PL191367B1

PL191367B1 - Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane oraz zastosowanie wyrobu sygnalizującego manipulowanie przez osoby niepowołane

Info

Publication number: PL191367B1
Application number: PL343729A
Authority: PL
Inventors: Dieter Jung; Pauline E. Ludwig
Original assignee: Minnesota Mining & Mfg
Priority date: 1998-04-27
Filing date: 1999-02-19
Publication date: 2006-05-31
Also published as: DE69928813T2; SK16122000A3; WO1999055791A1; CN1307624A; HUP0101797A2; CA2330317C; KR20010043045A; CZ20003933A3; BG104890A; BR9909977A; DE69928813D1; EP1098944B1; HUP0101797A3; ATE312148T1; AU2776699A; BR9909977B1; PL343729A1; CA2330317A1; NO20005395D0; US6372341B1

Abstract

1. Wyrób sygnalizujacy manipulowanie przez osoby niepowolane, zawierajacy przylepna war- stwe wrazliwa na nacisk, która moze przylegac do powierzchni podloza oraz co najmniej jedna pod- legajaca uszkodzeniu warstwe, która wykazuje uszkodzenie kohezyjne przy dokonaniu próby usuniecia wymienionego wyrobu z wymienionej powierzchni podloza, znamienny tym, ze przy- lepna warstwa wrazliwa na nacisk ma postac cienkiej warstwy kleju (40) wrazliwego na nacisk na nosniku (30), przy czym cienka warstwa kleju stanowi uszkadzana warstwe albo jest polaczona z co najmniej jedna uszkadzana warstwa (50, 55), a ponadto przy rozciaganiu cienkiej warstwy kleju (40), przylepna warstwa wrazliwa na nacisk jest usuwalna z powierzchni podloza (90) bez uszkodzen kohezyjnych. PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane oraz zastosowanie wyrobu sygnalizującego manipulowanie przez osoby niepowołane.

Znane są wyroby powleczone klejem wrażliwym na nacisk, takie jak etykiety i naklejki, zapewniające wizualne potwierdzenie manipulowania przez osoby niepowołane. Zwykle wyroby takie są skonstruowane tak, by pozostawiały trwale przywartą resztkową oznakę manipulowania na powierzchniach podłoża. Wyroby takie lub ich pozostałości można usunąć tylko za pomocą rozpuszczalników lub przez mechaniczne zdrapywanie, co może uszkodzić powierzchnie podłoża.

Wartościowe podłoża (tzn. podłoża wielokrotnego użytku, takie jak samochodowe szyby przednie) wymagają zatem wyrobu, który pokazuje trwałe świadectwo manipulowania przez niepowołane osoby przy próbie usuwania go z podłoża, ale nie pozostawia żadnych pozostałości po usunięciu lub daje pozostałość, którą można usunąć bez pomocy rozpuszczalników lub mechanicznego zdrapywania. Wyrób taki powinien wykazywać wystarczająco dużą adhezję do podłoża, by mógł pozostawać przywarty przy normalnych warunkach wykorzystywania, oraz powinien zapewniać wystarczające wskazanie manipulowania przez osoby niepowołane, by nie nadawał się do przenoszenia (np. na inny pojazd).

Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane zawiera przylepną warstwę wrażliwą na nacisk, która może przylegać do powierzchni podłoża oraz co najmniej jedną podlegającą uszkodzeniu warstwę, która wykazuje uszkodzenie kohezyjne przy dokonaniu próby usunięcia wymienionego wyrobu z wymienionej powierzchni podłoża. Rozwiązanie według wynalazku charakteryzuje się tym, że przylepna warstwa wrażliwa na nacisk ma postać cienkiej warstwy kleju wrażliwego na nacisk na nośniku, przy czym cienka warstwa kleju stanowi uszkadzaną warstwę albo jest połączona z co najmniej jedną uszkadzaną warstwą, a ponadto przy rozciąganiu cienkiej warstwy kleju, przylepna warstwa wrażliwa na nacisk jest usuwalna z powierzchni podłoża bez uszkodzeń kohezyjnych.

Korzystnym jest, że cienka warstwa kleju nadaje się do usuwania z powierzchni podłoża przez rozciąganie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża, zaś wymieniony klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów z akrylu, kopolimeru blokowego, żywicy kauczukowej, polialfaolefiny i silikonu, zaś wymieniona taśma zawiera nośnik wybrany z grupy złożonej z folii polimerów silikonowych, folii z poliuretanów, folii z polimerów zawierających spolimeryzowane jednostki uzyskane z jednego lub wielu monomerów olefinowych, z jednego lub wielu monomerów akrylowych, z jednego lub wielu monomerów winylowych i z ich mieszanin, oraz z folii z mieszanek takich polimerów. Korzystnie, wymieniony klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów akrylowych i silikonowych, zaś wymienione polimery są wybrane z grupy złożonej z poliolefin i kopolimerów blokowych. Uszkadzana warstwa jest korzystnie wybrana z grupy złożonej z kruchych materiałów, papierów, znaków, klejów roztapianych na gorąco, klejów wrażliwych na nacisk i nieodwracalnie odkształcalnych folii polimerowych, zaś klej wrażliwy na nacisk stanowi akrylowy klej wrażliwy na nacisk. Korzystnie, wyrób zawiera drugą uszkadzaną warstwę mającą postać folii holograficznej.

Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane ma zastosowanie jako element składowy przylepnej etykiety umieszczonej na powierzchni podłoża.

Wyrób według odmiany wynalazku charakteryzuje się tym, że przylepna warstwa wrażliwa na nacisk ma postać taśmy powleczonej warstwą kleju wrażliwego na nacisk umieszczonej na nośniku, i przy czym taśma powleczona warstwą kleju stanowi uszkadzaną warstwę albo jest połączona z co najmniej jedną uszkadzaną i warstwą, a ponadto przy rozciąganiu taśmy powleczonej warstwą kleju, przylepna warstwa wrażliwa na nacisk jest usuwalna z powierzchni podłoża bez uszkodzeń kohezyjnych.

Korzystnym jest, że taśma powleczona warstwą kleju nadaje się do usuwania z powierzchni podłoża przez rozciąganie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża, zaś wymieniony klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów z akrylu, kopolimeru blokowego, żywicy kauczukowej, polialfaolefiny i silikonu, zaś wymieniona taśma zawiera nośnik wybrany z grupy złożonej z folii polimerów silikonowych, folii z poliuretanów, folii z polimerów zawierających spolimeryzowane jednostki uzyskane z jednego lub wielu monomerów olefinowych, z jednego lub wielu monomerów akrylowych, z jednego lub wielu monomerów winylowych i z ich mieszanin, oraz z folii z mieszanek takich polimerów. Korzystnie wymieniony klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów akrylowych i silikonowych, zaś wymienione polimery są

PL 191 367 B1 wybrane z grupy złożonej z poliolefin i kopolimerów blokowych. Taśma powleczona warstwą kleju zawiera nośnik o wydłużeniu wzdłużnym przy rozerwaniu, wynoszącym 50-1200 procent i module sprężystości co najmniej około 17,2 N/mm², ale mniejszym niż około 500 N/mm², oraz wytrzymałość na rozciąganie przy rozerwaniu większą od naprężeń powodowanych przy usuwaniu wymienionej taśmy z powierzchni podłoża, a ponadto zawiera klej wrażliwy na nacisk na co najmniej części co najmniej jednej głównej powierzchni wymienionego nośnika, przy czym wymieniona taśma nadaje się do trwałego spojenia z wymienioną powierzchnią podłoża i do usuwania z niej przez rozciąganie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża. Uszkadzana warstwa jest korzystnie wybrana z grupy złożonej z kruchych materiałów, papierów, znaków, klejów roztapianych na gorąco, klejów wrażliwych na nacisk i nieodwracalnie odkształcalnych folii polimerowych, zaś klej wrażliwy na nacisk stanowi akrylowy klej wrażliwy na nacisk. Korzystnie, wyrób zawiera drugą uszkadzaną warstwę mającą postać folii holograficznej, przy czym jedna z uszkadzanych warstw jest wykonana w postaci znaków i ma wzorzystą odłączaną powłokę z podkładową powłoką, na którą jest nałożona odblaskowa warstwa.

Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane według odmiany wynalazku ma zastosowanie jako element składowy przylepnej etykiety umieszczonej na powierzchni podłoża.

Wyrób według wynalazku może być stosowany na wielu różnych podłożach. Jest on szczególnie użyteczny przy stosowaniu na podłożach, które nie są podłożami jednorazowego użytku, ale raczej są wartościowymi podłożami używanymi w sposób ciągły lub powtarzalny. Usiłowanie usunięcia wyrobu z podłoża uaktywni jego cechy sygnalizowania manipulowania przez osoby niepowołane, ale jednak część wyrobu pozostająca na podłożu (po uaktywnieniu) może być łatwo i całkowicie usunięta bez konieczności stosowania środków chemicznych (np. rozpuszczalników organicznych) albo narzędzi mechanicznych (np. noży lub skrobaków). Unika się przez to problemu zniszczenia podłoża, jak to było według stanu techniki. Wyrób taki jest zatem szczególnie użyteczny jako etykieta zabezpieczająca do szyb samochodowych, zderzaków lub tablicy rejestracyjnej, jako pieczęć zamknięcia skrzynek na listy, napędów dysków komputerowych, drzwi i szaf z dokumentacją oraz jako etykieta zabezpieczająca na karty identyfikacyjne i inne dokumenty.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematyczny przekrój wyrobu, fig. 2 - przekrój wyrobu ze schematycznym przedstawieniem jego struktury, zaś fig. 3 przedstawia przekrój wyrobu z fig. 2 po nałożeniu na podłoże i po próbie jego usunięcia z podłoża.

Przedstawione figury rysunku nie są wykonane w skali i obrazują one wyłącznie istotę rozwiązania. Jak przedstawiono na fig. 1i 2, wyrób 10 według wynalazku dzieli się na część składową (a) stanowiącą podwójnie powleczoną taśmę z nośnikiem 30 wspierającym wrażliwy na nacisk klej 20 na co najmniej części pierwszej swej głównej powierzchni i wrażliwy na nacisk klej 40 na co najmniej części swej drugiej głównej powierzchni przy czym te wrażliwe na nacisk kleje (PAS) 20 i 40 mogą mieć taki sam lub różny skład zależnie od rodzaju podłoża i części składowej (b). Kleje 20, 40 przynajmniej w niektórych przykładach realizacji są korzystnie wybrane tak, aby zapewniały spojenie z nośnikiem z większą wytrzymałością klejenia niż spojenie pomiędzy częściami składowymi (a) i (b). Alternatywnie cienka warstwa wrażliwego na nacisk kleju (lub nawet pojedynczo powleczona wrażliwym na nacisk klejem taśma, posiadająca nośnik nadający się do przywierania do części składowej (b)) może być użyta zamiast podwójnie powleczonej taśmy jako część składowa (a) pod warunkiem, że cienka warstwa (lub pojedynczo powleczona taśma) może być przeznaczona do zapewniania odpowiednich wytrzymałości klejenia dla określonych zastosowań.

Odpowiednie taśmy powleczone klejem wrażliwym na nacisk oraz cienkie warstwy kleju wrażliwego na nacisk do stosowania przy wytwarzaniu wyrobu według wynalazku to te, które można usuwać, bez powodowania pogorszenia kohezji, z powierzchni nośnika przez rozciąganie. Użyteczne kleje wrażliwe na nacisk obejmują akrylowe kleje wrażliwe na nacisk, kleje wrażliwe na nacisk z kopolimeru blokowego, kleje wrażliwe na nacisk z żywicy kauczukowej, kleje wrażliwe na nacisk polialfaolefinowe oraz silikonowe kleje wrażliwe na nacisk, które wykazują wystarczającą adhezję do wybranego nośnika, by zapewnić spojenie, które jest trwałe w normalnych warunkach zastosowania oraz zapewnia wystarczającą rozciągliwość i wytrzymałość kohezyjną (oddzielnie i/lub w połączeniu z nośnikiem), by klej taki był czysto usuwany z nośnika przez rozciąganie. Akrylowe kleje wrażliwe na rozciąganie i silikonowe kleje wrażliwe na rozciąganie są zwykle korzystne ze względu na swe właściwości przepuszczania światła (korzystniej przezroczystość), przy czym korzystniejsze są akrylowe kleje wrażliwe na nacisk.

PL 191 367 B1

Ewentualnie warstwy kleju wrażliwego na nacisk mogą zawierać jeden lub więcej dodatków, takich jak żywice zwiększające lepkość, plastyfikatory, przeciwutleniacze, wypełniacze i inne pospolite dodatki, zależnie od konkretnego zastosowania.

Nośniki odpowiednie pod klej wrażliwy na nacisk obejmują zarówno elastyczne jak i nieelastyczne cienkie warstwy polimerowe (korzystnie cienkie warstwy przepuszczające światło, jeszcze korzystniej cienkie warstwy przezroczyste), które wykazują wystarczające rozciągliwości (odpowiedni moduł sprężystości umożliwiający rozciąganie ręczne) i wytrzymałość na rozciąganie, by możliwe było usuwanie taśmy z powierzchni nośnika przez ręczne rozciąganie taśmy i bez przerywania nośnika taśmy podczas usuwania. Reprezentatywne przykłady odpowiednich cienkich warstw polimerowych obejmują poliolefiny, np. polietylen, polipropylen i polibutylen; polimery winylowe, np. polichlorek winylu i polioctan winylu; polimery akrylowe; polimery silikonowe; kauczuki naturalne lub syntetyczne; poliuretany; oraz ich mieszaniny. Mogą być również używane kopolimery, np. etylen/metakrylan, etylen/octan winylu, akrylonitryl/butadien/styren, etylen/propylen i kopolimery blokowe (np. styren-izopren-styren (SIS) lub styren-etylen-butylen-styren (SEBS)). Korzystne są poliolefiny, zwłaszcza polietylen i polipropylen oraz kopolimery blokowe, przy czym korzystniejsze są liniowy polietylen o małej gęstości, polietylen o małej gęstości oraz kopolimery blokowe SIS i SEBS. Najkorzystniejszy jest liniowy polietylen o małej gęstości.

W razie potrzeby nośnik może być obrabiany lub jego skład modyfikowany tak, aby zwiększyć jego adhezję do kleju wrażliwego na nacisk. Przykładowo nośnik może być obrabiany wyładowaniem ulotowym lub wiązką elektronów albo powlekany kompozycją zwiększającą adhezję, lub alternatywnie nośnik może zawierać dodane związki lub grupy chemiczne polepszające adhezję. Nośnik może również zawierać inne rodzaje dodatków, np. wypełniacze, dodatki zwiększające lepkość lub plastyfikatory.

