PL181381B1 - Obrotowy regeneracyjny wymiennik ciepla z klockami slizgowymi PL - Google Patents

Abstract

1 O brotow y regeneracyjny w ym iennik ciepla z klocka- mi slizgow ym i posiadajacy zasadniczo cylindryczny w ir- nik, zam ontow any w obudow ie, który to w irnik przynajm niej na jed n y m z je g o konców posiada obw odow o ciagla zew netrzna pow ierzchnie k o n c o w a zas obudow a jest w yposazona w plyty znajdujace sie na przynajm niej jednym z konców w irnika, ustaw ione prostopadle do osi w irnika i znajdujace sie w poblizu polaczonego z nim i konca w irnika, przy czym w sklad plyt w ch o d za ruchom e plyty sektorow e, na kazd a z których dziala w ynikow a sila osiow a skierow ana w kierunku zw iazanego z n ia w irnika, i z których kazda jest w yposazona w urzadzenie podtrzym ujace do utrzym yw ania pew nego luzu pom iedzy plytam i sektorow ym i a koncem w i- rnika, zas kazde z urzadzen podtrzym ujacych p o siada klo- cek slizgow y, m ajacy pow ierzchnie czolow a, zw ró co n a w kierunku pow ierzchni koncow ej kolnierza w irnika oraz uklad m ontazow y dla klo ck a slizgow ego, znamienny tym, ze klocek slizgow y (17, 17a) je s t zam ocow any w ychylnie w zgledem punktu przechylu (0) znajdujacego sie przy po - w ierzchni koncow ej (11, 11 a) kolnierza (9, 9a) w irnika (2) za pom oca ukladu m ontazow ego zaw ierajacego sferyczna kryze tu le jo w a (21, 21a) o prom ieniu krzyw izny (R ), której srodek okresla polozenie punktu przechylu (0) klocka sliz- gow ego (17, 17a), a której pow ierzchnia podtrzym ujaca (23, 23a) styka sie slizgow o z pow ierzchnia m ontazow a (22, 22 a ) o takim sam ym prom ieniu krzyw izny (R ) Fig 6 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest obrotowy regeneracyjny wymiennik ciepła z klockami ślizgowymi używany w ciepłownictwie, służący do wymiany ciepła pomiędzy dwoma czynnikami.

Każdy kołnierz wirnika posiada obwodowo ciągłąpowierzchnię końcową, na której ślizga się klocek ślizgowy. Z powodu niedokładności i/lub odkształceń termicznych kołnierza wirnika, ta powierzchnia końcowa zwykle odbiega od kształtu płaskiego. W praktyce powierzchnia posiada fale zlokalizowane w kierunku obwodowym i dlatego jest prostopadła do osi wirnika tylko na

181 381 wierzchołkach i dnach tych fal, podczas gdy w innych częściach jest lekko nachylona. Z tego powodu powierzchnia przednia każdego klocka ślizgowego, podczas przemieszczania się wzdłuż powierzchni końcowej kołnierza wirnika, będzie na pewnych odcinkach prostopadła, a na innych odcinkach nachylona względem współpracującej z nią części powierzchni końcowej. Może także zaistnieć taki przypadek, że kołnierz wirnika, a wraz z nim także powierzchnia końcowa, odchyla się w kierunku promieniowym tak, że powierzchnie przednie klocka ślizgowego nie będą ustawione równolegle w kierunku promieniowym.

Dla klocków ślizgowych typu kontaktowego przy odchyleniach od kształtu płaskiego powierzchni końcowej powstaje problem polegający na tym, że klocek ślizgowy nie styka się z powierzchnią końcową swoją całą powierzchnią przednią, ale tylko jej częścią, powodując niedopuszczalnie wysokie ciśnienie styku. Na skutek tego klocek ślizgowy zużywa się szybciej niż w przypadku, gdyby powierzchnie te były równoległe, oraz istnieje także ryzyko uszkodzenia klocka ślizgowego.

