PL188250B1

PL188250B1 - Element zabezpieczający dla dokumentu oraz dokument

Info

Publication number: PL188250B1
Application number: PL97333891A
Authority: PL
Inventors: Michael Böhm; Theo Burchard; Christian Schmitz
Original assignee: Giesecke & Devrient Gmbh
Priority date: 1996-12-06
Filing date: 1997-12-05
Publication date: 2005-01-31
Also published as: EP0961996A1; RU2196357C2; AU5660098A; DE19650759A1; EP1630751B1; EP2273455A2; ATE355573T1; EP0961996B1; ATE545919T1; WO1998025236A1; EP2273456A2; DE59712820D1; EP1630751A3; EP2273455A3; US6343745B1; UA47510C2; EP2273455B1; EP0961996B9; EP2273456A3; EP1630751A2

Abstract

1. Element zabezpieczajacy dla do- kumentu, takiego jak banknot, dowód oso- bisty lub temu podobne, który sklada sie z co najmniej przeswitujacej warstwy tworzywa sztucznego, zawierajacej warstwe nieprze- zroczysta z widocznymi przy transmisji wybraniami oraz warstwe magnetyczna, umieszczona pod warstwa nieprzezroczysta, znamienny tym, ze umieszczona pod war- stwa nieprzezroczysta (3) warstwa magne- tyczna (5, 27) ma postac usytuowanych w odstepach wzgledem siebie obszarów ma- gnetycznych, które tworza kod (20), zas wy- brania (4, 14, 16, 17, 31) sa rozmieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obsza- rach elementu. FIG. 2 PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest element zabezpieczający dla dokumentu oraz dokument.

Znane jest od dawna rozwiązanie, polegające na zaopatrywaniu dokumentów w nici zabezpieczające z tworzywa sztucznego, które mają powłokę magnetyczną i w związku z tym służą jako cecha zabezpieczająca przeznaczona do odczytu maszynowego (niemiecki opis patentowy nr DE 16 96 245 A1, europejski opis patentowy nr EP 0 310 707 A1).

Aby zwiększyć skuteczność zabezpieczenia przed fałszowaniem tej sprawdzonej cechy zabezpieczającej, zaproponowano umieszczenie nieciągłej powłoki magnetycznej na materiale nośnym. Tak na przykład z europejskiego opisu patentowego nr EP 0 407 550 A1 jest znany dokument z zabezpieczeniem w postaci wkładki z nici zabezpieczającej, wyposażoną w kod dwójkowy z materiału magnetycznego. Przy tym definiuje się określone długości bitów, które są stałe na całej długości paska. Obsadzenie długości bitu materiałem magnetycznym odpowiada na przykład jedynce, natomiast odcinek bitu nie pokryty materiałem magnetycznym odpowiada zeru. Kod dwójkowy znany z europejskiego opisu patentowego nr EP 0 407 550 odznacza się nie tylko tym, że składa się z naprzemiennie rozmieszczonych segmentów rozdzielających i segmentów słownych, przy czym segment słowny składa się z określonej liczby długości bitów i celem umożliwienia jednoznacznego rozpoznania segmentu słownego wewnątrz tej długości słowa nie może wystąpić ciąg wartości dwójkowych segmentu rozdzielającego. Taki element zabezpieczający ma jednak tę niedogodność, że nie daje żadnej możliwości szybkiego sprawdzenia wizualnego, co jest konieczne w wielu sytuacjach codziennego życia.

Stąd też zaproponowano połączenie cech przeznaczonych do kontroli maszynowej z cechami przeznaczonymi do kontroli wizualnej. Z europejskiego opisu patentowego nr EP 0 516 790 Al jest juz znany dokument z tego typu elementem zabezpieczającym. Opisana tu nić zabezpieczająca składa się z prześwitującej warstwy nośnikowej z tworzywa sztucznego z powłoką metaliczną, w której znajdują się wybrania materiału w postaci znaków względnie wzorów, tak zwanego „pisma negatywnego”. Te wybrania w materiale i ich metaliczne otoczenie, jeżeli nić znajduje się w masie papierowej, przy patrzeniu w świetle padającym są ledwo widoczne. Przy patrzeniu w świetle przechodzącym przepuszczające światło wybrania w materiale odróżniają się jednak kontrastowo od swojego nieprzezroczystego otoczenia i są przez to dobrze widoczne. Jednocześnie element zabezpieczający ma powłokę magnetyczną, która jest usytuowana pod warstwą metalu w obszarach brzegowych nici i symetrycznie względem wybrań w materiale wzdłuż kierunku ułożenia elementu zabezpieczającego w dokumencie.

Podobna nić zabezpieczająca jest znana z europejskiego opisu patentowego nr EP 0 610 917 A1. Opisana tutaj nić ma powłokę zawierającą pył żelaza, przy czym grubość powłoki jest różna w różnych obszarach. Pył żelaza można wykryć maszynowo za pomocą oporników magnetycznych, przy czym wykrywanie odbywa się statycznie, bez konieczności ruchu względem czujnika. Do badania wizualnego przeznaczone są widoczne przy transmisji wybrania w tej powłoce pyłu żelaza. Różne grubości warstwy powodują jednak zróżnicowanie obrazu krawędzi wybrań. Ponadto przy wzroście grubości warstwy zachodzi niebezpieczeństwo, ze farba drukarska wpłynie w wybrania, zalewając całkowicie małe lub drobne znaki i uniemożliwiając ich odczyt.

188 250

Celem wynalazku jest opracowanie elementu zabezpieczającego, który zapewnia lepszą ochronę przez fałszerstwem, a jednocześnie jest prosty do wykonania.

Element zabezpieczający dla dokumentu, takiego jak banknot, dowód osobisty lub temu podobne, który składa się z co najmniej prześwitującej warstwy tworzywa sztucznego, zawierającej warstwę nieprzezroczystą z widocznymi przy transmisji wybraniami oraz warstwę magnetyczną, umieszczoną pod warstwą nieprzezroczystą, według wynalazku charakteryzuje się tym, że umieszczona pod warstwą nieprzezroczystą warstwa magnetyczna ma postać usytuowanych w odstępach względem siebie obszarów magnetycznych, które tworzą kod, zaś wybrania są rozmieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obszarach elementu.

