PL174913B1 - Rotacyjny przepływomierz komorowy - Google Patents

Abstract

1. Rotacyjny przepitywomóerz komorowy, któ1 ry w korpusie zamkniętym pokrywą ma wirnik utworzony przez zespół trzech tłoczków zamocowanych obustronnie w pierścieniach oraz przerzutnik usytuowany równolegle do osi wirnika i osadzony na wałku albo na osi jednostronnie zamocowanej w korpusie, zaśwewnętrzne powierzchnie korpusu i pokrywy tworzą komorę pierścieniową, której cześć ograniczona wewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni stanowi komorę pomiarową, a dwie przestrzenie ograniczone jej ścianami płaskimi i zewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni stanowią komory boczne, przy czym komora pomiarowa ma szerokość równą szerokości przerzutnika z uwzględnieniem luzu i jest uszczelniona walcowymi powierzchniami pierścieni wirnika, znamienny tym, że tłoczki (4) wirnika mają średnicę większą od szerokości s kanału komory pomiarowej (5), zaś korpus (1) i pokrywa (2) mają na swych powierzchniachrowki (14)łączące komorę pomiarową (5) z komorami bocznymi (8).

Description

Przedmiotem wynalazku jest rotacyjny przepływomierz komorowy.

Wśród różnych znanych konstrukcji przepływomierzy komorowych z opisu patentu nr PL 116 048 znany jest przepływomierz składający się z zespołu trzech tłoczków o przekroju kołowym zamocowanych obustronnie do pierścieni oraz z równolegle usytuowanego przerzutnika. Tłoczki wirujące wewnątrz pierścieniowej komory pomiarowej wprowadzane są kolejno w wybrania przerzutnika wymuszając jego obrót. Przerzutnik umożliwia przemieszczanie się tłoczków ze strefy wypływu do strefy napływu, a jego obroty przekazywane są przez wałek na dowolny licznik. Profil tłoczków jest tak dobrany do średnicy kanału pierścieniowej komory pomiarowej, że tworzą one uszczelnienie jednostronnie lub obustronnie symetryczne.

Podobną konstrukcję ma przepływomierz znany z opisu polskiego patentu nr PL 169 356 z tym, że tłoczki wirnika są w tej konstrukcji przepływomierza połączone z pierścieniami obrotowo i w trakcie ruchu obiegowego obracają się wokół własnych osi. Pierścienie prowadzące wirnika są umieszczone w wybraniach usytuowanych w komorze pomiarowej przeciwległe względem siebie i współosiowych z osią komory pomiarowej. Przekrój wybrań jest dostosowany do przekroju pierścieni z zachowaniem jednostronnych luzów promieniowych między ich walcowymi powierzchniami.

W obydwu tych rozwiązaniach uszczelnienie między elementami roboczymi stanowią linie styku walcowych powierzchni ruchomych części przepływomierza oraz jego korpusu. Uszczelnienie powierzchniowe występuje jedynie na płaszczyznach bocznych przepływomierza.

Wiadome jest, że dokładność pomiaru przepływomierza zależna jest w znacznym stopniu od zliczenia całej przepływającej cieczy, a więc od zminimalizowania przepływu cieczy przez szczeliny między korpusem a ruchomymi częściami przepływomierza. Aby zminimalizować przepływ cieczy przy uszczelnieniu liniowym, przy którym szerokość szczeliny dąży do zera, należy zmniejszyć luz jednostronny. Poniważ strumień cieczy przepływający przez szczelinę jest proporcjonalny do trzeciej potęgi wartości luzu jednostronnego, wielkość tego luzu ma największy wpływ na wielkość przepływu. Zmniejszając luz nie wolno jednak dopuścić do powstania tarcia granicznego między współpracującymi częściami. Tarcie to powoduje bowiem znaczny wzrost różnicy ciśnień w przepływomierzu i wzmożony wypływ cieczy przez szczeliny, który jest proporcjonalny do spadku ciśnienia. Jednoczesne spełnienie obu tych warunków wymaga niezwykle dokładnego spasowania ruchomych części przepływomierza z korpusem, co w praktyce konstrukcyjnej nastręcza znaczne trudności.

