PL189376B1 - Sposób wytwarzania poliestroli - Google Patents

Sposób wytwarzania poliestroli

Info

Publication number
PL189376B1
PL189376B1 PL98325802A PL32580298A PL189376B1 PL 189376 B1 PL189376 B1 PL 189376B1 PL 98325802 A PL98325802 A PL 98325802A PL 32580298 A PL32580298 A PL 32580298A PL 189376 B1 PL189376 B1 PL 189376B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
acid
mixture
acids
aliphatic
weight
Prior art date
Application number
PL98325802A
Other languages
English (en)
Other versions
PL325802A1 (en
Inventor
Ryszard Ostrysz
Piotr Penczek
Barbara Szczepankowska
Antoni Poźniak
Małgorzata Dejewska
Józef Czarnecki
Original Assignee
Elana Sa
Inst Chemii Przemyslowej Im Pr
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Elana Sa, Inst Chemii Przemyslowej Im Pr filed Critical Elana Sa
Priority to PL98325802A priority Critical patent/PL189376B1/pl
Publication of PL325802A1 publication Critical patent/PL325802A1/xx
Publication of PL189376B1 publication Critical patent/PL189376B1/pl

Links

Landscapes

  • Polyesters Or Polycarbonates (AREA)
  • Polyurethanes Or Polyureas (AREA)