Korzystnie wybrania są umieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obszarach pośrednich kodu.

Korzystnie kod składa się z segmentów słownych i segmentów rozdzielających, przy czym segmenty rozdzielające składają się z obszarów wolnych od warstw magnetycznych, zaś wybrania są rozmieszczone co najmniej w tych wolnych od warstw magnetycznych segmentach rozdzielających.

Korzystnie kod rozciąga się jedynie na części elementu zabezpieczającego.

Korzystnie w obszarze wolnym od kodu są również rozmieszczone wybrania.

Korzystnie element zabezpieczający ma postać paska, na którego całej szerokości rozciągają się obszary warstw magnetycznych.

Korzystnie element zabezpieczający zawiera drugą warstwę magnetyczną, która jest tak usytuowana, że widoczne przy transmisji wybrania pozostają wolne.

Korzystnie obszary magnetyczne kodu są pokryte materiałem magnetycznym o określonej grubości oraz są połączone ze sobą poprzez drugą warstwę magnetyczną, przy czym ta druga warstwa magnetyczna ma mniejszą grubość, nie zakłócającą maszynowego odczytu kodu.

Korzystnie druga warstwa magnetyczna także stanowi kod, identyczny z pierwszym kodem.

Korzystnie kody są rozmieszczone równolegle względem siebie, zaś pomiędzy nimi znajdują się wybrania do odczytu przy transmisji.

Korzystnie kody są rozmieszczone asymetrycznie względem wybrań.

Korzystnie druga warstwa magnetyczna także stanowi kod, będący negatywowym odwzorowaniem pierwszego kodu, przy czym kody są rozmieszczone równolegle względem siebie.

Korzystnie wybrania są umieszczone pomiędzy obydwoma kodami.

Korzystnie element zabezpieczający zawiera drugą informację w postaci wybrań w warstwie nieprzezroczystej, różniących się wielkością od pierwszych wybrań.

Korzystnie element zabezpieczający jest podzielony na co najmniej dwa obszary częściowe, przy czym w każdym obszarze częściowym kod i wybrania są rozmieszczone równolegle względem siebie, zaś obszary częściowe są ustawione w różnych orientacjach względem siebie.

Korzystnie warstwa nieprzezroczysta i kod są umieszczone na różnych powierzchniach warstwy tworzywa sztucznego, przy czym wybrania w warstwie nieprzezroczystej są tak rozmieszczone, że są widoczne przy transmisji.

Korzystnie warstwa magnetyczna jest zakryta warstwą nieprzezroczystą.

Korzystnie obszary magnetyczne kodu są pokryte żelazem magnetycznym.

Korzystnie warstwę nieprzezroczystą stanowi naparowana warstwa metalu względnie farba drukarska zawierająca pigment metaliczny.

Korzystnie warstwa nieprzezroczysta jest czarną farbą drukarską, przy czym warstwa nieprzezroczysta i kod są pokryte, co najmniej na stronie odwrotnej względem warstwy tworzywa sztucznego, półprzeźroczystą warstwą metaliczną.

Korzystnie warstwa tworzywa sztucznego ma na jednej ze swoich powierzchni strukturę dyfrakcyjną w postaci reliefu.

Korzystnie element zabezpieczający ma postać nici względnie paska.

Korzystnie kod jest umieszczony w obszarze brzegowym wzdłuż nici względnie paska.

Korzystnie warstwę tworzywa sztucznego stanowi warstwa lakieru ze strukturą reliefową, która ma postać struktury dyfrakcyjnej i stanowi kombinację z warstwą refleksyjną, przy czym warstwa tworzywa sztucznego i warstwa refleksyjna stanowią wspólnie zmienną optycznie warstwę.

188 250

Korzystnie warstwa refleksyjna ma wybrania w postaci-znaków, wzorów i temu podobnych, które są tak rozmieszczone, ze znajdują się w wolnych od warstwy magnetycznej obszarach pośrednich.

Korzystnie pomiędzy warstwą magnetyczną i zmienną optycznie warstwą na całej powierzchni jest umieszczona następna warstwa lakieru.

Korzystnie następna warstwa lakieru jest zabarwiona, zwłaszcza na czarno, i/lub zawiera inne cechy identyfikacyjne, jak pigmenty fluorescencyjne lub temu podobne.

Dokument, taki jak banknot lub dowód osobisty, według wynalazku charakteryzuje się tym, ze jest zaopatrzony w element zabezpieczający, który składa się z co najmniej prześwitującej warstwy tworzywa sztucznego, zawierającej warstwę nieprzezroczystą z widocznymi przy transmisji wybraniami oraz warstwę magnetyczną, umieszczoną pod warstwą nieprzezroczystą, przy czym warstwa magnetyczna ma postać usytuowanych w odstępach względem siebie obszarów magnetycznych, które tworzą kod, zaś wybrania są rozmieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obszarach elementu. '

Korzystnie kod rozciąga się jedynie na części elementu zabezpieczającego.

Korzystnie w obszarze wolnym od kodu są również rozmieszczone wybrania.

Korzystnie kody są rozmieszczone asymetrycznie względem wybrań.

Korzystnie wybrania są umieszczone pomiędzy obydwoma kodami.

Korzystnie warstwa magnetyczna jest zakryta warstwą nieprzezroczystą.

Korzystnie obszary magnetyczne kodu są pokryte żelazem magnetycznym.

Korzystnie element zabezpieczający ma postać nici względnie paska.

188 250

Korzystnie warstwa refleksyjna ma wybrania w postaci znaków, wzorów i temu podobnych, które są tak rozmieszczone, ze znajdują się w wolnych od warstwy magnetycznej obszarach pośrednich.

Korzystnie pomiędzy warstwą magnetyczną i zmienną optycznie warstwą na całej powierzchni jest umieszczona mi następna warstwa lakieru.

Korzystnie następna warstwa lakieru jest zabarwiona, korzystnie na czarno, i/lub zawiera inne cechy identyfikacyjne, jak pigmenty fluorescencyjne lub temu podobne.

Korzystnie element zabezpieczający jest co najmniej częściowo osadzony w materiale dokumentu.

Korzystnie element zabezpieczający jest umieszczony na powierzchni dokumentu bezpieczeństwa.