Korzystnymi taśmami powleczonymi klejem wrażliwym na nacisk i cienkimi warstwami kleju wrażliwego na nacisk do stosowania w charakterze części składowej (a)są te, które mogą być czysto usuwane z podłoża przez rozciąganie w kierunku zasadniczo równoległym do powierzchni podłoża. Takie taśmy i cienkie warstwy są przedstawione np. w opisie patentowym DE 3331016 (Beiersdorf AG), w opisie patentowym US 4,024,312 (Korpman) i w opisie patentowym US 5,516,581 (Kreckel i in.). Opis patentowy DE 3331016 przedstawia cienką warstwę kleju zawierającą zwiększający lepkość kopolimer blokowy PSA i wykazującą dużą sprężystość, małą plastyczność, większą kohezję niż adhezję, wytrzymałość adhezyjną, która zmniejsza się po rozciąganiu, oraz stosunek siły usuwania do siły rozrywania 1:2 lub większy. Dokument patentowy US 4,024,312 opisuje taśmę zawierającą żywicę kauczukową PSA lub zwiększający lepkość kopolimer blokowy PSA i silnie rozciągliwy i sprężysty nośnik z kopolimeru blokowego o wydłużeniu wzdłużnym przy rozerwaniu wynoszącym co najmniej ₂ około 200 procent oraz moduł przy 50 procent kauczuku nie większy niż około 13,8 N/mm².

Szczególnie korzystną taśmą do stosowania jako część składowa (a) jest nadająca się do usuwania taśma klejąca opisana w opisie patentowym US 5,516,581. Taśma ta zawiera silnie rozciągliwy i zasadniczo niesprężysty nośnik oraz warstwę kleju wrażliwego na nacisk. Nośnik ma wytrzymałość na rozrywanie wystarczająco dużą, by nie był rozrywany podczas usuwania taśmy z powierzchni podłoża (to znaczy wytrzymałość na rozrywanie korzystnie co najmniej około 29,6 N/mm², korzystniej co najmniej około 36,5 N/mm², najkorzystniej co najmniej około 43,4 N/mm²). Nośnik ma również wydłużenie wzdłużne przy rozerwaniu 50-1200% (korzystnie 150-700%, korzystniej 350-700%) z mniej niż około 50% sprężystego powrotu po rozciąganiu (korzystnie mniej niż około 30%, korzystniej mniej niż około 20%) oraz moduł sprężystości co najmniej około 17,2 N/mm²(korzystnie co najmniej około 20,7 N/mm²), ale mniej niż około 500 N/mm² (korzystnie mniej niż około 345 N/mm²), korzystniej w zakresie 34,5-207 N/mm²). Klej wrażliwy na rozciąganie jest korzystnie silnie rozciągliwy, nie oddziela się od nośnika podczas rozciągania i ma większą kohezję niż adhezję wobec każdego odpowiedniego podłoża. Po nałożeniu na podłoże taśma klejąca zostaje trwale spojona, ale może być łatwo usunięta bez uszkadzania podłoża po prostu przez rozciąganie jej korzystnie pod kątem około 45 stopni w stosunku do powierzchni podłoża, korzystniej w kierunku zasadniczo równoległym, np. pod kątem mniejszym niż około 35 stopni (korzystnie mniejszym niż około 30 stopni, jeszcze korzystniej mniejszym niż około 10 stopni) względem powierzchni podłoża.

Część składowa (b) wyrobu zawierająca warstwy ulegające zniszczeniu, co sygnalizuje ingerencję osób niepowołanych jest przedstawiona na fig. 1 i 2. Przedstawiony tam przykład wykonania wyrobu 10 obrazuje część składowa (b), zawierająca co najmniej jedną warstwę podlegającą uszkodzeniu, która jest spojona z częścią składową (a) przez kontakt z wrażliwym na nacisk klejem 40. W przykładzie wykonania z fig. 1, podlegająca uszkodzeniu warstwa 50 (warstwa papieru, ewentualPL 191 367 B1 nie wspierająca odłączaną powłokę z wzorem) służy jako część składowa (b). Fig. 2 przedstawia korzystny przykład wykonania wyrobu (10) według wynalazku, w którym podlegające uszkodzeniu warstwy 50 (znaki zawierające tusz) i 55 (folia holograficzna) tworzą razem część składową (b).

Zwykle warstwa podlegająca uszkodzeniu ma ograniczoną siłę kohezji i jest najsłabszą warstwą w wielowarstwowym wyrobie. Jest ona zatem przewidywanym punktem uszkodzenia wyrobu przy usiłowaniu usunięcia wyrobu z podłoża. Ta warstwa podlegająca uszkodzeniu może zawierać kruchy materiał, który pęka podczas manipulowania przez niepowołaną osobę (np. metalizowana lub niemetalizowana folia holograficzna, taka jak folie przedstawione w opisach patentowych EP 253089 (LGZ Landis & Gyr Zug AG), EP 328086 (American Bank Note Holographics, Inc.), EP 401466 (Landis & Gyr Betriebs AG) oraz US 4,856,857 (Takeuchi i in.), albo żywicę akrylową, która ewentualnie zawiera ceramiczne mikrokulki); papier (np. jak pokazano na fig. 1), gdzie wewnętrzna wytrzymałość i grubość papieru są wybrane tak, że warstwa papieru podlega uszkodzeniom, wewnątrz warstwy na skutek usuwania wyrobu; znaki (np. zawierające tusz, jak na fig. 2) nałożone na wewnętrzną warstwę dowolnym z wielu sposobów obejmujących np. procesy przenoszenia i procesy bezpośredniego drukowania, takie jak drukowanie z przenoszeniem cieplnym, drukowanie strumieniem tuszu, drukowanie laserowe, drukowanie fleksograficzne, wklęsłodruk i sitodruk; oraz dowolne inne rodzaje warstw, które nadają się do uszkadzania (w całości lub częściowo) lub nieodwracalnego odkształcenia podczas usiłowania usunięcia wyrobu. Warstwy takie mogą zawierać, np. klej roztapiany na gorąco, klej wrażliwy na nacisk lub nieodwracalnie odkształcalną warstwę polimerową. Korzystnymi warstwami uszkadzanymi są warstwy przepuszczające światło (korzystniej przezroczyste).

Korzystnie wyrób według wynalazku zawiera (jako warstwę uszkadzaną) folię holograficzną, np. taką, która zawiera strukturowaną subwarstwę i ewentualnie odbijającą subwarstwę. Strukturowana subwarstwa może być utworzona kilkoma sposobami, które są znane w tej dziedzinie, np. jak opisano w patencie US 4,856,857 (Takeuchi i in.). Może być ona wykonana z materiałów takich jak polimetakrylan metylu (PMMA), nitroceluloza i polistyren. Strukturowane subwarstwy mogą zawierać mikrostrukturowane wzory reliefowe obrazów holograficznych lub siatkowych obrazów dyfrakcyjnych w postaci logo lub wzorów odbijających światło. W jednym przykładzie wykonania wytłaczana subwarstwa mikrostrukturowana może być utworzona przez kontaktowanie materiału, z którego będzie wytworzona ta strukturowana subwarstwa, z nieodkształcalną płytą wytłaczającą, posiadającą mikrostrukturowany wzór reliefowy i przez doprowadzenie ciepła lub ciśnienia. Alternatywnie strukturowaną subwarstę można utworzyć przez dowolny inny odpowiedni proces, taki jak utwardzanie przez promieniowanie,i może być ona wykonana z materiałów takich jak monomery i oligomery uretanowe, epoksydowe, poliestrowe i akrylowe, które są sformułowane z fotoinicjatorami, lane na niedokształcalne narzędzie posiadające mikrostrukturowany wzór reliefowy i utwardzane przez promieniowanie.

