PL187356B1 - Zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego - Google Patents

Abstract

1. Zespól wielofunkcyjny stycznika elektrycznego stanowiacy lacznik lub przycisk, z umieszczonym w obudowie górnym blokiem cokolowym 1 z dolnym blokiem cokolowym, wyposazonym w komory laczenio- we, komory stykowe oraz otwory wejsciowe i wyjsciowe, przyjmujace elementy laczeniowe i stykowe do tworzenia elektroprzewodzacych torów pradowych, oraz z dzwignia pomocnicza, przy czym w dolnym bloku cokolowym wewnatrz komór laczeniowych i stykowych sa umiesz- czone i laczone elektroprzewodzace tory pradowe dla wariantów laczeniowych' jednobiegunowych, jednobie- gunowych z podswietlaniem, dwubiegunowych, jedno- biegunowych kontrolnych, dwubiegunowych, dwubiegu- nowych z podswietlaniem w dwóch wariantach laczenio- wych, przelaczania, przelaczania z podswietlaniem, prze- laczania kontrolnego, przelaczania podwójnego, przela- czania podwójnego z podswietlaniem, polaczenia szere- gowego, polaczenia szeregowego z podswietlaniem i przyciskowego, przy czym kazdemu wariantowi lacze- niowemu przyporzadkowane sa okreslone wejscia i wyj- scia w dolnym i w górnym bloku cokolowym, znam ienny tym, ze posiada elementy wybiórcze (3) do okreslania i wybierania wariantów laczeniowych, a elementy lacze- niowe i stykowe (8a, 8b) zawieraja dzielona dzwignie pomocnicza (4) do realizacji torów pradowych. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego stanowiący łącznik lub przycisk z, umieszczonym w obudowie, górnym blokiem cokołowym i z dolnym blokiem cokołowym, wyposażonym w komory łączeniowe i stykowe, w których usytuowane są elementy łączeniowe i stykowe do tworzenia elektroprzewodzących torów prądowych dla wszelkich znanych wariantów łączeniowych.

Ze stanu techniki znane są włączniki i wyłączniki lub łączniki przemienne albo łączniki, które realizują wszystkie znane podstawowe warianty łączeniowe. Dla każdego odpowiedniego wariantu łączeniowego wytwarza się i oferuje na rynku oddzielny łącznik. Jest to bardzo kosztowne, zwłaszcza w przypadku większych robót elektroinstalacyjnych w sektorze budownictwa mieszkaniowego, w sektorze budownictwa jednorodzinnego lub biurowego, ponieważ należy wówczas realizować dużą liczbę różnorodnych wariantów łączeniowych stosownie do żądanego wyposażenia, które z kolei wymagają zróżnicowanych łączników. Ta różnorodność łączników jest bardzo kosztowna przy składowaniu, a także wskutek różnego zapotrzebowania na materiały na miejscu przy samym instalowaniu, gdyż należy stale dysponować dużą liczbą różnorodnych łączników.

Ze stanu techniki znane są łączniki do wszystkich wariantów łączeniowych, przy czym każdorazowo jeden łącznik przyporządkowany jest odpowiedniemu wariantowi łączeniowemu. Z reguły łączniki te zawierają, w zależności od przeznaczonego do realizacji połączenia, dwie lub trzy komory łączeniowe. Należy w nich zachować określone odstępy wewnątrz komór łączeniowych, trzeba przestrzegać symetrii w obrębie cokołu łącznika oraz należy liczyć się z ograniczeniami ze względu na określone odpowiednio drogi powietrza i wyładowań pełzających, odpowiednio do regulujących te parametry przepisów dotyczących budowy elektrycznej i geometrycznej łączników.

Łączniki te są wyposażone z reguły w centralną dźwignię pomocniczą, którą przemieszcza się dla utworzenia elektroprzewodzącego toru prądowego, jak to przedstawiono na przykład w opisie patentowym EP 0.953.079.