Dla klocków ślizgowych typu z poduszką gazową, nierównoległość powierzchni daje taki rezultat, że gaz ucieka ze szczeliny w sposób niesymetryczny. W ten sposób poduszka gazowa traci swoją zdolność nośną tak, że powierzchnia końcowa kołnierza wirnika styka się z częścią powierzchni przedniej klocka ślizgowego.

Znany jest ze szwedzkiego opisu patentowego nr 176375 obrotowy regeneracyjny wymiennik ciepła z podporą w postaci toczących się elementów, zamontowanych na zewnętrznych końcach płyt sektorowych w pobliżu obu końców części obrotowej i toczących się po obwodzie kołnierza za pomocąrolek, na górnym i dolnym końcu wirnika. Starano się utrzymać stały luz pomiędzy końcami płyt sektorowych i, odpowiednio, pomiędzy górnym i dolnym końcem kołnierza wirnika.

Sugerowano zastąpienie rolek klockami ślizgowymi, takimi jak to zostało ujawnione w publikacji japońskiego zgłoszenia nr 63315891. Te klocki ślizgowe są wykonane z materiału ceramicznego, w celu uzyskania wysokiej odporności na ścieranie. Wymagane jest stosowanie pewnego rodzaju smarowania zewnętrznego, albo trzeba się pogodzić ze znacznymi stratami związanymi z tarciem.

W publikacji WO 94/01730 ujawniono ulepszenie, polegające na zastosowaniu klocków ślizgowych z węgla albo grafitu, zamiast ceramicznych klocków ślizgowych. Takie klocki ślizgowe eliminują wady związane z ceramicznymi klockami ślizgowymi. Zwłaszcza grafit posiada doskonałe właściwości smarownicze i podobnie do węgla posiada zdolność do utrzymywania kołnierzy korpusu obrotowego w czystości, kiedy do kołnierzy przywiera warstwa smarownicza węgla albo grafitu. Węgiel i grafit posiadają także dobrą odporność na wysokie temperatury i obecność środowiska kwasowego. Na skutek ścierania się, klocki ślizgowe są stopniowo zużywane i muszą być wymieniane. Jednak stopień starcia będzie się zmienia! w dużym zakresie tak, że jeden albo więcej klocków ślizgowych może być tak zużytych, że luz osiągnie zero, podczas gdy inne klocki ślizgowe będąprawie nienaruszone. Każdy klocek ślizgowy jest więc regulowany w kierunku prostopadłym do powierzchni styku.

Podobne rozwiązanie jest ujawnione w WO 95/00809, w którym zastosowano pręt pomiarowy sąsiadujący z klockiem ślizgowym, który to pręt pomiarowy jest skierowany równolegle do kierunku regulacji. Pręt pomiarowy może być momentalnie doprowadzony z położenia spoczynkowego do kontaktu z odpowiednim kołnierzem wskazując, kiedy wielkość luzu wymaga przemieszczenia klocka ślizgowego o odpowiednią odległość tak, że zachowany jest luz początkowy.

Inne rozwiązanie jest ujawnione w szwedzkim opisie patentowym nr 9302301-8, w którym problemy ścierania są przezwyciężane w taki sposób, że klocek ślizgowy ślizga się na poduszce gazowej wytworzonej poprzez doprowadzenie gazu pod ciśnieniem pomiędzy klocek ślizgowy i kołnierz wirnika. Ścieraniu można zapobiec, ponieważ pomiędzy klockiem ślizgowym i kołnierzem nie będzie kontaktu.

Celem wynalazku jest obrotowy regeneracyjny wymiennik ciepła z klockami ślizgowymi.

