PL184236B1 - Skrzydło okienne, zawiasa do skrzydła okiennego oraz wyciskany kształtownik metalowy dla ruchomej ramy skrzydła okiennego - Google Patents

Abstract

1 Skrzydlo okienne zawierajace nieruchoma rame i ru- choma rame majace, odpowiednio, nieruchomy pionowy element i ruchomy pionowy element, przymocowane zawia- sowo do siebie za pomoca zawiasy zawierajacej co najmniej jedno skrzydlo zawiasy zwiazane z nieruchomym pionowym elementem 1 utworzone przez czesci pierwsza i druga, usytu- owane zasadniczo pod katami prostymi, sworzen zawiasy przymocowany do drugiej czesci, blisko jej swobodnego konca oraz ucho zwiazane z ruchomym pionowym elemen- tem 1 zamocowane obrotowo na sworzniu zawiasy tak, aby moglo byc z mego zdejmowane osiowo, znamienne tym, ze sworzen (7) zawiasy znajduje sie w zasadzie w stycznym polozeniu wzgledem wewnetrznej strony (12a) drugiej czesci (12) skrzydla (6) zawiasy (5) w uprzednio okreslonej odleglosci od pierwszej czesci ( 11) i jest podparty w uprzed- nio okreslonej odleglosci od przedniej scianki (3a) nieru- chomego pionowego elementu (3), przy czym oslona (15) przymocowana do przedniej scianki (4a) ruchomego piono- wego elementu (4) i znajdujaca sie z nia w jednej plasz- czyznie wystaje na zewnatrz z ruchomego pionowego elementu (4) i ma zakrzywiony swobodny bok majacy lukowy zarys i czesciowo otaczajacy sworzen (7) zawiasy FIG.2 PL PL PL

Description

Przeemiatem wyzalazSu jest sOrzydła aOiezze, zawiasa da skrzydła aSiezzega araz wycikOazy OształtawziO metalawy dla ruchamej ramy skrzydła aSiezzega.

DaOładziej wyzalazeO dat^zy tzw. sOrzydła aOiezzega z uOrunuwi zawiasami, ta jest, sOrzydła aOieznege, w Otórym śradeO da macawazia przegubawega ^chamej ramy da zieruchamej ramy jest uOruty przunąjwziej wówczas, gdy sOrzudłe eOiezze zzajduje się w stazie zawOziętuw.

WyzalazeO datyczy w szczególześci, lecz zie wyłączzie, sOrzydeł eOieznuch uprzedzia wywiyziazyge typu, w Otórych adpawiedzie zieruchame i ruchame ramy są wuOazany z wycisOazuch wetalewuyh OształtewziOów, za przyOład, i Oarzystziy, wucisOazych OsznałnewziOów ze stapów alumiziewuch.

Z pawadu zasadzicza sOrzuzOewej budawy wucisOazuyh OształtawziOów twarzących piazawe elyweznu i paprzeczze ylyweznU wytwarzazy^ sOrzydeł aOiezzych z uOrynywi zawiasami, i stąd destępzaści gziazd lub Oazałów już iktziejących (lub adpewiydzie zapewziezuyh i uOształtawazych za etapie wycisOazia) w tych OkztałtewziOach, w celu asiągzięcia uprzedzia wywieziazyga celu, Otó^m jest uOrycie zawiasów, w dazej chwili, te lub izze padabze śradOi da weyawazia zawiasawega są ustawiaze w gziazdach w taOi spasób, że aś lub swarzeń jest zawarty pamiędzy ylyweztawi piazawywi ram zieruchewyj i ruchemej, gdy sOrzydła aOienzy jest zamOzięte.

DzięOi taOiymu ustawieziu i z pawadu cech OazstruOcujzyyh stasawazych zawias, maOsymalzu Oątawy ruch dapuszczalzy dla ruchemych ram sOrzydeł aOiezzych uprzedzia wymiyziazyga typu względem ramy zieruchamej wyzasi 90°.

Wymóg tecbziczzy, Otóry jest szczególzie wysaOi w tej dziedzizie, datyczy przezwuciężezia tęga egraziyzyzia ruchu Oątawege ruchemej ramy sOrzydła aOiynzega z uOrunuwi zawiasami, umażliwiezie w praO^ce atwierazia ruchawyj części sOrzydła eOieznyge w zakresie da 180°, a spełziezie tega wuwagazia stwarza prablem nechzicznu, za OtOTym apiera się ziziejszy wuzalazeO.