Celem wynalazku jest opracowanie uniwersalnego mechanizmu łączeniowego w postaci wielofunkcyjnego zespołu stycznika elektrycznego, który w jednej elektrycznej części konstrukcyjnej w postaci mechanizmu łączeniowego będzie mógł realizować wszystkie podstawowe warianty łączeniowe, takie jak: jednobiegunowe wyłączanie, jednobiegunowe wyłączanie z podświetlaniem, jednobiegunowe wyłączanie kontrolne, dwubiegunowe wyłączanie, dwubiegunowe wyłączanie z podświetlaniem, dwubiegunowe wyłączanie kontrolne, przełączanie, przełączanie z podświetlaniem, przełączanie kontrolne, przełączanie podwójne, przełączanie podwójne z podświetlaniem, łączenie szeregowe, łączenie szeregowe z podświetlaniem, a także zadania pomocnicze, jak na przykład łączniki podświetlane gotowe do obsługi, przy czym odpowiedni żądany wariant łączeniowy będzie mógł być wybierany w prosty sposób z zewnątrz.

Zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego charakteryzuje się według wynalazku tym, że do określania i wybierania wariantów łączeniowych posiada elementy wybiórcze, przy czym elementy łączeniowe i stykowe zawierają dzieloną dźwignię pomocniczą do realizacji torów prądowych.

Korzystnie, elementy wybiórcze mają postać elementu ruchomego, otwierającego i zamykającego otwory wejściowe i wyjściowe bloku cokołowego dolnego i bloku cokołowego górnego, przy czym wraz z wyborem i określeniem realizowanego wariantu łączeniowego

187 356 przez ruchome elementy wybiórcze równocześnie są otwierane, przyporządkowane wybranemu wariantowi łączeniowemu otwory wejściowe i wyjściowe w bloku cokołowym dolnym i górnym, a wszystkie pozostałe otwory wejściowe i wyjściowe są zamykane.

Korzystnie, ruchome elementy wybiórcze, wybierające warianty łączeniowe, są umieszczone pomiędzy blokiem cokołowym dolnym i blokiem cokołowym górnym i zawierają otwory, przy czym elementy wybiórcze w swoim położeniu względem otworów wejściowych i/lub wyjściowych w bloku cokołowym dolnym i górnym są tak przemieszczalne, że zamykają lub zwalniają wybrane otwory wejściowe i/lub wyjściowe, przy czym zwłaszcza 'elementy wybiórcze, wybierające warianty łączeniowe i przemieszczalne pomiędzy blokiem, cokołowym dolnym i blokiem cokołowym górnym względem otworów wejściowych i/lub wyjściowych, są wykonane jako ruchome· przesuwnie również względem siebie.

Korzystnie, ruchome elementy wybiórcze są przemieszczalne niezależnie od siebie oraz względem otworów wejściowych 'i/lub wyjściowych w bloku' cokołowym dolnym i bloku cokołowym górnym pomiędzy położeniami krańcowymi, przy czym stałym punktom odniesienia na drodze ruchu przyporządkowane są każdorazowo określone warianty łączeniowe.

Korzystnie, ruchome elementy wybiórcze tak przechodzą przez blok cokołowy górny i/lub blok cokołowy dolny, że droga ich ruchu jest nastawialna i zmienialna· z· zewnątrz' od strony górnej powierzchni górnego bloku cokołowego.

Korzystnie, górny blok cokołowy ma możliwość realizacji na zmianę funkcji łączeniowych i przyciskowych.

Korzystnie, ruchome elementy wybiórcze są wykonane jako ceownikowe elementy ślizgowe z co najmniej dwoma prowadnikami do stabilizacji ruchu przechylnego a dźwignia pomocnicza jest wykonana jako co najmniej dwudzielna i każda z części dźwigni pomocniczej jest osadzona w oddzielnej komorze łączeniowej i stykowej.

Korzystnie, zespół zawiera cztery komory łączeniowe i stykowe, przy czym części dźwigni pomocniczej są osadzone każdorazowo w zewnętrznych komorach łączeniowych i stykowych.