Wiadome jest również, że przy uszczelnieniu powierzchniowym szczeliny uzyskują pewną szerokość. Ponieważ strumień objętości cieczy przepływającej przez szczelinę jest odwrotnie proporcjonalny do jej szerokości, zastosowanie uszczelnienia powierzchniowego pozwala, przy zachowaniu przepływu tej samej wielkości, zwiększyć jednostronny luz, co w znacznym stopniu obniża wymagania technologiczne konstrukcji.

Te znane zjawiska wykorzystano przy konstruowaniu przepływomierza stanowiącego przedmiot wynalazku.

174 913

Przedmiotem wynalazku jest rotacyjny przepływomierz komorowy, który ma w korpusie zamkniętym pokrywą umieszczony wirnik utworzony przez zespół trzech tłoczków zamocowanych obustronnie w pierścieniach oraz przerzutnik usytuowany równolegle do osi wirnika i osadzony na wałku, albo na osi jednostronnie zamocowanej w korpusie. Wewnętrzne powierzchnie korpusu i pokrywy tworzą pierścieniową komorę przepływomierza. Część komory pierścieniowej, ograniczona wewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni, stanowi komorę pomiarową przepływomierza, natomiast dwie przestrzeni ograniczone jej ścianami płaskimi i zewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni stanowią komory boczne przepływomierza. Komora pomiarowa ma szerokość równą szerokości przerzutnika z uwzględnieniem luzu i jest uszczelniona walcowymi powierzchniami pierścieni wirnika.

Przepływomierz według wynalazku wyróżnia się tym, że zamocowane w pierścieniach tłoczki wirnika mają średnicę większą od szerokości kanału komory pomiarowej, zaś korpus i pokrywa mają na swych powierzchniach rowki łączące komorę pomiarową z komorami bocznymi.

W odmianie konstrukcyjnej przepływomierza tłoczki o średnicy większej od szerokości kanału komory pomiarowej są zaopatrzone w końcówki, którymi są zamocowane w pierścieniach. Długość tłoczków z końcówkami jest równa szerokości wirnika. Zewnętrzne powierzchnie końcówek stanowią przedłużenie walcowych powierzchni tłoczków dostosowanych do walcowych powierzchni komory pierścieniowej, przy czym w zasadzie walcowe powierzchnie tłoczków i walcowe powierzchnie pierścieni mają równe promienie. Dla cieczy o większej lepkości korzystniej jest, gdy walcowe wewnętrzne powierzchnie tłoczków mają promienie mniejsze od promieni walcowych wewnętrznych powierzchni pierścieni, zaś walcowe zewnętrzne powierzchnie tłoczków mają promienie większe od promieni walcowych zewnętrznych powierzchni pierścieni. Korpus i pokrywa przepływomierza w tej odmianie konstrukcyjnej mają także na swych powierzchniach wewnętrznych rowki łączące komorę pomiarową z komorami bocznymi.

W obydwu odmianach konstrukcyjnych przepływomierza korzystne jest, gdy rowki łączące komorę pomiarową i komory boczne wykonane są w napływowej części komory pomiarowej. W korpusie i pokrywie przepływomierza są usytuowane ograniczniki, o które oparte są czołowe powierzchnie wałka, na którym osadzony jest przerzutnik. Jeżeli przerzutnik jest osadzony na zamocowanej jednostronnie w korpusie osi, to ma na swych bocznych powierzchniach pierścieniowe występy, które są oparte o płaskie ściany korpusu. Pierścieniowa komora przepływomierza ma na swej zewnętrznej walcowej powierzchni, po obu jej stronach, wybrania usytuowane częściowo w obrębie komór bocznych, a częściowo pod walcowymi powierzchniami pierścieni, przy czym szerokość części każdego wybrania usytuowanej pod pierścieniami jest mniejsza od szerokości tych pierścieni.

Objętość cieczy, która przepływa przez przepływomierz jest proporcjonalna do ilości obrotów wirnika lub przerzutnika, przy czym stosunek obrotów wirnika do obrotów przerzutnika wynosi 2:3. Obroty na licznik przekazywane są z przerzutnika przez sprzęgło magnetyczne, względnie zliczane za pomocą czujników indukcyjnych, halotronowych itp. reagujących na ferromagnetyczne wkładki umieszczone w pierścieniach wirnika.

