PL181680B1

PL181680B1 - Zamek drzwiowy prawo- lub lewo stronny PL

Info

Publication number: PL181680B1
Application number: PL96326681A
Authority: PL
Inventors: Wilhelm King
Original assignee: Simon Karl Gmbh & Co Kg
Priority date: 1995-11-10
Filing date: 1996-10-31
Publication date: 2001-09-28
Also published as: TW386131B; PL326681A1; SI9620115A; ES2136435T3; WO1997017517A1; DE29521041U1; ATE184360T1; DE59603021D1; EP0859898A1; EP0859898B1; CZ150798A3; CZ285537B6; BR9611458A; TR199800829T2

Abstract

1 Zamek drzwiowy prawo- lub lew o- stronny z um ieszczonym w obudowie 1 osadzo- nym obrotowo orzechem, wspólpracujacym poprzez elem ent nastawczy z ryglem, osadzo- nym przesuwnie pom iedzy polozeniem otwar- tym, w którym jest on wsuniety w obudowe, i polozeniem zamknietym, w którym jest on wysuniety z obudowy, oraz elementem bloku- jacym , który jest osadzony ruchomo pomiedzy dwoma polozeniam i dla prawo- i lewostronne- go montazu zamka, zas w polozeniu zamknie- tym jest wsparty na ograniczniku w kierunku przeciwnym do kierunku otwierania, przy czym kat obrotu orzecha pom iedzy polozeniem otwartym i zamknietym w ynosi 90°, zas kieru- nek obrotów orzecha w polozenie otwarte wzglednie polozenie zamkniete w obli ustawie- niach zamka jest przeciwny, znam ienny tym , ze element blokujacy (5) jest osadzony na orze- chu (4) przesuwnie w kierunku równoleglym do plaszczyzny pokrywy (2.3) obudowy. FIG.1A PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zamek drzwiowy prawo- lub lewostronny.

Zamek drzwiowy prawo- lub lewostronny jest znany przykładowo z niemieckiego opisu patentowego nr DE 43 22 877 Cl. W celu przestawiania zamka w ustawienie prawo- lub lewostronne pokrywa obudowy jest w obszarze nad czworokątnym orzechem, którego obrót powoduje przesuwanie rygla w położenie otwarte i położenie zamknięte, zaopatrzona w ograniczniki, współpracujące z narzędziem wkładanym od zewnątrz w orzech w taki sposób, że zarówno w prawo-, jak i też w lewostronnym ustawieniu możliwy jest obrót orzecha jedynie o 90°, przy czym kierunek obrotów z położenia otwartego w położenie zamknięte względnie odwrotnie jest w obu ustawieniach przeciwny. Narzędzie jest zaopatrzone w elementy kształtowe, współpracujące z ogranicznikami w pokrywie obudowy, i w obu ustawieniach roboczych, po przekręceniu o 90°, należy je włożyć w uchwyt orzecha i wybranie w pokrywie obudowy. Pomijając to, ze narzędzie musi być indywidualnie dopasowane do zamka drzwiowego, może dojść do nieumyślnej zamiany przy obsłudze zamka drzwiowego w jego obu ustawieniach.

Inny zamek drzwiowy prawo- lub lewostronny jest znany z niemieckiego opisu patentowego nr DE 92 12 503 Ul. W zamku tym na orzechu znajdują się dwa występy oporowe, które współpracują z elementami oporowymi wewnątrz obudowy. W celu przestawienia zamka pomiędzy obydwoma ustawieniami przestawia się elementy oporowe wewnątrz obudowy, co sprawia, że wnętrze obudowy ma stosunkowo skomplikowany kształt.

W niemieckim opisie wzoru użytkowego nr DE-GM 19 20 339 przedstawiony jest kolejny zamek drzwiowy prawo- lub lewostronny, w którym płyta blokująca jest zaopatrzona w skrzydełka oporowe, współpracujące z usytuowanymi po przekątnej orzecha, powierzchniami oporowymi w celu ograniczenia ruchu obrotowego. Również ten mechanizm jest stosunkowo skomplikowany i pod względem obsługi niełatwy do zrozumienia dla użytkownika.

Celem wynalazku jest opracowanie zamka drzwiowego prawo- i lewostronnego o prostej konstrukcji i obsłudze.