Opcjonalną subwarstwę odbijającą można nałożyć na strukturowaną subwarstwę albo przed, albo po wytłaczaniu. Odbijająca subwarstwa korzystnie ma większy współczynnik załamania niż strukturowana subwarstwa. W korzystnym przykładzie wykonania subwarstwa odbijająca jest zasadniczo przezroczysta i bezbarwna. Ilustracyjne przykłady odpowiednich materiałów subwarstwy odbijającej obejmują, ale bez ograniczenia, trójtlenek bizmutu, siarczek cynku, dwutlenek tytanu i tlenek cyrkonu, które opisano w patencie US 4,856,857 (Takeuchi i in.). Można również stosować mniej przezroczyste materiały, takie jak cienka warstwa aluminium lub srebra, albo wzorzyste reflektory. Subwarstwa odbijająca zwiększa odbicie światła przez subwarstwę strukturowaną dzięki różnicy współczynnika załamania pomiędzy warstwą strukturowaną a warstwą odbijającą. Strukturowany wzór holograficzny jest lepiej widoczny okiem nieuzbrojonym, gdy subwarstwa odbijająca jest nałożona na subwarstwę strukturowaną, a jeśli trzeba, klejowy lub polepszający adhezję podkład można bezpośrednio nałożyć na subwarstwę strukturowaną bez pogorszenia widzialności strukturowanego wzoru.

Wyrób według wynalazku może zawierać więcej niż jedną uszkadzaną warstwę, jak pokazano na fig. 2, gdzie zastosowano zarówno znaki jak i folię holograficzną i gdzie wrażliwy na nacisk klej 40 może również służyć jako uszkadzana warstwa, jeżeli jest on wybrany tak, aby miał małą siłę kohezji. Uszkadzany wzór wyrobów wielowarstwowych, takich jak wyrób według wynalazku, jest skomplikowany i zależny od wielu różnych parametrów, takich jak sprężystość lub kruchość różnych warstw, wytrzymałość na rozciąganie zastosowanych materiałów, adhezja pomiędzy sąsiednimi warstwami, grubość warstw oraz wzór ewentualnych nieciągłych warstw, jak również od kierunku, kąta, siły i prędkości usuwania oraz od temperatury podczas usuwania. W niektórych wypadkach usuwanie wyrobu z podłoża może spowodować uszkodzenie w miejscach innych niż uprzednio wybrane uszkadzane warstwy wyrobu lub oprócz tych miejsc.

PL 191 367 B1

Zwykle jednak uszkadzane warstwy wyrobu zostają uszkodzone i stanowią przez to trwałe świadectwo usiłowania naruszenia przez niepowołane osoby. Uszkodzenie takie można lepiej przedstawić na podstawie fig. 3, gdzie pokazano w przekroju korzystny przykład wykonania fig. 2 po nałożeniu na podłoże 90 i późniejszej aktywacji właściwości wyrobu sygnalizowania manipulowania przez niepowołane osoby po próbie usunięcia z podłoża.

Oprócz uszkadzanych warstw 50 i 55 (znaki i folia holograficzna) przykład wykonania z fig. 2 i 3 (korzystny przykład wykonania) zawiera ponadto wzorzystą odłączaną powłokę 60, podkładową powłokę 70 oraz odblaskową warstwę 80. Wzorzysta odłączana powłoka 60 (która może być dowolnego rodzaju znanego w tej dziedzinie (np. kompozycje na bazie silikonu, fluorowane związki chemiczne, woski oraz alkohol poliwinylowy i może mieć dowolne znane wzory) oraz podkładowa powłoka 70 (która może być wybrana spośród znanych podkładowych powłok i obróbek, np. rodzajów opisanych powyżej do stosowania na nośniku) służą do utworzenia obszarów o większej i mniejszej adhezji folii holograficznej stanowiącej uszkadzaną warstwę 55, 50, względem spodniej odblaskowej warstwy 80. Po próbie usunięcia wyrobu z podłoża, folia holograficzna posiadająca znaki pęka, przy czym część tej folii i znaków pozostają z częścią składową (a) (spojone wrażliwym na nacisk klejem 40), a części pozostają spojone z odblaskową warstwą 80. Względne wymiary i odstępy części pozostających z częścią składową (a) i z warstwą odblaskową mogą być zmieniane przez zmianę natury wzoru (wzorzystej powłoki odłączanej) i stopnia pokrycia powierzchni, co jest znane.

Jak pokazano na fig. 2 i 3, korzystne przykłady realizacji wyrobu według wynalazku zawierają odblaskową warstwę 80, która korzystnie zawiera mikrocząstki lub sześcienne elementy narożnikowe. Przykładowo warstwa odblaskowa, jak opisano US 2,407,680 (Palmquist i in.), może zawierać zamkniętą pojedynczą warstwę mikrokulek szklanych, które są powleczone w żywicy dystansującej, zawierającej np. polibutyral winylowy lub poliester. Żywica dystansująca jest zgodna z mikrokulkami. Subwarstwa odbijająca jest usytuowana pod żywicą dystansową i może zawierać materiały nieprzezroczyste, takie jak srebro, glin, chrom, nikiel lub magnez, albo materiały odbijające o dużym współczynniku przezroczystości, takie jak siarczek cynku lub wielowarstwowe odbłyśniki, jak opisano w opisie patowym US 3,700,305 (Bingham). Światło, które wchodzi w warstwę odblaskową, jest ogniskowane przez mikrokulki szklane poprzez żywicę dystansującą i odbijane przez odbłyśnikową subwarstwę z powrotem poprzez żywicę dystansującą i mikrokulki szklane do obserwatora. Warstwa odblaskowa może ponadto zawierać subwarstwę podłożową, która może ewentualnie wspierać aktywowany ciepłem lub wrażliwy na nacisk klej, by wspomagać adhezję subwarstwy odbłyśnika.

Ewentualnie może być przewidziana również subwarstwa spojenia brzegowego. W takim przykładzie wykonania mikrokulki szklane mogą być nałożone na tę subwarstwę spojenia brzegowego, a następnie żywica dystansująca może być nałożona na mikrokulki szklane. Subwarstwa spojenia brzegowego może zawierać barwiony pigment (łącznie z pigmentem czarnym), który nadaje warstwie odblaskowej wygląd barwny w świetle normalnym i wygląd o innej barwie, takiej jak srebrna, w świetle odblaskowym. Opisano to ponadto w patencie US 2,407,680 (Palmquist i in.). Odwrotna strona mikrokulek może być chroniona przez odpowiedni materiał ochronny lub uszczelniający.