Dzięki rozwiązaniu według wynalazku opracowano uniwersalny zespół wielofunkcyjny, w którym niemal wszystkie znane jako takie warianty łączeniowe są realizowalne, przy czym wybór każdorazowo żądanego wariantu· łączeniowego uzyskuje się za pomocą kombinacji określonych otworów wejściowych i określonych otworów wyjściowych, które''są wówczas przyłączane elektrycznie, za pośrednictwem uruchamianych od zewnątrz elementów wybiórczych.

Podczas ruchu elementów wybiórczych w obrębie bloku cokołowego, w którym za pomocą tych elementów wybiórczych, wybrany jest i określony realizowany wariant łączeniowy, zostają jednocześnie otwarte i przyporządkowane wybranemu wariantowi łączeniowemu otwory wejściowe i wyjściowe w dolnym i górnym bloku cokołowym, a zamknięte wszystkie dalsze otwory wejściowe i wyjściowe.

Ma to tę zaletę, że wykluczone jest błędne przyłączenie zespołu stycznika elektrycznego, gdyż jedynie odpowiednie wejścia i wyjścia są dostępne.

Ruchome elementy wybiórcze wybierające warianty łączeniowe, są tak osadzone ruchomo przesuwnie pomiędzy dolnym i górnym blokiem cokołowym, iż ślizgają się one wewnątrz po powierzchniach czołowych bloku cokołowego, przy czym te ostatnie zawierają ze swej strony otwory, które są kompatybilne z otworami w powierzchniach czołowych bloku cokołowego i zamykają lub zwalniają wybrane otwory.

Ruchome elementy wybiórcze, wybierające poszczególne warianty łączeniowe, mogą być wykonane jako przesuwne zarówno względem otworów wejściowych i wyjściowych, jak i względem siebie. W swej najprostszej postaci elementy wybiórcze można wykonać jako kątowniki, które obejmują na kształt trójkąta powierzchnię czołową i część górnej powierzchni komór łączeniowych i stykowych, przy czym część, przesuwna wzdłuż powierzchni czołowej, zawiera otwory, a przesuwna po komorach· łączeniowych i stykowych część elementu wybiórczego przechodzi przez górny blok cokołowy, tworząc dźwignię wybiórczą. Dla stabilizacji obrotowej, elementy wybiórcze można również wykonać na podobieństwo ceowników, przy czym większy ceownik, przykrywający jednocześnie otwory wejściowe i wyjściowe,

187 356 można tak samo wykonać jak kilka mniejszych ceowników elementów wybiórczych, które wspierają się wewnątrz komór łączeniowych i stykowych dla stabilizacji obrotowej.

Elementy wybiórcze są przemieszczalne miedzy położeniami krańcowymi w bloku cokołowym, przy czym nieruchomym punktom odniesienia na drodze ruchu przyporządkowane są każdorazowo określone, ściśle ustalone warianty łączeniowe.

Elementy wybiórcze na swej drodze ruchu w granicach bloku cokołowego mogą przechodzić przez górny i/lub dolny blok cokołowy z wytwarzaniem dźwigni wybiórczej, tak, iż drogę ruchu elementów wybiórczych można nastawiać i zmieniać z zewnątrz, z górnej lub czołowej powierzchni bloku cokołowego.

Element wybiórczy, osądzony ruchomo w bloku cokołowym, jest tak wykonany, że stosownie do wyboru wariantu łączeniowego w określonym punkcie drogi ruchu jednocześnie otwiera on przyporządkowane odpowiedniemu wariantowi łączeniowemu otwory wejściowe w bloku cokołowym, a zamyka odpowiednio wszystkie dalsze niepotrzebne otwory wejściowe. Dzięki temu eliminuje się konsekwentnie błędne obsadzenie.

Dla uruchomienia elementu wybiórczego, który w swej najprostszej postaci może być również płaskim elementem przesuwnym lub ślizgowym na podobieństwo osłony, zawiera on dźwignię wybiórczą lub część uchwytową która przechodzi przez żłobek w obrębie powierzchni górnego bloku cokołowego i jest prowadzona w tym żłobku, przy czym żłobek ten jest ograniczony przez położenia krańcowe lub elementy zderzakowe.