Wynalazek oparty jest na koncepcji połączenia korzyści wynikających z pisma negatywowego do kontroli wizualnej i kodu magnetycznego do odczytu magnetycznego oraz, poprzez ich szczególne wzajemne przyporządkowanie na elemencie zabezpieczającym, zagwarantowania zwiększonego zabezpieczenia przed fałszerstwem względem poszczególnych cech zabezpieczających.

W elemencie zabezpieczającym według wynalazku, złożonym z co najmniej jednej, prześwitującej warstwy z tworzywa sztucznego, zaopatrzonej w warstwę nieprzezroczystą z wybraniami oraz kod magnetyczny, przy czym wybrania są rozmieszczone w obszarach elementu wolnych od warstwy magnetycznej, szczególny układ geometryczny wybrań i obszarów magnetycznych może polegać na przykład na wzajemnym upakowaniu kodu i wybrań, to znaczy wykorzystaniu części kodu wolne od warstwy magnetycznej celem umieszczenia w tym obszarze znaków pisma negatywowego przeznaczonych do kontroli wizualnej. Dodatkowo jest jednak także możliwe umieszczenie na elemencie zabezpieczającym następnej cechy przeznaczonej do odczytu maszynowego, na przykład następnej warstwy magnetycznej, która oczywiście nie może wpływać niekorzystnie na możliwość kontroli innych cech.

Element zabezpieczający w postaci nici lub paska może być osadzony częściowo lub całkowicie w materiale dokumentu, na przykład w papierze banknotu, albo umieszczony na jego powierzchni.

Gdy element zabezpieczający jest usytuowany na powierzchni materiału dokumentu, wówczas nie jest konieczne przygotowanie na oddzielnym nośniku wszystkich warstw niezbędnych do stwierdzenia oryginalności. Jeżeli element zabezpieczający ma warstwę czynną optycznie, jak na przykład strukturę dyfrakcyjną albo elementy warstwy interferencyjnej, wówczas konieczne jest wygładzenie powierzchni materiału dokumentu w obszarze elementu zabezpieczającego, ponieważ nierówności powierzchni wpływają niekorzystnie na efekt optyczny i jaskrawość elementu. Stanowi to często skutek nałożenia warstwy podkładowej, na przykład warstwy lakieru. W warstwie tej można umieścić dodatkowo materiał magnetyczny.

Jeżeli warstwę podkładową nakłada się w dwóch operacjach, wówczas do pierwszej nanoszonej warstwy dodaje się materiał magnetyczny, po czym nanosi się tę warstwę w sposób nieciągły, na przykład w postaci kodu kreskowego.

Drugą warstwę umieszcza się na całej powierzchni nad warstwą pierwszą, przy czym jej skład zapewnia optymalną przyczepność pomiędzy materiałem dokumentu i dalszymi nanoszonymi warstwami wyróżniającymi, na przykład hologramem. Także i w tym przypadku element zabezpieczający ma korzystnie postać paska, jednak może on mieć również dowolny inny zarys.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia dokument z zabezpieczeniem w postaci elementu zabezpieczającego według wynalazku, fig. 2 - element zabezpieczający według wynalazku w widoku z góry, fig. 3 do 5 - warianty struktury warstwowej elementu zabezpieczającego w przekroju wzdłuż linii A-A, fig. 6 do 11 - rozmieszczenie pisma negatywowego i kodu względem siebie w schematycznym wi188 250 doku z góry, fig. 12 - dokument z zabezpieczeniem w postaci wariantu elementu zabezpieczającego według wynalazku, oraz fig. 13 - dokument z fig. 12 w przekroju wzdłuż linii A-A.

Na fig. 1 przedstawiony jest dokument 1, według wynalazku, jak banknot, w którym osadzony jest element zabezpieczający 2 w postaci tak zwanej okienkowej nici zabezpieczającej. Przy tym nić zabezpieczająca 2 jest jak gdyby wplatana w czasie produkcji papieru do masy papierniczej, dzięki czemu występuje ona w regularnych odstępach bezpośrednio na powierzchni dokumentu, co zaznaczono za pomocą zakreskowanych bloczków. Alternatywnie jest jednak także możliwe całkowite osadzenie nici w papierze albo takie połączenie jej z materiałem dokumentu, aby była ona widoczna na całej powierzchni.

Na fig. 2 przedstawiony jest w zasadzie zewnętrzny wygląd elementu zabezpieczającego 2. Obserwator elementu zabezpieczającego 2 widzi tylko warstwę nieprzezroczystą 3, która w określonych obszarach ma wybrania 4, czyli pismo negatywowe. Kod magnetyczny 20 jest zasłonięty warstwą nieprzezroczystą 3 i stąd nie daje się on zlokalizować bez dodatkowego środka pomocniczego. Musi być on umieszczony jednak w obszarze elementu 2, w którym nie znajduje się pismo negatywowe 4, aby nie wpływać niekorzystnie na efekt optyczny pisma negatywowego 4.

Zarys w obszarze 6 pokazuje, że kod magnetyczny 20 jest w tym przypadku usytuowany równolegle do wybrań 4. Zarówno kod 20, jak i wybrania zajmują około połowy szerokości nici.

Kod 20 składa się z obszarów magnetycznych 5 i obszarów niemagnetycznych 15 i może być umieszczony wielokrotnie na elemencie zabezpieczającym 2. Kod 20 powtarza się korzystnie postępując wzdłuż elementu 2.

Na fig. 3 nić jest przedstawiona w przekroju wzdłuż linii A-A. Kod magnetyczny 20 i warstwa nieprzezroczysta 3 z wybraniami 4 są umieszczone na co najmniej jednym prześwitującym materiale 7 z tworzywa sztucznego. W przypadku nici, osadzonej w materiale dokumentu, chodzi zwykle o folię z tworzywa sztucznego, która ma korzystnie grubość od około 10 do 20 pm. W przypadku elementu zabezpieczającego, umieszczonego na powierzchni dokumentu, korzystne może być zastosowanie jako tworzywa sztucznego cienkiej warstwy lakieru. W tym przypadku zaleca się przygotowanie struktury warstwowej na oddzielnej folii, a następnie przeniesienie jej na dokument. Może to być korzystne zwłaszcza wówczas, gdy element zabezpieczający ma dodatkowo strukturę dyfrakcyjną w postaci struktury reliefowej, wytłoczonej w materiale tworzywa sztucznego. Materiał tworzywa sztucznego może mieć także inne cechy związane z odpowiednim zabezpieczeniem technicznym, takie jak na przykład zabarwienie z pomocą farb lazurujących i ewentualnie substancji luminescencyjnych.