Abstract

1. Sposób wytwarzania poliestroli przez kondensacje alkoholi wielowodorotleno wych z kwasami wielokarboksylowymi, ich estrami i bezwodnikami, znam ienny tym, ze kondensacji poddaje sie mieszanine oleju roslinnego lub mieszaniny olejów, bezwodnika maleinowego i alkoholu wielowodorotlenowego z aromatycznym kwasem wielokarboksy lowym, jego estrem metylowym lub glikolowym lub bezwodnikiem cyklicznym oraz ewentualnie dodatkowo alifatycznym kwasem dikarboksylowym lub jego estrem dimety lowym lub alifatycznym hydroksykwasem karboksylowym, przy czym stosunek wagowy ilosci bezwodnika maleinowego do ilosci oleju roslinnego wynosi od 0,1:1 do 0,6:1, a kondensacje prowadzi sie w temperaturze 180-220°C. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania poliestroli zawierających reaktywne grupy wodorotlenowe, przeznaczonych zwłaszcza do wyrobu poliuretanów przez reakcję z izocyjanianami.
Znany sposób wytwarzania poliestroli polega na kondensacji kwasu adypinowego z alkoholami wielowodorotlenowymi (Wirpsza Z.: „Poliuretany”, WNT, Warszawa 1991). Inny znany sposób polega na kondensacji z alkoholami wielowodorotlenowymi, zwłaszcza z glikolem dietylenowym, pozostałości podestylacyjnej, powstającej przy wytwarzaniu tereftalanu dimetylowego (opis patentowy polski nr 135 830). Znany jest także sposób polegający na kondensacji alkoholi wielowodorotlenowych z mieszaniną kwasów dikarboksylowych, hydroksykwasów karboksylowych i ich pochodnych, powstającej w wyniku oddestylowania kwasów jednokarboksylowych oraz aldehydów, ketonów i alkoholi z produktów ubocznych utleniania cykloheksanu do cykloheksanonu (opis patentowy polski nr 93248). Inny jeszcze znany sposób polega na transestryfikacji oleju rycynowego alkoholami wodorotlenowymi (opis patentowy NRD nr 155 771).
Wytwarzane znanymi sposobami poliestrole stosuje się w reakcji z izocyjanianami do wyrobu poliuretanów. Wyroby te obejmują przede wszystkim tworzywa piankowe, a także elastomery, lakiery i kleje.
Szeroki asortyment znanych poliestroli, stosowanych w praktyce, wynika stąd, że różnią się one kompleksem właściwości samych poliestroli, jak reaktywność, lepkość w warunkach przetwórstwa i zabarwienie, oraz kompleksem właściwości wyrobów poliuretanowych wytwarzanych z tych poliestroli, jak palność, elastyczność, struktura pianek, odporność na hydrolizę, wielkość skurczu i innych, związanych z rodzajem zastosowania. Z tego względu jakiejkolwiek grupy poliestroli nie można porównywać ze stanem techniki, biorąc pod uwagę jeden konkretny wskaźnik jakościowy.
Celem wynalazku było opracowanie sposobu wytwarzania poliestroli, zawierających w cząsteczce - w odpowiedniej proporcji - długie łańcuchy alifatyczne i segmenty sztywne, przy założeniu, że taka struktura wpłynie korzystnie na istotne elementy kompleksu właściwości produktów.
Stwierdzono, że poliestrole o pożądanym kompleksie właściwości uzyskuje się przez kondensację alkoholi wielowodorotlenowych z kwasami wielokarboksylowymi, ich estrami i bezwodnikami, prowadzoną w taki sposób, że kondensacji poddaje się mieszaninę oleju roślinnego, bezwodnika maleinowego i alkoholu wielowodorotlenowego z aromatycznym kwasem wielokarboksylowym, jego estrem metylowym lub glikolowym lub bezwodnikiem cyklicznym, oraz ewentualnie dodatkowo z alifatycznym kwasem dikarboksylowym lub jego estrem dimetylowym lub alifatycznym hydroksykwasem karboksylowym. Jako aromatyczny kwas karboksylowy lub jego wymienione powyżej pochodne stosuje się zwłaszcza mieszaninę produktów ubocznych z wytwarzania kwasu tereftalowego lub tereftalanu dimetylowego.
Stosunek wagowy ilości bezwodnika maleinowego do ilości oleju roślinnego wynosi od 0,1:1 do 0,6:1. ....
Kondensację prowadzi się w temperaturze 180-220°C. Wszystkie składniki wyjściowe wprowadza się do mieszaniny reakcyjnej korzystnie przed rozpoczęciem kondensacji. Można jednak zastosować kolejne prowadzenie poszczególnych etapów reakcji, tzn. najpierw poddaje się reakcji olej roślinny z bezwodnikiem maleinowym, a następnie do uzyskanego półproduktu wprowadza się pozostałe reagenty i przeprowadza się kondensację.