Obrotowy regeneracyjny wymiennik ciepła z klockami ślizgowymi posiadający cylindryczny wirnik, zamontowany w obudowie, który to wirnik przynajmniej na jednym z jego końców

181 381 posiada obwodowo ciągłą zewnętrzną powierzchnię końcową, zaś obudowa jest wyposażona w płyty znajdujące się na przynajmniej jednym z końców wirnika, ustawione prostopadle do osi wirnika i znajdujące się w pobliżu połączonego z nimi końca wirnika, przy czym w skład płyt wchodzą ruchome płyty sektorowe, na każdąz których działa wynikowa siła osiowa skierowana w kierunku związanego z nią wirnika, i z których każda jest wyposażona w urządzenie podtrzymujące do utrzymywania luzu pomiędzy płytami sektorowymi, a końcem wirnika, zaś każde z urządzeń podtrzymujących posiada klocek ślizgowy, mający powierzchnię czołową, zwróconą w kierunku powierzchni końcowej kołnierza wirnika oraz układ montażowy dla klocka ślizgowego, według wynalazku charakteryzuje się tym, że klocek ślizgowy jest zamocowany wychylnie względem punktu przechyłu znajdującego się przy powierzchni końcowej kołnierza wirnika za pomocą układu montażowego zawierającego sferyczną kryzę tulejową o promieniu krzywizny, której środek określa położenie punktu przechyłu klocka ślizgowego, a której powierzchnia podtrzymująca styka się ślizgowo z powierzchnią montażową o takim samym promieniu krzywizny.

Powierzchnia montażowa stanowi górną powierzchnię elementu montażowego umieszczonego pomiędzy kryzą tulejową, a klockiem ślizgowym, połączonego z klockiem ślizgowym za pomocą śruby przymocowanej do tylnej płyty klocka ślizgowego umieszczonej w nagwintowanym otworze elementu montażowego i wystającej z otworu kryzy tulejowej, przy czym średnica otworu jest większa niż średnica śruby

Alternatywnie powierzchnia montażowa stanowi górną powierzchnię klocka ślizgowego ślizgacza.

Śruba z pierwszego przykładu wykonania stanowi układ osiowej regulacji położenia powierzchni czołowej klocka ślizgowego względem powierzchni końcowej kołnierza wirnika w granicach grubości ścierania powierzchni czołowej klocka ślizgowego zaś punkt przechyłu znajduje się w obrębie odległości osiowej od powierzchni czołowej, która to odległość jest mniejsza niż grubość ścierania.

Korzystnie odległość osiowa wynosi co najwyżej połowę grubości ścierania.

Punkt przechyłu klocka ślizgowego znajduje się wewnątrz szczeliny tworzącej poduszkę powietrzną znajdującą się pomiędzy powierzchnią czołową klocka ślizgowego i powierzchnią końcową kołnierza, przy czym szczelina jest połączona kanałem osiowym z powierzchnią montażową klocka ślizgowego o promieniu krzywizny.

Poprzez zamontowanie klocka ślizgowego w taki sposób, że jego powierzchnia przednia może się swobodnie przechylać, powierzchnia ta będzie zdolna do podążania za powierzchnią końcową kołnierza wirnika i w ten sposób do automatycznego dostosowywania się do lokalnych odchyleń kierunku powierzchni końcowej od jej płaszczyzny teoretycznej, prostopadłej do osi wirnika. Przechylanie zachodzi dookoła punktu przechyłu tak, że powierzchnia przednia może się przechylać zarówno w kierunku obwodowym jak i w promieniowym, jak też w kierunku kombinowanym. Powierzchnia przednia klocka ślizgowego będzie więc dzięki temu automatycznie utrzymywana równolegle do powierzchni przedniej kołnierza wirnika i będzie zabezpieczała właściwe działanie klocka ślizgowego.

Osiowe zlokalizowanie punktu przechyłu tak blisko powierzchni przedniej jak to jest możliwe, powoduje to, że unika się powstawania na klocku ślizgowym momentu, wynikającego z siły tarcia wytwarzanej pomiędzy powierzchnią czołową i powierzchnią końcową. Dla klocków ślizgowych typu kontaktowego ta siła tarcia jest względnie duża, podczas gdy siła tarcia dla klocków ślizgowych z poduszką gazową jest o wiele mniejsza.