W obszarze brzegowym materiału 7 tworzywa sztucznego jest umieszczony kod magnetyczny 20, przedstawiony tu w postaci obszaru magnetycznego 5. Aby materiał magnetyczny 5 uczynić niewidocznym po obu stronach nici 2, pod kodem 20 można umieścić kolejną warstwę nieprzezroczystą 8. Warstwa 8 może mieć postać paska na całej długości elementu zabezpieczającego 2 albo może być umieszczona tylko w obszarach 5 kodu 20, zakrytych materiałem magnetycznym. Warstwa nieprzezroczysta 8 jest korzystnie z tego samego materiału, co warstwa nieprzezroczysta 3 względnie ma co najmniej ten sam odcień, co nieprzezroczysta warstwa 3. Może się ona jednak składać z materiału, który kontrastuje pod względem barwy z warstwą nieprzezroczystą 3.

Nad kodem 20 jest umieszczona warstwa nieprzezroczysta 3, która zakrywa nie tylko kod 20, lecz także pozostałe obszary warstwy 7 z tworzywa sztucznego, i tylko miejscami jest przerwana w postaci znaków negatywowych 4.

Taką nić 2 można wytwarzać w bardzo prosty i opłacalny sposób. W pierwszym etapie zadrukowuje się materiał tworzywa sztucznego 7 z dolną warstwą nieprzezroczystą 8, a następnie, w jednym lub dwóch następujących po sobie procesach drukowania, nanosi się warstwę magnetyczną 5 i jednocześnie w obszarze ostatniego znaku 4 warstwę rozpuszczalnej farby. W dalszym etapie na cały materiał nici naparowuje się warstwę nieprzezroczystą 3, korzystnie aluminium. W ostatnim etapie rozpuszcza się rozpuszczalną farbę drukarską w obszarze znaków 4 za pomocą odpowiedniego rozpuszczalnika i w ten sposób usuwa w tych obszarach metal, przez co powstają znaki negatywowe 4.

188 250

Alternatywnie jest także możliwe wykonanie nieprzezroczystej warstwy 3 w postaci warstwy drukowanej, w której w czasie procesu drukowania wybiera się znaki 4, przy czym stosuje się tu korzystnie farbę drukarską zawierającą pigment metaliczny.

Na fig. 4 przedstawiona jest alternatywna struktura warstwy, wynikająca z przekroju wzdłuż linii A-A na fig. 2 według wynalazku. W tym przypadku kod 20 względnie materiał magnetyczny 5 i warstwa nieprzezroczysta 3 z negatywowymi znakami 4 są umieszczone na różnych powierzchniach materiału 7 z tworzywa sztucznego. Także i w tym przypadku kod magnetyczny jest zakryty obustronnie przez nieprzezroczyste warstwy 3 względnie 8. Z nieprzezroczystej warstwy 8 można zrezygnować, gdy dla magnetycznych obszarów kodu 20 względnie magnetycznych obszarów 5 kodu 20 stosuje się magnetyczny materiał na bazie żelaza, który w przeciwieństwie do zwykle stosowanych ciemnych materiałów magnetycznych ma jasne zabarwienie własne.

Na fig. 5 przedstawiony jest dalszy wariant struktury warstwowej elementu zabezpieczającego z fig. 2. W tym przypadku materiał tworzywa sztucznego 7 wyposaża się w pierwszym etapie w półprzeźroczystą warstwę metalu 9, którą wytwarza się albo za pomocą rastrowego nanoszenia nieprzezroczystej warstwy metalu albo jednak przez naparowanie bardzo cienkiej, ciągłej warstwy metalu. Na tę warstwę nanosi się kod magnetyczny 20, który następnie zakrywa się nieprzezroczystą, korzystnie czarną farbą drukarską 3, i jednocześnie wytwarza znaki negatywowe 4. Aby nadać tej nici jaśniejszy wygląd, w ostatnim etapie przewiduje się ponownie półprzeźroczystą warstwę metalu 10 na całej warstwowej strukturze elementu. Dzięki półprzezroczystości warstw 9 i 10 wybrania 4 w świetle przechodzącym pozostają widoczne zarówno przedtem, jak i potem.

Na tle tych głównych możliwości struktury nici jest teraz także możliwe rozmieszczenie wybrań 4 i kodu magnetycznego 20 w innym układzie geometrycznym albo połączenie ich z dalszą cechą do kontroli wizualnej i/lub do odczytu maszynowego, aby jeszcze bardziej zwiększyć ochronę przed fałszerstwem. Tego rodzaju warianty są przedstawione schematycznie na fig. 6 do 11 w widoku z góry. Celem lepszego poglądu pokazuje się tu tylko kod 20 oraz wybrania 4 w swoim położeniu względnym względem siebie na nici, przy czym nie pokazano warstwy nieprzezroczystej oraz dalszych możliwie istniejących warstw.

Wariant pierwszy przedstawiono na fig. 6 i 11. Na fig. 6 kod 20 rozciąga się na całej szerokości nici. Składa się on z obszarów 5, które są wyposażone w materiał magnetyczny, i wolnych od warstwy magnetycznej obszarów 15. W szczególnym rozwiązaniu wynalazku kod 20 składa się z rejestrów jednobitowych o jednakowej wielkości, które albo się wypełnia materiałem magnetycznym (na przykład dwójkowa jedynka”) albo nie wypełnia (na przykład dwójkowe „zero”). Według wynalazku wolne od warstwy magnetycznej obszary 15 kodu 20 wykorzystuje się do umieszczenia wybrań 4 widocznych przy transmisji. W ten sposób na jednej nici można przewidzieć wspólnie pismo negatywowe 4 i kod magnetyczny 20 bez wzajemnego niekorzystnego oddziaływania na siebie. Stąd wybrania 4 mogą, tak jak w przypadku nici, które mają tylko jedno pismo negatywowe, być umieszczone w środku nici i wytwarzane w zwykłych wielkościach. Ma to po pierwsze te zaletę, że można dobrać wybrania 4 o takiej wielkości, że są one dobrze widoczne gołym okiem, co jest korzystne zwłaszcza w przypadku nici zabezpieczających o szerokości od 2 do 3 mm, które są osadzone w materiale dokumentu. Ponadto nić ma ten sam wygląd zewnętrzny, jak zwykła nić zabezpieczająca z pismem negatywowym. Nic nie pozwala rozpoznać od zewnątrz, że na nici jest jednocześnie umieszczony kod magnetyczny.

