PL188868B1 - Wirnik - Google Patents

Abstract

1. Wirnik do slizgania sie po szynie wy posazonej w kolnierz prowadzacy, majacy pierwsza i druga pólpanewke do objecia kolnierza prowadzacego, znamienny tym, ze pierwsza i druga pólpanewka (12, 14) ulozyskowane sa na jednej osi (20) i sa osiowo unieruchomione, przy czym pierw- sza pólpanewka (12) jest osiowo unieru- chomiona poprzez nakretke (30) nakreco- na na pierwszy koniec osi (20), zas na- kretka (30) jest zabezpieczona w swojej zakreconej pozycji przez sworzen blokady kulkowej (32). Fig. 1 PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest wirnik.

Znany jest wirnik przeznaczony do ślizgania się po szynie wyposażonej w kołnierz prowadzący i mający dwie półpanewki do objęcia kołnierza prowadzącego. Takie wirniki są umieszczane szczególnie przy zabezpieczeniu przed spadkiem jako punkt zderzakowy.

Taki wirnik może być nasadzony w prawidłowy sposób tylko przy końcu szyny. Z DE-B-27 36 037 znany jest wirnik, który jest prowadzony w otworze szyny o profilu C. Wirnik ma do tego boczne wypusty, które chwytają wokół krawędzie otworu profilu C. Aby wirnik

188 868 można umieścić w dowolnym miejscu wzdłuż szyny-profilu C, wykonane są, leżące po jednej stronie, wewnętrzne odchylne wypusty.

Wirnik do ślizgania się po szynie wyposażonej w kołnierz prowadzący, mający pierwszą i drugą półpanewkę do objęcia kołnierza prowadzącego, według wynalazku charakteryzuje się tym, że pierwsza i druga półpanewka ułożyskowane są na jednej osi i są osiowo unieruchomione, przy czym pierwsza półpanewka jest osiowo unieruchomiona poprzez nakrętkę nakręconą na pierwszy koniec osi, zaś nakrętka jest zabezpieczona w swojej zakręconej pozycji przez sworzeń blokady kulkowej.

Sworzeń blokady kulkowej włącza ustalacz w pozycji wewnętrznej i zewnętrznej, przy czym pierwsza półpanewka w wewnętrznej pozycji jest osiowo unieruchomiona, podczas gdy w zewnętrznej pozycji może być ona tak dalece osiowo przesunięta, że wirnik może zostać zdjęty z szyn)..

Sworzeń blokady kulkowej jest uwolniony poprzez wciśnięcie przycisku, przy czym przycisk ma kolorowy wskaźnik, który jest zabezpieczony tylko w zaryglowanym stanie sworznia blokady kulkowej.

Oś ma odcinek mimośrodu, na którym ułożyskowana jest dźwignia unieruchamiania tak, że oś jest obrotowa w dwóch pozycjach, przy czym w jednej pozycji odcinek mimośrodu jest odchylony do szyny, a dźwignia unieruchamiania dopuszcza ślizganie wirnika tylko w kierunku wzdłuż szyny i że druga półpanewka w obydwu pozycjach jest sprzęgnięta tuleją obrotowo złączoną z osią.

Pierwsza i druga półpanewka są ułożyskowane na osi przez osadzone tuleje łożyskowe i sprzęgnięcie drugiej półpanewki i tulei jest osiągnięte przez to, że druga półpanewka jest przesunięta o określony odcinek wzdłuż osi i że tuleja i drugą tuleja łożyska mają kształtowe wzajemnie chwytające się wypusty i rowki, których wysokość jest wyregulowana z osiową przesuwnością drugiej tulei łożyska.

Druga tuleja łożyska jest zabezpieczona przez sworzeń blokady kulkowej w jej sprzęgniętym położeniu z tuleją łożyska.

Pierwsza półpanewka włącza ustalacz w obydwu pozycjach rozłącznych na osi tak, że jest ona tylko obrócona po pokonaniu oporu na.osi jest przesunięta w osiowym kierunku, jednak między otwartym i zamkniętym położeniem wirnika.