Zamek drzwiowy prawo- lub lewostronny, z umieszczonym w obudowie i osadzonym obrotowo orzechem, współpracującym poprzez element nastawczy z ryglem, osadzonym przesuwnie pomiędzy położeniem otwartym, w którym jest on wsunięty w obudowę, i położeniem zamkniętym, w którym jest on wysunięty z obudowy, oraz elementem blokującym, który jest osadzony ruchomo pomiędzy dwoma położeniami dla prawo- i lewostronnego montażu zamka, zaś w położeniu zamkniętym jest wsparty na ograniczniku w kierunku przeciwnym do kierunku otwierania, przy czym kąt obrotu orzecha pomiędzy położeniem otwartym i zamkniętym wynosi 90°, zaś kierunek obrotów orzecha w położenie otwarte względnie

181 680 położenie zamknięte w obu ustawieniach zamka jest przeciwny, według wynalazku charakteryzuje się tym, ze element blokujący jest osadzony na orzechu przesuwnie w kierunku równoległym do płaszczyzny pokrywy obudowy.

Korzystnie element blokujący jest osadzony przesuwnie na żebrze ukształtowanym na orzechu.

Korzystnie element blokujący ma położenie regulowane za pomocą narzędzia wprowadzanego od zewnątrz, przez otwór w ściance obudowy.

Korzystnie żebro jest równoległe do płaszczyzny pokrywy obudowy i w położeniu otwartym względnie zamkniętym równoległe do odpowiedniej bocznej ścianki obudowy oraz jest utworzone przez wybranie w orzechu i zaopatrzone na spodzie, po stronie odwrotnej do pokrywy obudowy, w podcięcie, zaś element blokujący ma kształt w przybliżeniu prostopadłościenny i jest na spodzie, po stronie zebra, zaopatrzony w pasowany rowek i występ zachodzący za podcięcie zebra.

Korzystnie żebro ma wzniesienie usytuowane pomiędzy obydwoma położeniami elementu blokującego.

Korzystnie ogranicznik dla elementu blokującego jest usytuowany w widoku od osi obrotu orzecha poza elementem blokującym i równolegle do drogi jego ruchu oraz stanowi sieczną koła o środku w osi obrotów, którego promień odpowiada odcinkowi pomiędzy osią obrotów i najbardziej od niej oddaloną częścią elementu blokującego, przy czym oba położenia elementu blokującego są symetryczne względem środkowej prostopadłej do siecznej.

Korzystnie ogranicznik stanowi fragment pokrywy, wycięty i odchylony prostopadle do wnętrza obudowy, zaś okienko pozostałe w pokrywie obudowy po wycięciu i odchyleniu ogranicznika stanowi otwór do regulacji położenia elementu blokującego, znajdującego się w położeniu zamkniętym.

Korzystnie ogranicznik dla elementu blokującego stanowi występ, umieszczony na ryglu.

Korzystnie oba położenia elementu blokującego są oznakowane na zewnętrznej powierzchni pokrywy obudowy i/lub położenie otwarte jest oznakowane za pomocąpierwszego, widocznego od zewnątrz, oznakowania na orzechu, zaś odpowiednie drugie oznakowanie jest umieszczone na zewnętrznej powierzchni pokrywy obudowy.

Korzystnie na orzechu ukształtowany jest element nastawczy w postaci palcowego zabieraka, natomiast na ryglu znajduje się współpracująca z zabierakiem krzywka sterująca z łukowym odcinkiem środkowym i połączonymi z nim z boku, skrajnymi odcinkami, przy czym zabierak w położeniu zamkniętym znajduje się w środku środkowego odcinka krzywki, zaś w położeniu otwartym, w ustawieniu lewostronnym, jest w widoku z góry od strony pokrywy obudowy, umieszczony w skrajnym odcinku krzywki, położonym względem odcinka środkowego w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, natomiast w ustawieniu prawostronnym jest umieszczony w skrajnym odcinku krzywki, położonym względem odcinka środkowego w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, ponadto orzech w położeniu otwartym jest zablokowany przez zabierak wsparty na oporowym obszarze skrajnego odcinka krzywki i rygiel przylegający do łożyska oporowego w obudowie.