Celem wyzalazOu jest sOrzydła eOiezze. Celem wyzalazOu jest zawiasa da sOrzydła aOiyzzyga. Celem wuzalazOu jest wuyisOazu OsznałnewziO metalawu dla ruchewej ramy sOrzydła eOiezzega.

SOrzydła aOiezze zawierające zieruchamą ramę i ruchamą ramę mające, edpawieezie, zieruyhewu piazawy elewyzt i ruchamy piezewy elemezt, przywecawaze zawiasawa da siebie za paimacą zawiasy zawierającej ca zajwniyj jedza sOrzydła zawiasy związaze z zieruchamym piazawuw elywyztym i utwerzazy przez części pierwszą i drugą, ukutuewazy zasadzicza pad Oątawi prastymi, swarzeń zawiasy prz^acawazy da drugiej części, blikOa jej swabadzyge Oeńya araz ucha związaze z ruyhawuw piazewyw ylymyztem i zawecewaze abratawa za swarzziu zawiasy taO, aby magła być z ziega zdyjmewazy a^awa, według wyzalazOu yharaOtyruzuje się tym, że swarzeń zawiasy znajduje się w zasadzie w stycz^m pałażeziu względem wywzętrzzej strazy drugiej części sOrzydła zawiasy w uprzedzia aOreślezej adległaści ad pierwszej części i jest padparty w uprzedzia eOryślezyj adległaści ad przedziej ściazOi ziyruchawyga piazewege eleweztu, przy czym as^za przywecawaza da przedziej ściazOi ruchamyge piazawega elywyztu i znajdującą się z zią w jedzej płaszczy/zie wystaje za zewnątrz z ruyhewyga piazawega eleweztu i ma zaOrzuwiazu kwebedzy baO mający łuOewu zarys i częściawa ataczający swarzeń zawiasy.

Karzustzie asłaza jest uOształtawaza iztygralziy z ruchawuw piezawuw eleweztem.

Karzustziy asłaza rozciąga się za całej wukaOaśyi piazewyga elemeztu.

184 236

Korzystnie grubość osłony jest mniejsza od uprzednio określonej odległości pomiędzy sworzniem i przednią ścianką nieruchomego pionowego elementu i mniejszą od wstępnie określonej odległości pomiędzy sworzniem zawiasy i pierwszą częścią skrzydła zawiasy.

Korzystnie sworzeń zawiasy jest podparty blisko zewnętrznego naroża nieruchomego pionowego elementu w takim położeniu, że osłona ukrywa całą przednią ściankę nieruchomego pionowego elementu, gdy skrzydło okienne znajduje się w stanie zamkniętym.

Korzystnie pierwsza część skrzydła zawiasy ma stopę do opierania na przedniej ściance nieruchomego pionowego elementu, która to stopa jest równoległa do drugiej części skrzydła zawiasy i rozciąga się w przeciwnym, do niej kierunku.

Zawiasa do skrzydła okiennego, zawierająca co najmniej skrzydła zawiasy pierwsze i drugie, przy czym co najmniej pierwsze skrzydło zawiasy składa się z dwóch części usytuowanych zasadniczo pod kątami prostymi, sworzeń zawiasy przymocowany do drugiej części skrzydła zawiasy blisko jej swobodnego końca, ucho przymocowane do drugiego skrzydła zawiasy i osadzone dla obracania na sworzniu, tak aby mogło być zdejmowane z niego osiowo, według wynalazku charakteryzuje się tym, że sworzeń zawiasy jest usytuowany zasadniczo stycznie do wewnętrznej strony drugiej części, w uprzednio określonej odległości od pierwszej części tęgo samego skrzydła zawiasy.

Korzystnie sworzeń zawiasy jest zamocowany w uchu, utworzonym na swobodnym końcu drugiej części skrzydła zawiasy w zasadniczo stycznym położeniu względem drugiej części i na jego stronie, która jest zwrócona ku pierwszej części tego samego skrzydła zawiasy.

Korzystnie pierwsza część skrzydła zawiasy ma stopę, równoległą do drugiej części tego samego skrzydła zawiasy i rozciągającą się w przeciwnym do niej kierunku.