Idea według wynalazku polegająca na umieszczeniu wybrań 4 w wolnych od warstw magnetycznych obszarach pośrednich 15 kodu 20 daje się korzystnie zastosować w przypadku kodu, który składa się z segmentów słownych i segmentów rozdzielających, tak jak jest to znane na przykład z europejskiego opisu patentowego nr EP 0 407 550 A1. Ponieważ dla kolejności bitów segmentów rozdzielających wybiera się tylko dwójkowe „zera”, to jest rejestry jednobitowe wolne od warstw magnetycznych, to powstaje stosunkowo duża przestrzeń pośrednia wolna od warstw magnetycznych, w której można bez problemu umieścić wybrania.

Dodatkowe wybrania 16 można oczywiście umieścić w wolnych od warstw magnetycznych obszarach segmentów słownych. Przy tym lepsze zabezpieczenie przed sfałszowaniem

188 250 uzyskuje się wtedy, gdy wybrania 16 mają postać mikroznaków pisma, to jest gdy mają one znacznie mniejszą wielkość niż wybrania 4. Wtedy mikroznaki pisma nie dają się imitować względnie wymaga to znacznych nakładów.

Inny wariant rozwiązania jest przedstawiony na fig. 11. W tym przypadku kod 20 i pismo negatywowe 4 względnie warstwa magnetyczna 5 z leżącymi pomiędzy nimi wybraniami 4 nie są rozmieszczone na całej szerokości nici. W pozostałej części elementu zabezpieczającego znajdują się również wybrania 16, które, jak już opisano, różnią się wielkością od wybrań 4.

Na fig. 7 do 9 przedstawione są rozwiązania, których wspólna koncepcja polega na tym, ze poza kodem magnetycznym i pismem negatywowym zawierają one następną warstwę magnetyczną, zapewniającą dodatkowe zabezpieczenie przed sfałszowaniem. Jak widać na fig. 7, magnetyczne obszary 5 kodu 20 łączy się ze sobą poprzez dalszą warstwę magnetyczną 11. Ta warstwa magnetyczna 11 nie może oczywiście wpływać niekorzystnie na możliwość odczytu kodu 20. Ponieważ czujniki, za pomocą których czyta się kod magnetyczny, wymagają przeważnie mocniejszego sygnału, to materiał magnetyczny 5 kodu 20 musi mieć określoną minimalną grubość. Dla czysto magnetycznego „sprawdzania przejścia” wzdłuż nici 2 byłaby jednak wystarczająca znacznie mniejsza grubość warstwy. Oznacza to, że warstwa magnetyczna 11 musi mieć mniejszą grubość w porównaniu z warstwą magnetyczną 5, tak by czujnik, który powinien odczytać kod 20, nie otrzymywał żadnego sygnału z warstwy magnetycznej 11.

Ten wzór magnetyczny można wytwarzać także w prosty sposób, zadrukowując najpierw folię 7 paskiem magnetycznym o grubości warstwy magnetycznej 11, a następnie w drugim procesie drukowania nanosząc w obszarach 5 warstwę magnetyczną, której grubość odpowiada właśnie różnicy pomiędzy grubością warstwy magnetycznej 11 i warstwy wymaganej dla kodu 20.

W ten sposób można sprawdzać albo tylko istnienie materiału magnetycznego na całej długości nici albo kod magnetyczny albo jedno i drugie.

Możliwe jest również wykonanie warstwy magnetycznej 11 z innego materiału magnetycznego i sprawdzenie obok kodu 20 istnienia specyficznych właściwości fizycznych tej drugiej warstwy magnetycznej 11.

Na fig. 8 przedstawione jest kolejne rozwiązanie wynalazku. W tym przypadku druga warstwa magnetyczna 12 jest również nałożona w postaci kodu, identycznego z kodem 20. W niniejszym przykładzie ten drugi kod jest nałożony równolegle do kodu pierwszego, a pomiędzy nimi znajdują się wybrania 4. Kody mogą być przy tym umieszczone symetrycznie albo asymetrycznie względem wybrań 4. Kody można jednak rozmieścić na elemencie także w innym układzie, przy czym należy jednak mieć na uwadze, aby pismo negatywowe 4 nie było zakryte.

Dzięki podwójnemu kodowi jest możliwe przeprowadzenie badania koincydencyjnego, w którym odczytuje się kody niezależnie od siebie, a na koniec sprawdza się ich zgodność.

Jak widać na fig. 9, druga warstwa magnetyczna 13 ma również postać kodu. Jednak chodzi przy tym o negatywowe odwzorowanie pierwszego kodu 20. Oba kody są nałożone równolegle i dokładnie na luki względem siebie, dzięki czemu przy badaniu wzdłuż nici pojawia się ciągły sygnał magnetyczny.

Oczywiście także i w przypadku opisanych tu wariantów rozwiązań pomiędzy obszarami magnetycznymi 5, 12, 13 można umieścić wybrania w postaci znaków o dowolnej wielkości. Warianty opisane w odniesieniu do fig. 7 do 9 można oczywiście zastosować również do pozostałych przykładów wykonania, uwidocznionych na przykład na fig. 6 albo 10.

