PL188150B1 - Urządzenie hamulcowe dla ramy skrzydła okna lub drzwi - Google Patents

Abstract

1. Urzadzenie hamulcowe dla ramy skrzydla okna lub drzwi skladajace sie z rury teleskopowej i osadzonego w nim slizgowo drazka tlokowego, do umieszczenia pomie- dzy oscieznica i rama skrzydla okna lub drzwi, znamienne tym, ze czolowy otwór prowadzacy (15) rury teleskopowej (2), przez który przechodzi drazek tlokowy (3), znajduje sie we wchodzacej do wnetrza rury i zamocowanej na rurze teleskopowej (2) ksztaltce (16), zaopatrzonej w zwezajace sie stozkowe ku otworowi prowadzacemu (15) drazka tlokowego, powierzchnie hamowania (19), wspólpracujace z otaczajacym drazek tlokowy (3), obciazonym stale sprezyna, jedno- lub kilkuczesciowym, stozkowym elementem hamulcowym (20), zas w rurze teleskopowej (2), pomiedzy tlokiem (12) i za- mocowanym na stale na rurze lozyskiem oporowym (27) umieszczony jest co najmniej jeden element zderzakowy (29) z elastycznego materialu F i g . 2 PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie hamulcowe dla ramy skrzydła okna lub drzwi.

Urządzenie hamulcowe tego typu, przeznaczone zwłaszcza dla skrzydła okna stropowego, znane jest z europejskiego zgłoszenia patentowego nr EP 0 723 058 A2. To urządzenie hamulcowe ma konstrukcję teleskopową i zawiera prostokątną rurę teleskopową oraz osadzony w nim ślizgowo, prostokątny płaski drążek przesuwny. Wolne końce drążka przesuwnego i rury teleskopowej są zaopatrzone w urządzenia sprzęgające do łączenia tych końców z ościeżnicą względnie ramą skrzydła okna.

W sąsiedztwie wsuwanego w rurę teleskopową końca drążka przesuwnego znajduje się prostokątne wycięcie, w którym usytuowane jest urządzenie hamulcowe. Urządzenie hamulcowe składa się z dwóch szczęk hamulcowych, wspartych przeciwnie skierowanymi, stożkowymi powierzchniami na klinie, umieszczonym w wycięciu. W wycięciu znajduje się ponadto

188 150 sprężyna, w którą wchodzi czop klina i która działa na szczęki hamulcowe, wskutek czego są one połączone z klinem siłowo i wsparte swymi powierzchniami zewnętrznymi na wewnętrznych powierzchniach rury teleskopowej.

Aby zapobiec niezamierzonemu wyślizgiwaniu się drążka przesuwnego wraz z urządzeniem hamulcowym z rury teleskopowej, wewnętrzna powierzchnia rury jest zaopatrzona w żłobki, wystające do wewnątrz z wewnętrznych powierzchni tarcia rury teleskopowej. Ponadto płaski drążek przesuwny jest w niewielkim odstępie od prostokątnego wycięcia zaopatrzony w żłobki, które przy wysuwaniu drążka przesuwnego współpracują ze żłobkami rury teleskopowej, ograniczając drogę wysuwania.

Ponieważ żłobki tworzą powierzchnie naprowadzające, przy dużym obciążeniu urządzenia teleskopowego, jakie może występować przy uderzeniowym dociskaniu skrzydła okna, rura teleskopowa może podlegać odkształceniom. Rura teleskopowa i drążek przesuwny mogą się wzajemnie zakleszczać.

Obciążenie udarowe w końcowym położeniu urządzenia teleskopowego pociąga ponadto za sobą niebezpieczeństwo w postaci możliwości wystąpienia uszkodzeń samego skrzydła lub punktów zamocowania na ościeżnicy i skrzydle.

W znanej konstrukcji niekorzystne jest również prowadzenie szczęk hamulcowych na wewnętrznych powierzchniach rury teleskopowej, ponieważ z uwagi na tolerancje powierzchniowe, występujące przy wytwarzaniu rur teleskopowych, nie jest możliwe osiągnięcie równomiernego działania hamującego.

Znane urządzenie hamulcowe można stosować wyłącznie w oknach, których skrzydła są obracane wokół jednej osi.

