnie mniejszy niż dla prowadnic ślizgowych. Zastosowanie tych prowadnic ma zarówno wpływ na dokładność, jak i na dynamikę ruchów tych zespołów.

Zarówno wrzeciono robocze 3, jak i sanie krzyżowe 5 są wyposażone w kable doprowadzające energię elektryczną, zwisające w postaci pętli i znajdujące się poza zasięgiem spadających wirów.

Kadłub 6 obrabiarki, wykonany z betonu z dodatkiem żywic reaktywnych (fig. 3 i 4), ma w przekroju poprzecznym kształt litery H, dzięki czemu stanowi stabilną bazę dla zamocowanych na nim zespołów: kontenera energetycznego 2, wrzeciona roboczego 3 z osłoną blaszaną 4 oraz sań krzyżowych 5. W górnej części kadłuba 6, między jego ścianami bocznymi 26 i 27 (fig. 3 i 4) znajdują się powierzchnie bazowe do zamocowania magazynu narzędzi i czujnika pomiarowego 47.

Kadłub 6 jest zaopatrzony na swych dolnych narożach w cztery krótkie nogi 28, umożliwiające transport obrabiarki za pomocą wózka widłowego, przy czym nogi te są odejmowalne co umożliwia ustawienie obrabiarki w niskich halach warsztatowych.

171 162

Wszelkiego rodzaju rowki i otwory, znajdujące się przede wszystkim w obszarze kontaktu z wiórami lub ze środkiem chłodzącym, są osłonięte za pomocą blaszanych osłon 29, osadzanych w formie kadłuba 6 przed związaniem betonu, zawierającego żywice reaktywne. W ścianach bocznych kadłuba 6 znajdują się ponadto prostokątne wycięcia 30, 31, służące do przeprowadzenia przez nie (nie przedstawionej na fig. 1 i 3) taśmy przenośnika stosowanego w różnych możliwych rozwiązaniach centrum (fig. 19 i 20).

Prowadnice szynowe 24 i 25 są umieszczone na górnej powierzchni - pionowych, równoległych ścianek bocznych 26 i 27 kadłuba 6 obrabiarki. Wewnątrz tych ścianek bocznych 26 i 27, zamkniętych od dołu poziomym przęsłem 37, a z tyłu tylną ścianką 38, stanowiącymi jedną całość z tymi ściankami, utworzona jest przestrzeń robocza 34 oraz strefa pomiarowa 35 (fig. 2 i 4). Otwarta od góry i z przodu przestrzeń, utworzona przez ściany 26, 27, 37 i 38 kadłuba 6, zostaje, w czasie montażu centrum, zamknięta od góry przez sanie krzyżowe 5 i osłonę blaszaną 4, zaś znajdująca się od przodu strefa załadowczo-wyładowcza 39 - za pomocą żaluzji 40 (fig. 1). Przez strefę załadowczo-wyładowczą przechodzi transporter taśmowy 41, na którym umieszczane są przedmioty obrabiane 42. Ponadto na transporterze tym mogą się również znajdować narzędzia.

Kadłub 6 obrabiarki służy ponadto do zamocowania w nim, w sposób, który będzie następnie opisany, głowic rewolwerowych i uchwytów narzędziowych.

Kadłub 6 obrabiarki umożliwia również przymocowanie do niego wielofunkcyjnej jednostki obróbczej albo podwójnej głowicy rewolwerowej, mocowanej do obydwu ścian bocznych 26 i 27. Ponadto tworzy on prostą osłonę w przestrzeni roboczej, której wielkość jest zależna od maksymalnych wymiarów obrabianego przedmiotu.

Nadanie przekrojowi poprzecznemu kadłuba 6 kształtu litery H umożliwia wysunięcie prowadnic szynowych 24 i 26 sań krzyżowych 5 do przodu, poza przestrzeń roboczą, stwarzając dla nich stabilną bazę.

Kadłub 6 może mieć również w przekroju poprzecznym kształt litery U lub L.

Od góry przestrzeń robocza 34 jest zamknięta osłoną blaszaną 4, przymocowaną od dołu do sań krzyżowych 5.

Osłona blaszana 29, przymocowana do kadłuba 6 obrabiarki w procesie jego wytwarzania, osłania jego wnętrze przed wnikaniem wiórów i chłodziwa.

Przestrzeń robocza 34 jest zamykana od przodu, czyli od strony strefy załadowczo-wyładowczej 39 za pomocą przesuwanych pionowo drzwiczek 43, natomiast od strony strefy pomiarowej 35 - za pomocą innych drzwiczek 44.

W czasie obróbki wióry spadają ze strefy roboczej 34 w dół na przenośnik wiórowy 45, który dostarcza je do wózka 46 na wióry (fig. 18), a następnie zostają odtransportowane do składnicy wiórów.

Dzięki wspomnianym drzwiczkom 43 i 44 przestrzeń robocza 34 jest szczelnie oddzielona od strefy załadowczo-wyładowczej 39 i strefy pomiarowej 35.

Na figurach 18 do 20 przedstawione jest alternatywne rozwiązanie centrum obróbkowego według wynalazku, w którym sanie krzyżowe 5 są wyposażone w dodatkowy suwak 111, umożliwiający przesuw wrzeciona roboczego wzdłuż osi Y-Y oraz/lub wokół osi C-C (fig. 3 i 20). W tym celu sanie krzyżowe 5 są przesuwane wzdłuż równoległych względem osi Y-Y prowadnic szynowych 100, 101.