Przepływomierz według wynalazku charakteryzuje się, nieosiągalną w istniejących konstrukcjach dokładnością pomiaru objętości cieczy o różnych lepkościach.

Konstrukcja wirnika wymusza jego powierzchniowe uszczelnienie wewnątrz pierścieniowej komory. Pozwala to na zwiększenie luzów wirnika w korpusie przy zachowaniu dużej szczelności przepływomierza, co istotnie ułatwia jego wykonanie. Zastosowanie uszczelnienia powierzchniowego jest szczególnie korzystne w przepływomierzu, w którym stosunek pojemności komory pomiarowej do nominalnego strumienia objętości jest duży. W przepływomierzu takim ruch wirnika jest bardzo powolny, a przypadający na jeden obrót wirnika czas wypływu cieczy przez szczeliny jest długi. Zastosowanie zatem uszczelnienia powierzchniowego daje możliwość zmniejszenia wypływu cieczy przez szczeliny w drodze zwiększania ich szerokości, a nie - jak dotychczas - w drodze technicznie trudniejszego zmniejszania jednostronnego luzu. Konstrukcja przepływomierza pozwala uzyskać dokładne wyniki przy jego bardzo wolnych obrotach, co dotychczas było nieosiągalne.

174 913

Rozwiązanie, w którym tłoczki są połączone z pierścieniami poprzez swoje wyprofilowane końcówki usztywnia wirnik, a także powoduje, że tłoczki ślizgają się po walcowych powierzchniach pierścieniowej komory na całej długości wirnika. Umożliwia to wycentrowanie wirnika jedynie na powierzchniach tłoczków, mimo że walcowa powierzchnia pierścieniowej komory korpusu jest przerwana na obwodzie komory pomiarowej w miejscu usytuowania przerzutnika. Uwolnienie walcowych powierzchni pierścieni z funkcji centrowania wirnika pozwala na wprowadzenie wariantowej konstrukcji, w której walcowe powierzchnie tłoczków i pierścieni, współpracujące z odpowiadającą im powierzchnią pierścieniowej komory nie leżą na tej samej powierzchni. Konstrukcja według wynalazku pozwala, przy założonej powierzchni uszczelnienia, zoptymalizować wartośćjednostronnego luzu pierścieni w korpusie w zależności od lepkości mierzonej cieczy i uzyskania maksymalnej dokładności odmierzania, przy jak najmniejszym spadku ciśnienia w przepływomierzu.

Połączenie komory pomiarowej z komorami bocznymi za pomocą rowków zapewnia szybkie i równe zmiany ciśnienia w komorach bocznych. Zapobiega to jednostronnemu przywieraniu pierścieni wirnika do bocznych powierzchni przerzutnika i blokowaniu przepływomierza, a ponadto umożliwia pracę przepływomierza przy zwiększonym ciśnieniu statycznym. Ciśnienie w komorach bocznych jest równe ciśnieniu w strefie napływowej komory pomiarowej, a więc wyższe niż w strefie odpływowej tej komory. Różnica ciśnień pomiędzy komorami bocznymi i odpływową strefą komory pomiarowej powoduje wtłaczanie cieczy w szczeliny pomiędzy ruchomymi częściami przepływomierza, co dodatkowo pomaga wyeliminować tarcie mechaniczne między nimi. Dodatkową zaletą połączenia komór jest łatwość odpowietrzania przepływomierza przy jego napełnianiu.

Zaopatrzenie zewnętrznej walcowej powierzchni pierścieniowej komory w wybrania powoduje powstanie sił równoważących ciężar wirnika oraz sił wynikających z oporów ruchu obrotowych części przepływomierza, co dodatkowo zapewnia powstanie warunków tarcia płynnego wirnika w korpusie, a tym samym zmniejszenie jego oporów ruchu.

Symetryczne usytuowanie przerzutnika w kierunku osiowym wewnątrz pierścieniowej komory, uzyskane wprowadzeniem do korpusu ograniczników albo umieszczeniem pierścieniowych występów na bocznych powierzchniach przerzutnika, zapobiega spychaniu przerzutnika na jedną stronę i jego przeklejaniu się do korpusu.