Na nakrętce jest umocowany pręt przedłużający, który jest wyposażony w mechanikę do włączania sworznia blokady kulkowej.

Na nakrętce lub pręcie przedłużającym jest umocowana taśma zabezpieczająca.

Nakrętka i tuleja są powleczone szorstkim tworzywem sztucznym i na nich są odwzorowane procesy obsługi.

Wykonanie wirnika według wynalazku z dwoma półpanewkami, które od zewnątrz obejmują kołnierz prowadzący szyny, umożliwia nałożenie wirnika w dowolnym miejscu wzdłuż szyny.

Sworzeń blokady kulkowej włącza ustalacz w wewnętrznej pozycji, w której wirnik jest zamknięty, i w zewnętrznej pozycji, w której nakrętka jest tak dalece odkręcona, że wirnik może zostać otwarty do nałożenia lub zdjęcia z szyny.

Wirnik może być z osią mimośrodową, przy czym przez obrót o 180° osi mimośrodowej, funkcja unieruchomienia wirnika jest włączalna i wyłączalna. Na odcinku mimośrodu w środku osi umieszczona jest dźwignia unieruchamiająca. Przy włączonej funkcji unieruchomienia odcinek mimośrodu jest odwrócony do szyny tak, że dźwignia unieruchamiająca dopuszcza tylko ruch wirnika w kierunku wzdłuż szyny i blokuje w kierunku przeciwnym. Przy wyłączonej funkcji unieruchomienia odcinek mimośrodu jest odwrócony od szyny tak, że dźwignia unieruchamiającą nie styka się z szyną i z tego powodu wirnik może być poruszany w obydwu kierunkach wzdłuż szyny.

Urządzenie ustalające na drugim końcu osi jest wykonane dla obracania osi mimośrodu jako tuleja, która jest połączona obrotowo z osią mimośrodu, jednak osiowo jest trochę przesuwna i w dwóch, wzajemnie przestawionych o 180° położeniach, jest sprzęgana z tuleją łożyska drugiej półpanewki. Za pomocą sworznia blokady kulkowej tuleja jest zabezpieczona w położeniu sprzęgniętym.

188 868

Po uruchomieniu sworznia blokady kulkowej tuleja może zostać trochę przesunięta i wysprzegnietą tak, że teraz może zostać obrócona. Przy obrocie zabiera ze sobą oś mimośrodu. W obróconym o 180° położeniu, tuleja może ponownie sprzęgać się z tuleją łożyska, przy czym potem funkcja unieruchomienia wirnika jest przełączona. Przeważnie oś włącza ustalacz w każdym przestawionym o 180° położeniu obrotu w pierwszej półpanewce. Ponadto jest ułożyskowany sprężysty element dociskowy w otworze poprzecznym osi i wchodzi on w osiowe rowki podłużne, które są przewidziane na wewnętrznej stronie tulei diametralnie przeciwległe. Przez to jest udaremniony wolny obrót pierwszej półpanewki na osi.

Przyciski uruchamiania lub wyzwalacza sworznia blokady kulkowej dla nakrętki i tulei mogą być wyposażone w kolorowy, np. zielony pierścień, który dopiero przy wyskakiwaniu przycisku jest widoczny i dzięki temu wskazuje zgodne z przepisami zaryglowanie.

Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania uwidoczniono na załączonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wirnik w widoku z kierunkiem rzutowania równolegle do szyny; fig. 2 - wirnik w widoku z kierunkiem rzutowania w swojej osi; fig. 3 - wirnik w widoku z kierunkiem rzutowania prostopadle do szyny i prostopadle do swojej osi; fig. 4 - stronę wewnętrzną jednej z dwóch półpanewek; fig. 5 - pierwszy koniec osi w przekroju; fig. 6 - drugi koniec osi w przekroju i fig. 7 - formę wykonania wirnika, przy której na nakrętce, która nakręcona jest na pierwszy koniec osi, zamocowane jest przedłużenie.

