PL177628B1

PL177628B1 - Kompozycja paszy zwierzęcej

Info

Publication number: PL177628B1
Application number: PL94308293A
Authority: PL
Inventors: Gary D. Hayen; D.Steven Pollmann
Original assignee: Biotec Mackzymal As; Cons Nutrition Lc
Priority date: 1993-08-06
Filing date: 1994-07-20
Publication date: 1999-12-31
Also published as: EP0664671A1; JPH08504600A; NO951316D0; FI951615A0; NO313172B1; NO951316L; ATE223655T1; FI120859B; DE69431342D1; HU9500996D0; EP0664671B1; JP2008029361A; DE69431342T2; CA2145858C; ES2182845T3; PT664671E; DK0664671T3; HUT70567A; PL308293A1; WO1995004467A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest kompozycja paszy zwierzęcej, zwiększająca prędkość przyrostu masy karmionych nią zwierząt.

Szybki wzrost ludności na świecie powoduje, że wciąż wzrastające zapotrzebowanie na konwencjonalne produkty zawierające białka spożywcze jest coraz trudniej zaspokoić.

Szczególnie ważna jest produkcja białek zwierzęcych, które zawierają aminokwasy i są niezbędne w żywieniu ludzi. W związku z tym istnieje stała konieczność udoskonalania sposobów wytwarzania tego białka, a zwłaszcza istnieje potrzeba podwyższania wydajności produkcji zwierzęcej. Środkami służącymi do poprawy tej wydajności są nowe kompozycje paszowe, które przyspieszają prędkość przyrostu masy karmionych nią zwierząt, dodatki do pasz zawierające środki lecznicze, poprawiające kondycję zwierząt, wzmagające apetyt lub poprawiające przyswajalność pokarmu.

Z opisu patentowego USA nr 4 962 094 jest znane stosowanie do leczenia zaburzeń pokarmowych zwierząt, włóknistych środków wypełniających na bazie β-gllkanów i jako dodatków kwasów tłuszczowych o krótkim łańcuchu.

Z opisu patentowego USA nr 5 085 874 jest znany produkt żywnościowy dla młodych zwierząt, podawany w pierwszych tygodniach ich życia, zbliżony składem do mleka matki. W skład tego produktu wchodzi serwatka, suche drożdże, sód, tłuszcz, proteiny roślinne, skrobia, kiełki pszenicy, kwas cytrynowy, itd.

Kompozycja paszy zwierzęcej według wynalazku charakteryzuje się tym, że zawiera glikan drożdżowy w ilości od 0,025% do 0,125% oraz od 0,001% do 30% drobnej mąki owsianej, od 0,001% do 30% kasz owsianych, od 0,001% do 70% rozdrobnionej kukurydzy, od 0,001 do 15% mączki rybnej, od 0,001% do 40% mąki z nasion soi, od 0,001% do 8% rozdrobnionych łupin ziaren soi, od 0,001% do 40% suszonej serwatki, od 0,001% do 30% mieszanki serwatki i tłuszczu, od 0,001% do 5% fosforanu dwuwapniowego, od 0,001% do 4% węglanu wapniowe177 628 go, od 0,001% do 4% kwasu fumarowego, mieszankę antybiotyków zawierającą 0,011% chlorotetracykliny (100 g/tonę kompozycji) 0,011% sulfametazyny (100 g/tonę kompozycji) i 0,0055% penicyliny, (50g/tonę kompozycji) od 0,001% do 1% masła, od 0,001% do 1% chlorowodorku lizyny i od 0,001% do 2% mieszanki witaminowo-mineralnej zawierającej substancje wybrane korzystnie z grupy obejmującej siarczan miedzi, cholinę, selen, witaminę E, biotynę, kwas foliowy, glicynę i etoksychinę, przy czym % oznacza procent wagowy w odniesieniu do całkowitej masy kompozycji.

Korzystnie kompozycja według wynalazku zawiera glikan drożdżowy z udziałem mieszaniny glikanów β(1-3) oraz β(1-6) w ilości od 40% do 90% wagowych, a zwłaszcza glikan drożdżowy pochodzący z drożdży wybranych z grupy, obejmującej Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces uvarum, Candida utilis, Kluuweromyces fragilis, Pichia pastoris oraz ich mieszaniny. Szczególnie korzystny jest glikan drożdżowy pochodzący z grupy drożdży Saccharomyces cerevisiae.

Zwierzęta karmione kompozycją według wynalazku nieoczekiwanie wykazują zwiększoną szybkość wzrostu, przy czym długość wymaganego czasu karmienia zwierzęcia kompozycją wedłUg wynalazku w celu zwiększenia wzrostu może bardzo różnić się w zależności od rodzaju zwierząt. Szczególnie korzystnie reagują na jej podawanie zwierzęta ciepłokrwiste, a wśród nich kurczęta, świnie, indyki i cielęta. Najbardziej korzystne efekty uzyskuje się przy karmieniu nią zwierząt świeżo odstawionych od matki, takich jak np. prosięta świeżo odstawione od maciory lub przy karmieniu młodych ptaków, wkrótce po wylęgu.

W przypadku prosięcia świeżo odstawionego od maciory korzystne jest karmienie go kompozycją według wynalazku przez okres około 7 do 40 dni.