Przepływomierz zapewnia dużą dokładność pomiaru, szczególnie przy wolnych obrotach wirnika i może być używany zarówno do pomiaru objętości cieczy małolepkich jak i cieczy o zwiększonej lepkości. Do pomiaru tych ostatnich szczególnie korzystnajest konstrukcja, w której promienie walcowych zewnętrznych powierzchni pierścieni są równe promieniom walcowych zewnętrznych powierzchni tłoczków, a promienie walcowych wewnętrznych powierzchni pierścieni są równe promieniom walcowych wewnętrznych powierzchni tłoczków.

Przedmiot wynalazku w przykładach wykonania jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny pierwszej odmiany przepływomierza, fig. 2 - widok tej odmiany przepływomierza po zdjęciu pokrywy z zaznaczonymi fragmentami przekrojów częściowych, fig. 3 - przekrój poprzeczny przepływomierza według drugiej odmiany konstrukcyjnej, fig. 4 -widok drugiej odmiany konstrukcyjnej przepływomierza po zdjęciu pokrywy z zaznaczonymi fragmentami przekrojów częściowych, fig. 5 - widok wirnika drugiej odmiany konstrukcyjnej przepływomierza, w której promienie pierścieni wirnika są różne od promieni walcowych powierzchni tłoczków, a fig. 6 - przekrój osiowy komory pokazanej na fig. 5.

Przepływomierz przedstawiony na fig. 1 i fig. 2 ma korpus 1, zamknięty pokrywą 2, których powierzchnie wewnętrzne wyznaczają komorę pierścieniową. W korpusie umieszczony jest wirnik składający się z dwóch pierścieni 3 połączonych sztywno za pomocą trzech walcowych tłoczków 4. Część pierścieniowej komory zawarta między pierścieniami 3 stanowi komorę pomiarową 5, która jest uszczelniona walcowymi powierzchniami 6 i 7 pierścieni 3. Część pierścieniowej komory usytuowana na zewnątrz pierścieni stanowi komory boczne 8. Równolegle do osi wirnika usytuowany jest przerzutnik 9. Po obu stronach przerzutnika 9 na zewnętrznej walcowejj powierzchni pierścieniowej komory usytuowane są króćce: wlotowy 10 i wylotowy 11. Średnica każdego tłoczka jest większa od szerokości kanału pierścieniowej komory a walcowe powierzchnie tłoczków: zewnętrzna 12 i wewnętrzna 13, odpowiadają

174 913 walcowym powierzchniom pierścieniowej komory i stanowią uszczelnienie tłoczka wewnątrz pierścieniowej komory. Część napływowa komory pomiarowej 5 w pobliżu króćca wlotowego 10 połączona jest za pomocą dwóch rowków 14 z komorami bocznymi 8. Na zewnętrznej walcowej powierzchni pierścieniowej komory przepływomierza, naprzeciwko króćca wlotowego 10 oraz po przeciwnej stronie króćca wylotowego 11, wykonane są wybrania 15 i 16, których powierzchnie znajdują się częściowo w obrębie komór bocznych 8, a częściowo pod walcowymi powierzchniami pierścieni 3, przy czym szerokość części wybrań 15 i 16 znajdujących się pod pierścieniami 3 jest mniejsza od szerokości pierścieni 3. Wybrania 15 usytuowane na przeciwko króćca wylotowego 11 i znajdujące się w pozycji roboczej przepływomierza w jego dolnej części, wymuszają powstanie sił równoważących ciężar wirnika, natomiast ciśnienie cieczy działające na wirnik w wybraniach 16, usytuowanych na przeciw króćca wlotowego 10, równoważy siły wynikające z oporów ruchu obrotowych części przepływomierza. Przerzutnik 9 ma dwa profilowe wycięcia 17, wewnątrz których tłoczki 4, przemieszczają się z odpływowej do napływowej części komory pomiarowej. Szerokość profilowych wycięć 17 przerzutnikajest równa średnicy tłoczków 4 powiększonej o luz technologiczny. Wzajemna relacja tych większości jest możliwa dzięki osadzeniu przerzutnika w odległości a = r cos 60 = 0,5 r od osi wirnika, gdzie r jest odległością osi tłoczków od osi wirnika. Przerzutnik osadzony jest na osi 18 zamocowanej jednostronnie w korpusie 1, na łożyskach 19 usytuowanych wewnątrz przerzutnika. Osiowo-symetryczne ustawienie przerzutnika 9 w pierścieniowej komorze zabezpieczają pierścieniowe występy w postaci łożyska 19 oraz tulei 20, wysunięte poza jego boczne płaszczyzny i oparte o ściany korpusu. Jak uwidoczniono na fig. 3 przerzutnik może być zamocowany na wałku 21, który osadzony jest w łożyskach 19 znajdujących się w korpusie 1 i pokrywie 2. Osiowo-symetryczne ustawienie przerzutnika w pierścieniowej komorze zapewniają wówczas umieszczone w korpusie i pokrywie ograniczniki w postaci śruby 22 i płytki 23 oparte o czołowe powierzchnie osi. Strumień objętości jest odmierzany przez zliczanie obrotów przerzutnika, które przekazywane są na licznik przez sprzęgło magnetyczne 24.