Czujnik pomiarowy 47 jest zamocowany za pomocą odpowiedniego uchwytu w części osadczej głowicy rewolwerowej 48 o osi poziomej 49. Głowica rewolwerowa 48, napędzana za pomocą silnika 53, jest zaopatrzona na swym obwodzie w uchwyty narzędziowe 50, umożliwiające zamocowanie wielu narzędzi, na przykład noża tokarskiego 51 i wiertła 52.

Wrzeciono robocze 9 jest przesuwane za pomocą osobnego silnika elektrycznego, w kierunku osi Z i zaopatrzone na swym końcu w uchwyt trój szczękowy 54 (fig 4 do 17), w którym mocowane są przedmioty obrabiane 42, dostarczane do przestrzeni roboczej 34 przez przenośnik taśmowy 41, natomiast osłona blaszana 4 jest zaopatrzona w otwór 56 o średnicy umożliwiającej wprowadzenie końcówki wrzeciona roboczego 9 do przestrzeni roboczej 34 (fig. 2). Zewnętrzna powierzchnia 57 wrzeciona roboczego 9 jest zaopatrzona w nie przedsta171162 wioną na rysunku uszczelkę, która po wprowadzeniu wrzeciona do otworu 56 uszczelnia przestrzeń roboczą 34 przed brudem i wilgocią.

Wszystkie ruchy wrzeciona roboczego 9, sań krzyżowych 5, narzędzi 51, 52 oraz czujnika pomiarowego 47, jak również nakładanie, zdejmowanie i transportowanie narzędzi i przedmiotów obrabianych są sterowane numerycznie za pomocą komputera.

Przenośnik taśmowy 41, spełniający równocześnie rolę magazynu i transportera, jest zbudowany w sposób nie wymagający przezbrajania go. W przypadku, gdy wrzeciono robocze 9 pracuje metodą Pick-up - po wykonaniu obróbki odkłada obrobiony przedmiot 55 na przenośnik 41, który odsuwa ten przedmiot, a równocześnie podsuwa pod wrzeciono kolejny półfabrykat przeznaczony do obróbki. Spełniający te funkcje przenośnik taśmowy 41, zaopatrzony w pryzmaty transportowe, może być napędzany w określonym takcie za pomocą łańcucha. Odległość między poszczególnymi pryzmatami, a tym samym współczynnik magazynowania, są zależne od średnicy stosowanego uchwytu trój szczękowego (duża średnica uchwytu = mały odstęp między pryzmatami transportowymi).

W przypadku, gdy półfabrykaty 103 przeznaczone do obróbki mają postać rur, w celu zamocowania ich we wrzecionie roboczym 3 - powinny być pozycjonowane w środku. Różne wysokości przedmiotów obrabianych winny być wprowadzone do pamięci programu sterującego. W celu zapewnienia właściwego ułożenia przedmiotu obrabianego w środku uchwytu, przenośnik taśmowy 41 jest korzystnie zaopatrzony w urządzenie dociskowe, ograniczające równocześnie zakres ruchu osiowego wrzeciona roboczego 3.

Przykładowo przyjęte wymiary przedmiotu obrabianego są następujące: średnica przedmiotu obrabianego - 130 mm, wysokość przedmiotu obrabianego - 75 mm.

Oczywiście wynalazek nie jest w niczym ograniczony powyższymi wymiarami przedmiotu obrabianego. Działanie centrum obróbkowego przedstawionego na fig. 4 do 17 jest następujące: do wykonywania operacji tokarskich, z wyjątkiem takich, w których wymiana przedmiotu obrabianego musi nastąpić na przykład w 5 sekund, szczególnie nadaje się wrzeciono robocze 9, pracujące jako wrzeciono automatu tokarskiego w systemie Pick-up. Prócz automatu tokarskiego jest w tym przypadku niezbędny przenośnik taśmowy 41, służący jako przenośnik transportowy i magazynowy, zwłaszcza do podawania przedmiotów obrabianych i odprowadzania przedmiotów obrobionych. Przez odpowiednie zaprogramowanie wrzeciona roboczego 9 i sań krzyżowych 5, wprowadzone parametry przedmiotu obrabianego mogą być wykorzystane do zamocowania i odmocowania przedmiotów obrabianych 103, 55. Wszystkie ruchy, niezbędne do zamocowania i odmocowania, jak również do samej obróbki wiórowej oraz pomiaru przedmiotu obrabianego 55, wykonywane są przez wrzeciono robocze 9.

Przenośnik taśmowy 41, pracujący jako przenośnik transportowy i magazynowy (fig. 1), zarówno dostarcza przedmioty obrabiane (półfabrykaty) 103, jak i odbiera przedmioty obrobione 55.