Odpowiednimi substancjami skrobionośnymi są w kompozycji według wynalazku substancje powszechnie używane jako składniki pasz. Zazwyczaj pochodzą one ze zbóż, wybranych z grupy obejmującej kukurydzę, nasiona soi, pszenicę, proso, jęczmień, owies oraz ich mieszaniny. Przykładami odpowiednich substancji skrobionośnych są mąka kukurydziana, kasza owsiana, rozdrobniona kukurydza, mąka z nasion soi, mąka pszenna, drobna mąka owsiana, mąka pszenna w średnim gatunku, mączka z nasion soi, grysik kukurydziany oraz ich mieszaniny. Szczególnie korzystne są mąka owsiana, rozdrobniona kukurydza, kasza owsiana, mąka pszenna w średnim gatunku, mączka z nasion soi oraz ich mieszaniny. Te substancje skrobionośne są łatwo dostępne w handlu.

W kompozycji według wynalazku stosuje się również substancje białkonośne, które podtrzymują wzrost zwierzęcia. Zawartość białka w substancjach białkonośnych wynosi od około 10% wagowych do około 90%. Stosuje się surowe substancje białkonośne, mączkę rybną, suszoną serwatkę, mączkę z nasion soi oraz ich mieszaniny. Inne odpowiednie substancje białkonośne są to: koncentrat białkowy z nasion soi, mąka sojowa, mączka z krwi, białko osocza, odtłuszczone mleko w proszku, koncentrat białka serwatkowego, mączka „canola”, mąka kukurydziana, mąka pszenna glutenowa, drożdże, mąka słonecznikowa oraz ich mieszaniny. Korzystnymi substancjami białkonośnymi stosowanych w paszach zwierzęcych są: mączka rybna, suszona serwatka, mączka z krwi, białko osocza oraz mączka z nasion soi. Te substancje białkonośne są również łatwo dostępne w handlu.

Można stosować dowolną substancję zawierającą tłuszcz, która podtrzymuje wzrost zwierzęcia. Odpowiednie substancje zawierające tłuszcz są to przykładowo: smalec, łój, olej sojowy, lecytyna, olej kokosowy, mieszanka serwatki i tłuszczu oraz ich mieszaniny. Korzystnymi substancjami zawierającymi tłuszcz są olej sojowy, olej kokosowy i smalec.

Nazwa „glikan drożdżowy” odnosi się do nierozpuszczalnego materiału ścianek komórek drożdży, wolnego od mannitu i fosfomannitu lub mannitoproteiny. Substancja ta jako domieszka do paszy zasadniczo nie ma swoistej wartości odżywczej. Glikan drożdżowy głównie składa się ze szkieletowego łańcucha jednostek glikozy z wiązaniami beta(1-3) z małym udziałem międzycząsteczkowych lub wewnątrzcząsteczkowych odgałęzień przez wiązania β(1-6). Mniejszy składnik, który zawiera głównie silnie rozgałęziony glikan z wiązaniem β(1-6) jest ściśle związany ze składnikiem głównym i obydwa one składają się na frakcje glikanowe nierozpuszczalne w alkaliach.

177 628

Glikan drożdżowy stosowany w kompozycji według wynalazku może zawierać glikan, [wiązania β(1-3) oraz β(1-6) mierzone są jako glikoza] w ilości od około 40% do około 99%, białko w ilości od około 0,01% do około 50%, lipidy w ilości od około 0,01% do około 50%, popiół w ilości od około 0,01% do około 12% oraz ciała stałe w ilości od około 10% do około 100%; korzystnie glikan w ilości od około 40% do około 90%, białko w ilości od około 0,05% do około 30%, lipidy w ilości od około 0,05% do około 45%, popiół w ilości od około 0,05%) do około 10%) oraz ciała stałe w ilości od około 20% do około 99%; jeszcze bardziej korzystnie glikan w ilości od około 50%o do około 90%o. białko w ilości od około 0,1%o do około 10%o, lipidy w ilości od około 0,1% do około 40%, popiół w ilości od około 0,5% do około 8% oraz ciała stałe w ilości od około 70% do około 98%; a najkorzystniej glikan w ilości od około 60% do 85%, białko w ilości od 1%o do 8%, lipidy w ilości od 1% do 35%, popiół w ilości od 1%o do 5%o i ciała stałe w ilości od 90% do 99%, przy czym oznaczenie „%” oznacza procenty wagowe.

Glikan drożdżowy odpowiedni do stosowania w kompozycji według wynalazku może pochodzić z dowolnej odmiany drożdży. Korzystnie jednak stosuje się glikan drożdżowy pochodzący z drożdży, wybranych z grupy obejmującej Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces warum, Candida utilis, Kluyveromyces fragilis, Pichia pastoris oraz ich kombinacje. Korzystnymi odmianami drożdży są Saccharomyces cerevisiae oraz Candida utilis, ponieważ obydwie odmiany są dobrze znane i są stosowane tradycyjnie i nadal w dodatkach do żywności i pasz.

Glikan drożdżowy można otrzymywać z wyżej wymienionych drożdży dowolną znaną w praktyce metodą, np. przez obróbkę cieplną, obróbkę zasadami, kwasami, enzymami, rozpuszczalnikami lub ich kombinacjami. Wybór odpowiedniej metody zazwyczaj należy do specjalistów z branży.

Korzystny proces otrzymywania głikanu drożdżowego obejmuje tutaj: (1) sporządzenie zawiesiny drożdży w roztworze alkalicznym w celu utworzenia mieszaniny, zawierającej nierozpuszczalną frakcję ścianek komórek drożdży; (2) wydzielenie z tej mieszaniny nierozpuszczalnej frakcji ścianek komórek drożdży; (3) sporządzenie zawiesiny nierozpuszczalnej frakcji ścianek komórek drożdży w roztworze kwaśnym w celu utworzenia glikanu drożdżowego i (4) wydzielenie glikanu drożdżowego.

