PL171991B1 - Sposób wytwarzania nowych amidów - Google Patents

Abstract

1. Sposób wytwarzania nowych amidów o wzorze 1, w którym E oznacza azot lub " grupę CZ, w której C oznacza węgiel pierścienia a Z oznacza podstawnik zdefiniowany poniżej, w którym gdy E oznacza CZ, X oznacza grupę ArY, w której Y oznacza grupę łączącą taką jak sulfinyl i sulfonyl zaś Ar oznacza fenyl, Z oznacza grupę cyjanową, gdy E oznacza azot, X i Y mają wyżej podane znaczenie, R2 i R' niezależnie oznaczają metyle lub trifluorometyl, pod warunkiem, że r2 i R' jednocześnie nie mogą oznaczać metylu oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli, znamienny tym, że utlenia się odpowiadający fenylosiarczek związku o wzorze 1, w którym Y oznacza siarkę, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenie, po czym gdy pożądanajest farmaceutycznie dopuszczalna sól, wytworzony amid poddaje się reakcji z odpowiednim kwasem lub zasadą znanym sposobem.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych amidów przydatnych jako środki otwierające komórkowe kanały potasu u ssaków takich jak człowiek. Bardziej szczegółowo, wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania niektórych podstawionych amidów, które są przydatne do leczenia nietrzymania moczu u ssaków. Ponieważ związki objęte wynalazkiem działają w kierunku otwierania komórkowych kanałów potasu, mogą one również być przydatne jako środki lecznicze w leczeniu stanów lub chorób, w których pożądane jest działanie lub wiadomo, że pomagają środki lecznicze otwierające kanały potasowe. Takie stany lub choroby obejmują nadciśnienie, astmę, choroby naczyń obwodowych, niewydolność prawokomórkową serca, zastoinową niewydolność serca, dusznicę bolesną, niedotlenienie serca, choroby naczyniowo-mózgowe, nerkowo żółciowe zaburzenia związane z kamieniami nerkowymi, symptomy podrażnienia jelit, łysienia na wzór męski, przedwczesny poród, impotencja i wrzody przewodu trawiennego.

Traktowanie przy użyciu związków objętych wynalazkiem może być lecznicze, na przykład przez podawanie związku w następstwie napadu lub rozwoju nietrzymania moczu u pacjenta. Traktowanie może być również profilaktyczne przez podawanie związku w celu antycypowania mogącego się rozwinąć nietrzymania moczu, na przykład u pacjenta, który w przeszłości cierpiał na nietrzymanic moczu.

Wiadomo, że tkanka pęcherza jest pobudliwa i że nietrzymanie moczu może być powodowane przez niekontrolowane lub niestałe skurcze. Dalej wiadomo, że przez działanie mające na celu otwarcie kanałów potasowych, związki otwierające kanał potasowy mogą działać w kierunku rozluźnienia mięśnia gładkiego. Nie pragnąc być związanymi z jakąś teorią, przypuszcza się, że związki objęte wynalazkiem działają poprzez otwarcie kanałów potasowych w komórkach pęcherza i przez to rozluźniają tkankę mięśnia gładkiego pęcherza zapobiegając tym lub poprawiając niekontrolowane skurcze pęcherza mogące powodować nietrzymanie moczu.

171 991

Sposobem według wynalazku wytwarza się amidy o wzorze 1 w którym:

E oznacza azot lub grupę CZ, w której C oznacza węgiel pierścienia a· Z oznacza podstawnik zdefiniowany poniżej, w którym: gdy E oznacza grupę CZ. X oznacza grupę ArY, w której Y oznacza grupę łączącą taką jak grupa sulfinylowa i sulfonylowa a Ar oznacza fenyl, Z oznacza grupę cyjanową, gdy E oznacza azot, X i Y mają wyżej podane znaczenie,

R² i R³ niezależnie oznaczają metyl lub trifluorometyl pod warunkiem, że R² i R³ jednocześnie nie mogą oznaczać metylu, oraz ich farmaceutycznie dopuszczalne sole.

Związki o wzorze 1 stosuje się do kompozycji farmaceutycznej do leczenia nietrzymania moczu, która zawiera amid o wzorze 1 zdefiniowany powyżej lub jego farmaceutycznie dopuszczalną sól oraz farmaceutycznie dopuszczalny rozcieńczalnik lub nośnik.

Należy zauważyć, że niektóre związki o wzorze 1 zawierają asymetrycznie podstawiony atom węgla i/lub siarki i zgodnie z tym mogą istnieć i być wyodrębnione w postaciach optycznie czynnych i racemicznych. Pewne związki mogą wykazywać polimorfizm. Należy rozumieć, że obecny wynalazek obejmuje każdą postać racemiczną, optycznie czynną, polimorficzną lub stereoizomeryczną lub ich mieszaniny posiadające własności pizydatne w leczeniu nietrzymania moczu, przy czym znane jest, otrzymywanie postaci optycznie czynnych (na przykład przez rozdzielanie izomerów z postaci racemicznych technikami rekrystalizacyjnymi, przez syntezę z optycznie czynnych materiałów wyjściowych, przez syntezę chiralną lub przez rozdział chromatograficzny przy użyciu chiralnej fazy stacjonarnej) i znane jest oznaczanie skuteczności nietrzymania moczu za pomocą standardowych prób opisanych w dalszej części.

Korzystne amidy wzór 1d, w którym: X i Z oznaczają:

X oznacza grupę ArY, w której Y oznacza grupę łączącą taką jak sulfinyl lub sulfonyl, zaś Ar oznacza fenyl,

Z oznacza grupę cyjanową,

R2 i R³ niezależnie od siebie oznaczają metyl lub trifluorometyl, pod warunkiem, że oba r2 i r3 nie mogą oznaczać jednocześnie metylu oraz farmaceutycznie dopuszczalne sole tych amidów.

Korzystny amid ma wzór 1d, w którym X oznacza grupę ArY i w którym Ar, Y i Z oznaczają:

Y oznacza sulfonyl, Ar oznacza fenyl, Z oznacza grupę cyjanową, r2 i r3 niezależnie oznaczają:

r2 oznacza trifluorometyl a r3 oznacza metyl lub trifluorometyl i farmaceutycznie dopuszczalne sole wymienionego amidu.