Korzystnie stosuje się następujące oleje roślinne: olej rzepakowy, lniany, sojowy, kokosowy, palmowy, talowy lub dehydratyzowany olej rycynowy lub ich mieszaniny. Szczególnie przydatne są oleje półschnące, jak olej rzepakowy i sojowy. Korzystny kompleks właściwości produktów uzyskuje się, jeżeli zawartość oleju roślinnego w mieszaninie surowców wyjściowych wynosi 5-40% wagowych.
W sposobie według wynalazku stosuje się typowe alkohole wielowodorotlenowe, zwłaszcza glikole, jak glikol etylenowy i dietylenowy, a także glicerynę, trimetylolopropan i pentaerytryt.
Szczególne znaczenie ma dobór odpowiedniego aromatycznego kwasu wielokarboksylowego lub jego pochodnej funkcyjnej, gdyż wpływa on w istotnym stopniu nie tylko na właściwości produktów, lecz także na koszty surowcowe. Jako aromatyczny kwas wielo4
189 376 karboksylowy korzystnie stosuje się produkt uboczny, powstający podczas oczyszczania kwasu tereftalowego i będący mieszaniną głównie kwasów benzenodikarboksylowych, a mianowicie kwasu ftalowego, izoftalowego i tereftalowego.
Szczególnie korzystna jako surowiec zawierający aromatyczny kwas wielokarboksylowy lub jego ester jest pozostałość podestylacyjna powstająca podczas oczyszczania tereftalanu dimetylowego i będąca mieszaniną głównie estrów metylowych kwasu trimelitowego, tereftalowego i izoftalowego, przy czym zawartość trimelitanu trimelitowego w tej mieszaninie wynosi co najmniej 2% wagowe. Do stosowania w sposobie według wynalazku nadaje się także jako aromatyczny kwas wielokarboksylowy lub jego ester metylowy, produkt uboczny powstający w pocesie wytwarzania tereftalanu dimetylowego i będący mieszaniną głównie estrów metylowych kwasu izoftalowego, ortoftalowego, tereftalowego i trimelitowego oraz odpowiednich estrów monometylowych i wolnych kwasów.
Jako aromatyczny kwas wielokarboksylowy lub jego bezwodnik w sposobie według wynalazku stosuje się korzystnie także kwas lub bezwodnik ftalowy, przy czym jego zawartość w mieszaninie surowców wyjściowych wynosi 10-40% wagowych.
W uzupełnieniu do aromatycznych kwasów wielokarboksylowych i ich pochodnych funkcyjnych można stosować w sposobie według wynalazku alifatyczny kwas dikarboksylowy lub jego ester dimetylowy. Alifatyczny kwas dikarboksylowy można też stosować łącznie z alifatycznym kwasem monokarboksylowym.
Jako alifatyczny kwas dikarboksylowy stosuje się korzystnie kwas adypinowy lub mieszaninę kwasu bursztynowego, glutarowego i adypinowego, powstającą jako produkt uboczny przy wytwarzaniu kwasu adypinowego. Do zastosowania nadają się także odpowiednie estry dimetylowe.
Innym surowcem alifatycznym stosowanym korzystnie w sposobie według wynalazku jako uzupełnienie aromatycznych składników kwasowych lub ich pochodnych, jest odpadowa mieszanina powstająca przy utlenianiu cykloheksanu do cykloheksanonu i zawierająca głównie kwas hydroksywalerianowy i hydroksykapronowy, także w postaci laktonów i estrów, łącznie z kwasem bursztynowym, glutarowym i adypinowym.
Zawartość wszystkich wymienionych powyżej kwasów alifatycznych i ich pochodnych w mieszaninie reakcyjnej wynosi korzystnie do 50% wagowych.
Kondensację mieszaniny reakcyjnej przerywa się przez ochłodzenie korzystnie po uzyskaniu produktu o założonych właściwościach: liczbie hydroksylowej w granicach 40-100 lub 100-200 lub 200-400 mgKOH/g i o liczbie kwasowej poniżej 4 mgKOH/g. Lepkość w temperaturze 25°C wynosi odpowiednio 5-20 Pa.s, 1-10 Pa.s i 1-10 Pa.s.
Wymienione trzy grupy poliestroli są przeznaczone do wytwarzania elastycznych, półelastycznych i sztywnych wyrobów poliuretanowych, zwłaszcza poliuretanowych tworzyw piankowych. Poliestrole wytwarzane sposobem według wynalazku odznaczają. się korzystną korelacją między liczbą hyd.roksylową, lepkością i stopniem rozgałęzienia oraz wewnętrznym uelastycznieniem, dzięki wbudowaniu reszt kwasów tłuszczowych, wprowadzonych z olejami roślinnymi.