Korzystnie orzech ma równoległy do pokrywy obudowy odcinek o zaokrąglonych krawędziach i zbliżonym do kwadratu zarysie zewnętrznym, na którego boku równoległym do wąskiego boku obudowy wsparta jest sprężysta zastawka, która na stronie odwrotnej względem orzecha jest za pomocą dwóch bocznych, sprężystych, palcowych końcówek, prowadzonych na dłuższych bokach obudowy, wsparta na wąskim boku obudowy, przy czym końcówki zastawki są wybrzuszone w stronę pokrywy obudowy, zaś ich wolne końce są skierowane w stronę dna obudowy.

Dzięki przesuwnemu osadzeniu elementu blokującego na orzechu wnętrze obudowy zamka może pozostać praktycznie niezmienione w stosunku do zamka jednostronnego, co pozwala wykorzystać do produkcji zamka typowe narzędzia i obniżyć koszty wytwarzania.

Stały ogranicznik wewnątrz obudowy można wykonać w prosty sposób, zaś zmiana w stosunku do zwykłego zamka drzwiowego jednostronnego polega w zasadzie jedynie na stosunkowo prostej zmianie budowy orzecha.

181 680

Prostą i jednoznaczną możliwość zmiany ustawienia zamka uzyskuje się wówczas, gdy element blokujący jest prowadzony przesuwnie na zebrze, ukształtowanym na orzechu.

Prostotą obsługi charakteryzuje się rozwiązanie, w którym element blokujący jest przestawiany za pomocą narzędzia od zewnątrz, przez otwór w ściance obudowy, to znaczy na przykład w dłuższej lub krótszej ściance bocznej, dnie obudowy lub pokrywie obudowy. Otwór w bocznej ściance ma przy tym tę zaletę, ze zamek można przestawić juz po jego zamontowaniu

Mechanizm, służący do ustawienia zamka w jednym z dwóch ustawień roboczych, ma ponadto prostą budowę i charakteryzuje się jednoznaczną obsługą wówczas, gdy zebro jest równoległe do płaszczyzny pokrywy obudowy i w położeniu otwartym względnie zamkniętym równoległe do odpowiedniej bocznej ścianki obudowy, oraz jest utworzone przez wybranie w orzechu i zaopatrzone na spodzie, po stronie odwrotnej do pokrywy obudowy, w podcięcie, przy czym element blokujący ma kształt w przybliżeniu kwadratowy i jest na spodzie, po stronie zebra, zaopatrzony w pasowany rowek i zaczepiający o podcięcie występ. Element blokujący, przykładowo w postaci kształtki z tworzywa sztucznego, można łatwo i w sposób uniemożliwiający jego zsunięcie nasadzić zatrzaskowo na zebro i zamocować go przesuwnie.

Niezawodne wyznaczenie obu położeń elementu blokującego dla obu ustawień roboczych osiąga się wówczas, gdy zebro ma wzniesienie usytuowane pomiędzy obydwoma położeniami elementu blokującego.

Prostotę działania przy prostym ukształtowaniu mechanizmu przestawiającego uzyskuje się wówczas, jeżeli ogranicznik, widziany od osi obrotu orzecha, jest usytuowany poza elementem blokującym i równolegle do jego drogi przestawiania, przy czym ogranicznik stanowi sieczną koła o środku w osi obrotów, którego promień odpowiada odcinkowi pomiędzy osią obrotów i najbardziej od niej oddalonym odcinkiem elementu blokującego, zaś oba położenia elementu blokującego są symetryczne względem środkowej prostopadłej do siecznej.

Wnętrze obudowy nie musi być w ogóle zmieniane w stosunku do obudowy zamka o jednym ustawieniu roboczym, jeżeli ogranicznik ma postać elementu, wystającego prostopadle z pokrywy do wnętrza obudowy, zaś okienko w pokrywie obudowy, utworzone przez wystający element, stanowi zarazem otwór do przestawiania elementu blokującego, przy czym element blokujący jest widoczny i dostępny od zewnątrz jedynie w położeniu zamkniętym. Jednocześnie takie ukształtowanie ogranicznika zapewnia łatwy dostęp do elementu blokującego od zewnątrz.

