PL178898B1 - Sposób i urządzenia do sprawdzania zabezpieczonych dokumentów - Google Patents

Abstract

1. Sposób sprawdzania zabezpieczonych dokumentów z wykorzystaniem sprzezenia pojemnosciowego pomiedzy nadajnikami a odbiornikami i przeno- r ) szema energii pomiedzy nadajnikami a odbiornikami poprzez zmostkowanie ' pola elektromagnetycznego przez elektrycznie przewodzace paski, tasmy, wlókna zabezpieczajace dokumenty lub plasko uksztaltowane materialy zabez- pieczajace oraz odbiór sygnalów przez dolaczony elektroniczny uklad oceny, znam ienny tym , ze w obszarze umieszczonych w maszynie znanych czujni- ków optycznych, które sa usytuowane przestrzennie zgodnie z pojemnosciowa sensoiyka spraw dzajaca w maszynie i uaktyw m aja te sensoryke sprawdzajaca, wiele umieszczonych w jednej lub w wielu plaszczyznach anten dzialajacych jako czujniki nadawcze lub odbiorcze tworzy pola sprawdzajace, a badany obiekt w zaleznosci od jego ksztaltu geom etrycznego i/lub jego przewodnosci przesuwa sie w polu sprzegajacym te anteny energii elektromagnetycznej, a ponadto wiele anten steruje sie przynajmniej w róznym polozeniu fazowym, a przenoszona energie podaje sie na selektywne wzmacniacze (14), zas w celu zmniejszenia energii zaklócen oraz w celu stlumienia podstawowej przewod- nosci obiektów badanych, na przyklad banknotów, dolacza sie za selektywnym wzmacniaczem (14) komparator fazowy oraz specjalny filtr do tlumienia ener- gii zaklócajacej i zewnetrznej, jak rów niez zespól oceny, które umieszcza sie tak, ze mozliwa jest klasyfikacja elektrycznie przewodzacych pasków, tasm, wlókien zabezpieczajacych lub plasko uksztaltowanych materialów zabezpie- czajacych, przy czym obiekt badany prowadzi sie w sposób wymuszony pod- czas operacji sprawdzania przez pole sprawdzania w niezdefiniowanym polozeniu bocznym. 9. Urzadzenie do sprawdzania zabezpieczonych dokumentów z elemen- tami do sprzegania pojem nosciow ego, z przenoszeniem energii pomiedzy na- dajnikami a odbiornikami przez m ostkow anie pola elektrom agnetycznego poprzez elektrycznie przewodzace paski, tasm y, w lókna zabezpieczajace lub plasko uksztaltowane m aterialy zabezpieczajace i z elektronicznym ukladem oceny, znam ienne tym , ze ma: znane, istniejace w maszynie czujniki optyczne do uaktywniania pojemnosciowej sensoryki sprawdzajacej; pola sprawdzajace, które utworzone sa z wielu usytuowanych w jednej l u b ........................................ P L 178898 B 1 Fig. 1 PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Wynalazek dotyczy sposobu i urządzeń do sprawdzania zabezpieczonych dokumentów z wykorzystywaniem sprzężenia pojemnościowego pomiędzy nadajnikami a odbiornikami i przenoszenia energii pomiędzy nadajnikami a odbiornikami przez zmostkowanie pola elektromagnetycznego poprzez elektrycznie przewodzące paski, taśmy, włókna zabezpieczające dokumenty lub płasko ukształtowane materiały zabezpieczające oraz odbiór sygnałów przez dołączony elektroniczny układ oceny prawdziwości dokumentów.

Znanych jest wiele sposobów, urządzeń, metod i systemów sprawdzania w celu ustalenia prawdziwości zabezpieczonych dokumentów. DE-PS 1223594 opisuje urządzenie do pojemnościowego odczytywania nośników zapisu, przy którym kondensatory odczytujące złożone sąz elektrod czujnikowych umieszczonych z obu stron taśmy nośnika zapisu. Niezawodność odczytywania tego urządzenia włożonych, wprasowanych lub nałożonych elektrycznie przewodzących pasków, taśm lub podobnych cząstek w sprawdzanych dokumentach nie została podana.

W DE-PS 1774290 opisano układ pomiarowy do automatycznego oceniania cechy charakterystycznej banknotu w urządzeniu do sprawdzania prawdziwości banknotów za pomocąpojemnościowego sprzężenia elektrod, które sąumieszczone siatkowo. Ten znany układ pomiarowy przy koniecznych w obecnych warunkach prędkościach nie umożliwia dokładnego oznaczania odpowiedniej cechy charakterystycznej i nie wykrywa znanych obecnie fałszerstw przy stosowaniu elektrycznie przewodzących elementów składowych, na przykład w banknotach.

W DE-OS 2619457 mierzone są właściwości magnetyczne paska kontrolnego umieszczonego w banknocie.

178 898

Sprawdzanie prawdziwości ferromagnetycznych włókien zabezpieczających w papierach wartościowych przez oddziaływanie polem magnetycznym opisano w DE-PS 2834287. Te metody sprawdzania są zbyt wolne i wymagają dokładnego ustawienia sprawdzanego obiektu lub sprawdzanego paska.

DE-PS 2760165 opisuje technicznie skomplikowane urządzenie do sprawdzania, w którym zwłaszcza w drugiej części sprawdzania ustala się prawdziwość banknotów przez pomiar różnicy grubości i właściwości fluorescencyjnych. Sprawdzanie tylko tych właściwości nie odpowiada już stanowi falsyfikatów znajdujących się w obiegu. Fałszywych pieniędzy ze znakami wodnymi i z fluoryzującym papierem lub farbą nie można już za pomocą tego urządzenia sprawdzać inaczej niż z niepewnością.

Również opisane w DE-OS 3236373 i 3236374 i w innych głowice czytające w maszynach, które wraz z oznaczeniami na zabezpieczonych dokumentach tworzą kondensator elektryczny, a przez wprowadzenie ferroelektryki pomiędzy pojemnościowe elektrody takiej głowicy czytającej powodowana jest określona zmiana wartości pojemności, nie nadają się do szybko działających maszyn i do sprawdzania banknotów europejskich będących obecnie w obiegu.

Badanie elektrycznie przewodzących włókien zabezpieczających za pomocą rozstrajania oscylatorów i obwodów drgań według DE 2912712 nie jest przeprowadzane ze względu na niewielką niezawodność oceny i duży koszt techniczny oraz skomplikowaną konstrukcję.

W US 5 308 92 opisano układ pomiarowy złożony z czujników optycznych i pojemnościowych, które jednak wymagają dokładnego ustawienia sprawdzanego paska. Aby zwiększyć niezawodność i rozróżniać różne obiekty badane (np. różne waluty), zaproponowano dodatkowo zastosowanie czujnika magnetycznego, który jeszcze bardziej komplikuje i podraża układ pomiarowy. Czujnik pojemnościowy wykazuje po sortowaniu banknotów tylko istnienie przewodzącego elektrycznie włókna zabezpieczającego.

Znany jest również układ sprawdzający według DE 4103932, za pomocą którego na badanym odcinku umieszczone są wzdłużnie pojemnościowe i/lub elektrooptyczne czujniki i/lub czujniki fal milimetrowych do badania. Tematem tej publikacji jest między innymi badanie elektrycznych właściwości banknotów.