W położeniu przedstawionym na fig. 3, drzwiczki 43 są całkowicie otwarte (przesunięte do dołu), zaś wrzeciono robocze 9 wykonuje ruch w kierunku strzałki (osi Z-Z) do dołu. Uchwyt trójszczękowy obejmuje wówczas półfabrykat 103, przeznaczony do obróbki i znajdujący się na przenośniku taśmowym 41 pod wrzecionem 3. Następnie, w położeniu przedstawionym na fig. 5, wrzeciono robocze 9 wykonuje ruch w kierunku strzałki (osi Z-Z) do góry. W położeniu przedstawionym na fig. 6 wrzeciono robocze 9 wraz z zamocowanym, obrabianym przedmiotem 103, w postaci tulei lub rury, przesuwa się po prowadnicach szynowych 24 i 25 kadłuba 6 w kierunku X-X na prawo. Łącznie z wrzecionem roboczym 9 przesuwają się oczywiście również same krzyżowe 5 w położenie, w którym wrzeciono robocze 9 wraz z przedmiotem obrabianym 103, znajdzie się w przestrzeni roboczej 34 (fig. 7). Drzwiczki 43 zostają wówczas zamknięte (przesuwając się pionowo do góry). W trakcie dalszego ruchu wrzeciona roboczego 9 w kierunku osi Z-Z do dołu, nóż tokarski 51 (fig. 8) wykonuje obróbkę tokarską zewnętrznej powierzchni 42 przedmiotu obrabianego. Po ukończeniu tej operacji (fig. 9) wrzeciono robocze porusza się w kierunku osi Z-Z do góry. Równocześnie sanie krzyżowe 5 przesuwają się w dalszym ciągu w kierunku osi Z-Z na prawo w położenie, w którym przedmiot obrabiany 42, zamocowany we wrzecionie roboczym 9, znajdzie się w położeniu, w którym obrócone w międzyczasie, zamocowane w głowicy rewolwerowej 48 wiertło 52 zajmie pozycję roboczą (fig. 10). Następnie wrzeciono robocze 9 przesuwa się w kierunku osi Z-Z (fig. 11) do dołu, wiercąc przez wiertło 52 otwór w przedmiocie obrabianym 42. Następnie wrzeciono robocze 9 wraz z przedmiotem obrabianym 42 przesunięte zostaje w kierunku osi Z-Z do góry, a równocześnie następuje otwarcie drzwiczek 44, umożliwiając kontakt przestrzeni roboczej 34 ze strefą pomiarową 35 (fig. 12), po czym sanie krzyżowe 5 wraz z wrzecionem roboczym 9 i zamocowanym w nim przedmiotem obrobionym 55 przesuwają się w kierunku czujnika pomiarowego 47, zamocowanego w części osadczej głowicy rewolwerowej 48. Pamięć numerycznego systemu sterowniczego może mieć zakodowanych kilka, programów mierniczych, umożliwiając dokonanie pomiarów międzyoperacyjnych bezpośrednio po zmianie narzędzia. Możliwe jest również dokonanie kontroli seryjnej, na przykład co dziesiątego lub co dwudziestego przedmiotu obrabianego po jego całkowitej obróbce.

Po zakończeniu pomiaru wrzeciono robocze 9 przesuwa się w kierunku Z-Z do góry (fig. 14), a równocześnie sanie krzyżowe 5 przesuwają się w kierunku X-X na lewo (fig. 15), po czym, w końcowej fazie tego ruchu, drzwiczki 44, od strony strefy pomiarowej 35, zamykają się (fig. 15), zaś drzwiczki 43 otwierają się, umożliwiając przeniesienie obrobionego gotowego przedmiotu 55, wraz z wrzecionem roboczym 9, na przenośnik taśmowy 41 (fig. 16); po czym wrzeciono robocze 9 przesuwa się w kierunku osi Z-Z do góry w położenie (fig. 17), w którym jest gotowe do zamocowania przeznaczonego do obróbki przedmiotu 103 (półfabrykatu), po czym powtórzony zostaje cały cykl obróbki.

Dzięki temu, że w centrum obróbkowym według wynalazku uporządkowane są kolejno, wzdłuż osi X-X: strefa załadowania i wyładowania 39, przestrzeń robocza 34 i strefa pomiarowa 35, obróbka przedmiotu przebiega bez jakichkolwiek zakłóceń. W szczególności, dzięki rozdzieleniu i zamykaniu tych trzech obszarów: 39, 34 i 35, unika się problemów z zanieczyszczaniem wiórami i chłodziwem strefy 39 w trakcie mocowania i odmocowania przedmiotów obrabianych 103, jak i strefy pomiarowej 35 w trakcie mierzenia, zaś zawieszenie przeznaczonych do obróbki przedmiotów 103 i obrobionych przedmiotów 55 nad taśmą przenośnika przyczynia się do całkowitego i optymalnego odprowadzenia wiórów.

W centrum obróbkowym według wynalazku zastosowano sterowanie torowe Siemensa 805T wraz z numerowym sterowaniem za pomocą komputera (PROGRAMMABLELOGICONTROLLER TLC). System ten umożliwia sterowanie ruchami centrum obróbkowego, przedstawionymi na fig. 1 do 17, za pomocą jednego prostego pulpitu sterowniczego, zawierającego wszystkie niezbędne do produkcji elementy obsługi. Celem przezbrojenia centrum obróbkowego dla nowego rodzaju przedmiotu obrabianego, stosuje się ruchomy pulpit sterowniczy z monitorem, klawiaturą alfanumeryczną oraz klawiaturą programowania (SOFTKEYTASTEM), połączonymi za pomocą kabli i wtyczki z układem sterowania obrabiarki.