Alternatywna odblaskowa warstwa 80 zawiera wiele sześcienno-narożnikowych elementów odblaskowych zamiast mikrokulek szklanych i żywicy. Te elementy sześcienno-narożnikowe mogą być wykonane z materiałów takich jak winyl, poliwęglan lub akryl w wypadku wytłaczanych elementów sześcienno-narożnikowych, oraz oligomery i monomery uretanowe, epoksydowe, poliestrowe i akrylowe w wypadku elementów sześcienno-narożnikowych utwardzanych przez promieniowanie. Elementy sześcienno-narożnikowe zwykle mają trzy wzajemnie prostopadłe powierzchnie czołowe o polu

-3 2 2 powierzchni w przybliżeniu 1,9 x 10^-3 mm² do 0,1 mm². Odblaskowe elementy sześcienno-narożnikowe mogą być wytłaczane za pomocą wzorcowej formy w materiale arkuszowym przy odpowiedniej temperaturze i ciśnieniu. Elementy te mogą być również tworzone przez nakładanie utwardzalnej promieniowaniem żywicy na formę wzorcową, laminowanie folii powłokowej pod wystarczającym ciśnieniem oraz powodowanie krzepnięcia żywicy przez utwardzanie promieniowaniem.

Sześcienno-narożnikowe elementy odblaskowe mogą ewentualnie mieć powłokę odbijającą, która może być wykonana z takich samych materiałów jak uprzednio opisane w wypadku mikrokulkowego materiału odblaskowego i jest zwykle nakładana na tylną powierzchnię sześciennych narożników. Na odbijającą powłokę można nałożyć folię uszczelniającą lub warstwę klejącą, które jeszcze umożliwiają odblask. Ponadto sześcienno-narożnikowe elementy odblaskowe mogą być wykorzystywane bez odbijającej powłoki.

PL 191 367 B1

Folia holograficzna i warstwa odblaskowa mogą być spojone ze sobą za pomocą warstwy wiążącej. Odpowiednie materiały na taką warstwę wiążącą obejmują materiały podkładowe (np. podkładowa powłoka 70 na fig. 2 i 3) lub kleje albo w postaci powłok, albo jako cienką warstwę, takie jak uretany, olefiny, winyle i materiały akrylowe. Warstwa wiążąca może mieć dowolną odpowiednią grubość i może być nakładana albo na folię holograficzną, albo na warstwę odblaskową, albo też przed spojeniem ze sobą tych warstw.

Warstwa wiążąca może być wykonana z materiału termokurczliwego, który zapewnia ochronę przed manipulowaniem przez niepowołane osoby przez doprowadzanie ciepła, ponieważ doprowadzenie wystarczającej ilości ciepła powoduje odkształcenie tej warstwy termokurczliwej. Korzystnym materiałem na termokurczliwą warstwę wiążącą jest folia poliolefinowa.

Opcjonalna wzorzysta warstwa powłokowa (np. wzorzysta odłączana powłoka 60 na fig. 2 i 3), która albo zwiększa, albo zmniejsza adhezję, może być przewidziana na przejściu pomiędzy warstwą holograficzną a warstwą odblaskową. Szczególnie użytecznym zastosowaniem wzorzystej warstwy jest takie zastosowanie, przy którym warstwa ta jest stosowana przy warstwie posiadającej drukowane znaki lub układ z jednego lub wielu emblematów holograficznych (np. folia holograficzna stanowiąca uszkadzaną warstwę 55 na fig. 2 i 3). Kiedy wyrób jest rozwarstwiony przy wzorzystej warstwie powłokowej, część znaków lub emblematów pozostaje spojona z każdą odłączoną częścią.

Opcjonalny wzór znaków można nałożyć w tych samych miejscach co wzorzystą warstwę powłokową opisaną powyżej, albo w innych miejscach wewnątrz konstrukcji. Wzór znaków lub logo są korzystnie drukowane tuszami barwnymi, tuszami perłowymi lub tuszami widocznymi w świetle ultrafioletowym, albo są przedstawiane przy użyciu tonerów lub barwników we wzorze. Te barwne znaki są szczególnie użyteczne przy drukowaniu w pewnym miejscu powyżej przedniej powierzchni warstwy odblaskowej, która ma barwione spojenie brzegowe. W świetle normalnym barwione (korzystnie czarne) spojenie brzegowe skrywa barwione znaki i tylko hologram jest typowo widoczny, ponieważ hologram ten pogarsza znacznie widzialność barwnych znaków. Jednakże w warunkach oświetlenia odblaskowego barwne znaki są wyraźnie widzialne na tle, które jest korzystnie srebrne, a hologram nie jest już widzialny. Szerokie lub wąskie kątowe znaki mogą być również zobrazowane w mikrokulkowej warstwie odblaskowej np. przez proces zobrazowania laserowego ogólnie opisany w patentach US 4,688,894 (Hockert) i US 4,200,875 (Galanos). Zwykle, kiedy proces ten jest używany do wytworzenia obrazu w zamkniętych mikrokulkowych materiałach odblaskowych z nieprzezroczystymi elementami odbijającymi światło, znaki są widzialne zarówno w świetle normalnym jak i w świetle odblaskowym. Wynalazek ten obejmuje również stosowanie zamkniętego mikrokulkowego materiału odblaskowego z przezroczystymi elementami odbijającymi światło, przy którym znaki nie są widzialne w świetle normalnym, ale są widzialne tylko w świetle odblaskowym. Znaki są zatem ukryte, aż staną się widoczne w warunkach oświetlenia odblaskowego.

Kiedy przykładowo potrzebny jest wyrób do stosowania wewnątrz samochodowej szyby przedniej, wówczas części składowe stosowane oprócz części składowych (a) i (b) korzystnie przepuszczają światło (korzystniej są przezroczyste), zwłaszcza kiedy są stosowane z tylną warstwą odblaskową lub tylną warstwą ze znakami, które powinny pozostawać widoczne z zewnątrz pojazdu. Kiedy w takim wyrobie stosuje się jedną lub więcej części składowych wrażliwych na ciepło, np. termoplastycznych, te części składowe są korzystnie stosowane w połączeniu zarówno z wzorzystą powłoką odłączaną jak i ciągłą powłoką podkładu zwiększającego adhezję.

Sygnalizujący ingerencję osoby niepowołanej wyrób według wynalazku może, jeśli jest to potrzebne, zawierać ponadto co najmniej jedną okładzinę (np. ochronną warstwę kleju 20 wrażliwego na nacisk). Taka okładzina może być z materiałów znanych, takich jak papier lub folia polimerowa (ewentualnie z odłączaną powłoką lub obrobiona w pewien sposób, aby umożliwić np. odłączenie kleju wrażliwego na nacisk od okładziny). Wyrób według wynalazku może być przygotowany przy użyciu konwencjonalnych technik powlekania, laminowania i/lub przenoszenia. Grubości warstw różnych części składowych mogą zmieniać się w szerokich granicach zależnie od liczby i rodzaju poszczególnych części składowych, konkretnego zastosowania i żądanych parametrów pracy.

Cele i zalety niniejszego wynalazku są ponadto przedstawione przez następujące przykłady, ale konkretne materiały i ich ilości podane w tych przykładach, jak również inne warunki i szczegóły nie powinny niepotrzebnie ograniczać niniejszego wynalazku.