Gdzie ma to zastosowanie, na ogół konfiguracja S reprezentuje korzystną stereochemię związków wytwarzanych sposobem według wynalazku.

Sposób według wynalazku wytwarzania amidów o wzorze 1, zdefiniowanym powyżej polega na tym, że dla związku o wzorze 1, w którym X oznacza fenylosulfinyl lub fenylosulfonyl, utlenia się odpowiadający fenylosiarczek. Odpowiednimi środkami utleniającymi są nadmanganian potasu, nadtlenek sodowy, nadjodan sodowy i nadtlenek wodoru. Reakcję można prowadzić w rozpuszczalniku takim jak eter etylowy, metanol, etanol, woda, kwas octowy i mieszaniny dwóch lub więcej z wyżej wymienionych. Reakcję można prowadzić w temperaturze -40°C do 70°C.

Związki wyjściowe można wytwarzać przez sprzęganie aniliny o wzorze 2 z kwasem o wzorze 3, w którym G oznacza grupę hydroksylową. Reakcję prowadzi się w odpowiednim rozpuszczalniku i w obecności odpowiedniego reagenta sprzęgającego. Można stosować odpowiednie reagenty sprzęgające znanejako standardowe reagenty sprzęgające peptydy, na przykład chlorek tionylu (patrz Morris i wsp., J. Med. Chem., 34,447, (1991)) karbonylodiimidazol (CDI) i dicykloheksylokarbodiimid, ewentualnie w obecności katalizatora takiego jak dimetyloamidopirydyna (DMAP) lub 4-pirolidynopirydyna. Odpowiednimi rozpuszczalnikami są dimetyloacetamid, dichlorometan, benzen, tetrahydrofuran i dimetyloformamid. Reakcję sprzęgania można prowadzić w temperaturze -40°C do 40°C.

Można je też wytwarzać przez usuwanie grup ochronnych z zabezpieczonego amidu o wzorze 4, w którym PG oznacza odpowiednią grupę ochronną taką jak grupa benzylowa. Przykłady odpowiednich reagentów do stosowania przy odszczepianiu części eterowej w celu

171 991 otrzymania grupy hydroksylowej obejmują (1) wodór w obecności katalizatora pallad-na-węglu tj. wodorolizę: (2) bromowodór lubjodowodór: (3) jodek trimetylosililu i (4) siarczki lub fosforki alkilu. Reakcję można prowadzić w odpowiednim rozpuszczalniku takim jak etanol, metanol, acetonitryl lub sulfotlenek dimetylu i w temperaturze -40^MC do 100°C.

Jeśli nie są dostępne w handlu, potrzebne materiały wyjściowe dla wyżej opisanych postępowań, można sporządzić sposobami od technik standardowych w chemii organicznej, do technik, które są analogiczne do syntezy znanych, strukturalnie podobnych związków, lub technikami analogicznymi do wyżej opisanych lub opisanych w przykładach. Aby sporządzić chroniony amid o wzorze 4, odpowiadającą anilinę o wzorze 2 sprzęga się z kwasem o wzorze 3, w którym grupa odpowiadająca G jest grupą OPG. Chroniony kwas można sporządzić sposobami znanymi, na przykład przez (i) estryfikację kwasu o wzorze 3, w którym G oznacza grupę hydroksylową za pomocą tradycyjnej estryfikacji takiej jak reakcja z niższym alkoholem (np. metanolem) w obecności katalizatora kwasowego (na przykład kwasu siarkowego); (ii) reakcję tak utworzonego estru ze środkiem dostarczającym grupę ochronną PG, takim jak chlorek benzylu (dla uzyskania benzylowej grupy ochronnej) lub dowolne tradycyjne środki sililujące znane i stosowane dla takiego celu (takie jak chlorek 2-trimetylosililoetoksymetylu, w obecności odpowiedniej zasady takiej jak wodorotlenek sodu lub trietyloamina ewentualnie w obecności katalizatora takiego jak DMaP; i (iii) odszczepienie estrowej grupy ochronnej w łagodnych warunkach alkalicznych (np. zastosowanie zasady takiej jak węglan potasu) otrzymując pożądany chroniony kwas.

W przypadkach, gdy związki o wzorze 1 (lub 1d) są wystarczająco zasadowe lub kwaśne dla utworzenia trwałych soli kwaśnych lub zasadowych, może być odpowiednie podawanie związku w postaci soli. Farmaceutycznie dopuszczalne sole mogą być sporządzone sposobami tradycyjnymi tak jak opisano poniżej. Przykładami odpowiednich farmaceutycznie dopuszczalnych soli są sole addycyjne z kwasem organicznym utworzone z kwasami tworzącymi fizjologicznie dopuszczalny anion, na przykład tosylan, metanosulfonian, octan, winian, cytrynian, bursztynian, benzoesan, askorbinian, α-ketoglutarynian i α-glicerofosforan. Mogą również być tworzone odpowiednie sole nieorganiczne takie jak siarczan, azotan i chlorowodorek. Farmaceutycznie dopuszczalne sole mogą być otrzymane znanymi sposobami, na przykład przez reakcję wystarczająco zasadowego związku o wzorze 1 z odpowiednim kwasem, uzyskując fizjologicznie dopuszczalny anion. Z większością związków objętych wynalazkiem możliwe jest również wytworzenie odpowiadającej soli z metalem alkalicznym (np. sodowej, potasowej lub litowej, lub metalem ziem alkalicznych (np. wapniowej) przez traktowanie amidu o wzorze 1 jednym równoważnikiem wodorotlenku lub alkoholanu (np. etanolanu lub metanolanu) metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych w środowisku wodnym i następne oczyszczanie technikami tradycyjnymi.