Wyciskany kształtownik metalowy dla ruchomej ramy skrzydła okiennego według wynalazku, charakteryzuje się tym, że zawiera przednią ściankę ze znajdującą się w jednej płaszczyźnie z nią osłoną rozciągającą się na całej długości kształtownika i wystającą z niego na zewnątrz, przy czym swobodny wzdłużny brzeg osłony jest zakrzywiony, tak że ma łukowy zarys.

Przedmiot wynalazku w przykładach wykonania jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia, w perspektywie i w częściowym przekroju część narożną skrzydła okiennego z ukrytymi zawiasami według wynalazku, fig. 2 jest przekrojem poprzecznym wykonanym wzdłuż linii II - II na fig. 1, w powiększonej skali, fig. 3 i fig. 4 przedstawiają odpowiednie warianty rozwiązania z fig. 2 w przekroju, fig 5 i fig. 6 przedstawiają, schematycznie i w rzucie z góry, część narożną skrzydła okiennego z fig. 1 w kolejnych położeniach przy jego używaniu, a fig. 7 przedstawia, w perspektywie i z oddzielonymi częściami, ukrytą zawiasę stosowaną w skrzydle okiennym z fig. 1.

Przedstawione na fig. 1 do 4 skrzydło okienne z ukrytymi zawiasami według wynalazku zawiera nieruchomą ramę 1 i ruchomą ramę 2, z których pokazano dla uproszczenia poniższego opisu tylko odpowiednie części elementów pionowych 3, 4, które są zawiasowo zamocowane do siebie.

Ramy 1 i 2 są korzystnie wykonane z wyciskanych kształtowników ze stopu aluminium i, co stanowi nieograniczający przykład, są z tak zwanego ciętego termicznie typu.

W poniżej podanym opisie i w poniższych zastrzeżeniach, przednie ścianki 3a, 4a pionowych elementów 3, 4, stanowią te ich strony, które, gdy skrzydło okienne jest zamknięte, są normalnie widoczne od wewnątrz pomieszczenia, w którym skrzydło okienne jest zamontowane, a wewnętrzne boczne ścianki 3b, 4b pionowych elementów 3, 4 stanowią te ich strony, które są zwrócone ku sobie nawzajem lub są usytuowane obok siebie, gdy skrzydło okienne jest zamknięte.

Pionowe elementy 3 i 4 są połączone ze sobą wzajemnie za pomocą zawias 5 (przynajmniej dwie zawiasy na parę pionowych elementów), przy czym każda zawiasa 5 zawiera pierwsze skrzydło 6 zawiasy 5, do którego przymocowany jest sworzeń 7 zawiasy 5 i drugie skrzydło 8 zawiasy 5 mające ucho 9, które jest osadzone obrotowo na sworzniu 7 zawiasy 5.

Zgodnie z wynalazkiem (fig. 3), i zgodnie z konstrukcyjnie uproszczoną wersją, pierwsze skrzydło 6 zawiasy 5 składa się zasadniczo z dwóch części 11, 12, usytuowanych pod kątem prostym. Część 11 jest przymocowana do pionowego elementu 3, jak to zostanie opisane

184 236 poniżej, w taki sposób, że część 12 rozciąga się poprzecznie względem przedniej ścianki 3a pionowego elementu.

Sworzeń 7 zawiasy 5 jest przymocowany do części 12, blisko jej swobodnego końca, w takim położeniu, aby był usytuowany zasadniczo stycznie do wewnętrznej strony 12a części 12 (to jest, stycznie do tej strony części 12, którą jest zwrócona ku części 11 skrzydła 6 zawiasy), w uprzednio określonej odległości od części 11 i od ścianki 3a, jak to zostanie objaśnione dokładnie poniżej.

Sworzeń 7 (fig. 4) jest korzystnie zamontowany współosiowo w uchu 13, uformowanym integralnie ze swobodnym końcem części 12 skrzydła 6 zawiasy 5. W tym przypadku, długość części 12 musi być większa od zewnętrznej średnicy ucha 13.

Część 11 skrzydła 6 zawiasy 5 jest używana do montowania zawiasy na wewnętrznej bocznej ściance 3b pionowego elementu 3 we wstępnie wybranym jej położeniu.