Przykłady

Sposoby badania

Badanie adhezji odrywania 180°

PL 191 367 B1

Adhezja odrywania jest to siła potrzebna do usunięcia adhezyjnie nałożonego, giętkiego materiału arkuszowego z badanej płyty. Adhezję odrywania mierzy się przy określonym kącie i prędkości usuwania. W następujących przykładach ta siła adhezji odrywania jest wyrażana w niutonach na centymetr szerokości (N/cm) powleczonego arkusza. Zmierzone siły adhezji odrywania są siłami adhezji początkowego odrywania określonymi przy czasie przerwy około 1 minuty, chyba że podano inaczej. Te siły adhezji początkowego odrywania nie mogą świadczyć o siłach adhezji odrywania po starzeniu, jakie można otrzymać.

Adhezję odrywania (180°) mierzono według PSTC-1 (Test Methods of the Pressure-Sensitive Tape Council, 9. wydanie, 1989, Deerfield, Il., USA). Pas (szerokość 1,27 cm) powleczonego klejem arkusza nałożono na poziomą powierzchnię czystej płyty testowej ze stali nierdzewnej, przy czym co najmniej 12,7 cm liniowego obu powierzchni było w trwałym kontakcie. Zastosowano jedno przejście twardego walca gumowego 2 kg w celu nałożenia tego pasa. Wolny koniec nałożonego pasa zagięto wstecz prawie do styku ze sobą, tak że kąt usuwania wynosił 180°. Ten wolny koniec przymocowano do przyrządu do badania adhezji. Płytę testową ze stali nierdzewnej zaciśnięto w szczękach maszyny do badania na rozciąganie, która była zdolna do oddalenia płyty od przyrządu do badania adhezji ze stałą prędkością 30,5 cm/min. Wskazanie przyrządu zostało zapisane w niutonach, gdy taśma była odrywana od powierzchni szkła. Wartość podano jako średnią zakresu liczb obserwowanych podczas badania.

Adhezja odrywania od szkła przy różnych kątach odrywania

Wartości adhezji odrywania mierzono, jak opisano powyżej, z tym wyjątkiem, że układ pomiarowy został zmieniony tak, aby umożliwić mierzenie sił odrywania przy innych kątach odrywania. Szklaną płytę do badań zamocowano w dolnej szczęce maszyny do badań na rozciąganie w różnych konfiguracjach, tak że kiedy koniec nałożonego pasa był ciągnięty przez drugą przeciwległą szczękę maszyny, pas ten był oddzielany od płyty pod innymi kątami oprócz kątów odrywania 90 i 180°, przy których najczęściej przeprowadza się badania. Zapisano siłę potrzebną do oddzielenia adhezyjnie nałożonego pasa od płyty, jak również wydłużenie podczas procesu usuwania tego pasa. Oceniano kąty usuwania 0°, 45°, 90°, 145° i 180°.

Przykład I

Arkusz papieru do fotokopiarki o wymiarach 5 cm x 7 cm powleczono wklęsłodrukowo po jednej stronie wzorem szachownicy uwalnianą kompozycją zawierającą kopolimer organopolisiloksan-polikarbamid. Zastosowany kopolimer organopolisiloksan-polikarbamid był produktem reakcji kondensacji dwuaminy organopolisiloksanowej z dwuizocyjanianem i przedłużeniem łańcucha dwuaminowego i został przygotowany zasadniczo jak opisano w patentach US 5.214.119 i US 5.290.615. Kopolimer organopolisiloksan-polikarbamid naniesiono z roztworu izopropanolowego w taki sposób, że pojedyncze elementy powstałego wzoru szachownicy po każdej stronie mierzyły 5 mm. Papier pokryty wzorem suszono przy 70°C przez 1 minutę.

Arkusz obrobionej wyładowaniem ulotowym folii z liniowego polietylenu o małej gęstości (LLDPE), mający grubość 38 mm, (1,5 tysięcznej cala) dostępnej jako XMAX 312.0 LLDPE z firmy Huntsman Packaging, Scunthorpe, Wielka Brytania, powleczono po obu stronach wrażliwym na nacisk klejem, a następnie przycięto do takich samych wymiarów jak papier opisany powyżej (5 cm x 7 cm). Klej po jednej stronie folii był rozpuszczalnikowym akrylowym klejem wrażliwym na nacisk, zawierającym terpolimer z 70% wag. akrylanu izooktylowego, 22,5% wag. akrylanu metylowego i 7,5% wag. kwasu akrylowego. Klej ten miał lepkość naturalną 0,7 i zawierał uaktywniany termicznie bisamidowy środek sieciujący. (Oceniono adhezję przy odrywaniu tego kleju na folii z politereftalanu etylenu (PET) o grubości 50 μm (2 tysięczne cala) i otrzymano wartość 5,6 N/cm adhezji przy odrywaniu pod kątem 180°.

Klej ten nakładano na folię LLDPE za pomocą powlekarki nożowej i suszono w piecuz wymuszonym ₂ przepływem powietrza, aby otrzymać końcowy ciężar powłoki klejowej 40 g/m². Następnie na wysuszonej warstwie kleju laminowano poliestrową wykładzinę powleczoną silikonem o grubości 50 μm (2 tysięczne cala).

Odwrotną stronę folii LLDPE powleczono organicznym roztworem akrylowego kleju wrażliwego na nacisk. Ten roztwór klejowy przygotowano przez połączenie dwóch kompozycji klejowych w stosunku wagowym 11,9 części kompozycji klejowej A (30 części jej składników stałych) i 88,1 części kompozycji klejowej B (70 części jej składników stałych). (Ten roztwór klejowy nałożono również na folię z politereftalanu etylenu o grubości 50 μm (2 tysięczne cala) za pomocą powlekarki nożowej, aby uzyskać końcowy ciężar powłoki po wysuszeniu w piecu z wymuszonym przepływem powietrza 10 g/m²i otrzymano wartość 1,4 N/cm adhezji przy odrywaniu pod kątem 180°).

PL 191 367 B1

Kompozycja klejowa A zawierała wodny klej akrylowy wrażliwy na nacisk o stosunku wagowym akrylan izooktylowy : kwas akrylowy 95,5:4,5, przy czym klej ten przygotowano zasadniczo sposobem polimeryzacji emulsyjnej opisanym w przykładzie 5 patentu USA nr Re. 24.906 (Ulrich). Po polimeryzacji uzyskany akrylowy klej wrażliwy na nacisk otrzymano i rozpuszczono w mieszaninie 80/20 heptanu i alkoholu propylowego, by utworzyć roztwór 25% wag.

Kompozycja klejowa B zawierała klej z mikrokulkami akrylanowymi, który przygotowano zasadniczo jak opisano w patencie US 3,691,140 (Silver) przy użyciu 98% akrylanu izooktylowego i 2% akrylanu amonowego. Mikrokulki oddzielono od uzyskanej zawiesiny i dyspergowano w heptanie, by utworzyć zawiesinę mikrokulek 8% wag.

Pokrytą wzorem powierzchnię opisanego powyżej papieru laminowano następnie na powierzchni otrzymanej dwustronnie pokrytej folii LLDPE z klejem zawierającym mikrokulki, by utworzyć prosty przykład realizacji wyrobu według wynalazku sygnalizującego manipulowanie przez osoby niepowołane. Wykładzinę poliestrową usuwano z wyrobu, a uzyskaną odsłoniętą warstwę kleju przykładano do arkusza dwuwarstwowego odprężonego szkła bezpiecznego i silnie dociskano ręką. Po 15 minutach próbowano usunąć wyrób z podłoża szklanego. Krawędź wyrobu uniesiono nieco i pociągnięto w kierunku w przybliżeniu 90° względem powierzchni podłoża. Spowodowało to rozdzielenie wyrobu na dwie oddzielne części. Jedna część pozostała na podłożu, a druga została całkowicie odłączona.