Używana nazwa „zawiesina drożdży” odnosi się do zawiesiny w cieczy żywych drożdży, nieaktywnych drożdży i drożdży suszonych lub kombinacji tych preparatów.

Glikan drożdżowy można otrzymywać z żywej kultury drożdży, która została świeżo wyhodowana, z kultury drożdży zawierającej część z nich, która utraciła żywotność (tj. drożdże nieaktywne), z drożdży suszonych, lub z ich kombinacji. Surowy glikan drożdżowy można otrzymywać dowolną metodą, np. przez obróbkę cieplną, obróbkę zasadami, kwasami, enzymami, rozpuszczalnikami lub kombinacjami dwóch lub więcej spośród nich.

Zazwyczaj wymienioną wyżej zawiesinę drożdży otrzymuje się przez dodanie wody aż do uzyskania stężenia od około 20 g/dm³ do około 200 g/dm³, korzystnie od około 80 g/dm³ do około 180 g/dm3 i najkorzystniej od 100 g/dm3 do 160 g/dirf. Następnie do tej zawiesiny dodaje się związek zasadowy w roztworze. Zawiesinę można mieszać w dowolny odpowiedni sposób, jAk np. przez mechaniczne mieszanie mieszadłem, w celu zapewnienia równomiernego rozkładu związku zasadowego w zawiesinie. Alternatywnie można dodawać zawiesinę drożdży do związku zasadowego.

Związek zasadowy może być zasadą organiczną lub zasadą nieorganiczną i może występować w roztworach. Zazwyczaj jest on rozpuszczalny w wyżej wymienionej zawiesinie. Korzystnymi związkami zasadowymi są zasady nieorganiczne. Przykłady odpowiednich związków zasadowych obejmują (ale nie ograniczają się do nich) wodorotlenek czterometyloamoniowy, wodorotlenek potasowy, wodorotlenek sodowy, wodorotlenek litowy, wodorotlenek magnezowy, wodorotlenek wapniowy, wodorotlenek amonu, węglan litowy, węglan sodowy, węglan potasowy, węglan wapniowy, węglan magnezowy oraz mieszaniny dwóch lub więcej spośród nich. Najbardziej korzystnym związkiem zasadowym jest tutaj wodorotlenek sodowy z uwagi na jego dostępność i łatwość w użyciu.

Niezbędna ilość zasadowego związku może bardzo różnić się w zależności od rodzaju użytych drożdży lub surowego glikanu drożdżowego. Zwykle związek zasadowy dodaje się do wyżej wymienionej zawiesiny w ten sposób, aby końcowe stężenie związku zasadowego w zawiesinie

177 628 wynosiło od około 0,01 M do około 6 M, korzystnie od około 0,1 M do około 3 M i najbardziej korzystnie od 0,1 M do 2 M.

Utworzoną w ten sposób mieszaninę, zawierającą zawiesinę i związek zasadowy, poddaje się następnie obróbce w temperaturze od około 20°C do 120°C, korzystnie od około 20°C do około 100° C. Czas niezbędny do przeprowadzenia tej operacji zawiera się zwykłe w granicach od 1/4 godziny do 24 godzin, a najkorzystniej od 1/2 godziny do 20 godzin. Operację tę według wynalazku można prowadzić w szerokim zakresie ciśnień, od około 1 x 10⁴Pa [0,1 atmosfery (atm)] do około 1 x 10⁶Pa (10 atm), korzystnie od około 5 x 104pa (0,5 atm) do około 5 χ 10⁵Pa (5 atm), a najkorzystniej od 1 χ 10⁵ Pa (1 atm) do 2 χ 10⁵ Pa (2 atm).

Po opisanej wyżej obróbce powstaje mieszanina, zawierająca nierozpuszczalną frakcję ścianek komórek drożdży. Tę nierozpuszczalną frakcję oddziela się od frakcji rozpuszczalnej metodami rozdzielczymi znanymi specjalistom z branży, jak np. przez odwirowywanie z następującym po nim w razie potrzeby przemywaniem wodą.

Nierozpuszczalna frakcję ścianek komórek zakwasza się następnie kwasem. Można stosować dowolny kwas. Korzystnym kwasem jest tutaj łagodny kwas, np. kwas octowy. Z nierozpuszczalnej frakcji ścianek komórek można sporządzać zawiesinę w wodzie, a następnie dodawać kwas, albo sporządzać zawiesinę bezpośrednio w kwasie. Niezbędna ilość kwasu jest to ilość, potrzebna do nastawienia pH frakcji ścianek komórek do około pH 7 lub niżej. Obróbkę kwasem można prowadzić w takich samych warunkach, jak opisane wyżej dla obróbki alkalicznej. Po kwaśnej obróbce glikan drożdżowy jest gotowy.

Glikan drożdżowy można wydzielać w dowolny odpowiedni konwencjonalny sposób, znany specjalistom z branży, jak np. przez odwirowywanie, filtrację, dekantację i ich kombinacje. Wydzielony glikan drożdżowy można dalej przemywać środkiem przemywającym wybranym z grupy, obejmującej wodę, aceton, metanol, etanol, wodny roztwór chlorku sodowego, rozcieńczony roztwór kwasu octowego, eter, heksan i kombinacje dwóch lub więcej spośród nich. Z wydzielonego glikanu drożdżowego można tworzyć zawiesinę w wodzie albo suszyć go do użycia. Do suszenia produktu glikanu drożdżowego można stosować dowolne konwencjonalne sposoby suszenia, jak np. suszenie rozpryskowe, w bębnach suszamiczych, w suszarce sublimacyjnej, suszenie na powietrzu lub ich kombinacje.