Dzięki temu, że układ montażowy dla klocka ślizgowego obejmuje współdziałające ze sobą sferyczne powierzchnie montażowe, uzyskano proste i niezawodne ukształtowanie dla optymalnej lokalizacji punktu przechyłu klocka ślizgowego.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawiaczęściowy przekrój osiowy przez wymiennik ciepła obrotowy według wynalazku; fig. 2 - widok szczegółu z fig. 1; fig. 3 - schematyczny przekrój obwodowy przez klocek ślizgowy według rozwiązań wcześniejszych; fig. 4 - schematyczny przekrój osiowy przez klocek ślizgowy według rozwiązań wcześniejszych; fig. 5 - przekrój odpowiadający temu z fig. 3,

181 381 ale przedstawiający zasadę działania klocka ślizgowego według wynalazku; fig. 6 - przekrój obwodowy przez klocek ślizgowy według pierwszego przykładu wykonania wynalazkU; oraz fig. 7 - przekrój podobny do tego z fig. 6, przedstawiający drugi przykład wykonania wynalazku.

Wymiennik ciepła przedstawiony na fig. 1 jest typu tradycyjnego, posiadającego stacjonarną osłonę 1 i cylindryczny wirnik 2, zawierający masę regeneracyjną3. Wirnik 2 posiada piastę 4 i górną nieruchomą płytę centralną 5 o kształcie sektorowym, z ruchomą płytą sektorową 6 obrotowo połączoną z nią, oraz odpowiadające im - dolną nieruchomą płytę centralną 7 i ruchomą płytą sektorową 8. Dwa zestawy płyt 5, 6 i 7, 8 pełnią funkcję uszczelniania górnych i dolnych końców wirnika 2 tak ciasno, jak to jest możliwe, a w ten sposób oddzielania czynnika wymieniającego ciepło przepływającego do i z wirnika 2 przez osiowe otwory połączone z przewodami czynnika (nie pokazanymi).

W tym celu, na promieniowo zewnętrznych końcach każdej ruchomej płyty sektorowej 6, 8 znajduje się urządzenie podporowe 10, służące do utrzymywania pewnego luzu S pomiędzy końcami płyt sektorowych 6, 8 oraz górnym i dolnym pierścieniowym kołnierzem krawędziowym 9 przymocowanym do wirnika 2 na jego górnym i dolnym obwodzie, przy czym każdy kołnierz 9 posiada zewnętrzną, ciągłą obwodowo powierzchnię końcową 11, współpracującą z powierzchnią czołową 12 klocka ślizgowego 17 każdego urządzenia podporowego 10.

Na każdąz ruchomych płyt sektorowych 6, 8 działa wcześniej określona siła, skierowana w stronę wirnika 2, która to siła jest tworzona przez wagę płyty sektorowej i/lub środki dodatkowe, na przykład przeciwwagi, (nie pokazane), przy czym siły te są przejmowane przez urządzenie podporowe 10.

Figura 2 przedstawia w sposób schematyczny płytę sektorową 6, współpracującą z górnym kołnierzem 9 wirnika 2, widzianą z zewnątrz obwodu kołnierza 9. Płyta 6 posiada dwa urządzenia podporowe 10, każde z klockiem ślizgowym 17 ślizgającym się na powierzchni końcowej 11 kołnierza 9 wirnika 2, kiedy kołnierz obraca się w kierunku strzałki.

Figury 3 i 4 przedstawiają rozwiązania wcześniejsze, w których wystąpił problem rozwiązany w niniejszym wynalazku. Mianowicie na fig. 3 pokazano, w jaki sposób kształt falowy kołnierza 9' wirnika w kierunku obwodowym powoduje w pewnych położeniach nierównoległość pomiędzy powierzchnią czołową 12' klocka ślizgowego 17' i powierzchnią końcową 11' kołnierza 9' wirnika, powodując zmniejszony obszar kontaktu, albo, w przypadku klocka ślizgowego z poduszką gazową, utratę zdolności podtrzymującej poduszki gazowej.

Na figurze 4, będącej przekrojem osiowym przez klocek ślizgowy, przedstawiony jest odpowiedni efekt, kiedy kołnierz 9' wirnika przechyla się promieniowo.