Przykład I. Olej rzepakowy (100 kg) ogrzewa się w temperaturze 190°C z bezwodnikiem maleinowym (24 kg) w ciągu 1 godz. Następnie dodaje się glikol dietylenowy (280 kg) i mieszaninę estrów metylowych kwasu izoftalowego, ftalowego, tereftalowego i trimelitowego (stosunek wagowy 20:60:2:18) (240 kg), będącą produktem ubocznym powstającym przy wytwarzaniu tereftalanu dimetylowego. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się w temperaturze 205°C do uzyskania poliestrolu o liczbie hydroksylowej 270 mgKOH/g, liczbie kwasowej 2,8 i lepkości 4,2 Pa.s (25°C). Produkt ten nadaje się między innymi do wytwarzania sztywnych pianek poliuretanowych.
Przykład II. Olej sojowy (100 kg), bezwodnik maleinowy (30 kg), glikol etylenowy (190 kg) i mieszaninę estrów metylowych kwasu ftalowego, izoftalowego i tereftalowego (stosunek wagowy 20:70:10) (200 kg), będącą, produktem ubocznym powstającym przy oczyszczaniu kwasu tereftalowego, ogrzewa się w temperaturze 195°C do uzyskania poliestrolu o liczbie hydroksylowej 350, liczbie kwasowej 3,2 i lepkości 3,8 Pa.s (25°C). Produkt ten nadaje się między innymi do wytwarzania sztywnych pianek poliuretanowych i poliuretanowo-izocyj anurowych.
189 376
Przykład Skład mieszaniny surowców wyjściowych (kg) Parametry kondensacji Właściwości poliestrolu
oj roślinny bezwodnik maleinowy alkohoj wielowodorotlenowy aromatyczny wielo- karboksylowy składnik kwasowy a^atycmy wielokarboksy- lowy składnik kwasowy temperatura (°C) czaj (godz) liczba hydroksylowa (mgKOH/g) liczba kwasowa lepkośj w 25°C (mPa.s)
III lniany (100) (35) gliceryna (220) A (300) - 210 10 400 1,8 5820
IV talowy (20) glikol dietylenowy (280) B (130) C(130) 200 14 155 1,2 1870
V kokosowy (100) (12) glikol dietylenowy (205) D (50) E (200) 200 16 40 1,1 12350
VI palmowy (100). (28) glikol etylenowy (165) bezwodnik ftalowy (90) F (180) 200 15 280 1,7 3740
VII dehydraty- zowany rycynowy (100) (36) gliceryna (145) D (240) kwas adypinowy (60) 210 12 360 2,8 3330
VIII rzepakowy (100) (25) glikol dietylenowy (285) B (260) - 200 12 320 2,2 4350
A - produkt uboczny powstający przy wytwarz.aniu tereftalmiu dimctylowego, t^poisatyy w przykładzie I,
B - produkt uboczny proy Goy^z^m, kwasu torefsaloweg0, oprany w przykładzie II,
C - mterzsmina kwasu burzzymowego , giutarowego t adypinowego w stosunku wagowym 20:35:45, powstająca jako produkt uboczny przy wytwarzaniu kwaru adypinowrao,
D - ]^^z<rtało)ćt ροόε^γΗκ^π powtajjąca przy oczyszczam u ^^r^tai^in^u dmr^yy^k^vta^o i będąca mirrzaniną rrtrów mrtylowych kwaru trimrlitowrao, Srrretalowrar i izoftalowrao w rtorunku wagowym 28:48:24,
E - mtrzanan^a cslów n^^yio^vy^(^h kwasu Βιπ^νηο\νορο, ^btairt^w^^g^o i adypinowego w rtorunku wagowym 20:40:40, uzyrkiwana przrz rrSryfikację mrtanolrm mirrzaniny kwarów dikarbokrylowych powrSającej jako produkt uboczny przy wytwarzaniu kwaru adypinowrao,
F - odpadowa mirrzanina kwarów dikarbokrylowych (burrztynowy, alutarowy, adypinowy) i hydrokrykwarów monokarbokrylowych (hydrokrywalrrianowy, hydrokrykapronowy), w portaci wolnych kwarów, laktonów i rrtrów, pow^ająca jako produkt uboczny przy utlrnianiu cyklohrkranu do cyklohrkranonu i pozbawiona wody i lotnych kwarów monokarbokrylowych przrz oddrrtylowanir; liczba (zmydłania) (kwarowa).
189 376
Poliestrole otrzymane w przykładach III, VI, VII i VIII nadają się zwłaszcza do wytwarzania sztywnych pianek poliuretanowych i poliuretanowo-izocyjanurowych. Poliestrol otrzymany w przykładzie V nadaje się zwłaszcza do wytwarzania elastycznych pianek poliuretanowych i elastomerów uretanowych. Poliestrol otrzymany w przykładzie IV nadaje się zwłaszcza do wytwarzania półsztywnych pianek, a także - klejów i spoiw poliuretanowych.
Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.
Cena 2,00 zł.