Kompozycja według .wynalazku może również zawierać rozpuszczalne w wodzie i w tłuszczach witaminy i minerały śladowe. Odpowiednie witaminy obejmują witaminę A, witaminę D, witaminę E, witaminę K, ryboflawinę, kwas pantotenowy, niacynę, witaminę B12, kwas foliowy, biotynę, witaminę C oraz ich mieszaniny. Odpowiednie pierwiastki śladowe obejmują miedź, cynk, jod, selen, mangan, żelazo, kobalt, ich związki lub ich mieszaniny. Użyta tutaj nazwa „śladowy” oznacza, że ilości tych składników używane w tej kompozycji są znacznie niższe niż innych składników.

Zgodnie z wynalazkiem kompozycja zawiera przeciwutleniacz, jak np. etoksychinę, BHT, BHA, witaminę E, kwas askorbinowy i ich mieszaniny. Kompozycja ta zawiera również mieszankę antybiotyków: chlorotetracykliny, sulfametazyny, penicyliny. Korzystne jest wprowadzanie bardzo małej ilości przeciwutleniaczy lub antybiotyków.

Substancje skrobionośne mogą występować w kompozycji w różnych stężeniach pod warunkiem, że wprowadzona ilość może skutecznie podtrzymywać wzrost zwierzęcia, jest to zwykle ilość mieszcząca się w zakresie od około 10% wagowych do około 80% wagowych, korzystnie od około 15% wagowych do około 50% wagowych, a najkorzystniej od 20% wagowych do 40% wagowych.

Również warunkiem określającym wielkość stężenia substancji białkonośnej jest, aby dane stężenie zapewniało skuteczne podtrzymywanie wzrostu zwierzęcia. Zazwyczaj substancja białkonośna występuje w kompozycji w zakresie od około 10% wagowych do około 50% wagowych, korzystnie od około 15% wagowych do około 40% wagowych, a najkorzystniej od 18% wagowych do 30% wagowych. Odpowiednio stężenie substancji zawierającej tłuszcz wynosi od około 2% wagowych do około 20% wagowych, korzystnie od około 4% wagowych do około 15% wagowych, a najkorzystniej od 6% wagowych do 12% wagowych.

Niezbędna ilość glikanu drożdżowego w kompozycji jest ilością, potrzebną dla zwiększenia prędkości wzrostu zwierzęcia przynajmniej o około 2%, korzystnie o około 4%, a najkorzystniej o 6%. Skuteczna ilość glikanu drożdżowego obecnego w kompozycji zawiera się w

177 628 związku z tym w granicach od około 0,001% wagowych do około 10% wagowych, korzystnie od około 0,01% wagowych do około 5% wagowych, a najkorzystniej od 0,02% wagowych do 2% wagowych. Ilość mieszanki witaminowo-mineralnej w kompozycji według wynalazku zawiera się w granicach od około 0,001% wagowych do około 2% wagowych, a korzystnie od 0,01% wagowych do 2% wagowych.

Kompozycję według wynalazku wytwarza się przez wymieszanie jej składników, np. przez mieszanie mechaniczne, wytłaczanie, tabletkowanie lub suszenie rozpryskowe. Kolejność dodawania poszczególnych składników do mieszania zazwyczaj nie zmienia fizycznych właściwości ani wydajności paszowej kompozycji. Korzystne jest jednak, aby glikan drożdżowy mieszać z nośnikami takimi, jak np. otręby ryżowe, zboża, otręby pszenne, węglan wapnia lub ich mieszaniny. Uzyskuje się wówczas jego szczególnie równomierne wymieszanie i rozprowadzenie. Kompozycję można stosować w dowolnej postaci fizycznej, jak np. proszku, tabletek, kostek sześciennych, postaci półstałej oraz ich kombinacji.

Wynalazek jest szczegółowo zilustrowany przykładami wykonania. W przykładzie 1 przedstawiony jest sposób wytwarzania glikanu drożdżowego. W przykładzie 2 przedstawiono składy diet dla zwierząt, które odpowiadają składowi kompozycji według wynalazku oraz przedstawiono skutki wprowadzenia glikanu drożdżowego do kompozycji. Przykłady 3 i 4 ilustrują wpływ dodatku glikanu w dodatkowych doświadczeniach, a przykład 5 porównawczy dokumentuje fakt, że podawanie kompozycji zawierających w swym składzie niewyodrębniony z komórek drożdży glikan drożdżowy nie prowadzi do zwiększenia prędkości wzrostu zwierząt.

Przykład I

Z suchych drożdży Saccharomyces cerevisiae (500 g) sporządza się zawiesinę w 3 dm³6% wodnego roztworu NaOH. Zawiesinę tę miesza się przez noc w temperaturze pokojowej. Następnie zawiesinę tę odwirowuje się przy 2000 x g przez 25 minut. Ciecz sklarowaną nad osadem odrzuca się, a z nierozpuszczonej pozostałości ponownie sporządza się zawiesinę w 3 dm³ 3% NaOH i inkubuje przez 3 godziny w 75°C, a następnie ochładza tę zawiesinę przez noc. Potem zawiesinę tę odwirowuje się przy 2000 x g przez 25 minut i dekantuje ciecz sklarowaną nad osadem.

Następnie w nierozpuszczonej pozostałości doprowadza się pH do 4,5 przy użyciu kwasu octowego. Tę nierozpuszczoną pozostałość przemywa się następnie trzykrotnie 2 dm³ wody i oddziela przez wirowanie przy 2000 x g przez 25 minut po każdym przemywaniu (ciecz sklarowaną nad osadem usuwa się). Następnie z pozostałości sporządza się zawiesinę w 3 dm3 0,5 M wodnego roztworu kwasu octowego. Zawiesinę tę ogrzewa się przez 3 godziny w 90°C. Następnie zawiesinę tę chłodzi się do temperatury pokojowej. Nierozpuszczalną pozostałość zbiera się następnie przez wirowanie przy 2000 x g przez 25 minut.