Figura 5 przedstawia schematyczny przekrój poprzeczny odpowiadający przekrojowi poprzecznemu z fig. 3, oraz ilustrujący zasadę działania klocka ślizgowego według wynalazku. Urządzenie podtrzymujące 10 jest ruchomo zamontowane w górnej nieruchomej płycie sektorowej 6 w sposób umożliwiający swobodne przechylanie się klocka ślizgowego 17 z jego powierzchnią czołową 12 tak, że powierzchnia czołowa 12 automatycznie dostosowuj e się do aktualnego kierunku powierzchni końcowej 11 kołnierza 9 wirnika. W ten sposób powierzchnie te będą utrzymywane równolegle do siebie i zapewnią właściwy ślizg, zarówno dzięki kontaktowi jak i poduszce gazowej.

Należy rozumieć, że pokazane na rysunku odchylenia powierzchni końcowej 11 od płaszczyzny prostopadłej do osi wirnika 2 są mocno przesadzone, w celu jaśniejszego zilustrowania problemu i jego rozwiązania.

Na figurze 6, która jest przekroj em poprzecznym klocka ślizgowego 17, przedstawionyj est pierwszy przykład wykonania wynalazku. Klocek ślizgowy 17 z tego przykładu wykonania jest typu kontaktowego, ślizgającego się swą powierzchnią czołową 12 na powierzchni końcowej 11 kołnierza 9 wirnika 2, który obraca się w kierunku strzałki. Klocek ślizgowy 17 jest wykonany z węgla albo z grafitu i jest przymocowany do metalowej tylnej płyty 18 połączonej z nagwintowaną śrubą 19. Śruba 19 jest umieszczona w nagwintowanym otworze 27 kielichowego elementu montażowego 20, posiadającego górną sferyczną powierzchnię montażową 22. Klocek

181 381 ślizgowy 17 jest umieszczony w otworze 25 górnej nieruchomej płyty, sektorowej 6, do której, dookoła otworu 25, jest przymocowana tuleja 24.

Na górnym końcu tuleja 24 posiada skierowanądo wewnątrz kryzę tulejową21 o kształcie sferycznym. Przez otwór centralny 26 umieszczony w kryzie tulejowej 21 wystaje na zewnątrz śruba 19. Kryza tulejowa 21 posiada wewnętrzną sferyczną powierzchnię podtrzymującą 23 o zasadniczo tym samym promieniu krzywizny R, co powierzchnia montażowa 22 elementu montażowego 20. Powierzchnia podtrzymująca 23 kryzy tulejowej 21 jest podtrzymywana przez powierzchnię montażową 22 elementu montażowego 20. Otwór 26 ukształtowany w kryzie tulejowej 21 jest nieco szerszy niż śruba 19, a element montażowy 20 nie styka się z tuleją24. W ten sposób element montażowy 20 może się swobodnie przesuwać po kryzie tulejowej 21. Element montażowy 20 i kryza tulejowa 21 stanowią ruchomy układ montażowy dla klocka ślizgowego 17. W celu zmniejszenia tarcia pomiędzy powierzchnią montażową 22 elementu montażowego 21 i powierzchnią podtrzymującą 23 kryzy tulejowej 21, jedną albo obie korzystnie pokrywa się grafitem, policzterofluoroetylenem albo tym podobnym materiałem.

Promień krzywizny R powierzchni montażowej 22 i powierzchni podtrzymującej 23 posiada środek 0 znajdujący się centralnie na powierzchni czołowej 12 klocka ślizgowego 17. Na figurze 6 klocek ślizgowy 17 znajduje się w położeniu, w którym powierzchnia końcowa 11 kołnierza 9 wirnika 2 jest prostopadła do osi wirnika 2, przy czym oś klocka ślizgowego 17 jest prostopadła do powierzchni końcowej 11, kołnierza 9 a górna nieruchoma płyta sektorowa 6 i kołnierz 9 wirnika 2 są ustawione równolegle do siebie.