Zadaniem wynalazku jest takie udoskonalenie urządzenia hamulcowego opisanego na wstępie rodzaju, aby przy zwiększeniu niezawodności funkcjonowania osiągnąć bardziej równomierne działanie hamujące i tłumioną, niezawodną pozycję końcową, dzięki czemu urządzenie hamulcowe będzie można stosować jako ogranicznik otwierania okien i drzwi dowolnego typu, zwłaszcza okien i drzwi, których skrzydła są obracane wokół dwóch różnych osi (konstrukcja obrotowo-uchylna).

Urządzenie hamulcowe dla ramy skrzydła okna lub drzwi, składające się z rury teleskopowej i osadzonego w nim ślizgowo drążka tłokowego, do umieszczenia pomiędzy ościeżnicą i ramą skrzydła okna lub drzwi, według wynalazku charakteryzuje się tym, że czołowy otwór prowadzący rury teleskopowej, przez który przechodzi drążek tłokowy, znajduje się we wchodzącej do wnętrza rury i zamocowanej na rurze teleskopowej kształtce, zaopatrzonej w zwężające się stożkowo ku otworowi prowadzącemu drążka tłokowego, powierzchnie hamowania, współpracujące z otaczającym drążek tłokowy, obciążonym stale sprężyną, jedno- lub kilkuczęściowym, stożkowym elementem hamulcowym, zaś w rurze teleskopowej, pomiędzy tłokiem i zamocowanym na stałe na rurze łożyskiem oporowym umieszczony jest co najmniej jeden element zderzakowy z elastycznego materiału.

Korzystnie kształtka ma kołnierz mocujący, osłaniający czołową powierzchnię rury teleskopowej .

Korzystnie element hamulcowy jest jednoczęściowy i zaopatrzony w zachodzące na siebie szczeliny.

Korzystnie stożkowy zarys elementu hamulcowego odpowiada stożkowemu zarysowi powierzchni hamowania, zaś element hamulcowy jest zaopatrzony w kanał prowadzący dla drążka tłokowego.

Korzystnie w odstępie od kształtki umieszczone jest, zamocowane na stałe na rurze, łożysko oporowe, na którym z jednej strony wsparta jest obciążająca element hamulcowy sprężyna, zaś po stronie tłoka wsparty jest element zderzakowy.

Korzystnie urządzenie hamulcowe zawiera kilka poduszkowych elementów zderzakowych.

Korzystnie elementy zderzakowe są z tworzywa piankowego lub z gumy.

Korzystnie elementy zderzakowe otaczają drążek tłokowy i na całej swej długości wypełniają pozbawioną drążka, wewnętrzną przestrzeń rury teleskopowej.

Korzystnie rura teleskopowa ma owalny przekrój.

Korzystnie drążek tłokowy jest okrągły lub owalny.

188 150

Występujące siły hamowania można zmieniać poprzez dobór współczynników tarcia pomiędzy drążkiem tłokowym i obciążonym sprężyną elementem hamulcowym.

Okrągły przekrój drążka tłokowego zapewnia równomierny rozkład sił tarcia pomiędzy obciążonym sprężyną elementem hamulcowym i drążkiem tłokowym.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urządzenie hamulcowe, składające się z rury teleskopowej i osadzonego w nim ślizgowo drążka tłokowego, w ogólnym zarysie, fig. 2 - urządzenie hamulcowe z fig. 1 w przekroju wzdłuż linii II-II, fig. 3 - kształtkę, tworzącą przeznaczony dla drążka tłokowego otwór rury teleskopowej, zaopatrzoną w powierzchnie hamowania, w widoku perspektywicznym, fig. 4 - współpracujący z powierzchniami hamowania kształtki z fig. 3 korpus hamulcowy w widoku perspektywicznym, fig. 5 - zamocowane na stałe na rurze łożysko oporowe w widoku perspektywicznym, fig. 6 - element tłumiący, zaś fig. 7 - główkę dla zamkniętego końca rury teleskopowej.

Urządzenie hamulcowe 1, umieszczone pomiędzy ościeżnicą i ramą skrzydła lub drzwi, składa się z rury teleskopowej 2 i drążka tłokowego 3. Na fig. 1 i 2 widać, że przekrój rury teleskopowej jest owalny lub eliptyczny.