Jeżeli oba położenia elementu blokującego są oznakowane na zewnętrznej powierzchni pokrywy obudowy i/lub położenie otwarte jest oznakowane za pomocą pierwszego, widocznego od zewnątrz, oznakowania na orzechu, zaś odpowiednie drugie oznakowanie jest umieszczone na zewnętrznej powierzchni pokrywy obudowy, wówczas użytkownik może bez trudu rozpoznać, w jaki sposób element blokujący musi być usytuowany dla danego ustawienia roboczego, dzięki czemu ustawianie zamka jest łatwe i nie grozi pomyłką.

Ponadto korzystne ukształtowanie i prostotę działania zapewnia rozwiązanie, w którym element nastawczy stanowi ukształtowany na orzechu, palcowy zabierak, zaś rygiel ma współpracującą z zabierakiem krzywkę sterującą z łukowym odcinkiem środkowym i połączonymi z nim z boku, skrajnymi odcinkami, przy czym zabierak w położeniu zamkniętym jest wsunięty w środek środkowego odcinka, zaś w położeniu otwartym, w ustawieniu lewostronnym, jest w widoku z góry od strony pokrywy obudowy, wsunięty w skrajny odcinek, położony względem odcinka środkowego w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, natomiast w ustawieniu prawostronnym jest wsunięty w skrajny odcinek, położony względem odcinka środkowego w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, przy czym obrót orzecha poza położenie otwarte jest ograniczony przez wsparcie zabieraka na oporowym obszarze skrajnego odcinka i przyleganie rygla do łożyska oporowego w obudowie.

Położenie otwarte i zamknięte jest w obu ustawieniach roboczych jednoznacznie i niezawodnie określone, a także stwierdzane przy obrocie orzecha, jeżeli orzech ma równoległy do pokrywy obudowy odcinek o kwadratowym w przybliżeniu zarysie zewnętrznym i zaokrąglonych krawędziach oraz wzdłuz zewnętrznego zarysu kwadratowego odcinka, na boku równoległym do wąskiego boku obudowy, wsparta jest sprężysta zastawka, która na swej od6

181 680 wrotnej względem orzecha stronie jest za pomocą dwóch bocznych, sprężystych, palcowych końcówek, prowadzonych na dłuższych bokach obudowy, wsparta na wąskim boku obudowy tak, ze końcówki te są wybrzuszone w stronę pokrywy obudowy, a ich wolne końce są skierowane w stronę dna obudowy.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1A przedstawia prawo- lub lewostronny zamek do zastosowania lewostronnego w położeniu otwartym, fig. IB - ukazany na fig. 1A zamek drzwiowy w położeniu zamkniętym, fig. 2A - ukazany na fig. 1A i IB zamek drzwiowy w ustawieniu prawostronnym, w przekroju widzianym z boku, fig. 2B - zamek z fig. 2A w widoku z góry od strony pokrywy obudowy, fig. 2C - zamek z fig. 2A i 2B w przekroju poprzecznym, fig. 3 - zamek z fig. 2B w położeniu zamkniętym, fig. 4A - zamek drzwiowy w widoku z góry od strony dna obudowy, w pozycji otwartej, w której element blokujący jest dostępny celem regulacji pomiędzy pozycjami R i L, odpowiadającymi prawo- i lewostronnemu zastosowaniu zamka, fig. 4B zamek z fig. 4A w pozycji otwartej, w której nie ma dostępu do elementu blokującego, fig. 4C zamek z fig. 4B, z odmiennym ustawieniem orzecha w odniesieniu do fig. 4B, fig. 5 A - inny przykład wykonania zamka drzwiowego w ustawieniu prawostronnym, w przekroju widzianym z boku, fig. 5B - zamek z fig. 5A w położeniu otwartym, w widoku z góry, oraz fig. 5C zamek z fig. 5B w położeniu zamkniętym, również w widoku z góry.

Na fig. 1A ukazany jest zamek drzwiowy 1, który podobnie do zamków przedstawionych na pozostałych figurach nadaje się do zastosowania lewo- i prawostronnego. Na fig. 1 ukazany jest zamek ustawiony lewostronnie w położeniu otwartym, przy czym rygiel 3 jest wsunięty w obudowę 2'. Na fig. IB ukazane jest położenie zamknięte, przy czym rygiel 3 jest wysunięty z obudowy 2 przez szczelinę w bocznej ściance 2.1. Na figurach ukazany jest fragment wnętrza obudowy ze zdjętą pokrywą 2.3 (porównaj fig. 2A i 2C). Do przesuwania rygla 3 pomiędzy położeniem zamkniętym i położeniem otwartym służy orzech 4 z zabierakiem 4.1, wchodzącym w krzywkę sterującą 3.1, zawierającą łukowy odcinek środkowy i dwa, graniczące z nim, odcinki skrajne 3.10 i 3.10'. Krzywkę sterującą stanowi przykładowo odsądzenie otworu lub wybranie w ryglu 3.