Kiedy kołnierz 9 wirnika 2 porusza się tak, jak pokazano strzałką, a nachylająca się część kołnierza 9 wirnika 2 dotyka klocka ślizgowego 17, to powierzchnia końcowa 11 kołnierza 9 dąży do przechylenia klocka ślizgowego 17, a ponieważ klocek ślizgowy 17 jest zamontowany ruchomo tak jak to opisano powyżej, to może się swobodnie przechylać dookoła środka 0 sferycznej powierzchni montażowej 22 elementu montażowego 20 i podążać za powierzchnią końcową 11 kołnierza 9 wirnika 2. Tak więc klocek ślizgowy 17 zostanie kątowo przesunięty z położenia pokazanego na fig. 6, podczas gdy położenie górnej nieruchomej płyty sektorowej 6 pozostaje niezmienione.

Ślizganie się klocka ślizgowego 17 na kołnierzu 9 powoduje ścieranie się powierzchni końcowej 11 kołnierza9. Jest więc konieczna osiowaregulacjapołożeniaklocka ślizgowego 17wregularnych odstępach w celu kompensacji tego zużycia i w celu utrzymania luzu S. Jest to osiągnięte poprzez wkręcanie śruby 19 do dołu o odległość t tak, że górna nieruchoma płyta sektorowa 6 zostanie odpowiednio podniesiona. Regulacja taka może być wykonywana do czasu, aż klocek ślizgowy zostanie zużyty i musi być wymieniony. W związku z regulacją, w celu kompensacji zużycia, środek sferycznej powierzchni montażowej 22 nie może być utrzymywany w sposób stały na powierzchni końcowej 11 kołnierza 9 wirnika 2, ale znajduje się w pewnej niewielkiej odległości od niej; od t/2 powyżej powierzchni zaraz po regulacji do t/2 ponad powierzchnią tuż przed następną regulacją. Jednak odległość ta jest bardzo mała tak, że moment powstający dookoła punktu przechyłu 0 spowodowany tarciem pomiędzy powierzchnią czołową 12 klocka ślizgowego 17 i powierzchnią końcową 11 kołnierza 9 wirnika będzie w praktyce pomijalny.

Drugi przykład wykonania wynalazku, w którym zastosowane sąklocki ślizgowe na poduszce gazowej jest przedstawiony na fig. 7. W rozwiązaniu tym klocek ślizgowy 17a współpracuje z nachyloną częścią kołnierza 9a wirnika. Klocek ślizgowy 17a posiada kanał osiowy 30, przechodzący przez niego, który to kanał jest połączony przewodem 31 ze źródłem gazu o ciśnieniu wystarczającym do wytworzenia poduszki gazowej pomiędzy klockiem ślizgowym 17a i kołnierzem 9a wirnika. Działanie ruchomego układu montażowego z tego przykładu wykonania jest podobne do opisanego powyżej pierwszego przykładu wykonania, a promień krzywizny R powierzchni montażowej 22a posiada środek znajdujący się w szczelinie pomiędzy powierzchnią czołową 12a klocka ślizgowego 17a i powierzchnią końcową 11 a kołnierza 9a wirnika. Jak widać, klocek ślizgowy 17a jest przechylany względem górnej nieruchomej płyty sektorowej 6a i prowadzony jest przez powierzchnię podtrzymującą 23a kryzy kołnierzowej 21a tulei 24a.

181 381

Chociaż klocek ślizgowy 17a z poduszką gazową teoretycznie działa bezkontaktowo i dlatego nie powinien wymagać regulacji osiowej ani materiału takiego jak grafit, to korzystne jest stosowanie takiego materiału, ponieważ w pewnych warunkach może mieć miejsce kontakt. Możliwe jest także wyposażenie klocka ślizgowego 17a w układ regulacji osiowej odpowiadający temu z pierwszego przykładu wykonania (fig. 6), w celu kompensacji zużycia spowodowanego przez taki niezamierzony kontakt.

W opisanych przykładach wykonania, klocek ślizgowy posiada zdolność do przechylania się zarówno obwodowo jak i promieniowo. Jednak należy rozumieć, że klocek ślizgowy może być tak ukształtowany, aby umożliwiać przechylanie się tylko w jednym z tych kierunków, na przykład tylko obwodowo. W takim przypadku powierzchnie montażowe i podtrzymujące posiadają zamiast kształtu sferycznego - kształt cylindryczny.