Rura teleskopowa 2 ma koniec, zamknięty główką 4. Główka ta, ukazana w widoku perspektywicznym na fig. 7, jest zaopatrzona w część mocującą 5, która wchodzi w rurę teleskopową i tam jest unieruchomiona za pomocą wyciętej z ruty’ teleskopowej końcówki, która z kolei wchodzi w wybranie 6. Wystająca z rury teleskopowej część 7 główki ma otwór 8, którego oś 9 jest ustawiona pod kątem prostym do wzdłuznej osi 10 rury teleskopowej. Przez otwór 8 prowadzony jest element mocujący, na którym zamocowana jest przegubowo część okuciowa 11, obrotowa wokół osi 9 i służąca do zamocowania jednego końca urządzenia hamulcowego na ościeżnicy lub ramie skrzydła.

Część E główki 4, wchodząca w rurę teleskopowa 2, ma owalny przekrój, odpowiadający owalnemu przekrojowi wewnętrznemu rury teleskopowej.

Na drążku tłokowym 3 zamocowany jest tłok 12, osadzony ślizgowo ze stosunkowo dużym luzem w rurze teleskopowej 2 i wykonany z metalu, korzystnie metalu lekkiego, ewentualnie z tworzywa sztucznego.

Drążek tłokowy 3 jest na wolnym, wysuniętym końcu zaopatrzony w końcówkę łączącą 13, za pomocą której drążek tłokowy jest zamocowany przegubowo do okucia łączącego, za pomocą którego z kolei koniec drążka tłokowego jest połączony z ościeżnicą lub ramą skrzydła okna lub drzwi.

Drążek tłokowy przechodzi na czołowej powierzchni 14 rury teleskopowej 2 przez otwór 15, utworzony przez kształtkę 16. Kształtka ta, która może być wykonana w postaci odlewu ciśnieniowego z aluminium lub cynku, względnie z tworzywa sztucznego, jest zamocowana na mrze teleskopowej 2 i w tym celu może być zaopatrzona w kołnierz mocujący 17, przylegający do czołowej powierzchni rury teleskopowej. Ten kołnierz mocujący odpowiada swoim zarysem zewnętrznym zarysowi czołowej powierzchni rury teleskopowej, osłaniając tym samym całkowicie czołową powierzchnię rury teleskopowej. W wybraniach 18 kształtki 16 umieszczane są elementy mocujące, za pomocą których kształtka jest mocowana na rurze teleskopowej.

Kształtka ma powierzchnie hamowania 19, zwęzające się stożkowo ku otworowi prowadzącemu 15 drążka tłokowego i współpracujące z elementem hamulcowym 20, przez którego środkowy kanał 21 przechodzi drążek tłokowy 3. Ten element hamulcowy 20 ma kształt stożkowy, przy czym jego zarys zewnętrzny odpowiada zarysowi powierzchni hamowania 19 kształtki 16.

W przedstawionym na fig. 4 przykładzie wykonania elementu kształtowego 20 jest on zaopatrzony w zachodzące na siebie szczeliny 22, 23, 24, 25, w związku z czym element hamulcowy dopasowuje się w czasie pracy do parametrów zuzycia drążka tłokowego 3, zwłaszcza zaś, przy wysuwaniu drążka tłokowego z rury teleskopowej, element hamulcowy współpracuje ze stożkowymi powierzchniami hamowania 19 i wywiera w ten sposób siłę hamowania na drążek tłokowy 3.

188 150

W przykładzie wykonania, ukazany na fig. 4, element hamulcowy 20 jest jednoczęściowy. Możliwe jest jednak również wieloczęściowe wykonanie elementu hamulcowego.

Element hamulcowy jest korzystnie z tworzywa sztucznego, charakteryzującego się dużym współczynnikiem tarcia w stosunku do drążka tłokowego z metalu, korzystnie ze stali.

Na elemencie hamulcowym 20 wsparta jest stale sprężyna 26, która w przedstawionym na fig. 2 przykładzie wykonania ma postać cylindrycznej sprężyny śrubowej i końcem przeciwnym względem elementu hamulcowego przylega do łożyska oporowego 27, zamocowanego na rurze teleskopowej 2. Łożysko oporowe 27, wykonane na przykład z aluminium, ma środkowy otwór 28, przez który przechodzi drążek tłokowy 3.