Technika stosowania jednego pulpitu sterującego dla kilku obrabiarek jest korzystniejsza w porównaniu do stosowania oddzielnego pulpitu dla każdej obrabiarki, przy czym jest również korzystniejsza dla obsługi obrabiarki, która w trakcie produkcji ma dogodny do obsługi pojedynczy pulpit sterowniczy.

Charakterystyka urządzeń i możliwości zastosowanego do sterowania centrum obróbkowego według wynalazku sterowania torowego SIEMENS 805T jest następująca:

- pulpit sterujący z 12-calowym monitorem monochromatycznym,

- możliwość ręcznego wprowadzania rozkazów za pomocą pełnej klawiatury alfanumerycznej,

- możliwość ponownego wprowadzania punktów sterowania na kontur przedmiotu,

- wspomaganie obsługi za pomocą siedmiu klawiszy programowania (SOFTKEYS) przez SOFTKEY-M.ENUE,

- możliwość równoczesnego poruszania się wzdłuż dwóch osi,

- możliwość uzyskania automatycznego dosuwu zespołu roboczego w miejsce, w którym została przerwana obróbka,

- możliwość kontroli całego programu albo tylko programu wzdłuż pojedynczej osi,

- sterowana numerycznie pamięć, dotycząca przedmiotów obrabianych o pojemności 16 kilobajtów,

- kompensacja promienia startego wierzchołka narzędzia,

- możliwość wprowadzania do pamięci danych w trakcie realizacji programu sterującego obróbką.

Cykle obróbcze:

- bezpośrednie programowanie promienia okręgu,

- programowanie baz wymiarowych i łańcucha wymiarów składowych,

- technika podprogramowa,

- technika parametryczna,

- parametr 1000R,

- rachunek parametryczny,

- porównywanie parametrów,

- funkcja wprowadzania parametrów,

- funkcje rachunkowe arytmetyczne i trygonometryczne,

- dokładność wprowadzania danych wymiarowych: 0,001 mm,

- możliwość stałej, aktywnej kontroli rutynowej niezawodności obwodów pomiarowych, napięcia, pamięci i wyłączników krańcowych,

- diagnoza interfejsu,

- teksty alarmowe sterowania numerycznego, sterowania NC i obrabiarki na ekranie monitora,

- wyświetlanie stanów wewnętrznych sterowania numerycznego,

- kontrola konturu przedmiotu obrabianego,

- kontrola wrzeciona roboczego.

W rozwiązaniu konstrukcyjnym centrum obróbkowego, przedstawionym na fig. 18 do 20 w ścianach bocznych 26 i 27 kadłuba 6 są ułożyskowane dwie równoległe głowice rewolwerowe 58 i 59, obracane przez napędzany silnikiem wał rewolwerowy 60 i wyposażone na obwodzie w wiele narzędzi, z których narzędzia 61 są nieruchome, zaś narzędzia 62, napędzane ruchem obrotowym.

Kadłub 6 obrabiarki jest w tym rozwiązaniu otoczony taśmowym zasobnikiem 63 narzędzi (fig. 19 i 20). Poszczególne narzędzia 64, 70 są umieszczone na tym zasobniku 63 w gotowości do zamocowania. Narzędzia 64 wiszą, a narzędzia 70 stoją pionowo w odpowiednich gniazdach taśmowego zasobnika narzędzi 63 (fig. 26) - trzpieniami stożkowymi do góry lub do dołu, przy czym żądane narzędzia są dostarczane zgodnie z taktem pracy centrum obróbkowego. Taśmowy zasobnik 63 narzędzi jest napędzany za pomocą silnika i włączony w numeryczny system sterowania komputerem. Na zewnątrz taśmowego zasobnika 63 narzędzi jest umieszczony przenośnik taśmowy 65, również włączony w numeryczny system sterowania za pomocą komputera i służący do dostarczania do strefy załadowczo-wyładowczej 39 przedmiotów obrabianych 103, przeznaczonych do obróbki oraz zabierania z tej strefy przedmiotów obrobionych 55. Przenośnik ten jest również napędzany silnikiem elektrycznym, zgodnie z taktem pracy centrum obróbkowego. Przedmioty obrobione 55 są przez ten przenośnik 65 transportowane i odstawiane do zasobnika części gotowych.

Działanie centrum obróbkowego przedstawionego na fig. 18 do 20 jest następujące.

Po przejęciu przedmiotu 103, przeznaczonego do obróbki, z przenośnika taśmowego 65 i zamocowaniu go we wrzeciooieroobczym 3, wrzeciono wrerz z przedmiotem przesuwane jest w kierunku osi Z-Z do góry (w przykładowym rozwiązaniu przedstawionym na rysunku przesuw ten wynosi 160 mm). Równocześnie otwierają się drzwiczki 43, przez ich przesunięcie do dołu, umożliwiając przesuw wrzeciona roboczego 9 wraz z saniami krzyżowymi 5 w kierunku osi X-X na prawo (fig. 20) (w przypadku centrum obróbkowego przedstawionego na fig. 20 przesuw ten wynosi 980 mm). Po zatrzymaniu przeznaczonego do obróbki przedmiotu w położeniu 66, rozpoczyna się zabieg obróbczy, na przykład wiercenie otworu za pomocą wiertła 64 (fig. 20). Po zakończeniu zabiegu obróbczego wrzeciono robocze 9 wraz z saniami krzyżowymi 5 przesuwa się dalej na prawo w położenie 68, po czym przedmiot obrabiany 103 zostaje zamocowany w uchwycie 69. Równocześnie osadzony we wrzecionie ro16 boczym 9 uchwyt 84 chwyta z zasobnika taśmowego 63 narzędzie, którym przeprowadza następny zabieg obróbczy. W trakcie wyjmowania narzędzia z zasobnika taśmowego 63, wyjęte uprzednio z uchwytu 84 niepotrzebne już narzędzie osadzane jest przez wrzeciono robocze 9 w wolnym gnieździe zasobnika taśmowego 63.