Wewnątrz komór łączeniowych i stykowych w bloku cokołowym są osadzone elementy łączeniowe i stykowe do tworzenia elektroprzewodzących torów prądowych dla wybranych wariantów łączeniowych, przy czym uzyskuje się przepływ prądu za pośrednictwem dźwigni pomocniczej, którą łączy się z elementami łączeniowymi i stykowymi.

Cząstkowe dźwignie pomocnicze nie są już w myśl wynalazku osadzone środkowo na górnym bloku cokołowym, lecz znajdują się każda w swojej oddzielnej komorze łączeniowej i stykowej. Innymi słowami, uniwersalny wielofunkcyjny zespół stycznika elektrycznego według wynalazku zawiera nie tylko jedną lecz szereg cząstkowych dźwigni pomocniczych, które są osadzone w oddzielnych komorach łączeniowych i stykowych. Jeżeli według preferowanej postaci wykonania wynalazku dwie cząstkowe dźwignie pomocnicze są osadzone każdorazowo w zewnętrznych komorach łączeniowych i stykowych, to zespół według wynalazku zawiera cztery komory łączeniowe i stykowe. Następuje przestawienie dających styk elementów z centralnego obszaru środkowego do zewnętrznych komór łączeniowych i stykowych.

Górny blok cokołowy jest tak wykonany, iż można uzyskiwać na zmianę funkcje zarówno łączeniowe, jak i/lub przyciskowe. Dzięki przestawieniu cząstkowych dźwigni pomocniczych do zewnętrznych komór łączeniowych i stykowych uzyskuje się wielką korzyść podziału funkcji na górnym bloku cokołowym. Może wtedy następować podział funkcji na prawą i lewą stronę mechanizmu łączeniowego, przy czym na przykład z jednej strony uzyskuje się przycisk, z drugiej zaś strony dźwignię, a zatem łącznik. Obok tych tak zwanych funkcji podstawowych można uzyskać także funkcje pomocnicze, takie jak podświetlanie.

Wynalazek jest objaśniony bliżej na dwóch przykładach wykonania uwidocznionych na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia w ujęciu schematycznym uniwersalny zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego z wszystkimi zadanymi wariantami łączeniowymi, złożony z górnego bloku cokołowego, dolnego bloku cokołowego i z komór łączeniowych i stykowych, fig. 2 - uniwersalny zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego z elementem wybiórczym, przy czym wszystkie otwory wejściowe są otwarte, fig. 3 - uniwersalny zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego z elementem wybiórczym, przy czym dwa wejścia są otwarte, a wszystkie pozostałe wejścia są zamknięte, fig. 4 - wariant łączeniowy, na przykład łącznik szeregowy.

Figura 1 przedstawia w ujęciu schematycznym uniwersalny zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego z dolnym blokiem cokołowym 1, górnym blokiem cokołowym 2 oraz z ruchomym elementem wybiórczym 3, który przechodzi przez górny blok cokołowy 2 z uzyskaniem elementu uruchamiającego dźwignie pomocnicze 4. Elementy uruchamiające oraz komory łączeniowe i stykowe 7 są umieszczone na górnym bloku cokołowym 2, przy czym te ostatnie są podzielone z kolei na cztery komory łączeniowe i stykowe 7a, 7b, 7c, 7d. Tytułem

187 356 przykładu ukazane są elementy łączeniowe i stykowe 8a i 8b położonych na zewnątrz dźwigni pomocniczych w komorach łączeniowych i stykowych 7a i 7d.

