PL185806B1 - Środek piorący - Google Patents

Abstract

1. Środek piorący zawierający anionowe i niejonowe związki powierzchniowo czynne, aktywne wypełniacze nieorganiczne i organiczne, karboksymetylocelulozę, rozjaśniacze optyczne, kompozycję zapachową i wodę, znamienny tym, że zawiera mieszaninę 1 do 5% wagowych oksyetylenowanych 5 do 20 molami tlenku etylenu alkoholi tłuszczowych Cg-Ci8, od 1 do 5% wagowych soli sodowych i alkanoloami nowych kwasów alkilobenzenosulfonowych o łańcuchu alkilowym od 9 do 14 atomów węgla, zawierającą do 10% wagowych wody, oraz zawiera od 1 do 6% wagowych soli sodowych kwasów tłuszczowych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego frakcji C16-C18, od 0,1 do 2% wagowych mono - lub dietanoloamidów kwasów tłuszczowych Cg-C]8, od 15 do 25% wagowych bezwodnego tripolifosforanu sodowego w postaci pylistej lub granulowanej lub ich mieszaniny, do 20% wagowych nadboranu sodowego, od 3 do 10% wagowych bezwodnego węglanu sodowego, od 15 do 30% wagowych bezwodnego wodorowęglanu sodowego, od 10 do 30% wagowych bezwodnego siarczanu sodowego, do 3% wagowych tetraacetyloetylenodiaminy, od 0,5 do 5% wagowych krzemianu sodowego, od 1 do 6% wagowych od 45 do 90% soli sodowej karboksymetylocelulozy, od 0,03 do 0,3% wagowych rozjaśniaczy optycznych, od 0,1 do 2% wagowych polimerów karboksylowych, głównie kopolimerów kwasu akrylowego i maleinowego o średniej masie cząsteczkowej 60000, do 0,5% wagowych kompozycji zapachowej i ewentualnie do 1% wagowych enzymów, przy czym stosunek zawartości anionowych środków powierzchniowo czynnych do niejonowych środków powierzchniowo czynnych wynosi od 2:1 do 1:2, zaś stosunek zawartości soli sodowych do soli alkanoloaminowych w anionowych środkach powierzchniowo czynnych wynosi od 2:1 do 1:2.

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek piorący, spełniający wysokie wymagania odnośnie oddziaływania na prane wyroby, organizm ludzki i środowisko naturalne.

Znany z polskiego opisu patentowego nr 166784 słabo pieniący środek do prania zawiera anionowe, niejonowe i amfoteryczne środki powierzchniowo czynne w ilości od 4 do 32% wagowych, sól sodowąkarboksymetylocelulozy w ilości od 3 do 7% wagowych, rozjaśniacze optyczne w ilości do 4 % wagowych, kompozycję zapachową w ilości od 0,1 do 0,6% wagowych i wodę w ilości do 10% wagowych. Przykładowy skład chemiczny wyżej wymienionego środka jest następujący: kopolimery blokowe tlenku propylenu i etylenu 1,5% wagowych, sól etanoloaminowa estrów parcjalnych kwasu ortofosforowego i oksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych 4,5% wagowych, N,N-dietanolo-N-alkilo-glikol 2% wagowych, dodecylobenzenosulfonian sodowy 4,18% wagowych, sól sodową monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych 0,4% wagowych, kwas alkilobenzenosulfonowy 4% wagowych, alkohole tłuszczowe roślinne i zwierzęce oksyetylenowane 8-18 molami tlenku etylenu 1% wagowych, alkohole łojowe lub rzepakowe 0,6% wagowych, sole sodowe kwasów tłuszczowych 2% wagowych, oksyetylenowane monoetanoloamidy kwasów tłuszczowych 1% wagowych, sól sodową karboksymetylocelulozy 4% wagowych, bezwodny węglan sodowy 19% wagowych, bezwodny siarczan sodowy 9,48% wagowych, bezwodny tripolifosforan sodowy 32%

185 806 wagowych, szkło wodne 6% wagowych, wybielacze optyczne 0,04% wagowych, kompozycję zapachową 0,4% wagowych, wodę 2,9% wagowych i enzymy proteolityczno-amylolitycznolipolityczne 1% wagowych.