Przy stosowaniu do leczenia nietrzymania moczu, związek o wzorze 1 na ogół podaje się w postaci odpowiedniej kompozycji farmaceutycznej, która zawiera związek o wzorze 1, zdefiniowany powyżej, wraz z farmaceutycznie dopuszczalnym rozcieńczalnikiem lub nośnikiem, przy czym kompozycję przystosowuje się do danej, wybranej drogi podawania, kompozycje takie stanowią dalszy przedmiot wynalazku. Mogą one być otrzymywane stosując tradycyjne sposoby i zarobki oraz środki lepiące i mogą być w różnych postaciach dawek. Na przykład mogą być w postaci tabletek, kapsułek, roztworów lub zawiesin do podawania doustnego, w postaci czopków do podawania doodbytniczego i w postaci roztworów sterylnych lub zawiesin do podawania dożylnego, dopęcherzowego (tzn. bezpośrednio do pęcherza), podskórnego lub domięśniowego, przez iniekcję lub infuzję; lub w postaci plastra do podawania przezskórnego.

Podawana dawka związku o wzorze 1 z koniecznością będzie się zgodnie z zasadami, zmieniać, ze względu na drogę podawania, ostrość stanu nietrzymania· moczu oraz wielkość pacjenta i jego wiek. Na ogół związek o wzorze 1 będzie podawany zwierzęciu ciepłokrwistemu (w tym również człowiekowi) tak, ażeby została przyjęta skuteczna dawka doustna, na ogół dawka dzienna w zakresie 50 - 500 mg. Dla poszczególnych związków uprzednio wymienionych jako korzystne, gdyż są one selektywne w odniesieniu do pęcherza, skuteczna doustna dawka dzienna może wynosić od całkowitej dawki dziennej 50 mg, aż do dawki około 2000 mg. Nie

171 991 zaobserwowano niepomyślnego działania u zwierząt laboratoryjnych po podaniu związków według wynalazku przy wielokrotnym przekroczeniu minimalnej skutecznej dawki u badanych zwierząt opisanych poniżej.

Należy zauważyć, że związek o wzorze 1 może być podawany równocześnie z innymi środkami leczniczymi lub profilaktycznymi i/lub lekami o medycznie zgodnym działaniu.

Działanie związków o wzorze 1 jako środków rozprężających mięśnie gładkie, przydatnych jako środki terapeutyczne do leczenia nietrzymania moczu można wykazać stosując odpowiednio opracowane testy in vitro takie jak test opisany następująco: Związki według wynalazku w próbie zwykle wykazują IC50 rzędu 30 mikromoli lub mniej. IC50 jest dobrze znanym określeniem i oznacza stężenie badanego związku, które powoduje 50% zmniejszenie in vitro skurczom tkanki pęcherza opisanej w następującej próbie.

Samce albinosy świnek morskich Hartleya (450-500 g) zabija się przez zwichnięcie karku. Otwiera się niższą jamę brzuszną i lokalizuje pęcherz moczowy. Po zlokalizowaniu oczyszcza się go od otaczających połączeń i tkanki tłuszczowej. Dwa nerwy miedniczne na brzusznej powierzchni pęcherza odcina się, następnie substancję pęcherza usuwa się ponad wejściem moczowodów. Pęcherz myje się w roztworze buforowym Krebsa-Henseleita (skład w mmolach: NaCl 118,0, KCl 4,7, MgSOą 1,2, KH2PO4 1,2, CaCl₂ 2,5, NaHCOs 25 i D-glukoza 11,1) a następnie umieszcza na nasiąkniętej buforem gazie w szalce Petriego. Kopułę pęcherza odcina się i wyrzuca.

Nożyczkami wykonuje się śródbrzuszne wzdłużne cięcie i pęcherz rozkłada płasko na gazie. Kraje się paski od brzegu kopuły i od brzegu podstawy i odrzuca. Pozostały wypieracz w części środkowej tnie się na dwa szerokościowe (poziome)pasy o przybliżonej szerokości 2,0 mm. Te dwa pasy przecina się na pól w środku grzbietowej części, tworząc cztery paski o podobnych wymiarach. Tym sposobem każdy pasek zawiera część grzbietową i część brzuszną pęcherza.

Każdy indywidualny pasek przywiązuje się z jednego końca bezpośrednio do podtrzymującego szklanego pręcika a czarną pleciową nić chirurgiczną 4-0 przywiązuje się do drugiego końca. Pręciki szklane zabezpiecza się w 20 ml kąpieli tkankowej a nić chirurgiczną przyczepia się do przetwornika wymuszonego przesunięcia (model Grass FTo3).

Tkanki kąpie się w roztworze buforowym Krebsa-Henseleita. Roztwór kąpieli ogrzewa się do temperatury 37°C i nasyca gazem 5% CO2 i 95% O2 przez energiczne przepuszczanie pęcherzyków. Roztwór powinien mieć pH około 7,4.

Przetworniki są połączone z poligrafem (model Grass 7E) i włączone w system interfacjalny sygnałem procesowym z Modular Instrument Micro 5000 i Biowindow Data Acquisition Software (pracujący na Microsoft OS(2 z kompatybilnym IBM PC).

Poligraf jest kalibrowany na 5mV/cm a kalibrowanie sprawdzone na liniowość odważnikami 5 i 0,5 g.

Tkankę inkubowano w roztworze buforowym przez 15 minut bez wstępnego obciążenia napięciem a następnie przez 30 minut ze stosowanym napięciem. Stosowane obciążenie wstępne napięciem wynosiło 2 g, które rozluźniono do około 1 g. Tkankę przemywano w 15 minutowym przedziałach, przy napięciu doprowadzonym do 2 g tuż przed przemywaniem. Po 45 minutowym okresie równoważenia zastosowano sprawdzającą dawkę 15 mmola KCl (całkowite stężenie w kąpieli). Tkankę przemyto po 10 minutach i dwukrotnie więcej przemyto w 15 minutowych przedziałach z dostosowaniem napięcia do 2 g przed każdym przemywaniem.