Przy ustawieniu lewostronnym zabierak 4.1 w położeniu otwartym jest wsunięty w dolny na figurach, skrajny odcinek 3.10 krzywki. W celu wysunięcia rygla 3 w położenie zamknięte orzech 4 jest obracany za pomocą nie ukazanego narzędzia, zaopatrzonego w czworokąt, wkładany w odpowiedni uchwyt 4.2 orzecha 4. W celu przemieszczenia rygla 3 w położenie zamknięte orzech 4 jest obracany w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, wskutek czego rygiel 3 jest wysuwany ze szczeliny bocznej ścianki 2.1. Po obrocie orzecha 4 o 90° osiągane jest położenie zamknięte, w którym, jak widać na fig. IB, zabierak 4.1 dociera do środka łukowego odcinka krzywki sterującej 2.1. Dalszy obrót w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara jest niemożliwy, ponieważ element blokujący 5 jest wsparty na połączonym na stałe z obudową ograniczniku 2.5.

Element blokujący 5 jest osadzony przesuwnie na zebrze 4.3, równoległym do boku kwadratowego odcinka orzecha 4, przy czym w ustawieniu lewostronnym element blokujący, jak widać na fig. IB, jest usytuowany z prawej strony żebra 4.3. Niezamierzonemu przesunięciu elementu blokującego 5 na zebrze 4.3 skutecznie zapobiega wzniesienie 4.4 na bocznej powierzchni zebra 4.3. Element blokujący 5 można jednak w położeniu zamkniętym przesuwać lekko przez wzniesienie 4.4 w lewe położenie, wzdłuz ogranicznika 2.5 i równolegle do niego, za pomocą prostego narzędzia, na przykład końcówki długopisu, wkładając ją w stożkowe wgłębienie 5.1.

W ukazanym na fig. IB położeniu zamkniętym element blokujący 5 jest wsparty na ograniczniku 2.5, przy czym to położenie oporowe jest osiągnięte tak, ze płaszczyzna oporowa ogranicznika 2.5 tworzy sieczną koła o środku M w osi obrotu orzecha 4, przy czym promień r odpowiada odcinkowi pomiędzy osią obrotów i najbardziej od niej oddalonym punktem P elementu blokującego 5. Wskutek tego położenia oporowego orzech 4 daje się obracać w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara aż do osiągnięcia otwartego położenia rygla 4 i przemieszczenia zabieraka 4.1 do skrajnego odcinka 3.10. W położeniu otwartym nie jest możliwy dalszy obrót orzecha w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, po

181 680 niewaz zabierak 4 1 dochodzi do oporowego obszaru skrajnego odcinka 3.10, zaś rygiel 3 jest wsparty wewnątrz obudowy na łożysku oporowym.

W celu przestawienia zamka drzwiowego w ustawienie prawostronne należy element blokujący 5 w położeniu zamkniętym przesunąć na zebrze 4.3 wzdłuz środkowej prostopadłej do siecznej w drugie położenie, znajdujące się po drugiej stronie wzniesienia 4.4. Takie usytuowanie elementu blokującego 5 dla prawostronnego zastosowania zamka jest ukazane na fig. 2B, 3 i 4A. Jak widać na fig. 2B, jeżeli szczelina dla rygla 3 w bocznej ściance 2.1 znajduje się nadal z lewej strony, wówczas zabierak 4.1 jest w położeniu otwartym wsunięty w górny skrajny odcinek 3.10' rygla. W celu przesunięcia rygla 3 w położenie zamknięte orzech 4 jest obracany, w widoku z góry od strony pokryw}' 2.3 obudowy, w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, przy czym palec zabieraka, jak widać na fig. 3, jest w położeniu zamkniętym wsparty na środku łukowego odcinka krzywki sterującej 3.1, co ma miejsce również w ustawieniu lewostronnym, widocznym na fig. IB W położeniu zamkniętym element blokujący jest jednak, jak widać na fig. 3, usytuowany przy prawej krawędzi zebra 4.3, w związku z czym dalszy obrót orzecha 4 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara poza położenie zamknięte jest niemożliwy wskutek przylegania elementu blokującego 5 do ogranicznika 2.5. Możliwy jest natomiast obrót orzecha 4 w położenie otwarte, w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. Dalszy obrót orzecha 4 w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara poza położenie otwarte jest uniemożliwiony przez to, ze zabierak 4.1 jest wsparty na oporowym obszarze skrajnego odcinka 3 10' krzywki sterującej 3.1, zaś rygiel 3 przylega do łożyska oporowego w obudowie 2.