Z polskiego opisu patentowego nr 164816 znany jest enzymatyczny proszek piorący, który zawiera anionowe środki powierzchniowo czynne w postaci soli disodowej monoestru kwasu sulfobursztynowego i polioksyetylenowanego nonylofenolu w ilości od 3 do 5% wagowych, sole sodowe kwasów tłuszczowych w ilości od 2 do 5% wagowych, niejonowe środki powierzchniowo czynne w ilości od 1 do 4% wagowych, sól sodową karboksymetylocelulozy w ilości od 2 do 5% wagowych, enzymy, wybielacze optyczne, tripolifosforan sodowy w ilości 15-30% wagowych, wodorowęglan sodowy w ilości od 20 do 40% wagowych, siarczan sodowy w ilości od 10 do 30% wagowych, wodę w ilości od 1 do 3% wagowych i do 0,3% wagowych kompozycji zapachowej.

Celem wynalazku było opracowanie składu środka piorącego, w którym bazę stanowi mieszanina anionowych, typu sulfonianów, i niejonowych, typu oksyetylatu alkoholi tłuszczowych, środków powierzchniowo czynnych, charakteryzującego się bardzo dobrymi właściwościami użytkowymi oraz fizykochemicznymi i organoleptycznymi.

Środek piorący według wynalazku zawiera mieszaninę 1 do 5% wagowych oksyetylenowanych 5 do 20 molami tlenku etylenu alkoholi tłuszczowych Cg-Cjg, od 1 do 5% wagowych soli sodowych i alkanoloaminowych kwasów alkilobenzenosulfonowych o łańcuchu alkilowym od 9 do 14 atomów węgla, zawierającą do 10% wagowych wody, oraz zawiera od 1 do 6% wagowych soli sodowych kwasów tłuszczowych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego frakcji Ci6-Ci8, od 0,1 do 2% wagowych mono - lub dietanoloamidów kwasów tłuszczowych C₈-C18, od 15 do 25% wagowych bezwodnego tripolifosforanu sodowego w postaci pylistej lub granulowanej lub ich mieszaniny, do 20% wagowych nadboranu sodowego, od 3 do 10% wagowych bezwodnego węglanu sodowego, od 15 do 30% wagowych bezwodnego wodorowęglanu sodowego, od 10 do 30% wagowych bezwodnego siarczanu sodowego, do 3% wagowych tetraacetyloetylenodiaminy, od 0,5 do 5% wagowych krzemianu sodowego, od 1 do 6% wagowych 45-90% soli sodowej karboksymetylocelulozy, od 0,03 do 0,3% wagowych rozjaśniaczy optycznych, od 0,1 do 2% wagowych polimerów karboksylowych, głównie kopolimerów kwasu akrylowego i maleinowego o średniej masie cząsteczkowej 60000, do 0,5% wagowych kompozycji zapachowej i ewentualnie do 1% wagowych enzymów, przy czym stosunek zawartości anionowych środków powierzchniowo czynnych do niejonowych środków powierzchniowo czynnych wynosi od 2:1 do 1:2, zaś stosunek zawartości soli sodowych do soli alkanoloaminowych w anionowych środkach powierzchniowo czynnych wynosi od 2:1 do 1:2. ’

Korzystnie jest, jeśli jako sole alkanoloaminowe stosuje się sole dietanoloaminowe.

Korzystnie jest, jeśli stosunek zawartości sumy sulfonianów do zawartości oksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych wynosi od 1:1,5 do 1,5:1

Korzystnie jest, jeśli stosunek zawartości soli sodowych do soli alkanoloaminowych w sulfonianach wynosi od 1,5:1 do 1:1.

Przy zastosowaniu takiego układu składników powierzchniowo czynnych, proszki wykazują bardzo dobre własności użytkowe: piorące, ochronne przed szarzeniem tkanin oraz fizykochemiczne i organoleptyczne.

Zastosowanie w środku według wynalazku odpowiednich proporcji wymienionych składników pozwoliło na uzyskanie mieszaniny w postaci lepkiej cieczy, nawet w temperaturze pokojowej. Zastosowanie tej mieszaniny do produkcji proszków piorących, otrzymywanych metodą „na zimno” pozwala na otrzymanie proszków o bardzo dobrej zdolności piorącej już przy zastosowaniu jej w ilości od 3 do 6% wagowych.