Drugie skrzydło 8 zawiasy składa się także zasadniczo z dwóch części 14, 14a, usytuowanych pod kątami prostymi.

Wymienione ucho 9 (fig. 7) jest przymocowane lub ukształtowane integralnie na swobodnym końcu skrzydła 8 zawiasy 5 i jest zamontowane obrotowo na sworzniu 7 zawiasy 5.

Część 14 skrzydła 8 zawiasy 5 jest używana do zamocowania skrzydła 8 do wewnętrznej bocznej ścianki 4b pionowego elementu 4 we wstępnie wybranym jego położeniu, jak to będzie wyjaśnione w poniższym opisie.

Według dalszej podstawowej cechy niniejszego wynalazku do przedniej ścianki 4a pionowego elementu 4 przymocowana jest osłona 15, tak aby znajdowała się z nią we wspólnej płaszczyźnie i rozciągała się na całej wysokości pionowego elementu 4, wystając z niego na zewnątrz względem ruchomej ramy 2. Korzystnie, osłona 15 jest ukształtowana integralnie z pionowym elementem 4 podczas wyciskania odpowiedniego kształtownika i ma tą samą grubość, jaka została dobrana dla ścianek kształtownika.

Swobodny wzdłużny bok 15a osłony 15 jest zakrzywiony tak, że ma łukowy zarys, korzystnie nachylony pod kątem nieco większym niż 90°. Szerokość osłony 15-15a jest tak dobrana, że może ona zakryć całkowicie zawiasę 5, otaczając sworzeń 7-13 zawiasy koncentrycznie i częściowo, przynajmniej wówczas, gdy skrzydło okienne jest zamknięte.

W celu zastosowania zawiasy 5 według wynalazku jako połączenia pomiędzy ramami nieruchomą 1 i ruchomą 2 skrzydła okiennego tego rodzaju, na przykład, z wyciskanych kształtowników metalowych, dwa jej skrzydła 6, 8 są ustawiane na przeznaczonych do łączenia pionowych elementach nieruchomym i ruchomym 3,4 i mocowane do nich.

Jak uwidoczniono na fig. 3 i 4, część 11 pierwszego skrzydła 6 zawiasy 5 jest zamocowana za pomocą konwencjonalnych środków do wewnętrznej bocznej ścianki 3b pionowego elementu 3 w taki sposób, że część 12 tego skrzydła 6 zawiasy 5 rozciąga się poprzecznie względem przedniej ścianki 3a pionowego elementu 3 i jest umieszczona w odstępie od niej większym niż średnica sworznia 7 zawiasy 5 (fig. 3) lub ucha 13 (fig. 4), na którym jest podparty.

W szczególności i korzystnie, różnica pomiędzy średnicą i odstępem części 12 od przedniej ścianki 3a jest nieznacznie większa od grubości osłony 15.

W dokładnie ten sam sposób, odległość sworznia 7 zawiasy 5 (lub ucha 13) od części 11 skrzydła 6 zawiasy 5 jest nieznacznie większa od grubości osłony 15.

W ten sposób jest określony przelot 16 pomiędzy przednią ścianką 3a pionowego elementu 3 i usytuowanymi pod kątem prostym częściami 11,12 skrzydła 6 zawiasy 5, o szerokości nieznacznie większej od grubości osłony 15.

Zgodnie z pierwszą postacią wykonania, w celu zamontowania skrzydła 6 zawiasy 5 na pionowym elemencie 3, jej część 11 jest rozciąga się bez przerwy przez wystającą część 11a (fig. 3, 4) obejmującą i powiązaną z elementem 17 do sprzęgania z odpowiednim gniazdem 3c w pionowym elemencie 3.

Część 14 drugiego skrzydła 8 zawiasy 5 jest zamocowana do wewnętrznej strony 4b pionowego elementu 4 w taki sposób, że część 14a tego skrzydła 8 zawiasy 5 styka się z osłoną 15.

Tutaj, ucho 9 drugiego skrzydła 8 zawiasy 5 jest zamocowane na trzpieniu 7 zawiasy 5, tworząc wymagane połączenie pomiędzy ramami skrzydła okiennego.

184 236

Za pomocą tego połączenia osłona 15, której szerokość jest odpowiednio uprzednio określona, jest usytuowana przy części 12 skrzydła 6 zawiasy 5 i zakrzywiony bok 15a osłony otacza koncentrycznie sworzeń 1 zawiasy.