Jak widać na fig. 10, element zabezpieczający może być podzielony na obszary częściowe, w tym przypadku na obszary częściowe I, II, III. W poszczególnych obszarach częściowych znajduje się co najmniej jednokrotny pełny kod 20 i ciąg pisma negatywowego 4. Są one umieszczone równolegle względem siebie. W obszarze częściowym II zmienia się jednak układ pisma negatywowego 4 i kodu 20 w stosunku do układu w obszarze częściowym I. W niniejszym przypadku chodzi o obrót o 180°. Byłoby jednak możliwe rozmieszczenie obszarów częściowych w innych orientacjach względem siebie. W przypadku szerszych elementów zabezpieczających obszary częściowe mogłyby być na przykład pod względem swojej struktury wewnętrznej identyczne, zaś zmianie ulegałaby jedynie orientacja obszarów częściowych względem siebie, na przykład ich ustawienie pod różnymi kątami.

188 250

Im częstsza zmiana i im bardziej złożone układy, tym trudniejsze jest imitowanie nici przez potencjalnych fałszerzy.

Na fig. 12 i 13 przedstawione są dalsze przykłady wykonania dokumentu według wynalazku z elementem zabezpieczającym względnie elementu zabezpieczającego według wynalazku. Na fig. 12 przedstawiony jest dokument 1 w widoku z góry, na powierzchni którego jest umieszczony element zabezpieczający 25. Ten element zabezpieczający 25 ma optycznie zmienną strukturę, która przy zmianie kąta patrzenia wywołuje zmianę wrażenia barwnego przedstawionej informacji i ewentualnie pozwala na odczytanie innej informacji. W pokazanym przykładzie chodzi o wytłoczoną strukturę dyfrakcyjną, która jest połączona z warstwą metalu, dzięki czemu informacja przechowywana w strukturze dyfrakcyjnej staje się w odbiciu widoczna dla obserwatora.

Na fig. 13 przedstawiono przekrój wzdłuz linii A-A, który uwidocznia warstwową strukturę elementu zabezpieczającego 25. Dokument 1 jest pokryty warstwą lakieru 27, naniesioną w postaci kodu, na przykładu kodu kreskowego. Ta warstwa lakieru zawiera pigmenty magnetyczne, które można wykrywać maszynowo. Na kodzie magnetycznym jest umieszczona na całej powierzchni następna warstwa lakieru 28, która nie zawiera żadnych pigmentów magnetycznych i służy przede wszystkim do wyrównania nierówności powierzchni dokumentu 1 i zapewnienia dobrej przyczepności do dalszych warstw. Na warstwie lakieru 28 znajduje się warstwa kleju 29, która składa się na przykład z lakieru albo kleju termotopliwego. Do tej warstwy kleju 29 przylega warstwa metalu 30, której powierzchnia ma strukturę reliefową, stanowiącą strukturę dyfrakcyjną. Warstwa metalu 30 zawiera wybrania 31 w postaci znaków, wzorów lub temu podobnych, które stanowią dodatkową, wizualnie widoczną informację. Na warstwie metalu jest wreszcie umieszczona kolejna warstwa lakieru 32. Warstwa ta może składać się z dowolnego materiału, na przykład z polimerów utwardzanych pod działaniem promieni UV albo polimerów inicjowanych przez promieniowanie UV albo z materiałów termoplastycznych.

Warstwę lakieru 32, warstwę metalu 30 oraz warstwę kleju 29 przygotowuje się korzystnie na oddzielnej warstwie nośnikowej, a następnie po naniesieniu warstw lakieru 27 i 28 łączy się ją z materiałem dokumentu 1. Materiał nośnikowy zdziera się następnie z warstwy lakieru 32.

Ponieważ warstwę magnetyczną 27 zadrukowuje się zazwyczaj przy użyciu dowolnej techniki drukowania, to jest możliwe w bardzo prosty sposób nanoszenie kodu magnetycznego w obszarach elementu zabezpieczającego 25, w których nie ma wybrań 31. Do drugiej warstwy lakieru 28 można wprowadzić dalsze dodatki, jak na przykład pigmenty barwne, pigmenty luminescencyjne albo pigmenty dające dodatkowy efekt względnie połysk.

Elementy zabezpieczające według wynalazku można stosować korzystnie nie tylko w banknotach, lecz także na dowolnych innych dokumentach, takich jak na przykład czeki, dowody osobiste lub temu podobne.

Zamiast struktury dyfrakcyjnej składającej się z warstwy lakieru, warstwy metalu i warstwy kleju możliwe jest także stosowanie innych optycznie zmiennych warstw, takich jak na przykład struktur z warstwami interferencyjnymi, farb drukarskich z pigmentami warstw interfferencyjnych albo pigmentów ciekłokrystalicznych, i temu podobnych.

Przy stosowaniu prześwitujących, zmiennych optycznie warstw, jak na przykład określone pigmenty warstw interferencyjnych, celowe jest zabarwienie warstwy lakieru 28 na czarno, ponieważ poprawia jaskrawość zmiennej optycznie warstwy. Kod magnetyczny, który stanowi tu warstwę 27, nadaje się zarówno przedtem, jak i potem, do odczytu maszynowego poprzez te warstwy.

188 250

Φ I ® I ® )!

/ A Β C 1	ffl Ϊ1 ła Β on	ABC (
(ΚΙϋίΙΒΒ Ul	d g v	HHlilEI R (
5 .	T i

FIG. 10

17 L
] A BC	1 A B C	A	B<7
ii!·® II -	nc hmSIW	1	Δ B(

FIG η

FIC 12

FIG 13

188 250

ί.