Ponadto zastosowanie anionowych i niejonowych środków powierzchniowo czynnych w postaci mieszaniny zawierającej oksyetylenowane alkohole i sulfoniany jako sole sodowe i dietanoloaminowe pozwala na uzyskanie proszków o bardzo niskiej zawartości wody, co korzystnie wpływa na ich cechy organoleptyczne i fizykochemiczne, takie jak bardzo dobra sypkość, jednorodność, niska podatność na zbrylanie, stosunkowo niski ciężar nasypowy.

185 806

Proszki według wynalazku otrzymywane są metodą „na zimno” przez naniesienie ciekłej mieszaniny środków powierzchniowo czynnych na mieszaninę stałych składników aktywnych i nieaktywnych.

Jako środek powierzchniowo czynny stosuje się mieszaninę zawierającą sole sodowe i dietanoloaminowe kwasów dodecylobenzenosulfonowych oraz oksyetylenowany alkohol tłuszczowy.

Środki do prania o składzie według wynalazku charakteryzują się bardzo dobrymi własnościami piorącymi, niską zdolnością inkrustacji czyli osadzania się nieorganicznych i organicznych związków chemicznych na powierzchni pranych tkanin, niskim działaniem niszczącym tkaniny w procesie prania, objawiającym się małym ubytkiem wytrzymałości mechanicznej tkanin pranych wielokrotnie, wysoką zdolnością ochronną przed szarzeniem tkanin. Zastosowane w środkach do prania substancje powierzchniowo czynne charakteryzują się bardzo dobrą podatnością na biodegradację w ściekach.

Okazało się też, że zastosowane w stosunkach wagowych, zgodnie z wynalazkiem, składniki środka powierzchniowo czynnego wykazują działanie synergiczne, objawiające się zaskakująco wysokim usuwaniem zabrudzeń z wyrobów z włókien naturalnych, syntetycznych i mieszanych. Środki do prania według wynalazku posiadają także bardzo dobre własności sekwestrujące w stosunku do jonów wapnia i magnezu, dyspergujące mydła wapniowe oraz magnezowe i łagodnie działające na skórę, nie powodując jej podrażnień i uczuleń. Środki otrzymane sposobem według wynalazku posiadają bardzo dobre cechy użytkowe; są dobrze rozpuszczalne w wodzie, są pozbawione grudek, nie zbrylają się w trakcie przechowywania.

Środki według wynalazku stosuje się do prania w temperaturach od 20 do 80°C w pralkach automatycznych, wirnikowych oraz prania ręcznego wyrobów z włókien naturalnych, syntetycznych oraz mieszanych.

Przykłady

W granicach zawartości poszczególnych składników w niniejszym opisie sporządza się bazy środków powierzchniowo czynnych. Skład tych baz otrzymanych z kwasów alkilobenzenosulfonowych, roztworu wodnego wodorotlenku sodowego, etanoloamin oraz oksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych przedstawia tabela 1.

Tabela 1

Skład baz środków powierzchniowo czynnych

Nazwa składnika do prania	Zawartość składnika w procentach wagowych w recepturze nr
I	II	111	IV	V
Woda	8,2	8,2	3,2	6,3	11,0
Sól sodowa kwasów dodecylobenzenosulfonowych	30,3	30,3	12,6	23,4	39,2
Sól dietanoloaminowa kwasów dodecylobenzenosulfonowych	30,3	15,6	-	23,4	19,6
Sól trietanoloaminowa kwasów dodecylobenzenosulfonowych	-	-	20,3	-	-
Oksyetylenowany alkohol tłuszczowy	31,2	45,9	63,9	46,9	30,2

Wykonane w postaci lepkich, jednorodnych cieczy lub past bazy stosuje się do otrzymywania środków do prania w formie proszków poprzez ich wymieszanie ze składnikami stałymi poszczególnych receptur, stosując bazy i składniki poszczególnych receptur w ilościach podanych w tabeli 2 w przykładach 1 - XVII.