Specjalne powierzchnie montażowe i podtrzymujące mogą być wyposażone w układ dostarczający gaz do wytwarzania poduszki gazowej pomiędzy tymi powierzchniami, w celu zmniejszenia tarcia pomiędzy nimi.

181 381

9α11α

181 381

181 381

ZLl

-5Ξ

TT /¹⁰

Fi₉. 2

1/

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Obrotowy regeneracyjny wymiennik ciepła z klockami ślizgowymi posiadający zasadniczo cylindryczny wirnik, zamontowany w obudowie, który to wirnik przynajmniej na jednym z jego końców posiada obwodowo ciągłą zewnętrzną powierzchnię końcową, zaś obudowa jest wyposażona w płyty znajdujące się na przynajmniej jednym z końców wirnika, ustawione prostopadle do osi wirnika i znajdujące się w pobliżu połączonego z nimi końca wirnika, przy czym w skład płyt wchodzą ruchome płyty sektorowe, na każdą z których działa wynikowa siła osiowa skierowana w kierunku związanego z nią wirnika, i z których każda jest wyposażona w urządzenie podtrzymujące do utrzymywania pewnego luzu pomiędzy płytami sektorowymi a końcem wirnika, zaś każde z urządzeń podtrzymujących posiada klocek ślizgowy, mający powierzchnię czołową, zwróconą w kierunku powierzchni końcowej kołnierza wirnika oraz układ montażowy dla klocka ślizgowego, znamienny tym, że klocek ślizgowy (17,17a) jest zamocowany wychylnie względem punktu przechyłu (0) znajdującego się przy powierzchni końcowej (11, 11 a) kołnierza (9,9a) wirnika (2) za pomocąukładu montażowego zawierającego sferyczną kryzę tulejową (21, 21a) o promieniu krzywizny (R), której środek określa położenie punktu przechyłu (0) klocka ślizgowego (17,17a), a której powierzchnia podtrzymująca (23,23a) styka się ślizgowo z powierzchnią montażową (22, 22a) o takim samym promieniu krzywizny (R).
2. 2. Wymiennik ciepła według zastrz. 1, znamienny tym, że powierzchnia montażowa (22) stanowi górną powierzchnię elementu montażowego (20) umieszczonego pomiędzy kryzą tulejową (21), a klockiem ślizgowym (17), połączonego z klockiem ślizgowym (17) za pomocą śruby (19) przymocowanej do tylnej płyty (18) klocka ślizgowego (17) umieszczonej w nagwintowanym otworze (27) elementu montażowego (20) i wystającej z otworu (26) kryzy tulejowej (21), przy czym średnica otworu (26) jest większa niż średnica śruby.
3. 3. Wymiennik ciepła według zastrz. 1, znamienny tym, że powierzchnia montażowa (22a) stanowi górną powierzchnię klocka ślizgowego ślizgacza (17a).
4. 4. Wymiennik ciepła według zastrz. 2, znamienny tym, że śruba (19) stanowi układ osiowej regulacji położenia powierzchni czołowej (12) klocka ślizgowego (17) względem powierzchni końcowej (11) kołnierza (9) wirnika (2) w granicach grubości ścierania (t) powierzchni czołowej (12) klocka ślizgowego (17) zaś punkt przechyłu (0) znajduje się w obrębie odległości osiowej od powierzchni czołowej (12), która to odległość jest mniejsza niż grubość ścierania (t).
5. 5. Wymiennik ciepła według zastrz. 4, znamienny tym, że odległość osiowa wynosi co najwyżej połowę grubości ścierania (t).
6. 6. Wymiennik ciepła według zastrz. 3, znamienny tym, że punkt przechyłu (0) klocka ślizgowego (17a) znajduje się wewnątrz szczeliny tworzącej poduszkę powietrzną znajdującą się pomiędzy powierzchnią czołową (12a) klocka ślizgowego (17a) i powierzchnią końcową (11 a) kołnierza (9a), przy czym szczelina jest połączona kanałem osiowym (30) z powierzchnią montażową (22a) klocka ślizgowego (17a) o promieniu krzywizny (R).

   * * *