DE 43 25 027 opisuje sposób i układ do sprawdzania prawdziwości banknotów, przy czym oceniana jest zmiana natężenia pola występująca przy zmostkowaniu pola wysokiej częstotliwości przez metalowe paski zabezpieczające. Zastosowanie w liczarkach do banknotów jest możliwe tylko przy małych prędkościach ze względu na małą czułość i niewielkie tłumienie zakłóceń. Ponadto za prawdziwe uznawane są również badane obiekty słabo przewodzące i wilgotne. Nie są rozpoznawane przerwy w metalowych paskach prawdziwych banknotów, tak że dochodzi do nieprawidłowego zatrzymania maszyny. Ze względu na niewielką czułość układu odstęp pomiędzy elektrodami a metalowymi włóknami zabezpieczającymi banknotów musi być bardzo mały, co uniemożliwia jego zastosowanie właśnie w szybkich maszynach do liczenia banknotów. Szeregowe umieszczenie wielu takich czujników możliwe jest tylko przy stosunkowo dużym odstępie, aby czujniki nie wpływały wzajemnie na siebie.

W WO 94/22114 opisano urządzenie do rozpoznawania metalowych przewodzących włókien zabezpieczających. Również tu słabo przewodzące i wilgotne obiekty badane są uznawane za prawdziwe, ponieważ przeprowadzany jest pomiar elektrycznego ładowania elektrod czujnikowych. Nie przewiduje się klasyfikowania różnie zwymiarowanych włókien zabezpieczających EP 0 204 574 opisuje sposób oznaczania wzoru druku magnetycznego za pomocą indukcji elektromagnetycznej. Ponieważ dotychczasowe kopiarki mogą być już wyposażone w tusze przewodzące magnetycznie, tego rodzaju badanie w swej niezawodności jest przy obecnej jakości falsyfikatów silnie ograniczone.

Wadami tych znanych sposobów i układów sprawdzania są w pierwszym rzędzie wysokie koszty techniczne i ich niewystarczająca niezawodność znajdowania falsyfikatów w szybkim przejściu banknotów w maszynach. Wadą znanych układów pomiarowych do badania właściwości pojemnościowych jest to, że wystarczająco małą impedancję pojemnościową uzyskuje się tylko w przewidzianych niskich zakresach częstotliwości 10-22 kHz i tylko przy bardzo małych odstępach

178 898 pomiędzy elektrodami a włóknami metalowymi. Ponadto w tym zakresie częstotliwości wpływ zmiany dielektrycznej jest jeszcze bardzo duży, to znaczy materiał o dużej stałej dielektrycznej powoduje zwiększenie pojemności i przez to zmniejszenie pojemnościowej impedancji pomiędzy antenami. Przykładowo wilgotny falsyfikat zostaje uznany za prawdziwy. W praktyce układy te nie sprawdziły się dotychczas, zwłaszcza w maszynowym sprawdzaniu prawdziwości.

EP 5 89 195 A2 opisuje sposób, przy którym poprzez sygnał dowodowy uzyskany przez badanie obszaru odczytowego z silnie przepuszczalnymi elementami magnetycznymi i za pomocą urządzenia z uzwojeniem wzbudzenia oraz uzwojeniem czujnikowym uzyskuje się kod przyporządkowania i prawdziwość potwierdza się przy zgodności sygnału dowodowego i kodu przyporządkowania. Ten sposób badania ograniczony jest tylko do wyposażonych w cząstki magnetyczne lub magnesowalne kart plastikowych, dokumentów papierowych i nadaj e się do zastosowania tylko do kilku banknotów pozaeuropejskich. Inne sposoby badania, takie jak opisane w EP 204 574 A2, 553 402 A1 i 560 023 A1, przy których właściwości geometryczne i/lub fizyczne obiektów badanych są klasyfikowane metodąporównawczą, nadająsię do stosowania tylko wobec jednego typu badanego obiektu, są bardzo kosztowne i w praktyce nie są stosowane ze względu na wymaganą dużą prędkość w maszynach.

Zadaniem wynalazku jest usunięcie istniejących wad znanych układów i sposobów badawczych i zaproponowanie sposobu, który umożliwia niezawodne rozpoznawanie pewnej charakterystycznej cechy badania, nadaje się do stosowania wobec wielu rodzajów banknotów i walut, również przykładowo przy banknotach wilgotnych lub umyślnie nawilżonych i/lub zabrudzonych obiektów badanych, może odróżniać je od siebie, wymaga niewielkiego nakładu technicznego, nadąje się do zastosowania w istniejących maszynach i odpowiada szybkiemu przechodzeniu obiektów badanych w maszynach. Jako charakterystyczną cechę badania wykorzystuje się elektrycznie przewodzące włókno lub pasek zabezpieczający, albo płasko wykonane oznaczenie zabezpieczające w banknotach i papierach wartościowych.

Ponadto zadaniem jest opracowanie urządzenia badawczego do przeprowadzania tego sposobu tak, aby przed sortowaniem według walut i rodzajów można już było przeprowadzić sprawdzenie prawdziwości.

Postawione zadanie wynalazku dla przeprowadzania sposobu polega ponadto na opracowaniu urządzenia do badania zabezpieczonych dokumentów, które jako element zabezpieczający mają elektrycznie przewodzący wstęgowy lub włóknisty pasek do sprawdzania zarówno ciągłych elektrycznie przewodzących pasków jak i takich pasków, które zawierają wiele elektrycznie przewodzących obszarów odizolowanych od siebie. Przykładem takiego zabezpieczonego dokumentu są obecne banknoty USA, które na swych włóknach zabezpieczających mają przewodzące elektrycznie, ale odizolowane od siebie oznaczenia. W obecnej praktyce konieczne jest łatwe montowanie takich systemów sprawdzających w maszynach, które nie tylko rozpoznają dobrej jakości falsyfikaty, ale również prawdziwe dokumenty o zmniejszonej jakości, ponieważ w praktyce występują one dość często i powodują fałszywe decyzje, które znacznie zakłócają przebieg pracy maszyn.

Sposób badania zabezpieczonych dokumentów według wynalazku przewiduje przy wykorzystaniu znanego pojemnościowego sprzężenia, że sygnały elektryczne z anten nadawczych są przenoszone przez elektrycznie przewodzące cechy zabezpieczające badanych dokumentów na anteny odbiorcze i są wzmacniane, a potem są oceniane pod względem przebiegu amplitudowego i czasowego i porównywane z już istniejącymi przebiegami sygnałów, przy czym są one przetwarzane w przebiegi sygnałów, które mająłatwo porównywalne parametry. Do przeprowadzania tego sposobu z jego etapami postępowania, które zostaną jeszcze bliżej opisane, dla banknotów, dokumentów, papierów wartościowych itp. z zabezpieczającymi paskami lub włóknami, albo z płasko ukształtowaną cechą zabezpieczającą przy wykorzystaniu sprzężenia pojemnościowego, zaproponowano urządzenie sprawdzające, które znajduje zastosowanie przykładowo w maszynie do obróbki banknotów, korzystnie w liczarce. Na zespole obudowy umieszczono sensorykę sprawdzającą w obszarze czujników optycznych i/lub magnetycznych i/lub czujników formatu. Maszyna doprowadza banknoty i/lub papiery wartościowe do urządzenia sprawdzającego. Sensoryka sprawdzająca złożona jest z wielu an

178 898 ten i/lub elektrod. Te anteny i/lub elektrody są rozmieszczone poprzecznie do kierunku transportu badanych obiektów, że nawet przy określonym bocznym luzie sprawdzanego obiektu i niezależnie od tego, czy sprawdzany obiekt przechodzi przez urządzenie sprawdzające zwrócony do góry stroną przednią, czy stroną tylną, w każdym wypadku paski lub włókna zabezpieczające jeszcze wystarczająco pokrywają anteny i/lub elektrody. Anteny i/lub elektrody zespołu sprawdzającego sąusytuowane zgodnie ze znanymi urządzeniami prowadzącymi, rolkami dociskowymi i/lub przenośnikami taśmowymi, aby sprawdzane dokumenty podczas swego szybkiego przechodzenia przy antenach były usytuowane w określonych odstępach i/lub były dociskane do elektrod. Przez umieszczenie według wynalazku zespołu sprawdzającego w obszarze czujników optycznych i/lub magnetycznych i/lub czujników formatu, które zwykle działająw celu rozpoznania kształtu geometrycznego, położenia, barwy itd., powodowane jest równocześnie uaktywnienie sensoryki sprawdzającej.