Zawiasa 5 jest wskutek tego ukryta przed wzrokiem obserwatora, gdy omawiane skrzydło okienne znajduje się w stanie określanym, jako skrzydło okienne zamknięte.

Ponadto skrzydło okienne (fig. 6, 7) może być otwarte za pomocą ruchu obrotowego ruchomej ramy wokół sworznia 7 zawiasy 5 w zakresie do 180°, ponieważ nie przeszkadza mu osłona 15, której zakrzywiona część 15a może być swobodnie wpasowana w przelot 16.

Na figurze 2 pokazano odmianę zawiasy opisanej powyżej.

Zgodnie z tą odmianą, w celu przymocowania skrzydła 6 zawiasy 5 do pionowego elementu 3, wystająca część 11a, która przedłużą część 11 skrzydła 6 zawiasy 5, jest z kolei uformowana tak, że tworzy kąt prosty wyznaczając część 18 równoległą do drugiego skrzydła 12 zawiasy 5 i rozciągającą się w kierunku przeciwnym do niego.

Ta część 18 stanowi zasadniczo stopę części 11, opierającą się o przednią ściankę 3a pionowego elementu 3.

Sworzeń 7 zawiasy 5 może być usytuowany w różny sposób względem przedniej ścianki 3 a nieruchomego pionowego elementu 3, odpowiednio do długości stopy 18.

W korzystnej postaci wykonania pokazanej na fig. 1 i fig. 2, sworzeń 7 zawiasy jest podparty blisko zewnętrznego naroża 3d pionowego elementu 3 i, w każdym przypadku, w położeniu takim, że, w stanie określanym, jako skrzydło okienne zamknięte, osłona 15 (z jej zakrzywionym końcem 15a), ukrywa cały pionowy element 3, jak również zawiasę 5.

Naturalnie, ten korzystny efekt, łącznie z możliwością ruchu obrotowego w zakresie 180° ruchomej ramy względem nieruchomej ramy, może być także uzyskany za pomocą zawias 5 pokazanych na fig. 3 i fig. 4, poprzez dodanie odpowiednich odcinków do części 12 ich skrzydeł 6 zawiasów, które wspierają sworznie 7 zawias 5.

Na fig. 7 ukazano, w perspektywie i z częściami oddzielonymi, zawiasę 5 według wynalazku, tak zwanego trój skrzydłowęgo typu, przy czym trzecie skrzydło zawiasy 5 jest oznaczone jako 106 i jest dokładnie takie samo, jak pierwsze skrzydło 6 zawiasy 5 opisane powyżej.

Jedynie jako przykład, w tej trój skrzydłowej zawiasie, stopy 18 i 118 części 11 nieruchomych skrzydeł 6, 106, mają takie długości, aby podpierały sworzeń 7 zawiasy 5 w pośrednim położeniu względem przedniej ścianki 2a pionowego elementu 3. Skutkiem tego, przy zastosowaniu zawiasy 5 tego typu, osłona 15 nie zakrywa całkowicie przedniej ścianki 3a pionowego elementu 3 w stanie skrzydła okiennego zamkniętego.

Przy tak pojmowanym wynalazku możliwe jest zastosowanie różnych wariantów i odmian, z których wszystkie mieszczą się w zakresie idei wynalazku. Ponadto, stosowane materiały, wymiary, jak również skrzydła okienne, w których stosowana jest ukryta zawiasa 5 według wynalazku, mogą być dowolnego typu, zgodnie z wymaganiami, bez wychodzenia w ten sposób poza zakres ochrony wynalazku określony przez poniższe zastrzeżenia.