Figura 2 przedstawia zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego z dolnym blokiem cokołowym 1, górnym blokiem cokołowym 2 oraz z elementem wybiórczym 3. Element wybiórczy 3 jest wykonany jako ruchomy element przesuwny, który jest przemieszczalny przy powierzchni czołowej równolegle do tej powierzchni, zatem z boku na powierzchni wejściowej dolnego bloku cokołowego 1 pomiędzy dolnym blokiem cokołowym 1 a górnym blokiem cokołowym 2, przy czym podczas swej drogi ruchu otwiera on lub zamyka otwory wejściowe 5 zależnie od wyboru realizowanego wariantu łączeniowego. Widoczny jest tu jedynie środek pomocniczy ruchu elementu wybiórczego 3, wystający poprzez żłobek w górnym bloku cokołowym 2. Element wybiórczy jest ruchomy wewnątrz tego żłobka w górnym bloku cokołowym 2 równolegle do krawędzi zewnętrznej 9. Od strony wejściowej w dolnym bloku cokołowym 1 oraz od strony czołowej w górnym bloku cokołowym 2 przewidzianych jest osiem wejść 5, przy czym górny blok cokołowy 2 musi zawierać od strony wejściowej komplementarne względem dolnego bloku cokołowego 1 otwory wejściowe 5, jeśli te ostatnie nakładają się z boku swoimi powierzchniami czołowymi. W położeniu, przedstawionym na fig. 2 powyżej otworów wejściowych 5 - patrząc na te ostatnie od lewej strony do prawej, powstają dwa otwory wejściowe - element wybiórczy 3 zwalnia wszystkie otwory wejściowe 5 w dolnym bloku cokołowym 1.

Figura 3 przedstawia zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego z dolnym blokiem cokołowym 1, górnym blokiem cokołowym 2 i ruchomym elementem wybiórczym 3 na wzór elementu przesuwnego, przy czym element wybiórczy 3, służący do wybierania wariantu łączeniowego, przechodzi przez górny blok cokołowy 2. Przy tym, wystającym z górnego bloku cokołowego 2 elemencie uchwytowym, element wybiórczy 3 może być prowadzony wzdłuż swego toru ruchu. Od strony wejściowej przewidzianych jest znowu osiem otworów wejściowych 5. Przez ustawienie elementu wybiórczego 3 nad - licząc z lewej do prawej strony trzecim dolnym otworem wejściowym zostają otwarte wejścia 5a, a zatem dwa dolne wejścia. Wszystkie pozostałe wejścia górne i dolne są zamknięte.

Figura 4 przedstawia tytułem przykładu odwzorowania fig. 4a do 4d, przy czym jako wariant łączeniowy uwidoczniony jest łącznik szeregowy. Na fig. 4a przedstawiony jest górny blok cokołowy 1. Ruchomy element wybiórczy 3 znajduje się w prawym położeniu na swej drodze ruchu 10.

Jeden otwór wejściowy jest przyłączony.

Odwzorowanie na fig. 4b przedstawia w widoku z góry dolny blok cokołowy 1 z wejściami i wyjściami, przyporządkowanymi wariantowi łączeniowemu połączenia szeregowego. Odwzorowanie na fig. 4c przedstawia w widoku z góry górny blok cokołowy 2 z ustawionym w prawym położeniu elementem wybiórczym 3 oraz z wejściami i wyjściami przyporządkowanymi odpowiedniemu wariantowi łączeniowemu. Odwzorowanie na fig. 4d przedstawia zespół stycznika elektrycznego od strony wyjścia. Dla uzyskania wariantu łączeniowego połączenia szeregowego wykorzystuje się wyjścia A2 i A6.

Odwzorowanie na fig. 4b przedstawia wyraźnie elementy łączeniowe i stykowe 8a, 8b podzielonych dźwigni pomocniczych. Oznaczenie 11 uwidacznia funkcję pomocniczą podświetlania, wykorzystaną w obrębie połączenia szeregowego.

187 356

ΡΙΠ. 2

187 356

187 356

187 356

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz Cena 2,00 zł.