Jedna lub wiele anten i/lub elektrod zasilana jest energiąwysokiej i/lub niskiej częstotliwości i/lub napięciem stałym, a jedna lub wiele anten i/lub elektrod z powrotem odbiera część wypromieniowanej energii poprzez zabezpieczający pasek lub włókno. Zmienia się na skutek tego napięcie na jednej lub wielu antenach odbiorczych i/lub elektrodach odbiorczych.

Aby możliwe było wydanie porównywalnych orzeczeń ze sprawdzenia np. prawdziwości, przydatności do użytku dokumentów lub banknotów, dla porównywanych obiektów sprawdzanych konieczne są stałe warunki przechodzenia, jak np. prędkość. Anteny i/lub elektrody podają sygnał napięciowy na elektroniczny układ oceny. Ten elektroniczny układ oceny wytwarza łatwo porównywalne napięcie zależne od kształtu odbieranego sygnału napięciowego. Aby tłumić energię zakłócającą i zewnętrzną oraz oddziaływania podstawowej przewodności sprawdzanych obiektów na wynik pomiaru, można zastosować specjalne filtry i/lub komparatory fazy.

Impuls wyjściowy elektronicznego układu oceny jest niezależny od prędkości przechodzenia. Aby umożliwić specyficzną selektywność urządzenia sprawdzającego, z elektronicznym układem oceny sprzężony jest dodatkowo selektywny wzmacniacz. Ten selektywny wzmacniacz przetwarza napięcie otrzymywane z sensoryki sprawdzającej w łatwo porównywalne napięcie, które zależy od przebiegu amplitudowego otrzymywanego napięcia. Przy definiowaniu elektronicznego układu oceny w zależności od kategorii (elektrycznie przewodzące paski zabezpieczające lub włókna zabezpieczające, albo dowolne przewodzące oznaczenia) ustala się dodatkowe granice amplitudy, których przebieg leży tak blisko odchylenia amplitudy sygnału sprawdzania, że na podstawie różnicy pomiędzy określoną ustaloną granicą amplitudy a możliwym największym odchyleniem amplitudy wszystkich badanych obiektów następuje oznaczenie prawdziwości. Oznacza to, że nawet najnowsze falsyfikaty, które dają sygnał zwykle przyjmowany jako sygnał oceny, będą określane przez elektroniczny układ oceny według wynalazku jako fałszerstwo.

Specyficzne dla waluty definiowanie za pomocą elektronicznego układu oceny według wynalazku, np. dla wszystkich banknotów poszczególnych krajów z podobnymi paskami zabezpieczającymi, uzyskuje się według wynalazku przez to, że dla waluty ustalana jest granica czasowa amplitudy sygnału sprawdzającego, np. za pomocą sterownika, różniąca się od czasu trwania przebiegu amplitudowego wszystkich pozostałych walut.

W przypadku walut o jednakowym czasie trwania amplitudy sygnału sprawdzającego przeprowadzane jest dodatkowe sprawdzanie, np. przez rozpoznawanie barwy i/lub rozróżnianie barwy i/lub sposobem magnetycznym i/lub sposobem sprawdzania formatu. Sygnały rozpoznania dostarczane przykładowo przez fotokomórki łączone sąz sygnałem sensoryki sprawdzającej według wynalazku i generowany jest specyficzny dla maszyny sygnał wyjściowy.

Odmiana tego sposobu polega na tym, że w celu sprawdzania zabezpieczonych dokumentów jedną lub więcej par anten nadawczych wysterowuje się z przesunięciem fazy. Na skutek sprzężenia pojemnościowego pomiędzy jedną z anten nadawczych, elektrycznie przewodzącym oznakowaniem na pasku zabezpieczającym i z anteną odbiorczą usytuowaną naprzeciw anteny nadawczej na wejściu wzmacniacza powstaje sygnał ustalenia prawdziwości. Za pomocą drugiej anteny nadawczej, która jest sterowana z przesunięciem fazowym względem pierwszej, nie następuje żadne sprzężenie pojemnościowe sygnału z anteną odbiorczą, ponieważ w obszarze

178 898 działania nie ma żadnego elektrycznie przewodzącego paska zabezpieczającego. W takim układzie możliwe jest już sprawdzanie ciągłego paska przewodzącego elektrycznie. Z przestawieniem względem tych par anten usytuowane są dalsze pary anten nadawczych i odbiorczych, które swymi wymiarami i odstępami są dostosowane do elektrycznie przewodzących oznakowań paska zabezpieczającego. Przez przesuwanie sprawdzanego obiektu w określonej odległości od sensoryki sprawdzającej charakterystyczne sygnały amplitudowe i czasowe, a przez to nadające się do oceny sygnały są przekazywane z anten odbiorczych do elektronicznego układu oceny. W ten sposób przeprowadzane jest sprawdzanie, które jest w stanie rozpoznać i odpowiednio ocenić wiele elektrycznie przewodzących znaków, które są odizolowane od siebie. Jest przy tym nieistotne, czy izolacja pomiędzy elektrycznie przewodzącymi znakami jest zamierzona, jak np. w banknotach USA, czy też izolacja ta została spowodowana np. przez pęknięcia w elektrycznie przewodzących paskach zabezpieczających, wytwarzanych jako ciągłe, np. w banknotach niemieckich. Mikrosterownik może porównywać liczbę takich przerwań z zapamiętanymi wartościami. Przez umieszczenie kilku par anten nadawczych i odbiorczych i przyporządkowanych elektronicznych układów oceny możliwa jest niezawodna wypowiedź na temat prawdziwości dokumentu, ponieważ pomimo możliwych przesunięć bocznych przy doprowadzaniu sprawdzanego obiektu do urządzenia sprawdzającego pracuje ono niezawodnie. Jeżeli według wynalazku anteny nadawcze lub odbiorcze są umieszczone na całej szerokości roboczej maszyny, możliwe jest neutralne pod względem położenia sprawdzanie prawdziwości zabezpieczonych dokumentów. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy dokument jest doprowadzany stronąprzednią czy tylną i/lub z paskami zabezpieczającymi umieszczonymi po lewej, czy po prawej stronie i/lub przesunięty poprzecznie do kierunku transportu. Dzięki temu mogą być sprawdzane dokumenty, które mogą różnić się zarówno formatem jak też umieszczeniem paska zabezpieczającego względem kierunku transportu. Ze względu na różne rodzaje pasków zabezpieczających możliwe jest ponadto nie tylko klasyfikowanie prawdziwości, ale również specjalne przyporządkowanie różnych dokumentów, np. różnych walut.

W kierunku transportu banknotów przed i/lub za sensoryką sprawdzającą według wynalazkumożna umieścić dalszą sensorykę sprawdzającą. W takim wypadku sygnał wyjściowy tej sensoryki jest łączony z sygnałem wyjściowym sensoryki sprawdzającej według wynalazku (podwójne sprawdzanie) bez konieczności wprowadzania zmiany oprogramowania dla danej maszyny, przykładowo przy wyposażeniu jej w urządzenie sprawdzające zgodnie ze sposobem według wynalazku.