Zastosowany w przykładach IV i V Norasol WL-2 jest proszkową mieszaniną 70% węglanu sodu i 30% polikarbokśylatu (kopolimeru kwasu akrylowego i bezwodnika maleinowego).

Otrzymane w postaci jednorodnych, nie zbrylających się proszków środki według przykładów od 1 do XVII poddaje się ocenie własności użytkowych, oceniając takie parametiy jak

185 806 własności piorące, inkrustację na tkaninie po 25-krotnym praniu, spadek wytrzymałości tkaniny na rozciąganie po 25-krotnym praniu, zdolności ochronne przed zaszarzeniem stosując metody opisane lub przywołane w Polskich Normach PN-84/C-77060 oraz PN-C-77060.

Dla poszczególnych, otrzymanych według przykładów, proszków stosuje się odpowiedni do rodzaju wytwarzanego proszku program badań oceniających.

I tak, dla zakwalifikowanych według wyżej wymienionych norm proszków rodzaju P60 według receptur podanych w przykładach 1, VI, VII, VIII, IX, X i XI ocenia się: zdolność piorącą, spadek wytrzymałości tkaniny na rozciąganie po praniu, zdolności ochronne przed zaszarzeniem na tkaninie bawełnianej oraz inkrustację całkowitą.

Dla proszków enzymatycznych, to jest rodzaju PEn, według tych norm, bada się: zdolność wyprania na standardowo brudzonych tkaninach: EMPA 101 (bawełna zabrudzona węglem i olejem z oliwek), EMPA 112 (bawełna zabrudzona kakao), EMPA 116 (bawełna zabrudzona węglem, krwią i mlekiem), spadek wytrzymałości tkaniny na rozciąganie po praniu, zdolności ochronne przed zaszarzeniem na tkaninie bawełnianej oraz inkrustację całkowitą. Proszkami rodzaju PEn są środki podane w przykładach II, XIII, XIV, XV i XVI.

Dla środków piorących uznanych jako proszki piorące uniwersalne, to jest rodzaju PU, oznacza się zdolność piorącą, zdolność wyprania na tkaninach EMPA 112, 116, spadek wytrzymałości tkaniny na rozciąganie po praniu, zdolności ochronne przed zaszarzeniem na tkaninie bawełnianej oraz inkrustację całkowitą. Jako proszki uniwersalne rodzaju PU kwalifikuje się środki według przykładów III, IV, V, XII i XVII. Uzyskane wyniki badań dla otrzymanych środków według przykładów I-XVII z tabeli 2, w porównaniu do wymagań nie obowiązujących obligatoryjnie norm PN-C-77060 i PN-84/C-077060, przedstawia tabela 3.

Jak wynika z danych zawartych w tabeli 3, pod względem własności użytkowych wszystkie, otrzymane w przykładach według receptur 1-XVII, proszki spełniają wymagania norm.

Najkorzystniejsze własności użytkowe w poszczególnych rodzajach proszków uzyskuje się przy zastosowaniu jako bazy środków powierzchniowo czynnych bazy numer IV według tabeli 1, to jest składającej się z równych ilości powierzchniowo czynnych sulfonianów i oksyetylatów, przy czym w tej bazie sole sodowe i dietanoloaminowe kwasów alkilobenzenosulfonowych również występują w jednakowej ilości.

Proszki otrzymane według przykładów niniejszego zgłoszenia posiadają większość parametrów użytkowych wyższych od proszków według cytowanych i realizowanych patentów, pomimo że koszt surowcowy ich wytwarzania jest znacznie niższy.

185 806

Tabela 2. Przykładowe składy chemiczne środka do prania z zastosowaniem baz wg tabeli 1.