Jak widać na fig. 2C, żebro 4.3 jest utworzone przez wybranie 4.6 w kwadratowym odcinku orzecha 4, przy czym odwrotny względem czworokątnego uchwytu 4.2, boczny obszar żebra ma podcięcie 4.5, usytuowane na spodzie, po stronie odwrotnej do pokrywy 2.3 obudowy. Mający w przybliżeniu kwadratowy zarys zewnętrzny, element blokujący 5 ma rowek, dopasowany do zarysu przekroju zebra 4.3, za pomocą którego można go nasadzać na żebro 4.3 poprzez swego rodzaju zatrzaskiwanie. Skierowane w stronę czworokątnego uchwytu 4.2 ramię orzecha 4 jest tak ukształtowane, ze przy przesuwaniu elementu blokującego 5 za pomocą narzędzia może ono przechylać się do tyłu, aby pokonać wzniesienie 4.4. Na fig. 2C jest również dobrze widoczne stożkowe wgłębienie 5.1 elementu blokującego 5.

Ogranicznik 2.5 dla elementu blokującego 5 jest wyraźnie widoczny na fig. 2A. Ma on postać elementu wyciętego z pokrywy 2.3 obudowy i zagiętego do jej wnętrza, przy czym w pokrywie powstaje prostokątne okienko, przez które element blokujący 5 jest w położeniu zamkniętym łatwo dostępny od zewnątrz dla przestawiania w położenie R lub L, odpowiadające odpowiednim ustawieniom zamka, jak widać na fig. 4A. W położeniu otwartym element blokujący 5 nie jest widoczny z zewnątrz, co widać na fig. 4B i 4C. W położeniu otwartym wybrane ustawienie jest sygnalizowane za pomocą karbu 4.7 na jednym boku czworokątnego uchwytu 4.2 orzecha 4, przy czym orzech 4 wchodzi swym fragmentem o okrągłym przekroju w odpowiednie kołowe wybranie pokrywy 2.3 obudowy, co zapewnia jego obrotowe zamocowanie. Odpowiednie oznakowania R i L dla obu zastosowań są umieszczone na zewnętrznej stronie pokrywy 2.3 obudowy, dzięki czemu ustawienie elementu blokującego 5 jest widoczne od zewnątrz. Wybrane ustawienie zamka można również uwidocznić w położeniu otwartym, umieszczając w pokrywie 2.3 obudowy otwór, którego usytuowanie odpowiada ustawieniu elementu blokującego 5 w położeniu otwartym.

Jak również widać na fig. 2A, dno 2.2 obudowy 2 jest zaopatrzone w różne elementy kształtowe, za pomocą których między innymi prowadzony jest rygiel 3 i orzech 4. Na górnym na fig. 2A boku kwadratowego odcinka orzecha 4 spoczywa swym płaskim bokiem zastawka 6, jak widać na fig. 2B. Zastawka 6 ma dwa boczne, palcowe odcinki sprężyste, biegnące równolegle do dłuższych boków obudowy 2 i prowadzone na nich. Te sprężyste końcówki zastawki 6 są wybrzuszone w stronę pokrywy 2.3 obudowy i dochodzą swoimi wolnymi końcami do górnej wąskiej bocznej ścianki obudowy 2, na której są sprężyście wsparte. Przy obrocie orzecha 4 za pomocą nie ukazanego narzędzia zastawka 6 jest wychylana do góry, przeciwnie do działania jej siły sprężystej, przy czym kwadratowy odcinek ślizga się swoimi zaokrąglonymi krawędziami wzdłuz boku zastawki az do chwili, gdy rygiel osiągnie

181 680 swoje skrajne położenie, zaś obrócony o 90° bok kwadratowego odcinka orzecha 4 dojdzie do boku zastawki 6. W ten sposób określone jest jednoznacznie położenie zamknięte i położenie otwarte, przy czym użytkownik otrzymuje jednoznaczną informację odnośnie procesu zamykania względnie otwierania.