Korzystne cechy wynalazku wynikają oprócz zastrzeżeń patentowych również z opisu i rysunków, przy czym poszczególne cechy przedstawiane są zawsze oddzielnie lub dla kilku wykonań nadających się do ochrony w sensie podporządkowanych kombinacji, dla których zastrzega się ochronę. Przykłady realizacji wynalazku przedstawione są na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy układu oceny, fig. 2 - krzywe uzyskane przy przejściu banknotu przy różnych prędkościach przechodzenia, fig. 3 - uzyskane krzywe specyficzne dla waluty, fig. 4 - krzywe uzyskane dla kilku banknotów i dla falsyfikatu, fig. 5 - schemat blokowy układu oceny przy podwójnym sprawdzaniu, fig. 6 - przekrój przez schematyczne przedstawienie urządzenia sprawdzającego, fig. 7 - sensorykę sprawdzającą fig. 8 - schemat blokowy urządzenia sprawdzającego, fig. 9 - umieszczenie sensoryki sprawdzającej w maszynie.

Sposób opisany poniżej dokładniej na podstawie różnych urządzeń i układów polega zasadniczo na przeprowadzeniu następujących etapów: pojemnościowe sprzęganie sygnałów elektrycznych z anteny nadawczej poprzez elektrycznie przewodzące materiały zabezpieczające do anteny odbiorczej, wzmacnianie i przetwarzanie odebranych sygnałów różniących się amplitudami i przebiegiem czasowym w łatwo porównywalne sygnały i porównywanie ich z już istniejącymi przebiegami sygnałów, aby wykazać i ocenić w odpowiedniej formie prawdziwość badanych dokumentów. Maszyna sprzężona z urządzeniem sprawdzającym transportuje banknoty lub papiery wartościowe w obszar urządzenia sprawdzającego. Następnie fotokomórki uruchamiają sensorykę sprawdzającą.

178 898

Antena nadawcza jest zasilana energią wysokiej częstotliwości. W przedstawionym przykładzie wykonania 6 MHz. Kiedy paski lub włókna zabezpieczające przechodzą przez obszar badania, antena odbiorcza z powrotem przyjmuje część wypromieniowanej energii. Zmienia się napięcie wysokiej częstotliwości na antenie odbiorczej. Powodem tego jest jak wiadomo pojemnościowe sprzężenie pomiędzy anteną nadawczą a anteną odbiorczą powodowane przez przewodność elektryczną pasków lub włókien zabezpieczających. Przewodność dla wysokiej częstotliwości jest różna dla różnych walut. Aby można było uzyskać za pomocą układu oceny wypowiedzi specyficzne dla walut, konieczne są stałe warunki przechodzenia wszystkich obiektów badanych w jednej operacji.

Z zespołem badającym i jego sensoryką sprawdzającą połączony jest za pomocą przewodów ekranowanych w jedność funkcjonalną elektroniczny układ oceny złożony zasadniczo z przetwornika analogowo-cyfrowego i sterownika lub układu całkującego 15, układu spustowego 16, sterownika, przerzutnika jednostabilnego 17 oraz ewentualnie bramki 18. Możliwy elektroniczny układ oceny przedstawia jako schemat blokowy fig. 1.

Przez 12 oznaczono nadajnik wysokiej częstotliwości, przez 13 odbiornik wysokiej częstotliwości, który przyjmuje energię wypromieniowanąz anteny odbiorczej 9, wzmacnia jąw selektywnym wzmacniaczu 14 jako sygnał użytkowy specyficzny dla waluty i/lub prawdziwości, przez 15 oznaczono układ całkujący, przez 16 obwód spustowy, który oprócz istniejących sygnałów przyjmuje uaktywniające układ oceny sygnały fotokomórek 20 i przekazuje je jako koordynujące czas impulsy poprzez przerzutnik jednostabilny 17 jako sygnał wyjściowy dla badanych obiektów określonych jako prawdziwe. Jak to wynika na fig. 4 z krzywych a i b przy przejściu banknotów z falsyfikatów 26 nie uzyskuje się sygnałów wyjściowych porównywalnych z sygnałami wyjściowymi dla banknotów określonych jako prawdziwe. Określone ekranowanie sensoryki badawczej i elektronicznego układu oceny w stosunku do pól elektrycznych i elektromagnetycznych oraz umieszczenie sensoryki badawczej w obszarze fotokomórek gwarantująwysoki stosunek sygnału użytecznego do zakłóceń i umożliwiają w połączeniu z wymuszonym prowadzeniem przez przenośniki taśmowe w połączeniu z określoną prędkością przechodzenia banknotów specyficzną dla waluty selektywność urządzenia sprawdzającego. Dalsza zaleta tego sposobu według wynalazku polega na tym, że np. zawartość wilgoci i/lub stopień zabrudzenia obiektów badanych i/lub banknotów i/lub papierów wartościowych nie stanowi już głównego źródła zakłóceń.

Figura 6 przedstawia schematycznie urządzenie sprawdzające w przekroju. Urządzenie to znajduje zastosowanie w maszynie do sprawdzania banknotów, korzystnie w maszynie liczącej według opisanego wyżej sposobu. Przy zespole obudowy 1 znajduje się wspornik 2 maszyny, na którego poziomym ramieniu 3 jest sensoryką sprawdzająca umieszczona w obszarze fotokomórek 4, 5 na nieprzewodzącym materiale wsporczym 6 ramienia 3. Materiał wsporczy 6 ma wycięcia i/lub przecięcia 7 służące do przepuszczania światła do fotokomórek 4, 5. Te wycięcia i/lub przecięcia 7 mogąbyć zbędne, jeżeli zastosuje się przezroczysty jak szkło materiał wsporczy 6.

Sensoryką sprawdzająca złożona jest z kilku paskowych czujników 8,9, w tym przykładzie z dwóch, mianowicie z paskowego czujnika 8, będącego anteną nadawczą oraz z paskowego czujnika 9, będącego anteną odbiorczą. Paskowe czujniki 8, 9 mają poprzecznie do kierunku transportu banknotów 11 taki wymiar wzdłużny płaszczyzny, że nawet przy określonym bocznym luzie banknotów 11 i niezależnie od tego, czy banknot 11 przechodzi przez urządzenie sprawdzające zwrócony do góry swą stroną przednią czy stroną tylną, w każdym wypadku paski lub włókna zabezpieczające wystarczająco jeszcze obejmują czujniki paskowe 8, 9 i są pod nimi przeprowadzane przez urządzenie sprawdzające. Poniżej ramienia 3 i równolegle do niego przebiegają przenośniki taśmowe 10 w takim odstępie od paskowych czujników 8 i 9, że banknoty podczas swego szybkiego przejścia są dociskane do czujników paskowych 8 i 9.

Pomiędzy przenośnikami taśmowymi 11 umieszczone są prostopadle do kierunku przechodzenia banknotów fotokomórki 4, 5.

Elektroniczny układ oceny jest również umieszczony w ekranowym obszarze maszyny, w tym przykładzie realizacji korzystnie w obszarze obudowy, gdzie umieszczone jest przykładowo urządzenie ustawiania grubości papieru.