Z nierozpuszczalnej pozostałości sporządza się następnie zawiesinę w 3 dm3 wody destylowanej i miesza przez 30 minut w l0o°C, potem zaś chłodzi i odwirowuje przy 2Οθ0 x g przez 25 minut. Ciecz sklarowaną nad osadem odrzuca się. Nierozpuszczalną pozostałość suszy się rozpryskowo i wykorzystuje w następnych przykładach.

Przykład II

Przykład ten ilustruje skutek działania glikanu drożdżowego (β, wiązania 1-3 i 1-6) na zwiększanie wzrostu prosiąt zaczynających samodzielne żywienie. W odniesieniu do karmienia prosiąt zaczynających samodzielne żywienie kompozycją według wynalazku planuje się losowe, pełnozestawowe doświadczenie. Glikan drożdżowy, stosowany w tym przykładzie, otrzymuje się w sposób opisany w przykładzie 1 i zawiera on około 60% wagowych glikanu (mierzonego jako jednostka glikozy), około 6% białka, około 14% lipidów, około 9% popiołu i około 8% wilgoci. Na stopniach 1 i 2 podaje się sześć poziomów glikanu drożdżowego (0,0, 0,235, 0,45, 0,675, 0,9 i 1,125 kg/tonę; poziom oznaczony jako 0,0 kg/tonę stanowi dietę kontrolną). Cztery lub pięć prosiąt świeżo odstawionych od maciory (w wieku 19-21 dni) umieszcza się w każdej zagrodzie i każde podawanie diety reprezentuje sześć powtórzeń. Diety bazują na współczesnych standardach wysoko wydajnej diety (HSP) (tabela 1).

Diety stopnia 1 (tabela 1) podaje się prosiętom świeżo odstawionym od maciory od dnia zerowego do 13. i bazują one na 1,25% przyswajalnej lizyny, 3300 kkal ME/kg pożywienia

177 628 i w recepturze zawierają 16% jadalnej suszonej serwatki, 5% mączki z wybranej śledziowatej ryby amerykańskiej, 10% mąki owsianej i 10°% kaszy owsianej.

Diety stopnia 2 podaje się od 14. dnia do zakończenia doświadczenia (33 dni) i bazują one na 1,15% przyswajalnej lizyny, 3200 kkal ME/kg pożywienia i w recepturze zawierają 6% jadalnej suszonej serwatki, 3% mączki z wybranej śledziowatej ryby amerykańskiej i 10% mąki owsianej. Porównanie wyników żywienia określa się stosując metodę najmniejszych kwadratów, a liniowe, kwadratowe i sześcienne porównania bada się modelami statystycznymi. Prosięta waży się siedem i trzynaście dni po rozpoczęciu doświadczenia w celu lepszego określenia skutków dodawania glikanu drożdżowego na 1 stopniu wzrostu.

Receptury diet podano w tabeli 1.

Tabela 1

Skład diet dla prosiąt zaczynających samodzielne żywienie

Składnik	HSP 121-126³	HSP 127- 132^b
1	2	3
Rozdrobniona kukurydza	27,86	43,10
Mąka owsiana	10,00	10,00
Kasza owsiana	10,00	-
Jadalna suszona serwatka	11,33	6,00
Mąka z nasion soi	21,87	21,99
Mączka z wybranej śledziowatej ryby amerykańskiej	5,00	3,00
Mieszanka serwatka-tłuszcz 7/40	7,79	-
Łupiny fasoli sojowej	1,68	-
Środki standardowe	-	10,00
Wybrany biały tłuszcz	-	2,33
Fosforan dwuwapniowy (18,5%)	0,83	1,08
Węglan wapnia	0,63	0,72
Sól	-	0,19
Kwas fumarowy	1,25	-
L-lizyna HC1	0,11	0,19
ASP-250 Premix^c	0,50	0,50
Masło CS	0,30	0,20
Dekstroza kukurydziana	0,25	0,25
Inne	0,60	0,45
Obliczony skład środków odżywczych
Surowe białko, %	21,00	19,85
Tłuszcz, %	6,00	5,31
Włókno, %	2,47	2,96
Wapń, %	0,88	0,80
Fosfor, %	0,70	0,70
ME, kcal/kg	3300	3200

177 628

Tabela 1 - ciąg dalszy

1	2	3
Przyswajalne aminokwasy, % Lizyna	1,25	1,15
Metionina	0,37	0,34
Treonina	0,78	0,69
Tryptofan	0,25	0,23

AHSP 121-126 stanowią diety stopnia 1. Wartości stanowią% wagowe całości. ^bHSP 127-132 stanowią diety stopnia 2. Wartości stanowią% wagowe całości.

^cASP-250 Premix dostarcza 100 g chlorotetracykliny, 100 g sulfametazyny i 50 g penicyliny na tonę paszy. ^dDekstrozę kukurydzianą zastępuje się w diecie przez 0,025, 0,050, 0,075, 0,100 i 0,125% glikanu, jeśli stosuje się glikan drożdżowy jako składnik kompozycji diety.

'Mikroskładniki zawierają: witaminy dla świń i mieszankę śladowych substancji mineralnych, które są wybrańe z grupy obejmującej siarczan miedzi, cholinę, selen, witaminę E, biotynę, kwas foliowy, glicynę, etoksychinę oraz ich mieszaniny.