Zawartość składnika w procentach wagowych w recepturze nr:	ΙΙΛΧ	19.			1	un cn		5,0	12,5	CN ©	0,5	23,0	5,0	27,35	13,0			4,5	0,1	1	Tt ©	1,0	0,25	on CN
XVI	00			1		j 3,8	3,5			Tt ©	23,7	0‘9	25,37	30,0			©~ Tt	0,08	0,35	•	0‘l	0,3	1
XV		1	en	1	1		3,5		1	Tt ©	23,7	6,0	25,47	30,0	ι/γ	1	©^ τ	0,08	0,35	ł	©	0,3	1
XIV	sd	Γ-χ en'		1	1		en	1	1	Tt^ ©	23,7	6,0	25,47	30,0	νγ		4,0	0,08	0,35		©^	en^ ©	1
XIII	id			wn	1	1	en	1	t	Tt~ ©	23,7	6,0	r» © CN	30,0	l/Ί		4,0	0,08	0,35		1,0	en ©	1
XII	14.	1	1	CN e*i	1		<O	13,0	0,9	©	23,7	©^	26,87	13,1	un	1	4,5	0,08	i	0,45	CN	en^ ©	1
X	en	t	I	1	1		©^ Tt	1	1	wn ©	23,7	CN s©	25,42	27,8	O, es	1	©^	0,08	1	I	en	en ©	1
X	CN		1	Tly Tt	1	1	4,0	1	I	0,5	23,7	6,2	25,72	00 C- CN	2,0 !	1	©^	0,08	1	1	en^	en^ ©	1
XI		1	s©		1	ł	© Tt	1	1	0,5	23,7	6,2	25,52	27,8	©^ CN	1	©^ Tt	0,08	1	1	en	en ©	1
VIII	o	SO Tf'		1	1	I	©_ Tt	1	1	0,5	23,7	CN S©	25,52	27,8	©^ CN	1	© Tt	0,08		1	en	en^ ©	1
>	CN	1		1	6,0		© en	1	1	0,8	20,0	©, en	28,4	28,0	O Tt	1	©^	0,3	1		2,0	0,5	1
>	00	t	1		1/Ί ci	ł	sn	1		CN ©	24,5	ΜΊ o?	29,5	29,5	1 6‘0	1	SO	0,1	1	1	0,2		1
>		1	ł	1	10,0		6,0	18,0	2,6	1,0	15,0	4,0	©^ so	10,0	©^ Tt	6,0	6,0	CN ©	©~	t	1	CN^ ©	1
>	sd	1	1	1	4,0	1	5,0	13,0	0,9	0,5	23,7	5,0	26,77	13,1	νγ	CN	vn	0,08		0,45	1	e*y ©	1
III		1	1	•	© Tt	1	©^ on	13,0	1 0,9	0,5	23,7	5,0	26,77	en	νγ	1	4,5	0,08	1	0,45	CN	0,3	1
h—H		1	1	1	3,6	1	νγ en	1	1	''T ©	23,7	6,0	25,57	30,0	on	1	© tT	0,08	0,35	1	O‘l	0,3	1
t—1	en	1	(	1	4,5	1	4,0	1	ł	0,5	23,7	CN 'O	25,62	27,8	©λ CN	t	4,0	0,08	1	>	en	en ©	1
Nazwa składnika środka do prania	Przykład nr	cd	Bazal	Baza II	Baza III	Baza IV	Baza V	Mydło	Nadboran sodowy cztero wodny	TAED	Monoetanoloamid kwasów tłuszczowych	Bezwodny trójpolifosforan sodu	Bezwodny węglan sodowy	Bezwodny wodorowęglan sodowy	Bezwodny siarczan sodowy	Krzemian sodowy	Norasol WL-2	Glikocel	Rozjaśniacze optyczne	Enzym proteolityczny	Enzym proteolityczny modyfikowany	Polikarboksylat AMC-60 (45%)	Kompozycja zapachowa	Bezwodne sulfonowane α-olefiny C14-C16
O.			CN	m			'O	t<	oo	o\	o	—	CN	m		r—H		Γ	00	O\	20.	CN	CN CN	23.

185 806

Tabela 3. Ocena własności użytkowych środków-piorącyeh.