BC

ABC i

FIG.8

ABC

B C ABC

FIG.9

188 250

FIG.A

5

FIG.5

100

BC

		1¹⁰⁰
		100

μ-20

FIG.6

188 250

15 5 A—Η

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz Cena 4,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Element zabezpieczający dla dokumentu, takiego jak banknot, dowód osobisty lub temu podobne, który składa się z co najmniej prześwitującej warstwy tworzywa sztucznego, zawierającej warstwę nieprzezroczystą z widocznymi przy transmisji wybraniami oraz warstwę magnetyczną, umieszczoną pod warstwą nieprzezroczystą, znamienny tym, że umieszczona pod warstwą nieprzezroczystą (3) warstwa magnetyczna (5, 27) ma postać usytuowanych w odstępach względem siebie obszarów magnetycznych, które tworzą kod (20), zaś wybrania (4,14,16,17,31) są rozmieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obszarach elementu.
2. Element zabezpieczający według zastrz. 1, znamienny tym, ze wybrania (4, 16) są umieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obszarach pośrednich (15) kodu (20).
3. Element zabezpieczający według zastrz. 2, znamienny tym, ze kod (20) składa się z segmentów słownych i segmentów rozdzielających, przy czym segmenty rozdzielające składają się z obszarów wolnych od warstw magnetycznych, zaś wybrania (4,16) są rozmieszczone co najmniej w tych wolnych od warstw magnetycznych segmentach rozdzielających.
4. Element zabezpieczający według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że kod (20) rozciąga się jedynie na części elementu zabezpieczającego.
5. Element zabezpieczający według zastrz. 4, znamienny tym, że w obszarze wolnym od kodu (20) są również rozmieszczone wybrania (17).
6. Element zabezpieczający według zastrz. 1, znamienny tym, że ma postać paska, na którego całej szerokości rozciągają się obszary warstw magnetycznych (5).
7. Element zabezpieczający według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera drugą warstwę magnetyczną (11, 12, 13), która jest tak usytuowana, że widoczne przy transmisji wybrania (4) pozostają wolne.
8. Element zabezpieczający według zastrz. 7, znamienny tym, że obszary magnetyczne (5) kodu (20) są pokryte materiałem magnetycznym o określonej grubości oraz są połączone ze sobą poprzez drugą warstwę magnetyczną (11), przy czym ta druga warstwa magnetyczna (11) ma mniejszą grubość, nie zakłócającą maszynowego odczytu kodu (20).
9. Element zabezpieczający według zastrz. 7, znamienny tym, że druga warstwa magnetyczna (11) także stanowi kod (12) identyczny z pierwszym kodem (20).
10. Element zabezpieczający według zastrz. 9, znamienny tym, że kody (12, 20) są rozmieszczone równolegle względem siebie, zaś pomiędzy nimi znajdują się wybrania (4) do odczytu przy transmisji.
11. Element zabezpieczający według zastrz. 10, znamienny tym, że kody (12, 20) są rozmieszczone asymetrycznie względem wybrań (4).
12. Element zabezpieczający według zastrz. 7, znamienny tym, że druga warstwa magnetyczna także stanowi kod (13), będący negatywowym odwzorowaniem pierwszego kodu (20), przy czym kody są rozmieszczone równolegle względem siebie.
13. Element zabezpieczający według zastrz. 12, znamienny tym, że wybrania (4) są umieszczone pomiędzy obydwoma kodami (13, 20).
14. Element zabezpieczający według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że zawiera drugą informację w postaci wybrań w warstwie nieprzezroczystej, różniących się wielkością od pierwszych wybrań.
15. Element zabezpieczający według zastrz. 1, znamienny tym, że jest podzielony na co najmniej dwa obszary częściowe (I, II, III), przy czym w każdym obszarze częściowym (I, II, III) kod (20) i wybrania (4) są rozmieszczone równolegle względem siebie, zaś obszary częściowe (I, II, III) są ustawione w różnych orientacjach względem siebie.
16. Element zabezpieczający według zastrz. 1, znamienny tym, że warstwa nieprzezroczysta (3) i kod (20) są umieszczone na różnych powierzchniach warstwy (7) tworzywa

188 250 sztucznego, przy czym wybrania (4) w warstwie nieprzezroczystej (3) są tak rozmieszczone, ze są widoczne przy transmisji.
17. Element zabezpieczający według zastrz. 16, znamienny tym, ze warstwa magnetyczna (5) jest zakryta warstwą nieprzezroczystą (8).
18. Element zabezpieczający według zastrz. 16 albo 17, znamienny tym, ze obszary magnetyczne (5) kodu (20) są pokryte zelazem magnetycznym.
19 Element zabezpieceająey zdstrg . 1, znamiznny tym, że marztwę nieprzezroczysta (3) stanowi napa-owene warstwa metalu względnie farba d-uka-ske zawiz-ająya pigment metaliczny.
20. Element zabezpieczający według zaslm 1, znamienny tym, Ze warstwa nieprzezroczysta jest czarną farbą drukarską, przy czym warstwa nieprzezroczysta (3) i kod (20) są pokryte, co najmniej na stronie odwrotnej względem warstwy (7) tworzywa sztucznego (7), pół0-neź-oczystą warstwą metaliczną (10).
21. Element zaCezoizynający według zast-n. 1, znamienny tym, ze warstwa (7) tworzywa sztucznego ma na jednej ze swoich oowiz-zchni strukturę dyfrakcyjną w postaci reliefu.
22. Element zabezpizyząjąyy według zisZ-z. 1, znamienny tym, Ze ma postać nici względnie paska
23. Element zabezoizcnąjący według zastrz. 22, znamienny tym, ze kod jest umieszczony w obszarze brzegowym wzdłuZ nici względnie paska.
24. Element zabezpieczający według zastrz. 1, znamienny tym, Ze warstwę tworzywa sztucznego stanowi warstwa lakieru ze strukturą reliefową, która ma postać struktury dyfrakcyjnej i stanowi kombinację z warstwą refleksyjną (30), przy czym warstwa tworzywa sztucznego i warstwa refleksyjna stanowią wspólnie zmienną optycznie warstwę (32).
25. Element zabezpieczający według zaslrz. 24, znamienny tym, ze warstwa refleksyjna (30) ma wyC-ania (31) w postaci znaków, wzorów i temu podobnych, które są tak rozmizszcnonz, ze znajdują się w wolnych od warstwy magnetycznej obszarach pośrednich.
26. Element zabezpieczający według zastrz. 24 albo 25, znamienny tym, ze pomiędzy warstwą magnetyczną (27) i zmienną optycznie warstwą (32) na całej powierzchni jest umieszczona następna warstwa lakieru (28).
27. Element zabezpieczający według zisZ-z. 26, znamienny tym, ze następna warstwa lakieru (28) jesz zabarwiona, korzystnie na czarno, i/lub zawiera inne cechy identyfikacyjne, jak pigmenty fluorescencyjne lub temu podobne.
28. Dokument, taki jak banknot lub dowód osobisty, znamienny tym, ze jest zaopatrzony w element zabezpieczający (2, 25), który składa się z co najmniej prześwitującej warstwy tworzywa sztucznego (7, 32), zawierającej warstwę nieorzezroyzystą (3) z widocznymi przy transmisji wybraniami (4,14,16,17, 31) oraz warstwę magnetyczną (5, 27), umieszczoną pod warstwą niep-zez-oyzystą (3), przy czym warstwa magnetyczna (5, 27) ma postać usytuowanych w odstępach względem siebie obszarów magnetycznych, które tworzą kod (20), zaś wybrania (4, 14, 16, 17, 31) są rozmieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obszarach elementu.
29. Dokument według zasZrz. 28, znamienny tym, Ze wybrania (4, 16) są umieszczone w wolnych od warstw magnetycznych obszarach pośrednich (15) kodu (20).
30. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, ze kod (20) składa się z segmentów słownych i segmentów rozdzielających, przy czym segmenty rozdzielające składają się z obszarów wolnych od warstw magnetycznych, zaś wybrania (4, 16) są rozmieszczone co najmniej w tych wolnych od warstw magnetycznych segmentach rozdzielających.
31. Dokument według nasZrz. 29 albo 30, znamienny tym, ze kod (20) rozciąga się jedynie na części elementu zabezpieczającego (2).
32. Dokument według zastra. 31, znamienny tym, Ze w obszarze wolnym od kodu (20) są równieZ rozmieszczone wybrania (17).
33. Dokument według zasZrz. 28, znamienny tym, ze element zabezpieczający (2) ma postać paska, na którego całej szerokości rozciągają się obszary warstw magnetycznych (5).