Claims (9)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób wytwarzania poliestroli przez kondensację alkoholi wielowodorotlenowych z kwasami wielokarboksylowymi, ich estrami i bezwodnikami, znamienny tym, że kondensacji poddaje się mieszaninę oleju roślinnego lub mieszaniny olejów, bezwodnika maleinowego i alkoholu wielowodorotlenowego z aromatycznym kwasem wielokarboksylowymi, jego estrem metylowym lub glikolowym lub bezwodnikiem cyklicznym oraz ewentualnie dodatkowo alifatycznym kwasem dikarboksylowym lub jego estrem dimetylowym lub alifatycznym hydroksykwasem karboksylowym, przy czym stosunek wagowy ilości bezwodnika maleinowego do ilości oleju roślinnego wynosi od 0,1:1 do 0,6:1, a kondensację prowadzi się w temperaturze 180-220°C.
  2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako olej roślinny stosuje się olej rzepakowy, lniany, sojowy, kokosowy, palmowy, talowy lub dehydratyzowany olej rycynowy lub ich mieszaninę, przy czym zawartość oleju roślinnego w mieszaninie surowców wyjściowych wynosi 5-40% wagowych.
  3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako aromatyczny kwas wielokarboksylowy stosuje się produkt uboczny powstający podczas oczyszczania kwasu tereftalowego, będący mieszaniną głównie kwasów benzenodikarboksylowych, a mianowicie kwasu ftalowego, izoftalowego i tereftalowego.
  4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako aromatyczny kwas wielokarboksylowy lub jego ester metylowy stosuje się pozostałość podestylacyjną powstającą podczas oczyszczania tereftalanu dimetylowego i będącą mieszaniną głównie estrów metylowych kwasu trimelitowego, tereftalowego i izoftalowego, przy czym zawartość trimelitanu trimetylowego w tej mieszaninie wynosi co najmniej 2% wagowych.
  5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako aromatyczny kwas wielokarboksylowy lub jego ester metylowy stosuje się produkt uboczny powstający w procesie wytwarzania tereftalanu dimetylowego i będący mieszaniną głównie estrów metylowych kwasu izoftalowego, ortoftalowego, tereftalowego i trimelitowego oraz odpowiednich monoestrów metylowych i wolnych kwasów.
  6. 6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako aromatyczny kwas wielokarboksylowy lub jego bezwodnik stosuje się kwas lub bezwodnik ftalowy, przy czym jego zawartość w mieszaninie surowców wyjściowych wynosi 10-40% wagowych.
  7. 7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako alifatyczny kwas dikarboksylowy lub jego ester dimetylowy stosuje się kwas adypinowy, mieszaninę kwasu bursztynowego, glutarowego i adypinowego, powstającą jako produkt uboczny przy wytwarzaniu kwasu adypinowego, lub mieszaninę estrów dimetylowych tych kwasów, przy czym zawartość wszystkich tych kwasów alifatycznych i ich pochodnych w mieszaninie reakcyjnej wynosi do 50% wagowych.
  8. 8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako alifatyczny kwas dikarboksylowy lub jego ester dimetylowy lub alifatyczny hydroksykwas karboksylowy stosuje się odpadowe mieszaniny powstające przy utlenianiu cykloheksanu do cykloheksanonu i zawierające głównie kwas hydroksywalerianowy, hydroksykapro nowy, także w postaci laktonów i estrów, łącznie z kwasem bursztynowym, glutarowym i adypinowym, przy czym zawartość wszystkich tych kwasów alifatycznych i ich pochodnych w mieszaninie reakcyjnej wynosi do 50% wagowych.
  9. 9. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że kondensację mieszaniny reakcyjnej prowadzi się do uzyskania produktu o liczbie hydroksylowej w granicach 40-100 lub 100-200 lub 200-400 mgKOH/g i o liczbie kwasowej poniżej 4 mgKOH/g.
    * * *
    189 376
PL98325802A 1998-04-15 1998-04-15 Sposób wytwarzania poliestroli PL189376B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL98325802A PL189376B1 (pl) 1998-04-15 1998-04-15 Sposób wytwarzania poliestroli