Gdy tkanka rozluźni się do stanu ustalonego po końcowym przemywaniu, ponownie dodaje się 15 mmoli KCl. Gdy tylko tkanka osiągnie stan ustalony zostają nabyte dane linii podstawowej na Biowindows Data Acquisition System. Dokonuje się to przez uśrednienie 5 minutowych danych z pomiaru przez 32 Hz. Gdy raz zostanie osiągnięta linia bazowa badane związki dozuje się w sposób komulatywny z przyrostami w jednostkach pół logarytmicznych. Czas kontaktowania dla każdej dawki wynosi 10 minut z 5 końcowymi minutami, które są okresem czasu dla uzyskania danych o reakcji dawki. Jeśli 30 gmoli badanego związku nie usuwa mechanicznej aktywności wypieracza, wówczas dozuje się 30 gmoli kromakaliny (cromakalin) w celu ustalenia maksymalnej dawki. Działanie związków wyraża się w % maksymalnej relaksacji agonisty wywołującego napięcie.

171 991

Dalej należy podać, że skuteczność związku według wynalazku może być wykazana w standardowych próbach in vivo. Następujące jest opisem takiego standardowego testu stosowanego do oceny zdolności badanego związku do rozluźniania mięśnia gładkiego.

Samce szczurów rasy Wistar o wadze 450-550 g uśpiono za pomocą 20 mg/kg dootrzewnowo (i.p.) Nembutalu i 80 mg/kg Ketaminy. Do tchawicy wprowadza się rurkę dla zapobieżenia utrudnieniom na drogach oddechowych. Temperaturę ciała utrzymuje się za pomocą poduszeczki grzewczej. Ciśnienie tętnicze krwi i szybkość serca mierzy się za pomocą przetwornika ciśnienia połączonego z rurką polietylenową (PE50), którą wprowadza się do prawej tętnicy szyjnej. Do prawej żyły szyjnej wprowadza się rurkę do podawania leku. Pęcherz moczowy odsłania się przez rozcięcie na środku brzucha i opróżnia z moczu przez lekki ucisk ręczny. Cewnik (PE 50) zanurza się przez wierzchołek kopuły pęcherza na około 3-4 mm jego światła i zawiązuje nicią chirurgiczną (4-0 jedwab) w celu zapobieżenia przeciekom. Cewnik pęcherza łączy się z przetwornikiem ciśnienia dla pomiaru ciśnienia pęcherza. Pęcherz z powrotem umieszcza się w jamie brzusznej i nacięcie zaszywa za wyjątkiem miejsca, gdzie w jamie jest cewnik. Pozwala się, aby pęcherz doszedł do stanu równowagi przez około 15 minut. Po okresie równoważenia szczurom wlewa się solankę bezpośrednio do pęcherza z szybkością 0,05 ml/miu przez cały czas eksperymentu. Następnie ciśnienie w pęcherzu monitoruje się na rozpoczęcie skurczów pęcherza. Po rozpoczęciu się skurczów, zwierzę pozostawia się następnie do ustalenia się wzoru skurczów na około 30-45 minut przed podaniem leku.

Badane związki podaje się dożylnie a odcinana dawka wynosi 3 mg/kg. Lek porównawczy cromakalim (Smithkline-Beecham) oceniany jest w tym modelu i podawany dożylnie w dawce 0,05-0,5 mg/kg.

Powyższa próba in vivo umożliwia ocenę zarówno ciśnienia krwi jak i aktywności cystometrycznej badanych związków. Ciśnienie krwi mierzy się tuż po iniekcji leku oraz- 5, 15 i 30 minut później. Skurcze moczenia wywołuje się przez powolną ciągłą infuzję solanki bezpośrednio do pęcherza. Informowano o przeciętnej zmianie (w sekundach od próby kontrolnej) w trwaniu przedziału śródskurczowego (czasu między skurczami) ponad około 20 minut dla każdego związku.

Typowe wyniki podano dla przykładów w następującej tabeli 1.

Tabela 1

Związek	Dawka	Zmiana ciśnienia tętniczego krwi	Zmiana w IC
0 minut	5 minut	15 minut	30 minut
przykład II	3	-63	-52	-37	-28	+77

Dawka jest w mg/kg

Zmiana ciśnienia tętniczego krwi - średnie wartości podano w mm Hg i obejmują zmiany w stosunku do próby kontrolnej.

Czasy - czasy pokazują działanie natychmiastowe (0 minut) i działanie po 5,15 i 30 minutach od podania związku i.v. IC - przedział śródskurczowy. Zmiana IC oznacza szczytową reakcję w sekundach od próby kontrolnej. .

Następujące stanowi opis próby in vivo, która jest uzupełnieniem wyżej opisanego testu, i która może być stosowana do upewnienia się, czy związek jest aktywny, a ponadto czy badany związek wykazuje selektywność w stosunku do pęcherza bez znaczącego wpływu na układ sercowo-naczyniowy przy podawaniu doustnym. Szczególnie korzystne związki wymienione uprzednio są w tym teście aktywne i selektywne.

Samce szczurów rasy Wistar (400 - 500 g) usypia się za pomocą 50 mg/kg Nembutalu i.p. Każdemu szczurowi goli się rejon brzucha oraz przód i tył szyi i dezynfekuje skórę jodyną. W celu ceownikowania szyjnego odsłania się lewą tętnicę szyjną poprzez małe nacięcie. Odsłonięty obszar przemywa się 2% roztworem lidokainy HCl w celu rozluźnienia naczynia, cewnik napełniony 0,9% solanką wprowadza się na około 2,4 cm do tętnicy tak, że jego czubek pozostaje w łuku aorty. Odsiebny koniec ceownika wychodzący od strony karkowej szyi napełnia się heparyną (1000 jednostek/ml) i zamyka na gorąco. W celu ceownikowania pęcherza cewniki wszczepia się metodą Yaksha TL, Duranta PAC, Brenta CR. Moczenie u szczurów: przewlekły model do badania działania pęcherza i wpływu uśpienia. Am.J.Physiol. 251 (Regulatory inter171 991 grative Comp. Physiol. 20/: R1177-R1185 1986. Pęcherz wyjmuje się przez rozcięcie pośrodku brzucha. Przez mięsień brzuszny około 1 cm od górnego końca rozcieńcza przeciąga się trokar i następnie robi się poskórny kanał w celu wynurzenia się przez skórę z tyłu szyi. Przez trokar przeprowadza się cewnik wypełniony solanką. W kopule pęcherza tworzy się małe otworki przez przepalenie za pomocą Accu-Temp. Cewnik umieszcza się w pęcherzu i zabezpiecza jedwabną podwiązką 4-0. Cewnik płucze się solanką i sprawdza drożność. Zewnętrzny koniec cewnika zamyka się na gorąco (zgrzewa się) w celu zapobieżenia przeciekom moczu. Mięśnie brzucha i skórę zszywa się. Oba cewniki przeciąga się przez zakotwiczony guzik ze stali nierdzewnej (Instech), który następnie przyszywa się do podskórnego mięśnia w punkcie wyjścia na zewnątrz. Skórę zszywa się nad guzikiem. Pozwala się, aby zwierzęta doszły do siebie po uśpieniu.