Wirnik 10 ma pierwszą półpanewkę 12 i drugą półpanewkę 14, które są ułożyskowane za pomocą osadzonej pierwszej, względnie drugiej tulei łożyska 16,18 na osi mimośrodu 20, która na fig. 1 do 3 nie jest widoczna. Półpanewki 12, 14 ujmują wokół kołnierz prowadzący 24 szyny 26. W celu zmniejszenia tarcia są wstawione w rowki wewnętrzne przy zewnętrznych końcach półpanewek 12,14 wkładki PTFE 27, które są po zużyciu łatwo wymienne (fig. 1 i 4).

W środku osi mimośrodu 20 znajduje się odcinek mimośrodu, na którym jest ułożyskowana dźwignia unieruchamiająca 22.

Pierwsza tuleja łożyska 16 z osadzoną pierwszą półpanewką 12 jest unieruchomiona przez moletowaną nakrętkę kołpakową 30 na pierwszym końcu osi mimośrodu 20. Przez częściowe odkręcenie nakrętki kołpakowej 30 może być powiększona odległość między pierwszą półpanewką 12 a drugą półpanewką 14 tak dalece, że wirnik 10 może być zdjęty z szyny 26 lub na nią nałożony.

W centralnym otworze nakrętki kołpakowej 30 jest wkręcony sworzeń blokady kulkowej 32, który jest wpuszczony w osiowy otwór na pierwszej końcówce osi mimośrodu 20. W tym otworze znajdują się w odstępie rowki pierścieniowe wewnętrzne 34, 36, w których kulki 38 sworznia blokady kulkowej 32 włączają ustalacz, przez co nakrętka kołpakowa 20 jest ryglowana w wewnętrznej zakręconej pozycji, względnie w zewnętrznej, częściowo odkręconej pozycji.

Przez zadziałanie przycisku 40 sworznia blokady kulkowej 32 może być każdorazowo poluzowane zaryglowanie do obrócenia nakrętki kołpakowej 30.

Na drugim końcu osi mimośrodu 20 jest moletowana tuleja 42, która unieruchamia drugą tuleję łożyska 18 z osadzoną drugą półpanewką 14 na osi mimośrodu 20. Małe wkręty ustalające 44 są wkręcone na drugim końcu mimośrodu 20 promieniowo w osi mimośrodu 20 i wystają o odpowiednią grubość ścianki tulei 42. Z produkcyjno-technicznych powodów celowym jest wykonać na drugim końcu osi mimośrodu 20 ten sam gwint jak na pierwszym końcu, przy czym ten na drugim końcu jest jednak zakryty przez tuleję gwintowaną 54. Małe wkręty ustalające 4 przechodzą przez tuleję gwintowaną 54. Od osi mimośrodu 20 lub tulei gwintowanej 54 obydwa promieniowo wystające końce małych wkrętów ustalających 44 sięgają do otworów wzdłużnych 46 tulei 42, przez co tuleja 42 jest złączona obrotowo z osią mimośrodu 20 i w ograniczonym wymiarze jest przesuwalna osiowo na osi mimośrodu 20. Tuleja 42 jest sprzęgana w dwie, przesunięte o 180° pozycje z drugą tuleją łożyska 18, do tego tuleja 42 i druga tuleja łożyska 18 mają dopasowane jedno do drugiego prostokątne wypusty i rowki 48, 50. Wysokość wypustów i rowków 48, 50 jest zgodna z długością otworów wzdłużnych 46 tak, że tuleja 2 w swojej wewnętrznej pozycji końcowej jest sprzęgana obrotowo z drugą tuleją łożyska 18, podczas gdy ona w swojej zewnętrznej pozycji jest rozłączona obrotowo z drugą tuleją łożyska 18. W swojej wewnętrznej pozycji końcowej tuleja 42 jest zabezpieczona przez sworzeń blokady kulkowej 52 (fig. 3) przed osiowym przesunięciem.