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Skrzydło okienne zawierające nieruchomą ramę i ruchomą ramą mające, odpowiednio, nieruchomy pionowy element i ruchomy pionowy element, przymocowane zawiasowo do siebie za pomocą zawiasy zawierającej co najmniej jedno skrzydło zawiasy związane z nieruchomym pionowym elementem i utworzone przez części pierwszą i drugą, usytuowane zasadniczo pod kątami prostymi, sworzeń zawiasy przymocowany do drugiej części, blisko jej swobodnego końca oraz ucho związane z ruchomym pionowym elementem i zamocowane obrotowo na sworzniu zawiasy tak, aby mogło być z niego zdejmowane osiowo, znamienne tym, że sworzeń (7) zawiasy znajduje się w zasadzie w stycznym położeniu względem wewnętrznej strony (12a) drugiej części (12) skrzydła (6) zawiasy (5) w uprzednio określonej odległości od pierwszej części (11) i jest podparty w uprzednio określonej odległości od przedniej ścianki (3a) nieruchomego pionowego elementu (3), przy czym osłona (15) przymocowana do przedniej ścianki (4a) ruchomego pionowego elementu (4) i znajdująca się z nią w jednej płaszczyźnie wystaje na zewnątrz z ruchomego pionowego elementu (4) i ma zakrzywiony swobodny bok mający łukowy zarys i częściowo otaczający sworzeń (7) zawiasy.
2. 2. Skrzydło według zastrz. 1, znamienne tym, że osłona (15) jest ukształtowana integralnie z ruchomym pionowym elementem (4).
3. 3. Skrzydło według zastrz. 1, znamienne tym, że osłona (15) rozciąga się na całej wysokości pionowego elementu (4).
4. 4. Skrzydło według zastrz. 1, znamienne tym, że grubość osłony (15) jest mniejsza od uprzednio określonej odległości pomiędzy sworzniem (7) i przednią ścianką (3a) nieruchomego pionowego elementu (3) i mniejsza od wstępnie określonej odległości pomiędzy sworzniem (7) zawiasy (5) i pierwszą częścią (11) skrzydła (6) zawiasy (5).
5. 5. Skrzydło według zastrz. 1, znamienne tym, że sworzeń (7) zawiasy (5) jest podparty blisko zewnętrznego naroża (3d) nieruchomego pionowego elementu (3) w takim położeniu, że osłona (15) ukrywa całą przednią ściankę (3 a) nieruchomego pionowego elementu (3), gdy skrzydło okienne znajduje się w stanie zamkniętym.
6. 6. Skrzydło według zastrz. 1 albo 4, albo 5, znamienne tym, że pierwsza część (11) skrzydła (6) zawiasy (5) ma stopę (18) do opierania na przedniej ściance (3a) nieruchomego pionowego elementu (3), która to stopa (18) jest równoległa do drugiej części (12) skrzydła zawiasy (5) i rozciąga się w przeciwnym do niej kierunku.
7. 7. Zawiasa do skrzydła okiennego, zawierająca co najmniej skrzydła zawiasy pierwsze i drugie, przy czym co najmniej pierwsze skrzydło zawiasy składa się z dwóch części usytuowanych zasadniczo pod kątami prostymi, sworzeń zawiasy przymocowany do drugiej części skrzydła zawiasy blisko jej swobodnego końca, ucho przymocowane do drugiego skrzydła zawiasy i osadzone dla obracania na sworzniu, tak aby mogło być zdejmowane z niego osiowo, znamienna tym, że sworzeń (7) zawiasy (5) jest usytuowany zasadniczo stycznie do wewnętrznej strony (12a) drugiej części (12), w uprzednio określonej odległości od pierwszej części (11) tego samego skrzydła zawiasy (5).
8. 8. Zawiasa według zastrz. 7, znamienna tym, że sworzeń (7) zawiasy (5) jest zamocowany w uchu (13), utworzonym na swobodnym końcu drugiej części (12) skrzydła (6) zawiasy (5) w zasadniczo stycznym położeniu względem drugiej części i na jego stronie, która jest zwrócona ku pierwszej części (11) tego samego skrzydła zawiasy (5).
9. 9. Zawiasa według zastrz. 7, znamienna tym, że pierwsza część (11) skrzydła zawiasy (5) ma stopę (18), równoległą do drugiej części tego samego skrzydła (6) zawiasy (5) i rozciągającą się w przeciwnym do niej kierunku.

   184 236
10. 10. Wyciskany ksztaitownikmetalowydla ruchomej ramy skrcydłaokiennego,znamienny tym, ży zawiera przednią ściazOę (4a) zy zzajdującą kię w jedzej płaszczyźnie z zią asłazą (15) rozciągającą kię za całej długaści OształtacwziOa i wystającą z ziega za zewnątrz, przy czym swabadzy wzdłużny brzeg (l5a) akłazy (15) jest zaOrzywiazy, taO że ma łeOawy zarys.