24-48 godzin po zabiegu chirurgicznym każdego szczura umieszcza się w klatce metabolizmu i łączy za pomocą zakotwiczonego guzika ze sprężyną pęta i układa przegubowo Instech w celu ochrony cewników przed uszkodzeniem i zezwolenia zwierzęciu na swobodny ruch w klatce. Cewnik szyjny przyłącza się do przetwornika ciśnienia Gould P23XL do pomiaru krwi. Cewnik pęcherza przyłącza się do pompy do infuzji solanki i przetwornika ciśnienia za pomocą rurki PE50 i 4-drożncgo zaworu zamykającego. Kompensację obciążenia szczytowego zc zbiornikiem na mocz umieszcza się pod klatką w celu zmierzenia wydatku moczu.

Szczury waży się, udaje się doustne podawanie dawki (wprowadza się igłę dozującą, ale nie wtłacza żadnego płynu) i przez pęcherzową infuzję solanki (0,18 ml/minutę) rozpoczyna się i kontynuuje przez całe doświadczenie. Zmiany ciśnienia krwi szybkości serca, ciśnienia śródpęcherzowego i wydatku moczu rejestruje się za pomocą systemu rejestracji bądź Grass Polygraph bądź Gould TA4000. Pozwala się, aby zwierzęta doszły do stanu równowagi, aż do ustalenia się wzoru moczenia (około 45-90 minut). W tym punkcie rejestruje się podstawowy poziom każdego parametru w doświadczeniu i szczurom podaje się za pomocą zgłębnika doustnego odpowiednią dawkę związku (w nośniku 75% PEG 40 solanka) w stężeniach takich, aby objętość wynosiła 1 ml/kg wagi ciała. Działanie związku na parametry doświadczenia śledzi się przez 5 godzin po podaniu związku. Jako standardowy związek kontrolny stosuje się cromakalim (Smithkline-Beecham).

Związki według wynalazku są aktywne w jednym lub więcej wyżej opisanych testach. W nawiązaniu do tych (korzystnych) uprzednio wyszczególnionych związków jako wykazujących selektywność w odniesieniu do pęcherza, większość związków z tej listy badano również in vivo na modelu psim i wszystkie badane związki wykazały aktywność i selektywność.

Wynalazek został zilustrowany za pomocą następujących nie ograniczających przykładów, w których o ile nie zaznaczono inaczej

i) temperatury podano w °C; temperatura pokojowa i temperatura otoczenia oznaczają, że czynność prowadzono w temperaturze 18-25°C;

ii) odparowanie rozpuszczalnika prowadzono przy użyciu wyparki obrotowej pod obniżonym ciśnieniem (600 - 4000 Pa; 4,5-30 mmHg) przy temperaturze łaźni do 60°C;

iii) chromatografię rzutową prowadzono na ziemi okrzemkowej Merck Kieselgel (Art.9385) i kolumnie chromatograficznej Merck Kieselgel 60 (Art.7734);[materiały te dostępne są w firmie E.Merck, Darmstadt, Niemcy]; chromatografię cienkowarstwową (TLC) prowadzono na żelu krzemionkowym na płytkach GHLF Analtech (Art. 21521) firmy Analtech, Newark, DE, USA;

iv) na ogół, przebieg reakcji śledzono za pomocą TLC a czasy reakcji podano jedynie w celach ilustracyjnych,

v) temperatury topnienia są niekorygowane a (d) oznacza rozkład, podane temperatury topnienia są temperaturami otrzymanymi dla materiałów sporządzonych w opisany sposób; polimorfizm może wynikać z wyodrębniania materiałów o różnych temperaturach topnienia w niektórych preparatach;

(vi) wszystkie końcowe produkty były według TLC zasadniczo czyste i miały zadawalające dane widma magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) oraz mikroanalityczne;

(vii) wydajności podano wyłącznie w celach ilustracyjnych;

(viii) obniżone ciśnienia podano jako ciśnienia absolutne w Pa inne ciśnienia podano jako odczytywane z manometrów.

171 991 (ix) symbole chemiczne mają swoje zwykle znaczenia; stosowano następujące skróty: V - objętość, w-waga, t.t. - temperatura topnienia; 1- litr, ml. -mililitr, mmol - milimol, g - gram, mg - miligram, min - minuty, h - gędziny oraz (x) stosunki rozpuszczalników-podano jako części objętościowe/objętościowe (v/v).

Przykład I. .NM4-ienykisulionyko-3-cyianofenylo)-3,3,3-tnfluoiO-2-hydiOksy-2-tnety'lopropanamid.