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL98325802A PL189376B1 (pl) 1998-04-15 1998-04-15 Sposób wytwarzania poliestroli

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL325802A1 PL325802A1 (en) 1999-10-25
PL189376B1 true PL189376B1 (pl) 2005-07-29

Family

ID=20071967

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL98325802A PL189376B1 (pl) 1998-04-15 1998-04-15 Sposób wytwarzania poliestroli

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL189376B1 (pl)

Cited By (2)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
US20100222541A1 (en) * 2009-03-02 2010-09-02 Joseph James Zupancic Bio-based polyol
US8399532B2 (en) 2009-05-19 2013-03-19 Invista North America S.A R.L. Polyol compositions, resin blend compositions, spray compositions, and methods of using each, and methods of making each

Cited By (6)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
US20100222541A1 (en) * 2009-03-02 2010-09-02 Joseph James Zupancic Bio-based polyol
CN101823963A (zh) * 2009-03-02 2010-09-08 罗门哈斯公司 生物基多元醇
US8349980B2 (en) * 2009-03-02 2013-01-08 Rohm And Haas Company Bio-based polyol
CN101823963B (zh) * 2009-03-02 2014-01-22 罗门哈斯公司 生物基多元醇
TWI425086B (zh) * 2009-03-02 2014-02-01 Rohm & Haas 生物系多元醇
US8399532B2 (en) 2009-05-19 2013-03-19 Invista North America S.A R.L. Polyol compositions, resin blend compositions, spray compositions, and methods of using each, and methods of making each

Also Published As

Publication number Publication date
PL325802A1 (en) 1999-10-25

Similar Documents

Publication Publication Date Title
KR102061375B1 (ko) 생물-윤활제 및 생물-폴리머용 생물-폴리올 및 그의 제조 방법
TW539697B (en) The preparation of alkyd resin
JP6126138B2 (ja) ポリウレタン用途のためのポリオール類の物質組成
WO2008147671A2 (en) Glycerol derivatives and methods of making same
PL189376B1 (pl) Sposób wytwarzania poliestroli
EP1178066B1 (en) Process for producing alkyd resin
EP3209703B1 (en) Polyesters
JPS6314730B2 (pl)
US2870102A (en) Resin derived from polyhydric alcohol, fatty oil, benzene tribasic acid and certain glycols
KR101657679B1 (ko) 에스테르 폴리올의 제조방법
PL229712B1 (pl) Sposób wytwarzania żywic poliestrowych
US4248745A (en) Water soluble insulating varnish
US20020137878A1 (en) Process for producing alkyd resins
GB629490A (en) Improvements in or relating to the manufacture of oil-modified alkyd resins
USRE30660E (en) Water soluble insulating varnish
JP3197508B2 (ja) 脂肪酸変性ポリエステルポリオール組成物
US2462046A (en) Resinous esters of higher fatty acids with pentaerythritols and the method of making
JP4625176B2 (ja) アルキド樹脂の製造方法
US5385788A (en) Polyesters
US20090069527A1 (en) Air drying polymer
Çelebi et al. Synthesis and characterization of bio-based polyester polyol
Todorov Surface coatings based on glycerol phase and waste polyethylene terephthalate
EP0326310A1 (en) Solid ester products of sterically hindered polyhydroxymonocarboxylic acids
RU2454438C1 (ru) Способ получения алкидных смол
US1937533A (en) Synthetic resin and method of producing same