Skutki działania glikanu drożdżowego przedstawia tabela 2. Przez siedem pierwszych dni stopnia 1 wzrost poziomu glikanu drożdżowego powoduje zmianę z kwadratem (P<0,05) przyjmowania paszy (tabela 2). Prosięta podwyższająto przyjmowanie w odpowiedzi na wzrost stężenia glikanu drożdżowego w diecie (od 0 do 0,454 kg glikanu drożdżowego na tonę), ale większy dodatek glikanu ma mały wpływ na to przyjmowanie. Dzienny przyrost następuje w ten sam sposób, jak przyjmowanie pożywienia. Większy dodatek glikanu drożdżowego do początkowej samodzielnej diety prosiąt w ciągu ostatnich sześciu dni stopnia 1 powoduje liniowy spadek dziennego przyrostu (P<0,02) i przyjmowania paszy (P<0,05). Tabela 2 wskazuje, że doskonały optymalny wzrost oraz przyjmowanie pożywienia uzyskuje się wówczas, gdy prosięta karmi się odpowiednio paszą z 0,225 i 0,45 kg glikanu drożdżowego na tonę paszy. Tabela 2 pokazuje dalej, że prosięta zaczynające samodzielne żywienie karmione 0,225 kg glikanu drożdżowego na tonę rosną o 14,3% szybciej i przyjmują o 8,7% więcej paszy niż te, które nie dostają dodatku glikanu drożdżowego. Wyniki z tabeli 2 pokazują także, iż przez ostatnie 20 dni doświadczenia dzienny przyrost (P<0,07) i przyjmowanie żywności (P<0,05) zmieniają się z kwadratem, gdy do diet dodaje się więcej glikanu drożdżowego. Optymalne poziomy przyrostu i przyjmowania paszy w ostatnim okresie wzrostu obserwuje się u prosiąt karmionych 0,225 kg glikanu drożdżowego na tonę paszy. Ogółem wydajność wzrostu prosiąt zmienia się z kwadratem, gdy do diety dodaje się więcej glikanu drożdżowego. Tabela 2 wskazuje, że wydajność ta jest największa przy najniższym poziomie dodatku glikanu drożdżowego (0,225 kg/tonę) i maleje z podwyższaniem glikanu w diecie. Wyniki tego doświadczenia dowodzą, że glikan drożdżowy podwyższa prędkość wzrostu oraz przyjmowanie pożywienia, gdy podaje się go na niskich poziomach.

177 628

Tabela 2

Wpływ dodatku glikanu drożdżowego do paszy zwierzęcej na wydajność wzrostu prosiąt zaczynających samodzielne żywienie

Glikan, kg/tonę^a	0,0	0,225	0,45	0,675	0,9	1,125
Przyjmowanie glikanu (mg/dobę)b	0	135	270	398	500	588
Masa, kg
Początkowa	6,82	6,82	6,78	6,80	6,78	6,82
Po 7 dniach	7,62	7,70	7,85	7,58	7,58	7,52
Po 13 dniach	9,07	9,35	9,22	8,95	8,85	8,63
Końcowa	19,05	20,28	19,78	19,73	19,00	18,53
Dzienny przyrost, kg/dobę
0-7 dni	0,113	0,128	0,145	0,113	0,112	0,098
8-13 dni^c	0,238	0,272	0,232	0,223	0,212	0,175
14-33 dnid	0,498	0,548	0,528	0,538	0,507	0,495
Ogółem'	0,368	0,408	0,393	0,383	0,368	0,345
Dzienna pasza, kg/dobę
0-7 dni^f	0,142	0,145	0,167	0,150	0,140	0,128
8-13 dni⁸	0,323	0,333	0,343	0,313	0,318	0,272
14-33 dni^f	0,687	0,740	0,725	0,725	0,678	0,667
Ogółem'	0,505	0,538	0,537	0,527	0,498	0,472
Pasza: przyrost
0-7 dni	1,280	1,398	1,247	1,625	1,367	0,990
8-13 dni	1,367	1,248	2,137	1,515	1,545	1,735
M-33 dni	1,378	1,353	1,372	1,343	1,335	1,353
Ogółem	1,367	1,322	1,367	1,350	1,348	1,370

Jako produkt glikanowy stosuje się glikan drożdżowy otrzymany z Saccharomyces cerevisiae. ^bPizyjmowanie glikanu oblicza się mnożąc udział dodatku glikanu drożdżowego (kg/tonę) przez ogólne przyjmowanie paszy.

'Liniowy wpływ glikanu (P<0,2). ^dWpływ glikanu z kwadratem (P<0,07).

'Wpływ glikanu z kwadratem (P<0,01). fWpływ glikanu z kwadratem (P<0,05).

⁸Liniowy wpływ glikanu (P<0,05).

Przykład III

Wpływ dodatku glikanu drożdżowego do paszy zwierzęcej bada się również w sześciu dodatkowych, losowych, pełnozestawowych doświadczeniach, jak opisane wyżej. Kompozycje paszy zwierzęcej stosuje się takie same, jak diety stopni 1 i 2 (tabela 1), zawierające 0,05% wagowych glikanu drożdżowego. Wyniki przedstawione w tabeli 3 dowodzą, że dodatek glikanu drożdżowego do paszy zwierzęcej znacznie polepsza wzrost prosiąt świeżo odstawionych od maciory (p<0,05). Uśrednione wyniki sześciu prób wskazują, że glikan drożdżowy podwyższa dzienny przyrost o 10,5% i prosięta są o 1,3 kg cięższe pod koniec prób od prosiąt, które nie

177 628 były karmione paszami zawierającymi glikan drożdżowy. Szczególnie istotne jest to, że nie ma różnic wydajności wykorzystywania paszy na przyrost masy (patrz także tabela 2), co wskazuje, że polepszenie wzrostu następuje wyłącznie dzięki obecności glikanu drożdżowego w kompozycji paszowej.