Do mieszanego roztworu 1,91 g (5,2 mmola) N-(4-fenylotio-3-cyjanofenylo)-3,3,3trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamidu i 150 ml lodowatego kwasu octowego dodano roztwór 0,99 g (6,3 mmola) nadmanganianu potasu i 100 ml wody w jednej porcji. Mieszaninę mieszano w temperaturze otoczenia przez 45 minut, przelano do 400 ml wody, sklarowano niewielkim dodatkiem stałego kwaśnego siarczynu sodu i wyekstrahowano trzykrotnie 250 ml porcjami chloroformu. Ekstrakty osuszono (MgSO4), przesączono i rozpuszczalnik usunięto otrzymuje olej, który chromatografowano na 300 g żelu krzemionkowego stosując eter etylowy o gradiencie 0%, 10%, 15% i 20% w chlorku metylenu. Materiał ten dalej krystalizowano z heksanu zawierającego małą ilość octanu etylu otrzymując 1,57 g (75%) tytułowego propanoamidu w postaci białego ciała stałego; t.t. 163165°C. NMR (300 MHz, d6-DMsO): 1,59(s, 3H, CH 3), 7,66-7,77 (m, 4H, aromatyczny, OH), 7,99 (d, 2H, J=7,3Hz, aromatyczny), 8,32(d, 1H, J=8,6Hz, aromatyczny), 8,40-8,43 (m, 2H, aromatyczny), 10,77 (s, 1H, NH). MS(CI,CH4):399/M+1

Analiza dla C17H13F3N2O4S: obliczono: C2I, 26; H3,29; 10 9,09 oznaczono: C 51,28; H3,31; N 7,01

Wyjściowy N-(4-fenylotio-3-cyjanofenylo)-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid otrzymano następująco:

a. N-(4-fenylotio-3-cyjanofenylo)-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid.

Do mieszanego, ochłodzonego (-20°C) roztworu kwasu 3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2metylopropionowego (2,16 g, 13,7 mmola, w N,N-dimetyloacetamidzie (20 ml) szybko dodano chlorek tionylu (1,73 g, 14,5 mmola) i mieszaninę (po kilku minutach wytrąca się osad) mieszano w temperaturze -20°C do -10°C przez 1 godzinę. Wówczas w 1 porcji dodano siarczek (4-amino-2-cyjanofenylo)fenylu (2,08 g, 9,2 mmola) i mieszaninę odstawiono na noc do mieszania w temperaturze pokojowej. Roztwór przelano do 500 ml wody i wyekstrahowano dwukrotnie 100 ml porcjami eteru etylowego. Olej otrzymany po usunięciu eteru etylowego chromatografowano na 325 g żelu krzemionkowego stosując eter etylowy o gradiencie 0%, 5%, 10% i 20% w chlorku metylenu. Właściwe frakcje połączono, rozpuszczalnik usunięto pod próżnią a pozostałość ogrzewano przez noc w temperaturze 60°C/0,1 mm otrzymując 5,35 g (93%) N-(4-fenylotio-3-cyjanofenylo)-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamidu, t.t. 124-126°C. 1h -NMr (300 MHz, d6-DMSO): 1,59 (s, 3H, CH3), 7,32-7,47 (m, 6H, aromatyczny), 7,59 (s, 1H, OH), 8,07 (dd, 1H, J=8,8, 2,3Hz, aromatyczny), 8,33 (d, 1H, J=2,3 Hz, aromatyczny), 0,48 (s, 1H, NH). MS(CI, CH4): 367 (M+1).

b. Siarczek 4-amino-2-cyjanofenylofenylu.

Do mieszanej zawiesiny siarczku 4-nitro-2-cyjanofenylofenylu (13,3 g, 5,19 mmola) i 100 ml absolutnego etanolu dodano w jednej porcji dwuwodziany chlorku cynawego (58,6 g, 26 mmoli). Mieszaninę ogrzewano do temperatury, gdzie reakcja egzotermiczna spowodowało silne wrzenie roztworu pod chłodnią zwrotną. Mieszaninę odstawiono do mieszania w temperaturze pokojowej przez 30 minut, przelano do wody z lodem i silnie zalkalizowano dodając 350 ml 15% NaOH. Mieszaninę wyekstrahowano chlorkiem metylenu (4 x 275 ml), ekstrakty osuszono (MgSO4), przesączono i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią otrzymując olej, który chromatografowano na 300 g żelu krzemionkowego stosując chlorek metylenu o gradiencie 20%, 40%, 100% i 100% w heksanie. Właściwe frakcje połączono i rozpuszczalnik usunięto otrzymując siarczek 4-amino-2-cyjanofenylofenylu (10,62 g, 91%) w postaci blado żółtego ciała stałego; t.t. 73-75°C. ’H NMR (300 MHz, CDGI3): 4,01 (s, 2H, NH2) 6,78 (dd, 1H, J = 8,5, 2,6, aromatyczny), 6,95 (d, 1H, J = 2,6 aromatyczny), 7,18 - 7,29 (m, 5H, aromatyczny), 7,34 (d, 1H, 8,5, aromatyczny). MS(CI, CH4): 227 (M+l).

171 991

Analiza dla C13H10N2S: obliczono: C 69,00; H4,45; N 12,38 oznaczono: C 68,99; H 4,59; N 12,27

c. Siarczek 2-nitro-2-cyjanofenylofenylu.

4-Chloro-3-cyjanonitrobenzen (12,5 g, 6,84 mmola) porcjami dodano do mieszanego N,N-dimetyloformamidowego (50 ml) roztworu soli potasowej tiofenolu sporządzonej przez dodanie tiofenolu (7,1 ml, 6,9 mmoli) do roztworu wodorotlenku potasu (3,84 g, 6,84 mmola) w metanolu i następnie usunięcie metanolu pod próżnią. Mieszano w temperaturze 105°C przez 2,5 godziny, po czym mieszaninę przelano do wody z lodem, przesączono, odebrane ciało stałe przemyto wodą, rozpuszczono w 300 ml wrzącego etanolu, (węgiel drzewny), przesączono, zadano 35 ml wody i wstawiono do lodówki. Uzyskano blado żółte ciało stałe o wadze 13,3 g (76%) t.t. 82-84°C. ‘H NMR (250 MHz, CDCI3): 6,93 (d, 1H, J = 9,0 Hz, aromatyczny), 7,51 7,62 (m, 5H, aromatyczny), 8,12 (dd, 1H, J = 9,2, 2,5 Hz, aromatyczny), 8,46 (d, 1H, J = 2,5 Hz, aromatyczny). MS (CI, CH4): 257 (M+1).