188 868

Dopiero po wciśnięciu przycisku sworznia blokady kulkowej 52 tuleja 42 może zostać przesunięta od swojej wewnętrznej pozycji do zewnętrznej pozycji, w której może być obrócona 0 180° razem ze związaną z nią obrotowo osią mimośrodu 20. Potem zostaje ona ponownie sprzęgnięta z zewnętrzną tuleją łożyska 18.

W obydwu wzajemnie przesuniętych o 180° pozycjach oś mimośrodu 20 włącza ustalacz w pierwszej półpanewce 12. W osi mimośrodu 20 znajduje się do tego sprężynowy element dociskowy 60 w otworze poprzecznym 62.

Boczne końcówki elementu dociskowego 60 leżą w osiowych rowkach 64 w powierzchni wewnętrznej pierwszej tulei łożyska 16. Oś mimośrodu 20 może być przez to obrócona dopiero po pokonaniu pewnego oporu, względnie pierwsza półpanewka 12 blokuje przy wolnym obrocie wokół osi mimośrodu 20. Przez długość osiowych rowków 64 ograniczona jest jednocześnie osiowa przesuwność pierwszej półpanewki 12 na osi mimośrodu 20.

Przez obrót o 180° osi mimośrodu 20 może być włączona lub wyłączona funkcja unieruchamiania wirnika 10. Przy włączonej funkcji unieruchomienia ograniczony jest kąt skręcenia dźwigni unieruchamiającej 28 przez zderzak 54 na wewnętrznych końcach tulei łożyska 16, 18. Dzięki temu jest ograniczona siła zahamowania wirnika 10 na szynie 26.

Zewnętrzne strony nakrętki kołpakowej 30 i tulei 42 mogą być powlekane kolorowym szorstkim tworzywem sztucznym, na którym są odbite poszczególne procesy obsługi.

Figura 7 pokazuje formę wykonania wirnika 10, która dla przykładu występuje w przypadkach do zastosowania, w których szyna 26 jest ułożona w pewnej wysokości ponad powierzchnię podstawy użytkownika, że nie jest ona dosięgalna ręką. Przy takiej formie wykonania na nakrętce kołpakowej 30 umocowany jest pręt przedłużający 70. Pręt przedłużający 70 ma na górnym końcu główkę 72, która obejmuje nakrętkę kołpakową 30. W główce 12 sąprzewidziane osiowe otwory wzdłużne 74, w których są kołki poprzeczne 16, które są ułożone promieniowo na nakrętce kołpakowej 30. Pręt przedłużający 70 jest dzięki temu obrotowo sprzęgnięty z nakrętką kołpakową 30, jednak osiowo trochę przesuwny. Przez osiową przesuwność może być uruchomiona główka 40 sworznia blokady kulkowej 32 za pomocą pręta przedłużającego 70 tak, że za pomocą pręta przedłużającego 70 wirnik 10 może być osadzony na szynie 26 1 potem przez uruchomienie główki 40 i zakręcenia nakrętki kołpakowej 30 może zostać zamknięty tak, że wirnik 10 jest zabezpieczony na szynie 26. Pręt przedłużający składa się z wytrzymałego tworzywa sztucznego i ma bezpośrednio za główką 72 przewężenie 78 tak, że główka 12 jest odchylna naprzeciwko trzonu pręta przedłużającego 70.

Nakrętka kołpakowa 30 służy w takiej formie wykonania jednocześnie jako punkt zderzaka, w którym na pręcie przedłużającym 70 jest umocowana taśma zabezpieczająca. Za pomocą pręta przedłużającego 10 może być umocowany wirnik 10 na szynie 26, dla przykładu na wysokości około 7 metrów od powierzchni wyjściowej.