Claims (11)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zespół wielofunkcyjny stycznika elektrycznego stanowiący łącznik lub przycisk, z umieszczonym w obudowie górnym blokiem cokołowym i z dolnym blokiem cokołowym, wyposażonym w komory łączeniowe, komory stykowe oraz otwory wejściowe i wyjściowe, przyjmujące elementy łączeniowe i stykowe do tworzenia elektroprzewodzących torów prądowych, oraz z dźwignią pomocniczą, przy czym w dolnym bloku cokołowym wewnątrz komór łączeniowych i stykowych są umieszczone i łączone elektroprzewodzące tory prądowe dla wariantów łączeniowych: jednobiegunowych, jednobiegunowych z podświetlaniem, dwubiegunowych, jednobiegunowych kontrolnych, dwubiegunowych, dwubiegunowych z podświetlaniem w dwóch wariantach łączeniowych, przełączania, przełączania z podświetlaniem, przełączania kontrolnego, przełączania podwójnego, przełączania podwójnego z podświetlaniem, połączenia szeregowego, połączenia szeregowego z podświetlaniem i przyciskowego, przy czym każdemu wariantowi łączeniowemu przyporządkowane są określone wejścia i wyjścia w dolnym i w górnym bloku cokołowym, znamienny tym, że posiada elementy wybiórcze (3) do określania i wybierania wariantów łączeniowych, a elementy łączeniowe i stykowe (8a, 8b) zawierają dzieloną dźwignię pomocniczą (4) do realizacji torów prądowych.
2. 2. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, ze elementy wybiórcze (3) mają postać elementu ruchomego, otwierającego i zamykającego otwory wejściowe i wyjściowe (5, 6) bloku cokołowego dolnego (1) i bloku cokołowego górnego (2).
3. 3. Zespół według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że wraz z wyborem i określeniem realizowanego wariantu łączeniowego przez ruchome elementy wybiórcze (3) otwierane są równocześnie przyporządkowane wybranemu wariantowi łączeniowemu otwory wejściowe (5) i wyjściowe (6) w bloku cokołowym dolnym (1) i w bloku cokołowym górnym (2), a wszystkie pozostałe otwory wejściowe (5) i wyjściowe (6) są zamykane.
4. 4. Zespół według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że ruchome elementy wybiórcze (3), wybierające warianty łączeniowe, są umieszczone pomiędzy blokiem cokołowym dolnym (1) i blokiem cokołowym górnym (2) i zawierają otwory, przy czym elementy wybiórcze (3) w swoim położeniu względem otworów wejściowych i/lub wyjściowych (5, 6) w bloku cokołowym dolnym (1) i w bloku cokołowym górnym (2) są przemieszczalne z możliwością zamykania lub zwalniania wybranych otworów wejściowych i/lub wyjściowych (5, 6).
5. 5. Zespół według zastrz. 4, znamienny tym, że elementy wybiórcze (3), wybierające warianty łączeniowe i przemieszczalne pomiędzy blokiem cokołowym dolnym (1) i blokiem cokołowym górnym (2) względem otworów wejściowych i/lub wyjściowych (5, 6), są dodatkowo ruchome przesuwnie względem siebie.
6. 6. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że ruchome elementy wybiórcze (3) są przemieszczalne niezależnie od siebie oraz względem otworów wejściowych (5) i/lub wyjściowych (6) w bloku cokołowym dolnym (1) i bloku cokołowym górnym (2) pomiędzy położeniami krańcowymi, przy czym stałym punktom odniesienia na drodze ruchu przyporządkowane są każdorazowo określone warianty łączeniowe.
7. 7. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że ruchome elementy wybiórcze (3) tak przechodzą przez blok cokołowy górny (2) i/lub blok cokołowy dolny (1), że droga ich ruchu jest nastawialna i zmienialna z zewnątrz od strony górnej powierzchni górnego bloku cokołowego (2).
8. 8. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że górny blok cokołowy (2) ma możliwość realizacji przemiennie funkcji łączeniowych i przyciskowych.
9. 9. Zespół według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że ruchome elementy wybiórcze (3) mają postać ceownikowych elementów ślizgowych z co najmniej dwoma prowadnikami do stabilizacji ruchu przechylnego.

   187 356
10. 10. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że dźwignia pomocnicza (4) jest wykonana jako co najmniej dwudzielna i każda z części (4a, 4b) dźwigni pomocniczej jest osadzona w oddzielnej komorze łączeniowej i stykowej (7).
11. 11. Zespół według zastrz. 10, znamienny tym, że zawiera cztery komory łączeniowe i stykowe (7a, 7b, 7c, 7d), przy czym części (4a, 4b) dźwigni pomocniczej są osadzone każdorazowo w zewnętrznych komorach łączeniowych i stykowych (7a, 7d).