178 898

Określone ekranowanie sensoryki sprawdzającej i elektronicznego układu oceny od pól elektrycznych i elektromagnetycznych oraz umieszczenie sensoryki sprawdzającej w obszarze fotokomórek 4,5 zapewniają wysoki stosunek sygnału użytecznego do zakłóceń i umożliwiająw połączeniu z wymuszonym prowadzeniem przez przenośniki taśmowe 10 i w połączeniu z określoną prędkością przechodzenia banknotów specyficzną dla waluty selektywność urządzenia sprawdzającego. Dalsza zaleta tego urządzenia sprawdzającego według wynalazku polega na tym, że np. zawartość wilgoci i/lub stopień zanieczyszczenia badanych obiektów nie są zasadniczo źródłami zakłóceń. W kierunku transportu banknotów przed lub za sensoryką sprawdzającą według wynalazku może być - w tym przykładzie tego nie pokazano - umieszczona dalsza sensoryka sprawdzająca, przykładowo do badania magnetycznego, jak przedstawiono na schemacie blokowym na fig. 5. W takim wypadku sygnał wyjściowy tej sensoryki jest łączony z sygnałem wyjściowym sensoryki sprawdzającej według wynalazku (sprawdzanie podwójne), przy czym nie ma potrzeby zmieniania oprogramowania dla danej maszyny, np. przy uzbrajaniu w urządzenie sprawdzające według wynalazku.

Elektroniczny układ oceny połączony z sensoryką sprawdzającą i z fotokomórkami dostarcza -jak to przedstawiono na fig. 2 i 3 - napięcie stałe zależne od przebiegu amplitudowego odbieranego napięcia wysokiej częstotliwości. Na wymienionych fig. ilustrują to przenoszone sygnały, przedstawione jako krzywa a.

Figura 2 przedstawia krzywe otrzymane przy przejściu banknotu z różnymi prędkościami. Krzywa a pokazuje przenoszony sygnał, a krzywa b sygnał wyjściowy elektronicznego układu oceny. vl odpowiada przechodzeniu 500 banknotów na minutę, a v2 przechodzeniu 1800 banknotów na minutę. Krzywa b pokazuje ponadto, jak dostarczany przez fotokomórki sygnał rozpoznania banknotówjest łączony z sygnałem z sensoryki sprawdzającej, by generować specyficzny dla maszyny impuls wyjściowy. Ten impuls wyjściowy jest niezależny od prędkości przechodzenia, jak to wynika z porównania krzywych b na fig. 2.

Na figurze 3 przedstawiono specyficzne dla waluty krzywe otrzymane przy przechodzeniu banknotów różnych walut. Krzywa a przedstawia znowu przenoszony sygnał z sensoryki sprawdzaj ącej, natomiast krzywa b przedstawia sygnał oceny selektywnego wzmacniacza, który dodatkowo został sprzężony z elektronicznym układem oceny, aby umożliwić specyficzną dla waluty selektywność urządzenia sprawdzającego bez dodatkowych czujników. Na figurze 3 DE oznacza walutę niemiecką, CH oznacza walutę szwajcarską, EG oznacza walutę egipską, a CN oznacza chińskie juany od serii 1990.

Dla banknotów różnych walut wyraźnie rozpoznawalny jest inaczej wyrażany przez inny rodzaj paska zabezpieczającego przebieg amplitudowy odbieranej energii wysokiej częstotliwości i tak jak ujmowany przez elektroniczny układ oceny. Gdyby potrzebne było przetwarzanie sygnału specyficznego dla waluty, wtedy możliwy jest sygnał dodatkowo przygotowywany przez elektroniczny układ oceny w celu klasyfikowania według waluty, np. za pomocą sterownika. Tak jak różne waluty są rozróżniane przez różne paski zabezpieczające lub włókna zabezpieczające, rozpoznawane są również falsyfikaty, jeżeli mają one imitacje pasków lub włókien zabezpieczających albo nawet tylko ich kawałki. Figura 4 przedstawia krzywe określania jedenastu banknotów w liczarce banknotów. Banknoty z oznaczeniem 21 -25 i 27-31 zostały uznane za banknoty prawdziwe. Obiekt badania nr 26 jest falsyfikatem wprowadzonym w sposób zamierzony dla celów próbnych. Ze względu na brak paska zabezpieczającego lub ze względu na imitację paska zabezpieczającego sensoryką sprawdzająca nie dała żadnego sygnału. W praktyce przy braku sygnału lub przy sygnale niespecyficznym dla banknotu maszyna zostaje zatrzymana, a falsyfikat lub bezużyteczny dokument usuwa się lub specjalnie odkłada maszynowo.

Jeżeli zespół sprawdzający jest dodatkowo połączony z dalszą sensoryką sprawdzającą, ten specyficzny dla maszyny impuls wyjściowy pokazuje rozpoznanie paska zabezpieczającego lub włókna zabezpieczającego i zostaje zsumowany (bramka I) z sygnałem wyjściowym dodatkowego badania maszyny przetwarzającej. Jeżeli brak jest jednego z dwóch sygnałów prawdziwości, maszyna zostaje zatrzymana, a obsługujący może usunąć wadliwy lub fałszywy banknot.

178 898

Dalsza możliwość zastosowania przy odpowiednim określeniu elektronicznego układu oceny wynika z sygnałów oceny selektywnego wzmacniacza, które przedstawiono na fig. 3. Jeżeli przykładowo w większych maszynach, które stosuje się również do sortowania różnych walut, oznaczona na fig. 3 granica amplitudy A dla wszystkich badanych walut zostanie przekroczona, wówczas będą one uznawane przy prędkości v2 za prawdziwe paski zabezpieczające lub włókna zabezpieczające działające na sensorykę sprawdzającą. Każdej walucie przyporządkowany jest specyficzny czas t_k. Aby odróżnić poszczególne waluty, czasy t_k=t_v...t₄ do t_n należy zdefiniować specyficznie dla walut jako ty

Przykładowo ty waluty niemieckiej należy wybrać większe niż t₂ franków szwajcarskich lub t_f franków szwajcarskich należy wybrać jako większe niż t₃ waluty egipskiej. Ponieważ ty waluty niemieckiej w miarę możliwości trzeba wybierać jako równe ty walut nie przedstawionych na fig. 3, konieczne jest dalsze specyficzne dla waluty sprawdzenie znaną metodą rozpoznawania barw i/lub formatu i/lub metodąbadań magnetycznych w maszynie. Wysortowane oddzielne waluty są w znany sposób układane w przegródkach lub w pojemnikach.

Zwłaszcza do badania w dokumentach nieciągłych, elektrycznie przewodzących pasków zabezpieczających, maszyny są wyposażone w sensorykę sprawdzającą 54, jak to pokazano na fig. 7, która jest złożona z wielu anten nadawczych i odbiorczych, przy czym wszystkie one są umieszczone wzajemnie równolegle i prostopadle do kierunku transportu. Do badania banknotów są one rozmieszczone w całym przejściu w maszynie, np. w liczarce banknotów, na urządzeniu transportowym tak, że zabezpieczające paski lub włókna znajdujące się w banknotach swym wymiarem długości są usytuowane w przybliżeniu równolegle do kierunku transportu, a więc przykładowo banknot niemiecki jest usytuowany swą długością w przybliżeniu poprzecznie do kierunku transportu. Anteny nadawcze A2, A3 oraz antena odbiorcza Al są usytuowane naprzeciw siebie. Kilka anten nadawczych B2.i (i= 1.. .n) i kilka anten odbiorczych BI .i tworzy pary anten. Pary te są względem siebie usytuowane z przesunięciem, aby tłumić sprzężeniowe przechodzenie sygnału z jednej anteny nadawczej Bl.i na sąsiednią, ale nie tłumić odpowiedniej anteny odbiorczej Bl.k (k=l...n, iok). Sąsiednie anteny nadawcze B2.i, B2.i+1 i przyporządkowane anteny odbiorcze Bl.i, Bl.i+1 są przestawione o określony odstęp, korzystnie o odstęp pomiędzy anteną nadawcząB2.i a przyporządkowaną anteną odbiorcząBl.i. W celu zmniejszenia zakłóceń korzystnie pomiędzy antenami nadawczymi A2, A3 a anteną odbiorczą Al umieszcza się ukośnie przestawioną parę anten.