W odmianie konstrukcyjnej przepływomierza, uwidocznionej na fig. 3 i fig. 5 rysunku, tłoczki 4 są zaopatrzone dwustronnie w końcówki 25, które są wsunięte w wybrania 15 i 16 pierścieni. Długość tłoczków 4 z końcówkami 25 jest równa szerokości wirnika. W przykładzie realizacji wg fig. 3 walcowe powierzchnie 6 i 7 pierścieni 3 mają promienie równe promieniom walcowych powierzchni 12 i 13 tłoczków 4, natomiast w przykładzie pokazanym na fig. 5 walcowe powierzchnie zewnętrzne 6 pierścieni 3 mają promień mniejszy od promienia walcowych powierzchni zewnętrznych 12 tłoczków 4, a walcowe powierzchnie wewnętrzne 7 pierścieni 3 mają promień większy od promienia wewnętrznej walcowej powierzchni 13 tłoczków 4. Konstrukcja wirnika przedstawiona w ostatnim przykładzie realizacji jest szczególnie przydatna do mierzenia objętości cieczy o większej lepkości ze względu na większy jednostronny luz między powierzchniami pierścieni i pierścieniowej komory korpusu, a tym samym mniejsze opory ruchu wirnika.

Oznaczenia cyfrowe

- korpus

- pokrywa

- pierścienie wirnika

- tłoczki wirnika

- komora pomiarowa i 7 - walcowe powierzchnie pierścieni 3

- komory boczne

- przerzutnik

- króciec wlotowy

- króciec wylotowy

- zewnętrzne walcowe powierzchnie tłoczków 4

- wewnętrzne walcowe powierzchnie tłoczków 4

- rowki łączące komorę pomiarową i komory boczne i 16 - wy brani a

- profilowe wycięcia w praerzutniku 9

174 913

-oś

- łożyska mocuj ące oś

- tuleje stanowiące razemzłżyykkam i pierścieniowe wystpyy

-wałek i 23 - ograniczniki w postaci śruby c płytki

- sprzęgło magnetyczne

Fi₃.2

174 913

174 913

.16

174 913

174 913

A-A

174 913

B-B

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 4,00 zł

Claims (12)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Rotacyjny przepływomierz komorowy, który w korpusie zamkniętym pokrywą ma wirnik utworzony przez zespół trzech tłoczków zamocowanych obustronnie w pierścieniach oraz przerzutnik usytuowany równolegle do osi wirnika i osadzony na wałku albo na osi jednostronnie zamocowanej w korpusie, zaś wewnętrzne powierzchnie korpusu i pokrywy tworzą komorę pierścieniową, której cześć ograniczona wewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni stanowi komorę pomiarową, a dwie przestrzenie ograniczone jej ścianami płaskimi i zewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni stanowią komory boczne, przy czym komora pomiarowa ma szerokość równą szerokości przerzutnika z uwzględnieniem luzu i jest uszczelniona walcowymi powierzchniami pierścieni wirnika, znamienny tym, że tłoczki (4) wirnika mają średnicę większą od szerokości s kanału komory pomiarowej (5), zaś korpus (1) i pokrywa (2) mają na swych powierzchniach rowki (14) łączące komorę pomiarową (5) z komorami bocznymi (8).
2. 2. Przepływomierz według zastrz. 1, znamienny tym, że rowki (14) usytuowane są korzystnie w napływowej części komory pomiarowej (5).
3. 3. Przepływomierz według zastrz. 1, znamienny tym, że czołowe powierzchnie wałka (21), na którym osadzony jest przerzutnik (9) są oparte o ograniczniki (22 i 23) usytuowane w korpusie (1) i pokrywie (2).
4. 4. Przepływomierz według zastrz. 1, znamienny tym, że osadzony na zamocowanej jednostronnie w korpusie (1) osi (18) przerzutnik (9) ma na swych bocznych powierzchniach pierścieniowe występy (19 i 20), które oparte są o płaskie ściany korpusu (1) i pokrywy (2).