Analiza dla C13H8N2O2S: obliczono: C 60,93; H3,15 ; N 10,9 oznaczono: C 60,87; H3,41; N 10,95

Przykład II. N-[4-(fenylosulfonylo)fenylo]-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid.

Sposobem analogicznym do opisanego w przykładzie I wytwarza się powyższy związek. t.t. 164-166°C. 'HNMR (250 MHz, ds-DMSO): 1,59 (s,3H, CH3), 7,57-7,72 (m, 4H, OH, aromatyczny), 7,92-8,04 (m, 6H, aromatyczny), 10,43 (s, 1H, NH).

Analiza dla C16H14F 3NO4S: obliczono: C 51,47; H 3,78; N 3,75; oznaczono: C 51,22; H 3,83; N 3,72

Przykład III. N-[5-(2-fenylosulfonylopirydylo)]-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid.

Do mieszanego roztworu N-[5-(2-fenylotiopirydylo)]-3,3,3trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamidu (1,50 g, 4,4 mmola) w lodowatym kwasie octowym (125 ml) dodano roztwór nadmanganianu potasu (0,83 g, 5,3 mmola) w wodzie destylowanej (85 ml). Ciemnobrązową mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 45 minut, po czym zadano stałym siarczynem sodu do odbarwienia. Mieszaninę rozcieńczono wodą i wyekstrahowano chloroformem (3 x 250 ml). Połączone porcje organiczne osuszono (MgSO4), przesączono i rozpuszczalnik oddestylowano otrzymując tytułowy propanamid w postaci białego ciała stałego; t.t. 175-177°C. 'H NMR (300 MHz, de-DMSO): 1,59 (s, 3H, CH3), 7,65 (m, 4H, OH, aromatyczny) 7,95 (d, 2H, J=7,5 Hz, aromatyczny), 8,22 (d, 1H, J=8,7 Hz, aromatyczny) , 8,54 (dd, 1H, J = 8,,7 i 2,4 Hz, aromatyczny), 9,00 (d, 1H, J = 2,3 Hz, aromatyczny), 10,73 (s, 1H, NH). MS(CI, CH4): 375 (M+1).

Analiza dla C15H13F3N2O4S: obliczono: C 48,12; H3,51; N 7,48 oznaczono: C 47,96; H 3,62; N 7,43

Wyjściowy N-[5-(2-fenylotiopirydylo)]-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid otrzymano następująco:

N-[5-(2-fenylotiopirydylo)]-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid.

Do mieszanego, ochłodzonego (-20°C) roztworu kwasu 3,3,3-trifluoro-2-hydroKsy-2metylopropionowego (0,59 g, 3,7 mmola) w N,N-dimetyloacetamidzie (10 ml) dodano chlorek tionylu (0,44 g, 3,7 mmola) i mieszaninę mieszano w temperaturze -10 do -15°C przez jedną godzinę. Do pomarańczowego roztworu w jednej porcji dodano 5-amino-2-fenylotiopirydynę (0,50 g, 2,5 mmola) i mieszaninę mieszano przez noc w temperaturze pokojowej. Brązową mieszaninę przelano do wody i roztwór wodny wyekstrahowano octanem etylu (2 x 50 ml). Połączone porcje organiczne przemyto wodą, osuszono (MgSO4) przesączono i rozpuszczalnik oddestylowano otrzymując żółty olej. Chromatografia rzutowa oleju (elucja 10% obj. octanem etylu w chlorku metylenu) i odparowano eluentu dały tytułowy propanamid (0,59 g, 69%) w. postaci białego ciała stałego, t.t. 147-150°C. 'li NMR (300 MHz, ,6-DmSO): 1,57 (s, 3H, CH3),

7,04 (d, 1H, J = 8,7 Hz, aromatyczny), 7,47 (m, 6H, OH, aromatyczny), 8,05 (dd, 1H, J = 8,7 i 2,6Hz, aromatyczny), 8,77 (d, 1H, J= 2,4 Hz, aromatyczny), 10,30 (s, 1H, NH). MS (CI,CH4): 343 (M+1).

Analiza dla C15H13F3N2O2S: obliczono: C63,63; H3,83; N8,18 oznaczono: C 52,25: H 3,86; N8,13

5-Amino-2-fenylotiopirydyna opisana jest przez H.C.Wintera i F.E.Reinharta, J.Amer.Chem.Soc., 3508 (1940).

Przykład IV. N-(4-cyjano-3-fenylosulfonylofenylo)-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2metyl opropan amid.

Do mieszanego roztworu 1,50 g (4,1 mmola) N-(4-cyjano-3-fenylotiofenylo)-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-hydroksy-2-metylopropanamidu (1,50 g, 4,1 mmola) i 120 ml lodowatego kwasu octowego dodano roztwór nadmanganianu potasu (0,78 g, 4,9 mmola) i 78 ml wody w jednej porcji. Mieszaninę mieszano w temperaturze otoczenia przez 45 minut, przelano do 300 ml wody, sklarowano niewielkim dodatkiem stałego wodorosiarczyny sodu i wyekstrahowano trzema 275 ml porcjami chloroformu. Ekstrakty osuszono (MgSOą), przesączono i rozpuszczalnik usunięto otrzymując białe ciało stałe, które krystalizowano z octanu (etylu) heksanu otrzymując po wysuszeniu w temperaturze 100°C (13,5 Pa) 1,38 g (85%) tytułowego propanamidu w postaci białego ciała stałego; t.t. 185-187°C. 'H NMR (250 MHz, dń-DMSO): 1,62 (s, 3H, cH 3), 7,67-7,79 (m, 4H, aromatyczny), 7,97-8,01 (m, 2H, aromatyczny, OH), 8,07 (d, 1H, J = 8,6 Hz, aromatyczny), 8,26 (dd, 1H, J = 8,5,2,0 Hz, aromatyczny), 8,90 (d, 1H, J = 2,1 Hz), 10,90 (s, 1H, NH). MS (CŁCH4): 399 (M+1).