Ponadto wrzeciono robocze 9 zdejmuje również osłonę ochronną, przeznaczonego do użycia w danym zabiegu obróbczym, z uchwytu mocującego.

Po zakończeniu procesu obróbki następuje otwarcie nie oznaczonych na fig. 20 drzwiczek 44, zaś wrzeciono robocze 9 wraz z saniami krzyżowymi 5 przesuwają się wzdłuż osi X-X na prawo, wprowadzając obrobiony przedmiot do strefy pomiarowej 35, gdzie dosuwany na ramieniu 71 czujnik pomiarowy dokonuje pomiaru wymiarów obrobionego przedmiotu. Centrum obróbkowe według wynalazku, przedstawione na fig. 21 jest wyposażone w głowicę rewolwerową 48 z narzędziami 51, 73, przy czym narzędzie 73 jest wyposażone we własny silnik napędowy 74, co umożliwia wykonanie dalszych zabiegów obróbczych.

Figura 27 przedstawia linię obrabiarkową złożoną z trzech sprzężonych centrów obróbkowych 75, 76, 77. Oczywiście linia obróbcza w miarę potrzeby może zawierać zarówno mniejszą, jak i znacznie większą liczbę wzajemnie sprzężonych centrów obróbkowych, których działanie jest sterowane w sposób elastyczny za pomocą centralnego komputera, umożliwiając wprowadzenie odpowiednich zmian dotyczących zarówno ruchów przedmiotów obrabianych jak i narzędzi.

Jeszcze inne rozwiązanie Unii obrabiarkowej utworzonej z centrów obróbkowych 78, 89, 80, 81, 82, 83 przedstawia fig. 28. Poszczególne centra obróbkowe wykonują w tym przypadku różnorodne, określone wcześniej zabiegi produkcyjne, po których przedmiot obrabiany jest przekazywany do kolejnego centrum obróbkowego w celu wykonania następnego zabiegu. Transport przedmiotów obrabianych jest całkowicie zautomatyzowany i odbywa się za pomocą przenośnika taktowego.

Figury 24 i 25 przedstawiają uniwersalny uchwyt 69, 84 służący zarówno do mocowania przedmiotu obrabianego, jak i narzędzi. Uchwyt ten jest zaopatrzony w oprawkę stożkową 85, dostosowaną do trzpieni stożkowych 86 narzędzi 64, 70 oraz w przesuwany wzdłuż zewnętrznych prowadnic 89 uchwyt trójszczękowy 88 Do mocowania narzędzi, zarówno w oprawce narzędziowej 85, jak i w uchwycie trój szczękowym 88 służy wspólne cięgło 90. W przypadku mocowania narzędzia w uchwycie 69, 84, uchwyt trójszczękowy 88 zostaje osłonięty. Osłony ochronne mogą być nasadzane i zdejmowane za pomocą działającego w systemie Pick-up wrzeciona roboczego 9.

Rozwiązanie konstrukcyjne jednostki obróbczej przedstawione na fig. 18 do 21 umożliwia, przez odpowiednie sterowanie wrzecionem roboczym 9, jak również głowicami rewolwerowymi 50, 58, 59 wykonywanie zabiegów obróbczych wzdłuż powierzchni skierowanych pod dowolnym kątem w przestrzeni, na przykład wiercenie otworów w przedmiocie obrabianym pod dowolnym kątem.

Centrum obróbkowe według wynalazku, przedstawione na fig. 22 i 23, jest wyposażone w głowicę tokarską 67, osadzoną we wrzecionie roboczym 9 i sterowaną numerycznie za pomocą komputera. Głowica umożliwia przeprowadzanie zabiegów obróbczych planowania, przy czym przedmioty obrabiane 33 są dostarczane za pomocą taśmowego przenośnika 36, stanowiącego równocześnie magazyn narzędzi i pracującego w takcie obróbki, przez otwory w kadłubie 6 bezpośrednio w położenie robocze, w którym zamocowane zostają w uchwycie samocentrującym 32 w celu wykonania zabiegu obróbczego za pomocą głowicy tokarskiej 67 i zamocowanych w niej narzędzi 87.

Figura 29 przedstawia kontener energetyczny 2, stanowiący jeden z zespołów typowych centrum obróbkowego według wynalazku. Kontener jest wyposażony w układ elektryczny 117, w agregat hydrauliczny 119, w centralne urządzenie chłodnicze 120, w urządzenie do centralnego smarowania 116 złożonego z pompy, pojemnika na olej i przewodów, w wymiennik ciepła szafy sterowniczej 121 oraz w zespół rur i kabli podłączonych do łączników wtykowych. Kontener 2 przedstawiony na fig. 29 ma kształt odwróconej litery L i jest zaopatrzony w drzwiczki 118, umożliwiające dostęp do wnętrza obudowy kontenera, na przykład w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych, znajdujących się tam urządzeń i agregatów. Dzięki temu kontener energetyczny 2 może być montowany niezależnie od centrum obróbkowego, a następnie, jako osobny zespół konstrukcyjny, zamontowany na kadłubie 6 centrum.