5. 5. Przepływomierz według zastrz. 1, znamienny tym, że komora pierścieniowa ma po obu stronach swej zewnętrznej walcowej powierzchni wybrania (15 i 16) usytuowane częściowo w obrębie komór bocznych (8), a częściowo pod walcowymi powierzchniami (6) pierścieni (3), przy czym szerokość części każdego wybrania (15 i 16) usytuowanej pod pierścieniem (3) jest mniejsza od szerokości pierścienia (3).
6. 6. Rotacyjny przepływomierz komorowy, który w korpusie zamkniętym pokrywą ma wirnik utworzony przez zespół trzech tłoczków zamocowanych obustronnie w pierścieniach oraz przerzutnik usytuowany równolegle do osi wirnika i osadzony na wałku albo na osi jednostronnie zamocowanej w korpusie, zaś wewnętrzne powierzchnie korpusu i pokrywy tworzą komorę pierścieniową, której część ograniczona wewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni stanowi komorę pomiarową, a dwie przestrzenie ograniczone jej ścianami płaskimi i zewnętrznymi płaskimi powierzchniami pierścieni stanowią komory, boczne, przy czym komora pomiarowa ma szerokość równą szerokości przerzutnika z uwzględnieniem luzu i jest uszczelniona walcowymi powierzchniami pierścieni wirnika, znamienny tym, że tłoczki (4) wirnika mają średnicę większą od szerokości s kanału komory pomiarowej (5) i są osadzone w pierścieniach (3) poprzez końcówki (25), których zewnętrzne powierzchnie stanowią przedłużenie walcowych powierzchni (12 i 13) tłoczków (4) dostosowanych do walcowych powierzchni pierścieniowej komory, przy czym długość tłoczków (4) z końcówkami (25) jest równa szerokości wirnika, zaś korpus (1) i pokrywa (2) mają na swych wewnętrznych powierzchniach rowki (14) łączące komorę pomiarową (5) z komorami bocznymi (8).
7. 7. Przepływomierz według zastrz. 6, znamienny tym, że promienie walcowych powierzchni (12 i 13) tłoczków (4) są równe promieniom walcowych powierzchni (6 i 7) pierścieni (3).
8. 8. Przepływomierz według zastrz. 6, znamienny tym, że walcowe wewnętrzne powierzchnie (13) tłoczków (4) mają promień mniejszy od promienia walcowych wewnętrznych powierzchni (7) pierścieni (3), a walcowe zewnętrzne powierzchnie (12) tłoczków (4) mają promień większy od promienia walcowych zewnętrznych powierzchni (6) pierścieni (3).
9. 9. Przepływomierz według zastrz. 6, znamienny tym, że rowki (14) usytuowane są korzystnie w napływowej części komory pomiarowej (5).

   174 913
10. 10. Przepływomierz według zastrz. 6, znamienny tym, że czołowe powierzchnie wałka (21), na którym osadzony jest przerzutnik (9) są oparte o ograniczniki (22 i 23) usytuowane w korpusie (1) i pokrywie (2).
11. 11. Przepływomierz według zastrz. 6, znamienny tym, że osadzony na zamocowanej jednostronnie w korpusie (1) osi (18) przerzutnik (9) ma na swych bocznych powierzchniach pierścieniowe występy (19 i 20), które oparte są o płaskie ściany korpusu (1) i pokrywy (2).
12. 12. Przepływomierz według zastrz. 6, znamienny tym, że komora pierścieniowa ma po obu stronach swej zewnętrznej walcowej powierzchni wybrania (15 i 16) usytuowane częściowo w obrębie komór bocznych (8), a częściowo pod walcowymi powierzchniami (6) pierścieni (3), przy czym szerokość usytuowanej pod pierścieniami (3) części każdego wybrania (15 i 16) jest mniejsza od szerokości pierścienia (3).