Analiza dla C17H13F3N2O4S: obliczono: C 51,26; H 3,29; N 7,03 oznaczono: C 51,52; H 3,28; N 6,96

Wyjściowy N-(4-cyjano-3-fenylotioienylo)-3,3,3-tr'ifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid sporządzono następująco:

a. N-(4-cyjano-3-fenylotiofenylo)-3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-metylopropanamid.

Do mieszanego, oziębionego (-20°C) roztworu kwasu 3,3,3-trifluoro-2-hydroksy-2-hydroksy-2-metylopropionowego (1,62 g, 10,2 mmola) w N,N-dimetyloacetamidzie (15 ml) szybko dodano chlorek tionylu (1,30 g, 10,9 mmola) i mieszaninę (po kilku minutach wytrącił się osad) mieszano w temperaturze -20°C do -5°C 1 godzinę. Dodano w jednej porcji 4-cyjano-3-fenylotiobenzenoaminę (1,55, g, 6,85 mmola) i mieszaninę odstawiono na noc do mieszania w temperaturze pokojowej. Roztwór przelano do wody, wyekstrahowano eterem etylowy (2 x 100 ml); ekstrakty eterowe osuszono (MgSO4, przesączono i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość chromatografowano na 315 g żelu krzemionkowego stosując eter etylowy w gradiencie 0%, 10% i 20% w chlorku metylenu. Właściwe frakcje połączono, rozpuszczalnik usunięto pod próżnią i pozostałość rozpuszczono w mieszaninie 100 ml heksanu i 150 ml chlorku metylenu. Większość chlorku metylenu oddestylowano i roztwór zadrapano dla wywołania krystalizacji. Po ochłodzeniu odebrano ciało stałe i wysuszono w temperaturze 85°C (13,5 Pa otrzymując tytułowy propanamid (2,38 g, 91%); t.t. 111-113°C. *H NMR (250 MHz, CDCb): 1,67 (s, 3H, CH3), 3,68 (s, 1H, OH), 7,27 (d, 1H, J = 1,9 Hz, aromatyczny), 7,40-7,51 (m, 5H, aromatyczny), 7,59-7,69 (m, 2H, aromatyczny), 8,50(s, 1H, NH). MS (CI,CH4): 367 (M+1).

Analiza dla C17H13F3N2O2S: obliczono: C 75,73; H 3,58n N5,65 oznaczono: C 55,27: H 3,69; N 7,51

b. 4-cyjano-3-fenylotiobenzenamina

3-Chloro-4-cyjanobenzenoaminę (20,9 g, 13,1 mmola) dodano do N,N-dimetyloformamidowego (115 ml) roztworu soli potasowej tiofenolu sporządzonej przez dodanie tiofenolu (13,5 ml, 13,1 mmola) do roztworu wodorotlenku potasu (7,35 g, 13,1 mmola) w metanolu i następne usunięcie metanolu pod próżnią i przemyto dodatkowymi 15 ml N,N-dimetyloformamidu. Mieszano w temperaturze 140°C przez 16 godzin, po czym mieszaninę przelano do wody, wyekstrahowano eterem etylowym (3 x 150 ml) i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią otrzymując czerwony olej. Olej ten chromatografowano na żelu krzemionkowym stosując

171 991 chlorek metylenu jako eluent. Połączono frakcje zawierające produkt (TLC-żel krzemionkowy, 2 % metanol(chloroform), usunięto rozpuszczalnik i materiał ponownie chromatografowano stosując 2:1 chlorek metylenu/heksan jako eluent. Właściwe frakcje połączono, zatężono do małej objętości, zadano heksanem i ochłodzono (suchy lód) i zadrapano dla rozpoczęcia krystalizacji. Białe ciało stałe ważyło 8,29 g (30%); t.t.69-71°C. 'HNMR (250 MHz, CDCh): CDCI3/: 4,07 (s, 2H, NH₂), 6,29 (d, 1H, J = 2,2 Hz, aromatyczny), 6,46 (dd, 1H, J = 8,3, 2,2 Hz, aromatyczny), 7,36 - 7,50 (m, 6 H, aromatyczny). MS (CI, CH4: 227 (M+1).

Analiza dla C13H10N2S: obliczono: C 69,00; H4,45; N 12,38 oznaczono: C 69,05; H 4,59; N 12,39

171 991

WZÓR 1

WZÓR 2 WZÓR 3

WZOR 4

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 4,00 zł

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania nowych amidów o wzorze 1, w którym E oznacza azot lub grupę CZ, w której C oznacza węgiel pierścienia a Z oznacza podstawnik zdefiniowany poniżej, w którym gdy E oznacza CZ, X oznacza grupę ArY, w której Y oznacza grupę łączącą taką jak sulfinyl i sulfonyl zaś Ar oznacza fenyl Z oznacza grupę cyjanową, gdy E oznacza azot, X i Y mają wyżej podane znaczenie, R² i R³ niezależnie oznaczają metyle lub trifluorometyl, pod warunkiem, że r2 i R³ jednocześnie nie mogą oznaczać metylu oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli, znamienny tym, że utlenia się odpowiadający fenylosiarczek związku o wzorze 1, w którym Y oznacza siarkę, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenie, po czym gdy pożądana jest farmaceutycznie dopuszczalna sól, wytworzony amid poddaje się reakcji z odpowiednim kwasem lub zasadą znanym sposobem.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w przypadku wytwarzania amidów o wzorze ld, w którym X i Z dobrane są z grupy obejmującej: X oznacza grupę ArY, w której Y oznacza sulfinyl lub sulfonyl, a Ar oznacza fenyl, Z oznacza grupę cyjanową, R2 i r3 niezależnie oznaczają metyl lub trifluorometyl, pod warunkiem, że r2 i R³ równocześnie nie mogą oznaczać grup metylowych oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli utlenianiu poddaje się odpowiadający siarczek.
3. 3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że w przypadku wytwarzania związku o wzorze 1d, w którym X oznacza fenylosulfonyl, Z oznacza grupę cyjanową, r2 oznacza trifluorometyl, a r3 oznacza metyl, utlenianiu poddaje się odpowiadający siarczek.