Część pozostająca na podłożu zawierała pierwszą warstwę kleju, folię, drugą warstwę kleju i wzór szachownicy z obszarami zawierającymi włókna odwarstwione z papieru. Te włókna papieru były łatwo zauważalne w obszarach, gdzie nie było żadnej odłączanej powłoki. Część całkowicie odłączona zawierała wzorzystą powłokę odłączaną i pozostałość papieru. Kontrola wzrokowa wykazała, że papier został odwarstwiony po jednej stronie we wzorze szachownicy.

Część pozostającą na podłożu usunięto w jednym kawałku przez uchwycenie jej krawędzi i pociągnięcie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża. Część ta rozciągnęła się podczas procesu usuwania, ale nie pękła. Spojenie klejem wrażliwym na nacisk z podłożem było rozrywane stopniowo i czysto, a po usunięciu nie było widać na podłożu żadnych resztek kleju.

Przygotowano pewną liczbę dwustronnie powleczonych folii LLDPE, jak opisano powyżej, i nałożono je na szklaną płytę testową. Otrzymane wartości adhezji przy odrywaniu pod różnymi kątami przedstawiono w tabeli 1.

Tab e l a 1

Kierunek usuwania*	Kąt usuwania (stopnie)	Adhezja przy odrywaniu (N/cm)	Wydłużenie (%)
MD	0	9,4	472
MD	45	7,5	441
MD	90	5,9	253
CD	90	5,1	489
DD	90	5,1	406
MD	135	5,5	237
MD	180	7,9	569

*MD = usuwanie przez rozciąganie folii w kierunku wzdłużnym CD= usuwanie przez rozciąganie folii w kierunku poprzecznym DD = usuwanie przez rozciąganie folii w kierunku ukośnym

Przykład 2

Tylną nieodblaskową stronę giętkiego odblaskowego arkusza zawierającego bryłki szklane jako elementy odbijające światło (dostępny jako Scotchlite™ VP5500 Reflective Sheeting z firmy 3M Company, St. Paul, MN) laminowano cieplnie na nieprzezroczystej, białej folii z politereftalanu etylenu (PET), aby chronić jej odsłoniętą warstwę aluminiową odbijającą światło. Arkusz ten powleczono następnie na jego przedniej powierzchni odblaskowej ciągłą wiążącą warstwą żywicy poliuretanowej (dostępna jako Neorez™ R960 z firmy Zeneca Resins, Waalwijk, Holandia). Wodną kompozycję ży10

PL 191 367 B1 wiczną nałożono następnie wklęsłodrukowo i suszono przy 80°C przez 1 minutę do grubości w stanie suchym 4 μm. Wzór szachownicy z uwalnianej kompozycji opisanej w przykładzie 1 nałożono następnie na uzyskaną warstwę wiążącą przez powlekanie wklęsłodrukowe zasadniczo jak opisano w przykładzie 1. Następnie ciągłą warstwę przezroczystego tuszu na bazie rozpuszczalnika (dostępny jako Scotchlite™ Transparent Ink 1900 (Blue-Violet) z firmy 3M Company, St. Paul, MN) nałożono na wzorzystą powłokę nanoszoną sposobem sitodrukowym. Uzyskaną powłokę tuszową suszono następnie przez 40 s przy 60°C i uzyskano grubość w stanie suchym około 10 μm.

Podwójnie powleczoną folię LLDPE z przykładu 1 przyłożono następnie do laminatu zawierającego arkusz odbijający światło, warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną i warstwę tuszu. Stronę folii z klejem zawierającym mikrokulki spojono z warstwą tuszu za pomocą mechanicznego urządzenia laminującego przy 23°C, by wytworzyć odblaskowy wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osobę niepowołaną. Ochronną folię PET usunięto z wyrobu, a uzyskaną odsłoniętą warstwę kleju przyłożono do arkusza dwuwarstwowego odprężonego szkła bezpiecznego i dociśnięto silnie ręką. Po 15 minutach próbowano usunąć wyrób z podłoża szklanego. Krawędź wyrobu uniesiono nieco i ciągnięto w kierunku w przybliżeniu 90° względem powierzchni podłoża. Wyrobu nie można było usunąć w jednym kawałku. Wykazywał on raczej uszkodzenie wewnątrzwarstwowe i rozdzielał się na dwie części, z których jedna pozostawała spojona z podłożem, a druga całkowicie odłączała się.

Część, która pozostała spojona z podłożem, zawierała podwójnie pokrytą folię LLDPE i łatwe do zidentyfikowania części warstwy tuszowej odpowiadające obszarom z powłoką odłączaną. Część, która całkowicie odłączyła się od podłoża, zawierała pokrycie odbijające światło, warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną i części warstwy tuszowej odpowiadające obszarom, gdzie nie było powłoki odłączanej. Uszkodzona warstwa tuszowa sygnalizowała więc wizualnie manipulowanie przez osobę niepowołaną. Część wyrobu, która pozostała spojona z podłożem szklanym, została następnie usunięta ze szkła w jednym kawałku przez uchwycenie tej części za jej krawędź i pociągnięcie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża. Część ta rozciągnęła się podczas usuwania, ale nie pękła. Spojenie klejem wrażliwym na nacisk z podłożem szklanym było rozrywane stopniowo i czysto, a po usunięciu na podłożu nie można było zobaczyć żadnych resztek kleju.

P r z y k ł a d 3

Arkusz z przykładu 2 powleczono na jego przedniej odblaskowej powierzchni ciągłą warstwą wiążącą z poliuretanu i wzorzystą powłoką z odłączanej kompozycji zasadniczo jak w przykładzie 2. Cienką przezroczystą folię holograficzną (dostępna z firmy Crown Roll Leaf, Peterson, NJ) laminowano następnie na wzorzystej powłoce odłączanej za pomocą podgrzewanego laminatora (dostępny z firmy Sallmetal, Raalte, Holandia) przy 100°C. Folia holograficzna zawierała poliestrową wykładzinę odłączaną, warstwę strukturowaną na bazie polimetakrylanu metylu, odbłyśnik z siarczku cynku o dużym współczynniku załamania oraz cienką warstwę kleju. Po laminowaniu poliestrową wykładzinę usunięto. Następnie ciągłą warstwę przezroczystego tuszu na bazie rozpuszczalnika (dostępny jako Scotchlite™ Transparent Ink 1900 (Blue-Violet) z firmy 3M Company, St. Paul, MN) nałożono na cienką przezroczystą warstwę holograficzną za pomocą sitodruku. Uzyskaną powłokę z tuszu suszono przez 40 s przy 60°C, aby otrzymać grubość suchej powłoki około 10 μm.

Podwójnie powleczoną folię LLDPE z przykładu 1 przyłożono następnie do laminatu zawierającego arkusz odbijający światło, warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną, folię holograficzną i warstwę tuszu. Stronę folii z klejem zawierającym mikrokulki spojono z warstwą tuszu przy użyciu mechanicznego laminatora przy 23°C, by wytworzyć wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane. Folię ochronną z PET usunięto z wyrobu, a uzyskaną odsłoniętą warstwę kleju przyłożono do arkusza dwuwarstwowego odprężonego szkła bezpiecznego i dociśnięto pewnie ręką. Po 15 minutach próbowano usunąć wyrób z podłoża szklanego. Krawędź wyrobu podniesiono nieco i pociągnięto w kierunku w przybliżeniu 90 stopni względem powierzchni podłoża. Wyrobu nie można było usunąć w jednym kawałku i rozdzielono go na dwie części, z których jedna pozostała spojona ze szklanym podłożem, a druga została całkowicie odłączona.