Figura 8 przedstawia schemat blokowy urządzenia sprawdzającego według wynalazku ze sterowaniem sensoryki sprawdzającej według fig. 7. Po doprowadzeniu dokumentu do maszyny, która zawiera urządzenie sprawdzające według wynalazku, zostaje ona uaktywniona przez fotokomórki lub podobne czujniki położenia. Generator częstotliwości 41 steruje anteną nadawczą A2 i poprzez przesuwnik fazy 42 anteną odbiorczą A3. Dzięki sterowaniu z przesunięciem fazy unika się zakłóceń od obcych źródeł energii oraz rozpoznaje się falsyfikaty, które nie majążadnej różnicy w przewodności elektrycznej. Dotyczy to również banknotów, których właściowści zmieniły się przykładowo na skutek zestarzenia się i/lub mechanicznego uszkodzenia i/lub wilgoci. Równocześnie przez drugi generator częstotliwości 43 i drugi przesuwnik fazy 44 zostaje wysterowana liczba n anten nadawczych B2.i (i=l....n). Anteny nadawcze B2.i są umieszczone zawsze poprzecznie do kierunku transportu nie w szeregu zostają wysterowane z przesunięciem fazy, aby zmniejszyć zakłóceń od obcych źródeł energii i uniknąć pojemnościowego sprzężenia anteny nadawczej B2.i z nie odpowiadającą jej anteną odbiorczą Bl.k (k=l...n, iok). Częstotliwości sygnałów obu generatorów wybiera się przy tym tak, że jedna częstotliwość nie jest wielokrotnością innej lub wielokrotnością różnicy pomiędzy nimi, aby uniknąć fałszowania sygnałów na antenach odbiorczych.

Przy sprawdzaniu następuje pojemnościowe sprzężenie sygnału z anteny nadawczej A2 na antenę odbiorczą Al poprzez ciągłe elektrycznie przewodzące paski zabezpieczające, natomiast sygnał z anteny nadawczej A3 nie jest sprzężony pojemnościowo z anteną odbiorczą Al. Najkrótsza odległość pomiędzy anteną nadawczą A2 a anteną odbiorczą Al jest mniejsza niż największa długość elektrycznie przewodzących pasków zabezpieczających w najmniejszym sprawdzanym

178 898 dokumencie. Jeżeli paski zabezpieczające w żadnej chwili podczas sprawdzania nie znajdą się w obszarze działania anteny nadawczej A2 i anteny odbiorczej Al, to paski zabezpieczające znajdą się w obszarze działania anteny nadawczej A3 i anteny odbiorczej Al, tak że dalsze funkcje są realizowane analogicznie jak w przypadku wymienionym wyżej. Na antenie odbiorczej Al występuje wtedy sygnał, który za pomocą prostownika 45 i selektywnego wzmacniacza 46 dostarcza sygnał na mikrosterownik 47, który powoduje klasyfikację prawdziwości przez porównanie sygnału selektywnego wzmacniacza 46 z sygnałem zapamiętanym w mikrosterowniku 47, np. w postaci specjalnej wartości progowej. Jeżeli ta wartość progowa zostanie przekroczona, wówczas mikrosterownik 47 klasyfikuje badany obiekt jako posiadający ciągłe elektrycznie przewodzące włókna zabezpieczające, tzn. w przypadku banknotów niemieckich jako banknot prawdziwy. Jeżeli w paskach zabezpieczaj ącyh przewidziane są elektrycznie przewodzące oznakowania, które na skutek swej długości nie są wychwytywane przez antenę nadawczą A2 i antenę odbiorczą Al, wówczas ich rozpoznanie jest możliwe przez umieszczenie według wynalazku anten nadawczych B2.i i przyporządkowanych anten odbiorczych Bl.i, ponieważ ich odstępy są wielokrotnie mniejsze niż odstęp pomiędzy anteną nadawczą A2 a anteną odbiorczą Al. Jeżeli przykładowo znajdująca się równolegle do kierunku transportu dokumentu długość elektrycznie przewodzącego znaku wynosi 1,5 mm, wówczas odstęp pomiędzy anteną nadawczą B2.i a anteną odbiorczą Bl.i należy wybrać przykładowo 1,3 mm, aby zapewnić niezawodne sprzężenie pojemnościowe. Przy sprawdzaniu badany dokument z zabezpieczeniem porusza się z określoną prędkością w obszarze działania sensoryki sprawdzającej urządzenia sprawdzającego według wynalazku. Przez umieszczenie anten nadawczych B2.i i anten odbiorczych Bl.i z przesunięciem powodowane jest kompensowanie tolerancji przy ortogonalnym przesunięciu banknotu w kierunku transportu dokumentu. Sygnały istniejące na antenach odbiorczych Bl.i są poprzez prostowniki 48-50 i selektywne wzmacniacze 51-53 podawane na mikrosterownik 47. Zależnie od stanu i położenia włókna zabezpieczającego w dokumencie sygnały selektywnych wzmacniaczy' 46, 51-53 podawane na mikrosterownik 47 różnią się przebiegeim częstotliwościowym i amplitudowym. Dzięki temu możliwa jest klasyfikacja dokumentu przez mikrosterownik 47 przez porównanie częstotliwości i/lub porównanie wartości progowej z wartościami zadanymi i zapisanymi w mikrosterowniku 47. Wartości te są ustalane przez wprowadzanie ręczne, programowanie i/lub porównanie z wartościami, które zostały ustalone jako parametry przy już sklasyfikowanym dokumencie porównawczym. Mikrosterownik 47 generuje specyficzny dla maszyny sygnał, który oznacza prawdziwość sprawdzanych banknotów. Ten sygnał klasyfikacji mikrosterownika 47 jest sprzęgany z przyporządkowanymi elementami wskaźnikowymi i/lub podawany w celu dalszego przetworzenia na odpowiedni interfejs maszyny.

Podobnie jak różne waluty są rozróżniane przez różne paski lub włókna zabezpieczające, rozpoznawane sąrównież falsyfikaty, jeżeli mająsfałszowane paski lub włókna zabezpieczające, albo nawet tylko ich kawałki. Na skutek zwartej konstrukcji całego urządzenia sprawdzającego, zwłaszcza na skutek tworzących jeden zespół czujników i układu elektroniki oceny oraz dodatkowych środków ekranowania stworzone zostały dalsze możliwości zmniejszania wpływu zakłóceń, które w praktyce mają coraz większe znaczenie. Umieszczenie urządzeń sprawdzających w maszynie jest takie, że nie jest zakłócany normalny transport banknotów poprzez sensorykę sprawdzającą.