Łożysko oporowe ma kształt owalny, odpowiednio do wewnętrznego zarysu rury teleskopowej 2.

Ukształtowanie łożyska oporowego 27 odpowiada w dużym stopniu ukształtowaniu tłoka 12 z tym wyjątkiem, ze tłok jest osadzony ślizgowo w rurze teleskopowej 2.

W przedstawionym na fig. 2 przykładzie wykonania pomiędzy łożyskiem oporowym 27 i tłokiem 12 umieszczone są trzy elementy zderzakowe 29, za pomocą których ma być osiągane tłumienie, gdy tłok pod działaniem dużej siły przemieszcza się w kierunku łożyska oporowego 27.

Te elastyczne elementy zderzakowe są ukazane w widoku perspektywicznym na fig. 6. Mają one środkowy kanał 30, przez który przechodzi drążek tłokowy 3. Elementy zderzakowe mogą być wykonane z pianki z tworzywa sztucznego lub z gumy. Zewnętrzny zarys elementów zderzakowych 29 odpowiada wewnętrznemu zarysowi rury teleskopowej, w związku z czym elementy te na całej swej długości wypełniają przestrzeń wewnątrz rury teleskopowej, w której nie ma drążka.

188 150

^f9·⁷

188 150

188 150

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł

Claims (11)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie hamulcowe dla ramy skrzydła okna lub drzwi składające się z rury teleskopowej i osadzonego w nim ślizgowo drążka tłokowego, do umieszczenia pomiędzy ościeżnicą i ramą skrzydła okna lub drzwi, znamienne tym, że czołowy otwór prowadzący (15) rury teleskopowej (2), przez który przechodzi drążek tłokowy (3), znajduje się we wchodzącej do wnętrza rury i zamocowanej na rurze teleskopowej (2) kształtce (16), zaopatrzonej w zwężające się stożkowe ku otworowi prowadzącemu (15) drążka tłokowego, powierzchnie hamowania (19), współpracujące z otaczającym drążek tłokowy (3), obciążonym stale sprężyną, jedno- lub kilkuczęściowym, stożkowym elementem hamulcowym (20), zaś w rurze teleskopowej (2), pomiędzy tłokiem (12) i zamocowanym na stałe na rurze łożyskiem oporowym (27) umieszczony jest co najmniej jeden element zderzakowy (29) z elastycznego materiału.
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że kształtka (16) ma kołnierz mocujący (17), osłaniający czołową powierzchnię rury teleskopowej (2).
3. 3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, ze element hamulcowy (20) jest jednoczęściowy i zaopatrzony w zachodzące na siebie szczeliny (22, 23, 24, 25).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że stożkowy zarys elementu hamulcowego (20) odpowiada stożkowemu zarysowi powierzchni hamowania (19), zaś element hamulcowy (20) jest zaopatrzony w kanał prowadzący dla drążka tłokowego (3).
5. 5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, ze w odstępie od kształtki (16) umieszczone jest, zamocowane na stałe na rurze, łożysko oporowe (27), na którym z jednej strony wsparta jest obciążająca element hamulcowy (20) sprężyna (26), zaś po stronie tłoka (12) wsparty jest element zderzakowy (29).
6. 6. Urządzenie według zastrz. 5, znamienne tym, ze zawiera kilka poduszkowych elementów zderzakowych (29).
7. 7. Urządzenie według zastrz. 6, znamienne tym, ze elementy zderzakowe (29) są z tworzywa piankowego.
8. 8. Urządzenie według zastrz. 6, znamienne tym, że elementy zderzakowe (29) są z gumy.
9. 9. Urządzenie według zastrz. 5 albo 6 albo 7, znamienne tym, że elementy zderzakowe (29) otaczają drążek tłokowy (3) i na całej swej długości wypełniają pozbawioną drążka, wewnętrzną przestrzeń rury teleskopowej (2).
10. 10. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że rura teleskopowa (2) ma owalny przekrój.
11. 11. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, ze drążek tłokowy (3) jest okrągły lub owalny.