Tabela 3

Wpływ glikanu drożdżowego na wydajność wzrostu prosiąt świeżo odstawionych od maciory

Nr próby z prosiętami	92108	92128	92137	93108	19132	94104	Średnia z sześciu prób
Masa początkowa, kg
Kontrolna³	6,7	6,8	6,4	6,2	6,2	7,2	6,6
Glikan drożdżowyb	6,7	6,8	6,4	6,2	6,2	7,2	6,6
Masa końcowa, kg
Kontrolna	18,5	19,1	19,7	19,7	19,1	18,4	19,1
Glikan drożdżowy	20,9	20,4	20,5	20,5	20,3	19,6	20,4
Przewaga	2,4	1,3	0,8	0,8	1,2	1,2	1,3
Dzienny przyrost, kg/dobę
Kontrolna	0,36	0,37	0,40	0,41	0,39	0,34	0,38
Glikan drożdżowy	0,42	0,41	0,43	0,43	0,43	0,38	0,42
Przewaga nad kontrolną, %	17,4	10,8	7,5	4,9	10,3	11,8	10,5

“Kontrolna - kompozycja paszowa nie zawiera glikanu drożdżowego.

^bGlikan drożdżowy - kompozycja paszowa zawiera 0,05% wagowych glikanu drożdżowego.

Przykład IV

Przykład ten dowodzi, że zwiększenie wzrostu prosiąt zaczynających samodzielne żywienie, karmionych kompozycjami paszy zwierzęcej zawierającymi glikan drożdżowy, nie wynika z przeciwbakteryjnego lub przeciwgrzybiczego działania glikanu drożdżowego.

Próbę wykonuje się tak samo, jak opisano w przykładzie II, z wyjątkiem tego, że usunięto antybiotyki, jak to podano w tabeli 4.

Tabela 4

Wpływ dodatku glikanu drożdżowego do paszy zwierzęcej zawierającej lek w diecie prosiąt rozpoczynających samodzielne żywienie³

Glikan drożdżowy, % w diecie	0	0,10	0,10
Lekb	Dodany	Brak	Dodany
Końcowa masa, kgc	18,42	17,83	19,23
Przyrost, kg/dobęc	0,34	0,33	0,37
Przyjmowanie paszy, kg/dobęc	0,48	0,46	0,52
Pasza: przyrost	1,39	1,40	1,38

^a6 zagród do badań bLek zawiera 110 ppm sulfametazyny, 110 ppm chlorotetracykliny i 55 ppm penicyliny (wagowo). ^cP<0,05

177 628

Tabela 4 wykazuje, że w nieobecności leku przyrost masy maleje nieco z 0,34 kg/dobę do 0,33 kg/dobę, co dowodzi, że lek odgrywa ważną rolę w działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym. Jeśli obydwa składniki, glikan drożdżowy i lek włączy się do kompozycji paszowej, to przyrost masy znacznie rośnie z 0,34 kg/dobę do 0,37 kg/dobę, co dowodzi, że glikan drożdżowy polepsza prędkość wzrostu zwierząt. Tabela 4 wykazuje znowu, że glikan drożdżowy nie poprawia wydajności paszy, podobnie jak wykazano w przykładach 2 i 3.

Przykład V

Jest to przykład porównawczy, ilustrujący, że kompozycja paszowa, zawierająca albo drożdże autolizowane albo drożdże w całych komórkach, nie polepsza wzrostu prosiąt.

Doświadczenia przeprowadza się tAk, jak opisane w przykładzie 1 z takim wyjątkiem, że do kompozycji paszowych podanych w tabeli 1 dodaje się produkty Drożdżowe, jak to podano w tabelach 5 i 6.

Tabela 5

Porównanie glikanu drożdżowego z alternatywnymi produktami drożdżowymi jako dodatków do paszy zwierzęcej

Dodatek³	Brak	Glikan drożdżowy	Ścianki komórek drożdży^b	Komórki drożdży'
(0,05)	(0,10)	(0,10)	(0,20)	(0,75)
Masa końcowa, kg ^4e	19,1	20,0	20,3	19,1	18,9	18,7
Przyrost, g/dobę'	391	418	427	390	386	379
Przyjmowanie, g/dobę	530	561	563	508	515	516
Pasza: przyrost	1,35	1,34	1,32	1,30	1,33	1,36

“Wartości w nawiasach stanowią % wagowe dodatków w całej kompozycji paszowej.

^bŚcianki komórek drożdży stanowią nierozpuszczalną frakcję ścianek komórek, zanim otrzymano z nich glikan drożdżowy.

“Handlowe drożdże Bakera. ^dPoczątkowa masa prosięcia wynosi 6,2 kg.

'<0,05

Tabela 5 pokazuje, że proste podawanie ścianek komórek drożdży lub komórek drożdży nie zwiększa prędkości wzrostu zwierząt. Nie chcąc wnikać w teorię można przyjąć, że górny przewód pokarmowy zwierząt (tj. żołądek i jelito cienkie) nie jest zdolny do usuwania białka, tłuszczu i innych składników ścianek komórek drożdży lub komórek drożdży, aby odsłonić glikan drożdżowy, i dlatego zwierzęta nie są zdolne do uzyskania takiej samej korzyści ze ścianek komórek drożdży lub komórek drożdży, jak z glikanu drożdżowego.