Jak widać ponadto z fig. 2A i 2B, obudowa 2 ma na swych wąskich ściankach bocznych nakładki 2.4 do zamocowania na drzwiach. Poza tym wewnątrz obudowy, obok wąskich ścianek bocznych, znajdują się mimośrody 7 dla drążków obrotowych.

Należy również zwrócić uwagę na to, że uchwyt 4.2 nie musi mieć kształtu czworokąta, lecz może mieć zarys odpowiednio dopasowany do używanego narzędzia.

Na fig. 5A do 5C ukazany jest inny przykład wykonania zamka drzwiowego 1, w którym ogranicznik 3.2 dla elementu blokującego 5 jest usytuowany, na przykład ukształtowany, na ryglu 3, mianowicie na jego boku od strony pokrywy obudowy. Ogranicznik 3.2 ma korzystnie wspornik pionowy 3.3, za pomocą którego rygiel 3 jest dodatkowo wsparty na pokrywie 2.3 obudowy, na przykład na otworze 2.30, oraz wspornik poziomy 3.4, za pomocą którego rygiel 3 jest wsparty na wewnętrznej powierzchni pokrywy 2.3 obudowy. Wsporniki 3.3 i 3.4 zapewniają nie tylko dodatkową stabilizację ogranicznika, lecz również lepsze prowadzenie rygla 3.

Na fig. 5B i 5C ukazane są ponadto otwory 2.10, usytuowane w bocznych ściankach 2.1. Przez te otwory można, na przykład za pomocą kołka, przestawiać zamek drzwiowy 1 z ustawienia prawo- na lewostronne lub odwrotnie. Jest to korzystne zwłaszcza wówczas, gdy zamek drzwiowy jest zamontowany na drzwiach, zaś element blokujący 5 nie jest dostępny przez okienko w postaci otworu 2.30 w pokrywie 2.3 obudowy. Otwory 2.10 w bocznej ściance 2.1 mogą istnieć oczywiście także w pierwszym przykładzie wykonania, w którym ogranicznik 2.5 jest umieszczony na pokrywie 2.3 obudowy.

181 680

FIG.5A FIG.5B

181 680

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz.

Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Zamek drzwiowy prawo- lub lewostronny z umieszczonym w obudowie i osadzonym obrotowo orzechem, współpracującym poprzez element nastawczy z ryglem, osadzonym przesuwnie pomiędzy położeniem otwartym, w którym jest on wsunięty w obudowę, i położeniem zamkniętym, w którym jest on wysunięty z obudowy, oraz elementem blokującym, który jest osadzony ruchomo pomiędzy dwoma położeniami dla prawo- i lewostronnego montażu zamka, zaś w położeniu zamkniętym jest wsparty na ograniczniku w kierunku przeciwnym do kierunku otwierania, przy czym kąt obrotu orzecha pomiędzy położeniem otwartym i zamkniętym wynosi 90°, zaś kierunek obrotów orzecha w położenie otwarte względnie położenie zamknięte w obu ustawieniach zamka jest przeciwny, znamienny tym, ze element blokujący (5) jest osadzony na orzechu (4) przesuwnie w kierunku równoległym do płaszczyzny pokrywy (2.3) obudowy.
2. Zamek drzwiowy według zastrz. 1, znamienny tym, ze element blokujący (5) jest osadzony przesuwnie na żebrze (4.3) ukształtowanym na orzechu (4).
3. Zamek drzwiowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze element blokujący (5) ma położenie regulowane za pomocą narzędzia wprowadzanego od zewnątrz, przez otwór (2.30, 2.10) w ściance (2.1, 2.2, 2.3) obudowy.
4. Zamek drzwiowy według zastrz. 2, znamienny tym, ze zebro (4.3) jest równoległe do płaszczyzny pokrywy (2.3) obudowy i w położeniu otwartym względnie zamkniętym równoległe do odpowiedniej bocznej ścianki (2.1) obudowy (2) oraz jest utworzone przez wybranie (4.6) w orzechu (4) i zaopatrzone na spodzie, po stronie odwrotnej do pokrywy (2.3) obudowy, w podcięcie (4.5), zaś element blokujący (5) ma kształt w przybliżeniu prostopadłościenny i jest na spodzie, po stronie zebra (4.3), zaopatrzony w pasowany rowek i występ zachodzący za podcięcie (4.5) zebra (4.3).
5. Zamek drzwiowy według zastrz. 2 albo 4, znamienny tym, ze zebro (4.3) ma wzniesienie (4.4) usytuowane pomiędzy obydwoma położeniami elementu blokującego (5).
6. Zamek drzwiowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze ogranicznik (2.5) dla elementu blokującego (5) jest usytuowany w widoku od osi obrotu (M) orzecha (4) poza elementem blokującym (5) i równolegle do drogi jego ruchu oraz stanowi sieczną koła o środku w osi obrotów (M), którego promień (r) odpowiada odcinkowi pomiędzy osią obrotów (M) i najbardziej od niej oddaloną częścią elementu blokującego (5), przy czym oba położenia elementu blokującego (5) są symetryczne względem środkowej prostopadłej do siecznej.
7. Zamek drzwiowy według zastrz. 1 albo 6, znamienny tym, ze ogranicznik (2.5) stanowi fragment pokrywy (2.3), wycięty i odchylony prostopadle do wnętrza obudowy, zaś okienko pozostałe w pokrywie (2.3) obudowy po wycięciu i odchyleniu ogranicznika (2.5) stanowi otwór (2.30) do regulacji położenia elementu blokującego (5), znajdującego się w położeniu zamkniętym.
8. Zamek drzwiowy według zastrz. 1 albo 6, znamienny tym, ze ogranicznik (3.2) dla elementu blokującego (5) stanowi występ, umieszczony na ryglu (3).
9. Zamek drzwiowy według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze oba położenia elementu blokującego (5) są oznakowane na zewnętrznej powierzchni pokrywy (2.3) obudowy i/lub położenie otwarte jest oznakowane za pomocą pierwszego, widocznego od zewnątrz, oznakowania na orzechu (4), zaś odpowiednie drugie oznakowanie jest umieszczone na zewnętrznej powierzchni pokrywy (2.3) obudowy.
10. Zamek drzwiowy według zastrz. 1 albo 9, znamienny tym, że na orzechu (4) ukształtowany jest element nastawczy w postaci palcowego zabieraka (4.1), natomiast na ryglu (3) znajduje się współpracująca z zabierakiem (4.1) krzywka sterująca (3.1) z łukowym odcinkiem środkowym i połączonymi z nim z boku, skrajnymi odcinkami (3.10), przy czym zabierak (4.1) w położeniu zamkniętym znajduje się w środku środkowego odcinka krzywki,

181 680 zaś w położeniu otwartym, w ustawieniu lewostronnym, jest w widoku z góry od strony pokrywy (2.3) obudowy, umieszczony w skrajnym odcinku (3.10) krzywki, położonym względem odcinka środkowego w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, natomiast w ustawieniu prawostronnym jest umieszczony w skrajnym odcinku (3.10’) krzywki, położonym względem odcinka środkowego w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, ponadto orzech (4) w położeniu otwartym jest zablokowany przez zabierak (4.1) wsparty na oporowym obszarze skrajnego odcinka krzywki i rygiel (3) przylegający do łożyska oporowego w obudowie (2).
11. Zamek drzwiowy według zastrz. 1 albo 9, znamienny tym, ze orzech (4) ma równoległy do pokrywy (2.3) obudowy odcinek o zaokrąglonych krawędziach i zbliżonym do kwadratu zarysie zewnętrznym, na którego boku równoległym do wąskiego boku obudowy (2) wsparta jest sprężysta zastawka (6), która na stronie odwrotnej względem orzecha (4) jest za pomocą dwóch bocznych, sprężystych, palcowych końcówek, prowadzonych na dłuższych bokach obudowy (2), wsparta na wąskim boku obudowy (2), przy czym końcówki zastawki są wybrzuszone w stronę pokrywy (2.3) obudowy, zaś ich wolne końce są skierowane w stronę dna (2.2) obudowy.

* * *