Na figurze 9 pokazano, jak urządzenie sprawdzające według wynalazku jest zintegrowane przykładowo w dotychczasowej maszynie. W tym celu sensorykę sprawdzającą 54 zbudowaną z anten nadawczych A2, A3, B2.i i anten odbiorczych Al, Bl.i integruje się w istniejącym urządzeniu kierującym 56. Sensoryka sprawdzająca 54 jest przy tym umieszczona stycznie do urządzenia kierującego 56 lub stycznie z przestawieniem względem rolki transportowej 55 tak, że dodatkowo przejmuje jej funkcję prowadzącą w obszarze sensoryki sprawdzającej 54. Sprawdzany banknot doprowadzany jest zatem bez dodatkowych środków dociskających w obszar działania czujników. Sensoryka sprawdzająca 54 jest umieszczona stycznie do istniejącego urządzenia prowadzącego 56 tak, że badany dokument zabezpieczający, napędzany przez rolki transportowe 55, jest doprowadzany do sensoryki sprawdzającej 54 w określonym odstępie i z

178 898 określoną prędkością. Przez odpowiednie środki mocowania na urządzeniu prowadzącym 56, zwłaszcza śruby, regulowany jest określony odstęp pomiędzy rolką transportową 55 a kierującym urządzeniem 56 lub sensoryką sprawdzającą 54. Parametryzacja wartości progowych i wielkości klasyfikujących następuje przez nie pokazane na rysunkach przełączniki lub przez odpowiednie oprogramowanie mikrosterownika 47. Dzięki temu użytkownik może przez proste przełączanie zmieniać wielkości klasyfikujące, by sprawdzać inne waluty. W praktyce przy braku sygnału lub przy sygnale niespecyficznym dla banknotu maszyna zatrzymuje się i falsyfikat lub banknot nie nadający się do użytku zostaje wyjęty.

Przez boczne rozmieszczenie układu antenowego na całą szerokość dokumentu zmniejsza się wpływ jakości papieru, starzenia, wilgotności itd. na klasyfikację prawdziwości. Obejmuje to również możliwość klasyfikowania np. falsyfikatów, prawdziwych banknotów i banknotów o dużym stopniu zużycia. Takie klasyfikowanie przeprowadzane jest przez odpowiednią ocenę przebiegów amplitudowych i czasowych sygnałów ze wzmacniaczy selektywnych 46, 51-53 i odpowiedniej parametryzacji wartości progowych przez oceniający mikrosterownik 47. Kalibracja mikrosterownika 47 odbywa się ręcznie, ze sterowaniem przez oprogramowanie lub przez sprawdzenie specjalnych dokumentów kalibrujących, o których wiadomo, że zostały sklasyfikowane jako prawdziwe. Przy tym ostatnim sposobie dokument kalibrujący jest sprawdzany przez urządzenie sprawdzające według wynalazku jak opisano powyżej. Zamiast porównania sygnałów na wyjściach selektywnych wzmacniaczy 46, 51 -53 z sygnałami zapisanymi w mikrosterowniku 47 są one zapamiętywane w mikrosterowniku 47 jako wielkości wzorcowe.

Dalsze miejsce zamontowania sensoryki sprawdzającej 54 wynika ze zgłoszenia patentowego 195 18 229.4. Według tego wynalazku sensorykę sprawdzającą 54 można przykładowo umieścić przy końcu urządzenia kierującego 56, tworzącego łuk okręgu, jak to przedstawiono na fig. 10. Odpadają również konieczne urządzenia dociskowe do prowadzenia badanych obiektów do urządzenia sprawdzającego z określonym odstępem i/lub kontaktem. Możliwości te można wykorzystać wtedy, gdy wymienione wyżej przestawione stycznie zamontowanie sensoryki sprawdzającej 54 nie może być zrealizowane w mającym kształt łuku okręgu obszarze urządzenia kierującego 56. Ponieważ według wynalazku odpadają elementy dociskowe, takie jak np. sprężyny, rolki dociskowe, również sam obiekt badany obciążony jest mniej mechanicznie przez urządzenie sprawdzające.

Sposób według wynalazku został objaśniony na podstawie konkretnych odmian wykonania sensoryki sprawdzającej i elektronicznego układu oceny w liczarce banknotów. Należy jednak zauważyć, że przedmiotowy wynalazek nie ogranicza się do szczegółów opisu przykładów wykonania, ponieważ w ramach zastrzeżeń patentowych zawarte są odmiany i zmiany. Przykładowo możliwe są najróżniejsze wykonania elektronicznego układu oceny zorientowane na specjalne działanie wzmacniacza selektywnego.

Claims (21)

1. Sposób sprawdzania zabezpieczonych dokumentów z wykorzystaniem sprzężenia pojemnościowego pomiędzy nadajnikami a odbiornikami i przenoszenia energii pomiędzy nadajnikami a odbiornikami poprzez zmostkowanie pola elektromagnetycznego przez elektrycznie przewodzące paski, taśmy, włókna zabezpieczające dokumenty lub płasko ukształtowane materiały zabezpieczające oraz odbiór sygnałów przez dołączony elektroniczny układ oceny, znamienny tym, że w obszarze umieszczonych w maszynie znanych czujników optycznych, które są usytuowane przestrzennie zgodnie z pojemnościową sensoryką sprawdzającą w maszynie i uaktywniają tę sensorykę sprawdzającą, wiele umieszczonych w jednej lub w wielu płaszczyznach anten działających jako czujniki nadawcze lub odbiorcze tworzy pola sprawdzające, a badany obiekt w zależności od jego kształtu geometrycznego i/lub jego przewodności przesuwa się w polu sprzęgającym te anteny energii elektromagnetycznej, a ponadto wiele anten steruje się przynajmniej w różnym położeniu fazowym, a przenoszoną energię podaje się na selektywne wzmacniacze (14), zaś w celu zmniejszenia energii zakłóceń oraz w celu stłumienia podstawowej przewodności obiektów badanych, na przykład banknotów, dołącza się za selektywnym wzmacniaczem (14) komparator fazowy oraz specjalny filtr do tłumienia energii zakłócającej i zewnętrznej, jak również zespół oceny, które umieszcza się tak, że możliwa jest klasyfikacja elektrycznie przewodzących pasków, taśm, włókien zabezpieczających lub płasko ukształtowanych materiałów zabezpieczających, przy czym obiekt badany prowadzi się w sposób wymuszony podczas operacji sprawdzania przez pole sprawdzania w niezdefiniowanym położeniu bocznym.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że elektroniczny układ oceny, jest złożony zasadniczo z przetwornika analogowo-cyfrowego i sterownika lub układu całkującego (15), obwodu spustowego (16), sterownika, przerzutnikajednostabilnego (17) i/lub bramki (18) i na podstawie przebiegu sygnału na wyjściu selektywnego wzmacniacza (14) określa się przekroczenie granicznej amplitudy (A) i/lub czas (t_k) specyficzny dla sprawdzanej waluty.

3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że za pomocą elektronicznego układu oceny przeprowadza się klasyfikację prawdziwości, przy czym ustala się graniczną amplitudę (A) dla prawdziwości sprawdzanych walut.

4. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że za pomocą elektronicznego układu oceny przeprowadza się klasyfikację różnych banknotów i/lub papierów wartościowych, przy czym specyficzny dla waluty czas (t_k) ustala się korzystnie za pomocą sterownika i wysortowuj e się obiekty badane z czasem t_P.„t^, t_k+1....t_n.

5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że przy walutach o różnych czasach (t_k) po sprawdzeniu prawdziwości następuje dodatkowe sprawdzenie.

6. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że elektroniczny układ oceny, korzystnie jeden lub wiele sterowników, przez porównanie czasowe i/lub porównanie napięciowe dostarcza specyficzny dla maszyny sygnał do układania poszczególnych wysortowanych obiektów w specjalnych przegródkach lub pojemnikach.

7. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że anteny i/lub elektrody poprzecznie do kierunku transportu badanych obiektów mają taki powierzchniowy wymiar długości, że nawet przy określonym luzie bocznym badanych obiektów i niezależnie od tego, czy badany obiekt jest zwrócony do góry stroną przednią, czy stroną tylną, w każdym przypadku pasek lub włókno zabezpieczające przykrywa dotykowo w określonym odstępie anteny i/lub elektrody.

8. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że przeprowadza się dodatkowe sprawdzanie, a wynik łączy się za pomocąbramki I z sygnałem elektronicznego układu oceny bez konieczności zmieniania oprogramowania danej maszyny.