W innym rozwiązaniu konstrukcyjnym centrum obróbkowego, przedstawionym na fig. 30 do 34, głowica rewolwerowa 48 wraz z uchwytem narzędziowym 50 jest ułożyskowana w kadłubie 6 centrum od strony obsługującego, co umożliwia dobrą widoczność narzędzia w trakcie obróbki i wymiany.

Wrzeciono robocze 9 tego rozwiązania centrum obróbkowego jest umieszczone w środku sań krzyżowych i przesuwane w kierunku poziomym po prowadnicach hydrostatycznych 114, 115. Dzięki takiemu rozwiązaniu uzyskuje się zarówno równomierne i symetryczne obciążenie termiczne, jak i wysoki stopień usztywnienia zespołu wrzehien2ika 3. Ponadto prowadnice hydrostatyczne zapewniają dobre włlCciwoChi tłumiące, a także możliwość uzyskania wysokiej dokładności obróbki.

W rozwiązaniu centrum obróbkowego przedstawionym na fig. 30 do 34, strefa załadowczo-wyładowcza 39 przedmiotów obrabianych, odmiennie niż w poprzednich rozwiązaniach, znajduje się poza przestrzenią roboczą 34, w tylnym obszarze wnętrza kadłuba 6, umożliwiając skrócenie czasu pomocniczego, przeznaczonego na zamocowanie i odmocowanie przedmiotu obrabianego Przenośnik taśmowy 41 doprowadzony jest do strefy załadowczo-wyładowczej 39 przez wycięcia 30 w tym kadłubie.

W celu dokonania pomiarów przedmiotów obrabianych 55, czujnik pomiarowy 47 zostaje doprowadzony do przestrzeni roboczej 34 (fig. 32 i 33) przez drzwiczki 43, po ich otwarciu. Strefa pomiarowa 35, odmiennie niż ma to miejsce w dotychczas omówionych centrach obróbkowych, obejmuje zarówno część przestrzeni roboczej 32, jak i część strefy załadowczo-wyładowczej 39 (fig- 32 i 33).

We wnętrzu kadłuba 6, między ścianą kadłuba a szafką sterowniczą 117, jest umieszczony agregat hydrauliczny 119, urządzenie do centralnego smarowania 116 oraz wymiennik ciepła 121 centralnego urządzenia chłodniczego 120. Zainstalowane w kadłubie 6 drzwiczki 118 umożliwiają dostęp do pomieszczenia, w którym znajdują się te urządzenia.

Powyższy opis w niczym nie ogranicza wynalazku, który może obejmować również centra obróbkowe, stanowiące dowolną kombinację opisanych wyżej zespołów i urządzeń.

171 162

Fig.3

171 162

Fig. A

Fig. 5

171 162

Fig. 6

1/ /ιέ λ 20/22 ^14/15 16/17 ¹ ς 44 2 / θ 7

29 48/,7 \ 35

171 162

Fig.7

Fig.8

171 162

Fig.9

171 162

Fig.10

171 162

Fig. 11

20/22 y¹⁵ 16/17 1 ς 44 o / 0 7

^{28 51} 45 29 48 47 \⁴⁹ 35 ^{6 28}53

Fig.12

1/ /1K Λ W&

UZ15 _1δ/17 1 ς 44 ₂ / 8 7

^{28 51} 45 29 48 47 V⁹ 35 ^{6 28}53

171 162

Fig.13

171 162

Fig.14

171 162

Fig. 15

171 162

Fig.16

171 162

Fig.17

171 162

34 έΐ ⁶² ,9 45

Fig.19

a!

171 162

Fig.20

14/15 11316/17/¹⁰⁰ 5

72 1lZ 29 69

Fig.21

171 162

Fig.22

15

Fig.24

Fig.25

171 162

115 1

52 45 / (3 29 ³⁹ _α θ _2g1Ul18 119 116 W

Fig.30

120 IW1

52 45 (3 29 39 U 6 ₂₈ ^{118 118} 116¹¹⁷

Fig.31

171 162

Fig.32

Fig.33

Fig.3ó

Fig.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 Cena 6,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Centrum obróbkowe złożone z zespołów typowych, znamienne tym, że jest wyposażone w kadłub (6), zaopatrzony w prowadnice (24, 25), na których są osadzone przesuwnie sanie krzyżowe (5), przy czym na saniach krzyżowych (5) jest osadzony pionowo wrzecienmk (3), wyposażony w pracujące w trybie Pick-up wrzeciono robocze (9), umieszczone wewnątrz otaczającego go silnika napędowego (10), a ponadto na kadłubie (6) jest zamocowany kontener (2) z umieszczonym w nim numerycznym zespołem sterowania CNC oraz urządzenia do zbierania wiórów i środka chłodzącego, przy czym w kadłubie (6) jest wyodrębniona przestrzeń robocza (34), zaś z przodu i z tyłu tej przestrzeni roboczej (34) znajduje się strefa (39) załadowczo-wyładowcza przenośnika (41), stanowiącego magazyn i transporter narzędzi (51, 52) oraz przedmiotów obrabianych (33, 42, 55)

2. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kadłub (6) przynajmniej z dwóch stron zamyka przestrzeń roboczą (34).

3. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kadłub (6) jest zaopatrzony w swej górnej części w prowadnice (24, 25) dla sań krzyżowych (5).

4. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kadłub (6) jest zaopatrzony w znajdujące się między prowadnicami (24, 25) sań krzyżowych (5) wycięcia do zbierania i odprowadzania wiórów.

5. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, ze sanie krzyżowe (5) są zaopatrzone w przymocowane do nich blaszane osłony (4), uszczelniające wrzeciennik (3).

6. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że do zespołu sterowania numerycznego włączony jest czujnik pomiarowy (47) do kontroli obrabianych przedmiotów (33)

7. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że kontener zawierający zespół sterowania CNC stanowi równocześnie kontener energetyczny (2) zamocowany na kadłubie (6).

8. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kadłub (6) jest wyposażony w osadzone w nim przed związaniem betonu osłony blaszane (29), pokrywające rowki i otwory w kadłubie (6).

9. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kadłub (6) jest zaopatrzony w prostokątne wycięcia (30,31), przez które przechodzi przenośnik taśmowy (41).

10. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kadłub (6) obejmuje przestrzeń roboczą (34) z trzech stron bocznych oraz od dołu.

11. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kadłub (6) jest odlany z betonu, zawierającego domieszkę żywic reaktywnych.

12. Centrum według zastrz. 11, znamienne tym, że jego kadłub (6) ma w przekroju poprzecznym, prostopadłym do jego osi podłużnej, kształt litery H.

13. Centrum według zastrz. 11, znamienne tym, że jego kadłub (6) ma w przekroju poprzecznym, prostopadłym do jego osi podłużnej, kształt litery U.

14. Centrum według zastrz. 11, znamienne tym, że jego kadłub (6) ma w przekroju poprzecznym, prostopadłym do jego osi podłużnej, kształt litery L.

15 .Centrum według zastrz. 3, znamienne tym, że prowadnice (24 i 25) kadłuba (6) mają postać równoległych szyn, umieszczonych na górnych powierzchniach bocznych ścian (26 i 27) kadłuba (6).

16. Centrum według zastrz. 11, znamienne tym, że kadłub (6) jest osadzony na połączonych z nim rozłącznie nogach (28).

17 Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że w jego kadłubie (6) jest osadzona głowica rewolwerowa (48) z uchwytem narzędziowym (50).

18. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że w przestrzeni otoczonej jego kadłubem (6) są umieszczone zespoły robocze wielofunkcyjnej jednostki obróbczej (72).

19 Centrum wedhig zastrz 1, znamienne tym, ze w ścianach bocznych (26, 27) kadłuba (6) jzst osadzony wał napędowy (60) podwójnej głowicy rewolwerowej (58, 59) )θ.

Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że prowadnice (24, 25) sań krzyżowych (5) są wysunięte do przodu tak, że ich koniec znajduje się nad przestrzenią roboczą (34) oraz przenośnikiem taśmowym (41).

21. Centrum według zastrz 1, znamienne tym, że wrzeciennik (3), składający się z wrzeciona roboczego (9) i sań krzyżowych (5), jest osadzony przesuwnie przynajmniej w kierunku dwóch osi współrzędnych prostopadłych, a mianowicie sanie krzyżowe (5) są osadzone przesuwnie wzdłuż osi X, a wrzeciono robocze (9), umieszczone nad przenośnikiem taśmowym (41), jest osadzone przesuwnie wzdłuż osi Z.

22. Centrum według zastrz. 21, znamienne tym, że jego sanie krzyżowe (5) są napędzane przez silnik indukcyjny trójfazowy z regulacją częstotliwości za pośrednictwem tocznej śruby pociągowej, przy czym mechanizm przesuwu sań wzdłuż osi X jest zaopatrzony we wbudowany, hermetyczny, linearny układ pomiarowy sprzężony z zespołem sterującym centrum obróbkowego, zaś mechanizm przesuwu wrzeciona roboczego (9) wzdłuz osi Z jest zaopatrzony w rotacyjny układ pomiarowy, sprzężony z zespołem sterującym centrum obróbkowego, przy czym obydwa mechanizmy przesuwu są umieszczone na zewnątrz przestrzeni roboczej (34).

23. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego kontener energetyczny (2) jest wyposażony w nakładaną na kadłub (6) samonoćną osłonę blaszaną.

24. Centrum według zastrz. 23, znamienne tym, że jego osłona kontenera energetycznego (2) obejmuje kadłub (6) całkowicie lub częściowo od góry i co najmniej z trzech stron bocznych.

25. Centrum według zastrz. 23, znamienne tym, że jego kontener energetyczny (2) jest wyposażony w szafę sterowniczą (117) układu elektrycznego z podłączeniami wtykowymi, wyprowadzonymi do urządzeń odbiorczych.

26. Centrum według zastrz. 23, znamienne tym, że jego kontener energetyczny (2) jest wyposażony w połączone z nim korytka (8), w których są ułożone kable energetyczne (7), przy czym kable (7) w swej części wychodzącej poza korytka (8) tworzą zwisające pętle.