PU gat. I I	ΙΙΙΧ	23.	160	o r* · nr cn	2	Os	nt^
X	22.	CN	SO SO · en en	oo	r* 00	CN CN*
>	(N	155	OO CN ’ nt en		oo os	o
£	20.	148	— Os ' CN		SO Os	1
	OŚ	142	nt 00 ' nt CN	cn	Os	SO
wymag wg norm	OO	min. 110	·§ *n ·§ CN © £ cn E — β	max 25	·§ E oo	2 CN E
PEn gat. I	wg pat PL 166784, przykf 2			O CN CN nT sr> en	CN	00 00	en CN
t—4 > X	sd	1	oo cn en en en	i	o Os
XV	wń	1	O — nr en cn	en	00 00	Tt CN
ΛΙΧ		1	so tj· 00 cn *r> en	1	nr Os	1
XIII	cn	1	t> o cn cn <n en	Tt	86	CN CN
	CN	1	so CN nj- «η nj-	00	93	CN
wymag wg norm	ri	o d	·§ ° ’c ° E cn E sr> s en	max 15	min 85	x 2 CN E
P-60 gat. I	wg pat PL 164816, przykt 3	Ol	CN	1 1 1		94	en O*
X	Os	126	> 1 ł	CN	92	en CN
X	OO	O	1 1 1	wn	86	vn CN
XI		oo	1 1 I	1	89	1 ,
VIII	só	130	1 1	1	OS	1
>		123	1 1 1	ł	o Os	1
>		O	I 1 1	Tt	SO 00	un CN*
1—(	m	136	1 1 »	Os	(N Os	CN (N
wymag wg norm	cn	min. 110	ó o ó d d d	max 15	c ’Ε E oo	X *0. 2 CN £
|Rodzaj proszku	Parametr \ Proszkk wg przykładu nr	-	Zdolność piorąca Z [%]	Zdolność wyprana. tkaniny [%] EMPA 112 EMPA116 EMPA 101	Spadkk wytrzymałość. tkaniny po praniu [%]	Zdolność. ochronne przed zaszaranniem po promu na tkaninie bawełnianej [%]	całkowita

185 806

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Środek piorący zawierający anionowe i niejonowe związki powierzchniowo czynne, aktywne wypełniacze nieorganiczne i organiczne, karboksymetylocelulozę, rozjaśniacze optyczne, kompozycję zapachową i wodę, znamienny tym, że zawiera mieszaninę 1 do 5% wagowych oksyetylenowanych 5 do 20 molami tlenku etylenu alkoholi tłuszczowych Cs-Cis, od 1 do 5% wagowych soli sodowych i alkanoloaminowych kwasów alkilobenzenosulfonowych o łańcuchu alkilowym od 9 do 14 atomów węgla, zawierającą do 10% wagowych wody, oraz zawiera od 1 do 6% wagowych soli sodowych kwasów tłuszczowych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego frakcji Ci6-Ci8, od 0,1 do 2% wagowych mono - lub dietanoloamidów kwasów tłuszczowych Cs-Cis, od 15 do 25% wagowych bezwodnego tripolifosforanu sodowego w postaci pylistej lub granulowanej lub ich mieszaniny, do 20% wagowych nadboranu sodowego, od 3 do 10% wagowych bezwodnego węglanu sodowego, od 15 do 30% wagowych bezwodnego wodorowęglanu sodowego, od 10 do 30% wagowych bezwodnego siarczanu sodowego, do 3% wagowych tetraacetyloetylenodiaminy, od 0,5 do 5% wagowych krzemianu sodowego, od 1 do 6% wagowych od 45 do 90% soli sodowej karboksymetylocelulozy, od 0,03 do 0,3% wagowych rozjaśniaczy optycznych, od 0,1 do 2% wagowych polimerów karboksylowych, głównie kopolimerów kwasu akrylowego i maleinowego o średniej masie cząsteczkowej 60000, do 0,5% wagowych kompozycji zapachowej i ewentualnie do 1% wagowych enzymów, przy czym stosunek zawartości anionowych środków powierzchniowo czynnych do niejonowych środków powierzchniowo czynnych wynosi od 2:1 do 1:2, zaś stosunek zawartości soli sodowych do soli alkanoloaminowych w anionowych środkach powierzchniowo czynnych wynosi od 2:1 do 1:2.
2. 2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek zawartości sumy sulfonianów do zawartości oksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych wynosi od 1:1,5 do 1,5:1.
3. 3. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek zawartości soli sodowych do soli alkanoloaminowych w sulfonianach wynosi od 1,5:1 do 1:1.
4. 4. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że jako sole alkanoloaminowe stosuje się sole dietanoloaminowe.