177 628

Tabela 6

Wpływ dodatku produktów drożdżowych na wydajność wzrostu prosiąt świeżo odstawionych od maciory

Procentowość przyrostu lub straty w odniesieniu do próby kontrolnej³

	Macro Gard Vb 0,025%	Mackro Gard V^c 0,05%	Polar Star¹* 0,05%	Drożdże autolizo- wane' 2,50%	Drożdże autolizo- wane' 5,00%	Drożdże w całych komórkach^f 5,00%
Masy
Początkowa	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0
Po 13 dniach	3,1	3,0	2,5	-4,2	-6,1	0,0
Końcowa	6,5	3,8	12,3	-5,5	2,1	4,5
Dzienny przyrost
Stopień	14,3	9,8	9,5	-14,6	-18,1	1,5
Stopień 2	10,0	6,0	21,0	-6,5	6,9	8,3
Ogółem	10,9	6,8	18,2	-7,7	-2,6	6,4
Dzienna pasza
Stopień 1	3,1	6,2	5,3	-17,4	-22,6	-9,5
Stopień 2	7,7	5,5	14,9	-10,4	-5,0	-3,3
Ogółem	6,5	6,3	11,9	-11,8	-13,4	-4,8
Pasza: przyrost
Stopień 1	8,7	20,2	3,1	2,6	-1,3	9,7
Stopień 2	1,8	0,4	5,6	4,0	11,4	10,3
Ogółem	3,3	0,0	5,0	3,7	8,8	10,3

“Kontrolne prosięta karmi się według diet (tabela 1) nie zawierających glikanu drożdżowego lub produktów drożdżowych.

^bMacroGard V jest handlowym glikanem drożdżowym z obydwu wiązaniami β(1-3) i β( 1-6), stosowanym na poziomie dodatku 0,025% wagowych do paszy.

'Dodatek glikanu drożdżowego MacroGard V do paszy wynosi 0,05% wagowych.

^dPolarStar jest doświadczalnym glikanem drożdżowym z obydwu wiązaniami β(1-3) i β(1-6), stosowanym na poziomie dodatku 0,05% wagowych.

'Drożdże autolizowane są handlowym produktem, otrzymywanym z Saccharomyces cerevisiae jako dodatek 5,0% wagowych.

“Drożdże w całych komórkach są to handlowe drożdże Bakera jako dodatek 5% wagowych.

Z tabeli 6 widać, że dzienny przyrost, dzienne przyjmowanie paszy i wydajność wykorzystania paszy na 1 stopniu maleją po dodaniu produktów drożdżowych autolizowanych lub w całych komórkach. Ponadto dzienny przyrost i przyjmowanie paszy są mniej efektywne przy dodawaniu produktów drożdżowych autolizowanych lub w całych komórkach na stopniu 2 i prosięta zaczynające samodzielne żywienie karmione albo 5,0% drożdży w całych komórkach, albo 5,0% drożdży autolizowanych są bardziej wydajne, niż w przypadku z 2,50% dodatkiem drożdży autolizowanych dzięki czynnikowi odżywczemu, mającemu udział na tych poziomach dodatków do paszy. Tabela 6 wykazuje również, że dodatek glikanu do diety zwiększa dzienny przyrost oraz wydajność wykorzystania paszy w porównaniu z prosiętami kontrolnymi.

177 628

Wyniki przedstawione w powyższych przykładach jasno dowodzą, że niniejszy wynalazek dobrze nadaje się do spełniania zamierzeń oraz osiągania celu i korzyści zarówno wymienionych, jak i tych, które tkwią w nim nieodłącznie. O ile możliwe są modyfikacje dokonywane przez specjalistów z tej dziedziny, to takie modyfikacje są objęte duchem niniejszego wynalazku, jak to określono w szczegółowym opisie oraz w zastrzeżeniach.

177 628

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Kompozycja paszy zwierzęcej, znamienna tym, że zawiera glikan drożdżowy w ilości od 0,025% do 0,125% oraz od 0,001% do 30% drobnej mąki owsianej, od 0,001% do 30% kasz owsianych, od 0,001% do 70% rozdrobnionej kukurydzy, od 0,001 do 15% mączki rybnej, od 0,001% do 40% mąki z nasion soi, od 0,001% do 8% rozdrobnionych łupin ziaren soi, od 0,001% do 40% suszonej serwatki, od 0,001% do 30% mieszanki serwatki i tłuszczu, od 0,001% do 5% fosforanu dwuwapniowego, od 0,001% do 4% węglanu wapniowego, od 0,001% do 4% kwasu fumarowego, mieszankę antybiotyków zawierającą 0,011% (100 g/tonę kompozycji) chlorotetracykliny, 0,011% (100 g/tonę kompozycji) sulfametazyny i 0,0055% (50g/tonę kompozycji) penicyliny, od 0,001% do 1% masła, od 0,001% do 1% chlorowodorku lizyny i od 0,001% do 2% mieszanki witaminowo-mineralnej zawierającej substancje wybrane korzystnie z grupy obejmującej siarczan miedzi, cholinę, selen, witaminę E, biotynę, kwas foliowy, glicynę i etoksychinę, przy czym % oznacza procent wagowy w odniesieniu do całkowitej masy kompozycji.
2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera glikan drożdżowy z udziałem mieszaniny glikanów β(1-3) oraz β(1-6) w ilości od 40% do 90% wagowych.
3. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera glikan drożdżowy pochodzący z drożdży wybranych z grupy, obejmującej Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces uvarum, Candida utilis, K1uyveromyces fragilis, Pichia pastoris oraz ich mieszaniny.
4. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera glikan drożdżowy pochodzący z Saccharomyces cerevisiae.