27. Centrum według zastrz. 23 albo 24 albo 25 albo 26, znamienne tym, że jego kontener energetyczny (2) jest wyposażony ponadto w centralne urządzenie chłodnicze (120), połączone z instalacją chłodzenia wrzeciona roboczego (9) oraz z instalacją chłodzenia szafy sterowniczej (117), w agregat hydrauliczny (119) oraz przewód doprowadzający sprzężone powietrze, przy czym przewody hydrauliczne, pneumatyczne i chłodnicze, w swej części wychodzącej poza korytka (8), tworzą zwisające pętle, a ich końce są połączone z urządzeniami odbiorczymi.

28. Centrum według zastrz. 23 albo 26, znamienne tym, że jego kontener energetyczny (2) jest wyposażony w centralny układ smarowania, natomiast agregat hydrauliczny (119), centralny układ smarowania (116) oraz wymiennik ciepła (121) centralnego urządzenia chłodniczego (120) są umieszczone w zaopatrzonej w drzwiczki (118) przestrzeni między ściankami kadłuba (6) i szafą sterowniczą (117).

29. Centrum według zastrz. 23, znamienne tym, że obudowa kontenera energetycznego (2) w widoku z boku ma kształt litery L, przy czym kable energetyczne (7) oraz przewody hydrauliczne, pneumatyczne i chłodnicze są ułożone w poziomym ramieniu litery L kontenera (2), przykrywającym od góry kadłub (6), natomiast szafa sterownicza (117) układu elektrycznego, agregat hydrauliczny (119), centralny układ smarowania (116) oraz wymiennik ciepła (121) są umieszczone w pionowym ramieniu litery L kontenera (2), pokrywającym czołową ścianę kadłuba (6).

30. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego przestrzeń robocza (34) jest oddzielona od znajdującej się przed nią strefy załadowczo-wyładowczej (39) za pomocą drzwiczek (43), natomiast od znajdującej się za nią strefy pomiarowej (35) - za pomocą drzwiczek (44), przy czym mechanizmy uruchamiające drnwihnki (43 i 44) są połączone z zespołem sterowni obrabiarki.

31. Centrum według zastrz 1, znamienne tym, że jego trójosiowe sanie krzyżowe (5) są wyposażone w dodatkowy suwak (111) sań krzyżowych (5), osadzony przesuwnie na prowadnicach szynowych (101,102), równoległych do osi Y i umieszczonych nad prowadnicami równoległymi do osi X.

32. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że wrzeciono robocze (9) jest osadzone współśrodkowo w saniach krzyżowych (5).

33. Centrum według zastrz. 17, znamienne tym, że w części osadczej głowicy rewolwerowej (48) jest zamocowany czujnik pomiarowy (47).

34. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jest wyposażone w pierścieniowy taśmowy zasobnik (63) narzędzi, napędzany silnikiem połączonym z centralnym zespołem sterowania i umieszczony wokół przestrzeni roboczej (34) równolegle do otaczającego go na zewnątrz przenośnika taśmowego (65) do transportu przedmiotów obrabianych (103) i przedmiotów obrobionych (105), przy czym w gniazdkach tego taśmowego zasobnika (63) są umieszczone narzędzia (64) w pozycji wiszącej i narzędzia (70) w pozycji stojącej.

35. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, ze jest wyposażone w głowicę tokarską (67) osadzoną we wrzecionie roboczym (9).

36. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jest wyposażone w uniwersalny uchwyt (69, 84), zaopatrzony w stożkową oprawkę (85) do mocowania narzędzi (64, 70) z trzpieniem stożkowym i uchwyt trój szczękowy (88) do mocowania przedmiotów obrabianych, przy czym zarówno oprawka (85) jak i uchwyt trójszczękowy (88) są uruchamiane za pomocą wspólnego cięgła (90).

37. Centrum według zastrz. 36, znamienne tym, że jego uchwyt (69, 84) jest wyposażony w osłonę, nasadzaną na uchwyt trójszczękowy (88) przez wrzeciono robocze (9).

38. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, ze stanowi element linii obróbczej złożonej z centrów obróbkowych (76, 77), połączonych wspólnym przenośnikiem taśmowym (41) do transportu przedmiotów obrabianych (42) oraz z centrów obróbkowych (75), wyposażonych w osobne przenośniki taśmowe, sprzężone z przenośnikiem taśmowym (41) centrów obróbczych (76 i 77) za pomocą podajnika wahadłowego.

39. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowi element linii obróbczej złożonej z centrów obróbkowych (76 do 83), połączonych za pomocą zautomatyzowanych przenośników taśmowych oraz magazynów międzyoperacyjnych.

40. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego głowica rewolwerowa (48) z uchwytem narzędziowym (50) jest ułożyskowana w kadłubie (6) od strony pracownika obsługującego centrum.

41. Centrum według zastrz. 40, znamienne tym, że jego sanie krzyżowe są wyposażone w pionowe prowadnice hydrostatyczne (114,115) dla wrzeciona roboczego (3).

42. Centrum według zastrz. 1, znamienne tym, że jego strefa załadowczo-wyładowcza (39) znajduje się poza przestrzenią roboczą (34) we wnętrzu kadłuba (6), natomiast strefa pomiarowa (35) jest połączona z przestrzenią roboczą (34) i strefą załadowczo-wyładowczą (39).