178 898

9. Urządzenie do sprawdzania zabezpieczonych dokumentów z elementami do sprzęgania pojemnościowego, z przenoszeniem energii pomiędzy nadajnikami a odbiornikami przez mostkowanie pola elektromagnetycznego poprzez elektrycznie przewodzące paski, taśmy, włókna zabezpieczające lub płasko ukształtowane materiały zabezpieczające i z elektronicznym układem oceny, znamienne tym, że ma: znane, istniejące w maszynie czujniki optyczne do uaktywniania pojemnościowej sensoryki sprawdzającej; pola sprawdzające, które utworzone są z wielu usytuowanych w jednej lub w kilku płaszczyznach czujników działających jako anteny nadawcze lub odbiorcze, selektywny wzmacniacz (14) oraz dołączony za nim komparator fazy; specjalne filtry do wytłumiania energii zakłócającej i zewnętrznej oraz elektroniczny układ oceny, złożony zasadniczo z przetwornika analogowo-cyfrowego i sterownika lub obwodu całkującego (15), obwodu spustowego (16), sterownika, przerzutnika jednostabilnego (17) i ewentualnie bramki I (18), a ponadto obiekt badany jest umieszczony w niezdefiniowanym położeniu bocznym na rolkach w określonym styku z czujnikami i z przemieszczaniem podczas sprawdzania z określonąprędkościąza pomocą umieszczonych w tym obszarze przytrzymywaczy i/lub przenośników taśmowych (10).

10. Urządzenie według zastrz. 9, znamienne tym, że czujniki działające jako anteny nadawcze lub odbiorcze są wykonane jako czujniki paskowe (8; 9) umieszczone w jednej płaszczyźnie lub w dwóch płaszczyznach naprzeciw siebie i/lub symetrycznie zwierciadlanie.

11. Urządzenie według zastrz. 9 albo 10, znamienne tym, że czujniki paskowe (8; 9) mają wycięcia i/lub przecięcia i/lub okienka (7) albo takie elementy są usytuowane w bezpośrednim pobliżu czujników paskowych (8; 9).

12. Urządzenie według zastrz. 9 albo 10, znamienne tym, że czujniki w zespołach sprawdzających sąumieszczone zwierciadlanie symetrycznie ze strefami sprawdzania to jest, paskami, włóknami i/lub taśmami zabezpieczającymi sprawdzanych obiektów, korzystnie banknotów, papierów wartościowych i opakowań.

13. Urządzenie do sprawdzania zabezpieczonych dokumentów z elementami sprzężenia pojemnościowego, z przenoszeniem energii pomiędzy nadajnikami a odbiornikami przez zmostkowanie pola elektromagnetycznego poprzez elektrycznie przewodzące paski, taśmy, włókna zabezpieczające lub płasko ukształtowane materiały zabezpieczające i z elektronicznym układem oceny, znamienne tym, że wiele anten nadawczych (A2, A3, B2.1-B2.n) oraz wiele anten odbiorczych (Al, Bl.l-Bl.n) umieszczone jest z utworzeniem sensoryki sprawdzającej (54) tak, że sprawdzane są zarówno ciągłe paski przewodzące elektrycznie jak i takie, które mają wiele elektrycznie przewodzących ale odizolowanych od siebie obszarów wewnątrz jednego paska zabezpieczającego, przy czym sensoryka sprawdzająca (54) jest usytuowana stycznie równolegle z przestawieniem względem urządzenia kierującego (56) w kształcie łuku okręgu lub stycznie, przestawiona równolegle względem rolki transportowej (55), a ponadto dwie sterowane w przeciwfazie przez niską lub wysoką częstotliwość anteny nadawcze (A2, A3) sąumieszczone prostopadle do kierunku długości paska zabezpieczającego i prostopadle do kierunku ruchu sprawdzanego dokumentu, a jedna lub kilka anten odbiorczych (Al) jest usytuowana równolegle do anten nadawczych (A2, A3) naprzeciw nich, zaś pomiędzy nimi umieszczone jest wiele anten nadawczych (B2.1-B2.n) równolegle do anten nadawczych (A2, A3) i wiele anten odbiorczych (Bl.l-Bl.n) równolegle do anten nadawczych (B2.1-B2.n), przy czym sąsiednie anteny nadawcze (B2.i, B2.i+1) i przyporządkowane anteny odbiorcze (BI.i, BI i+1) sąumieszczone z przestawieniem o określony wymiar, korzystnie o odstęp pomiędzy anteną nadawczą (B2.i) a przyporządkowaną anteną odbiorczą (BI.i), zaś najmniejszy odstęp anteny nadawczej (B2.i) od przyporządkowanej anteny odbiorczej (Bl.i) jest mniejszy niż najmniejszy odstęp pomiędzy antenami nadawczymi (A2 ,A3) a anteną odbiorczą (Al).

14. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że wiele anten nadawczych (A2, A3, B2.1-B2.n) i wiele anten odbiorczych (Al, Bl.l-Bl.n) usytuowane jest na całej szerokości wciągania dokumentu w maszynę.

15. Urządzenie według zastrz. 13 albo 14, znamienne tym, że anteny nadawcze i anteny odbiorcze (Al, Bl.l-Bl.n) są usytuowane obok siebie równolegle i z przestawieniem w jednej płaszczyźnie tak, że następuje niezależnie od strony i niezależnie od krawędzi, odnośnie dwóch

178 898 równoległych krawędzi dokumentu, neutralne pod względem położenia sprawdzanie prawdziwości dokumentów.

16. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że równolegle przestawione lub usytuowane w szeregu poprzecznie do kierunku transportu anteny odbiorcze (BI ,1-Bl,n) i anteny nadawcze (B2.1-B2.n) mają taki odstęp od siebie, że każda sprawdzana cecha zabezpieczenia niezależnie od usytuowania w dokumencie obejmuje przynajmniej jedną antenę odbiorczą (Bl.l-Bl.n) i przyporządkowaną antenę nadawczą (B2.1-B2.n).

17. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że najdłuższa strona anteny nadawczej (B2.i) i najdłuższa strona przyporządkowanej anteny odbiorczej (BI.i) odpowiada szerokości prowadzącego oznakowania paska zabezpieczającego.

18. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że obsługiwane lub sterowane programowo elementy przełączające i ustawiające, zwłaszcza mikrosterownik (47), sątak umieszczone za prostownikami (45,48-50) i selektywnymi wzmacniaczami (46,51-53), że sygnały wyjściowe selektywnych wzmacniaczy (46, 51-53) mogą być łączone lub sumowane logicznie.

19. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że obsługiwane lub sterowane programowo elementy przełączające i nastawcze, zwłaszcza mikrosterownik (47), sątak umieszczone za prostownikami (45,48-50) i selektywnymi wzmacniaczami (46, 51-53), że przełączanie pomiędzy różnymi typami, rodzajami i stopniami zużycia dokumentów następuje bez zmiany układu czujników.

20. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że najmniejsza odległość pomiędzy dwiema usytuowanymi w szeregu antenami nadawczymi (B2.i) jest większa niż najmniejszy odstęp pomiędzy dwoma przewodzącymi elektrycznie, odizolowanymi od siebie oznakowaniami włókna zabezpieczającego dokument, a ponadto elementy przełączające są umieszczone tak, że antena (A3) stosowana jest albo jako antena nadawcza, albo jako antena odbiorcza zależnie od doprowadzania badanego dokumentu.

21. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że sterowane programowo i/lub ręcznie elementy przełączające sąumieszczone tak, że jedna lub kilka anten nadawczych (B2.i) i odpowiednich anten odbiorczych (BI.i) może być według wyboru aktywna lub nieaktywna.