188 250
34. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że element zabezpieczający (2) zawiera drugą warstwę magnetyczną (11, 12, 13), która jest tak usytuowana, że widoczne przy transmisji wybrania (4) pozostają wolne.
35. Dokument według zastrz. 34, znamienny tym, że obszary magnetyczne (5) kodu (20) są pokryte materiałem magnetycznym o określonej grubości oraz są połączone ze sobą poprzez drugą warstwę magnetyczną (11), przy czym ta druga warstwa magnetyczna (11) ma mniejszą grubość, nie zakłócającą maszynowego odczytu kodu (20).
36. Dokument według zastrz. 34, znamienny tym, że druga warstwa magnetyczna (11) także stanowi kod (12), identyczny z pierwszym kodem (20).
37. Dokument według zastrz. 36, znamienny tym, że kody (12, 20) są rozmieszczone równolegle względem siebie, zaś pomiędzy nimi znajdują się wybrania (4) do odczytu przy transmisji.
38. Dokument według zastrz. 37, znamienny tym, że kody (12, 20) są rozmieszczone asymetrycznie względem wybrań (4).
39. Dokument według zastrz. 34, znamienny tym, że druga warstwa magnetyczna także stanowi kod (13), będący negatywowym odwzorowaniem pierwszego kodu (20), przy czym kody są rozmieszczone równolegle względem siebie.
40. Dokument według zastrz. 39, znamienny tym, że wybrania (4) są umieszczone pomiędzy obydwoma kodami (13, 20).
41. Dokument według zastrz. 29 albo 30, znamienny tym, ze element zabezpieczający (2) zawiera drugą informację w postaci wybrań w warstwie nieprzezroczystej, różniących się wielkością od pierwszych wybrań.
42. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że element zabezpieczający (2) jest podzielony na co najmniej dwa obszary częściowe (I, II, III), przy czym w każdym obszarze częściowym (I, II, III) kod (20) i wybrania (4) są rozmieszczone równolegle względem siebie, zaś obszary częściowe (I, II, III) są ustawione w różnych orientacjach względem siebie.
43. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że warstwa nieprzezroczysta (3) i kod (20) są umieszczone na różnych powierzchniach warstwy (7) tworzywa sztucznego, przy czym wybrania (4) w warstwie nieprzezroczystej (3) są tak rozmieszczone, że są widoczne przy transmisji.
44. Dokument według zastrz. 43, znamienny tym, ze warstwa magnetyczna (5) jest zakryta warstwą nieprzezroczystą (8).
45. Dokument według zastrz. 43 albo 44, znamienny tym, że obszary magnetyczne (5) kodu (20) są pokryte żelazem magnetycznym.
46. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że warstwę nieprzezroczystą (3) stanowi naparowana warstwa metalu względnie farba drukarska zawierająca pigment metaliczny.
47. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że warstwa nieprzezroczysta jest czarną farbą drukarską, przy czym warstwa nieprzezroczysta (3) i kod (20) są pokryte, co najmniej na stronie odwrotnej względem warstwy (7) tworzywa sztucznego (7), półprzeźroczystą warstwą metaliczną (10).
48. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, ze warstwa (7) tworzywa sztucznego ma na jednej ze swoich powierzchni strukturę dyfrakcyjną w postaci reliefu.
49. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że element zabezpieczający (2) ma postać nici względnie paska.
50. Dokument według zastrz. 49, znamienny tym, że kod jest umieszczony w obszarze brzegowym wzdłuż nici względnie paska.
51. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że warstwę tworzywa sztucznego stanowi warstwa lakieru ze strukturą reliefową, która ma postać struktury dyfrakcyjnej i stanowi kombinację z warstwą refleksyjną (30), przy czym warstwa tworzywa sztucznego i warstwa refleksyjna stanowią wspólnie zmienną optycznie warstwę (32).
52. Dokument według zastrz. 51, znamienny tym, ze warstwa refleksyjna (30) ma wybrania (31) w postaci znaków, wzorów i temu podobnych, które są tak rozmieszczone, że znajdują się w wolnych od warstwy magnetycznej obszarach pośrednich.

188 250
53. Dokument według zastrz. 51 albo 52, znamienny tym, że pomiędzy warstwą magnetyczną (27) i zmienną optycznie warstwą (32) na całej powierzchni jest umieszczona następna warstwa lakieru (28).
54. Dokument według zastrz. 53, znamienny tym, że następna warstwa lakieru (28) jest zabarwiona, korzystnie na czarno, i/lub zawiera inne cechy identyfikacyjne, jak pigmenty fluorescencyjne lub temu podobne.
55. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że element zabezpieczający (2) jest co najmniej częściowo osadzony w materiale dokumentu.
56. Dokument według zastrz. 28, znamienny tym, że element zabezpieczający (2) jest umieszczony na powierzchni dokumentu bezpieczeństwa (1).