188 868

48,50

Fig. 1

(14)

Fig. 4

188 868

Fig. 3

188 868

16

1//-4^777

62 60 34 33 36

Fig. 5

46

Fig. 6

74 40

74 72

Fig. 7

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Wirnik do ślizgania się po szynie wyposażonej w kołnierz prowadzący, mający pierwszą i drugą półpanewkę do objęcia kołnierza prowadzącego, znamienny tym, że pierwsza i druga półpanewka (12, 14) ułożyskowane są na jednej osi (20) i są osiowo unieruchomione, przy czym pierwsza półpanewka (12) jest osiowo unieruchomiona poprzez nakrętkę (30) nakręconą na pierwszy koniec osi (20), zaś nakrętka (30) jest zabezpieczona w swojej zakręconej pozycji przez sworzeń blokady kulkowej (32).
2. 2. Wirnik według zastrz. 1, znamienny tym, że sworzeń blokady kulkowej (32) włącza ustalacz w pozycji wewnętrznej i zewnętrznej, przy czym pierwsza półpanewka (12) w wewnętrznej pozycji jest osiowo unieruchomiona, podczas gdy w zewnętrznej pozycji może być ona tak dalece osiowo przesunięta, że wirnik może zostać zdjęty z szyny (26).
3. 3. Wirnik według zastrz. 1, znamienny tym, że sworzeń blokady kulkowej (32) jest uwolniony poprzez wciśnięcie przycisku (40), przy czym przycisk (40) ma kolorowy wskaźnik (41), który jest zabezpieczony tylko w zaryglowanym stanie sworznia blokady kulkowej (32).
4. 4. Wirnik według zastrz. 1, znamienny tym, że oś (20) ma odcinek mimośrodu, na którym ułożyskowana jest dźwignia unieruchamiania (22), że oś (20) jest obrotowa w dwóch pozycjach, przy czym w jednej pozycji odcinek mimośrodu jest odchylony do szyny (26), a dźwignia unieruchamiania (22) dopuszcza ślizganie wirnika (10) tylko w kierunku wzdłuż szyny (26) i że drugą półpanewka (14) w obydwu pozycjach jest sprzęgnięta tuleją (42) obrotowo złączoną z osią (20).
5. 5. Wirnik według zastrz. 4, znamienny tym, że pierwsza i druga półpanewka (12, 14) są ułożyskowane na osi (20) przez osadzone tuleje łożyskowe (16, 18) i że sprzęgnięcie drugiej półpanewki (14) i tulei (42) jest osiągnięte przez to, że druga półpanewka (14) jest przesunięta o określony odcinek wzdłuż osi (20) i że tuleja (42) i druga tuleja łożyska (18) mają kształtowe wzajemnie chwytające się wypusty i rowki (48, 50), których wysokość jest wyregulowana z osiową przesuwnością drugiej tulei łożyska (18).
6. 6. Wirnik według zastrz. 5, znamienny tym, że druga tuleja łożyska (18) jest zabezpieczona przez sworzeń blokady kulkowej (52) w jej sprzęgniętym położeniu z tuleją łożyska (18).
7. 7. Wirnik według zastrz. 4, znamienny tym, że pierwsza półpanewka (12) włącza ustalacz w obydwu pozycjach rozłącznych na osi (20) tak, że jest ona tylko obrócona po pokonaniu oporu na osi (20), jest przesunięta w osiowym kierunku jednak między otwartym i zamkniętym położeniem wirnika (18).
8. 8. Wirnik według zastrz. 1, znamienny tym, że na nakrętce (30) jest umocowany pręt przedłużający (70), który jest wyposażony w mechanikę do włączania sworznia blokady kulkowej (32).
9. 9. Wirnik według zastrz. 8, znamienny tym, że na nakrętce (30) lub pręcie przedłużającym (70) jest umocowana taśma zabezpieczająca.
10. 10. Wirnik według zastrz. 1, znamienny tym, że nakrętka (30) i tuleja (42) są powleczone szorstkim tworzywem sztucznym i na nich są odwzorowane procesy obsługi.