Część, która pozostała spojona z podłożem szklanym, zawierała podwójnie powleczoną folię LLDPE i łatwe do identyfikowania części zarówno warstwy tuszu jak i folii holograficznej, przy czym części te odpowiadały obszarom, gdzie była odłączana powłoka. Część, która odłączyła się całkowicie od podłoża szklanego, zawierała arkusz odbijający światło, warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną oraz części zarówno warstwy tuszu jak i folii holograficznej, przy czym części te odpowiaPL 191 367 B1 dały obszarom, gdzie nie było odłączanej powłoki. Uszkodzona warstwa tuszu zapewniała wizualną sygnalizację manipulowania przez osobę niepowołaną.

Część, która pozostała spojona z podłożem szklanym, była następnie usuwana ze szkła w jednym kawałku przez uchwycenie tej części przy jej krawędzi i pociągnięcie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża. Część ta rozciągnęła się podczas procesu usuwania, ale nie pękła. Spojenie klejem wrażliwym na nacisk z podłożem szklanym było rozrywane stopniowo i czysto, a po usunięciu na podłożu nie można było zobaczyć żadnych resztek kleju.

Drugi wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osobę niepowołaną przygotowano zasadniczo jak opisano powyżej w tym przykładzie 3 i przyłożono do podłoża szklanego oraz pozostawiono na 40 dni przy 70°C, by symulować długotrwałe narażenie szklanej szyby przedniej na działanie ciepła. Próby usunięcia wyrobu spowodowały uszkodzenie wewnątrzwarstwowe i rozwarstwienie, jak opisano powyżej. Manipulowanie przez osobę niepowołaną było wyraźnie sygnalizowane, ponieważ zarówno hologram jak i warstwa tuszu były uszkodzone podczas procesu usuwania.

Przykład 4

Przykład 3 powtórzono z tym wyjątkiem, że podwójnie powleczona folia LLDPE była pokryta takim samym klejem wrażliwym na nacisk na bazie akrylu po obu stronach. Klej zawierał kopolimer akrylanu izooktylowego i kwasu akrylowego w stosunku wagowym 95,5:4,5. 100 części wag. tego kopolimeru zagęszczono 25 części wag. wysokostabilizowanej kalafoniowej żywicy estrowej (dostępna jako Foral™ 85 z firmy Hercules, Rijswijk, Holandia). Różnicową adhezję zapewniono przez zastosowanie większego ciężaru powłoki klejowej po jednej stronie folii niż po drugiej. Powłoka po jednej stronie (strona używana do mocowania do podłoża) miała grubość 100 μm. (Taka powłoka klejowa na folii z politereftalanu etylenu (PET) o grubości 50 μm (2 tysięczne cala) wykazywała wartość adhezji przy odrywaniu pod kątem 180° równą 7,5 N/cm.). Klejowa powłoka po przeciwnej stronie folii miała grubość 50 μm. (Taka powłoka klejowa na folii z politereftalanu etylenu (PET) o grubości 50 μm (2 tysięczne cala)miała wartość adhezji przy odrywaniu pod kątem 180 stopni, wynoszącą 4,0N/cm.).

Uzyskaną podwójnie powleczoną folię LLDPE przyłożono następnie do laminatu z przykładu 3, zawierającego arkusz odblaskowy, warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną, folię holograficzną i warstwę tuszu. Stronę folii z cieńszą powłoką kleju spojono z warstwą tuszu stosując mechaniczny laminator przy 23°C, aby utworzyć wyrób sygnalizującymanipulowanie przez osobę niepowołaną. Wyrób ten przyklejono do podłoża szklanego, a zachowanie się wyrobu przy usiłowaniu usunięcia z podłoża było podobne do opisanego w przykładzie 3. Część pozostająca na podłożu została usunięta przez uchwycenie tej części przy jej krawędzi i pociągnięcie pod kątem około 90 stopni względem powierzchni podłoża. Część ta rozciągnęła się, ale nie pękła podczas procesu usuwania. Po całkowitym rozerwaniu klejowego spojenia z podłożem, na podłożu nie było widać żadnych resztek kleju.

Przykład 5

Arkusz z kopolimeru blokowego styren-etylen-kobutylen-styren (SEBS) o grubości 220 mm, dostępny z firmy Shell Chemicals jako Kraton™ G-1657, przygotowano przez standardowe techniki wytłaczania dwuślimakowego. Wynikowy giętki arkusz powleczono po obu stronach wrażliwym na nacisk klejem na bazie żywicy kauczukowej zawierającym 100 części wag. syntetycznego polimeru blokowego styren-izopren-styren (dostępny jako Kraton™ 1107 z firmy Shell Chemicals), 129 części wag. alifatycznej żywicy zagęszczającej C5 (dostępna jako Escorez™ 1310 z firmy Exxon, Belgia), 54 części wag. żywicy politerpenowej (dostępna jako Zonarez™ A25 z firmy Arizona Chemicals) oraz 3 części przeciwutleniacza (dostępny jako Irganox™ 1076 z firmy Ciba Geigy, Bazylea, Szwajcaria). Klej nałożono na jedną stronę arkusza SEBS warstwą o grubości 35 μm, a na drugą stronę warstwą o grubości 19 mm. Powleczoną silikonem wykładzinę poliestrową laminowano na powłoce kleju z zagęszczaczem. Adhezja odrywania każdej powłoki klejowej względem podłoża ze stali nierdzewnej po zmierzeniu miała wartość 6,8 N/cm (warstwa o grubości 19 μm) i 8,5 N/cm (warstwa o grubości 35 μm).

Uzyskany podwójnie powleczony arkusz laminowano, by wytworzyć sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane wyrób przez spojenie cieńszej powłoki klejowej arkusza z warstwą tuszu laminatu odblaskowego typu opisanego w przykładzie 3. Laminat ten zawierał (w kolejności) arkusz odblaskowy, ciągłą warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną, cienką przezroczystą folię holograficzną i ciągłą warstwę tuszu. Wykładzinę poliestrową usunięto i wyrób dociśnięto silnie do czystej płyty szklanej. Po próbie usunięcia z podłoża wyrób rozwarstwił się zasadniczo w taki sam sposób, jak opisano w przykładzie 3, pozostawiając jedną część wyrobu na podłożu.

PL 191 367 B1

Część wyrobu, która pozostała spojona z podłożem, złożona była z podwójnie powleczonego arkusza SEBS i ze wzoru szachownicy z fragmentów tuszu/hologramu, odpowiadających obszarom, gdzie występowała odłączana powłoka. Część wyrobu, która odłączyła się całkowicie od podłoża, zawierała arkusz odblaskowy, warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną oraz części zarówno warstwy tuszu jak i folii holograficznej odpowiadające obszarom, gdzie nie było odłączanej powłoki. Część wyrobu, która pozostała spojona z podłożem, można było usunąć czysto z podłoża przez uchwycenie tej części przy jednej krawędzi i rozciąganie, aż oddzieliła się ona czysto od powierzchni podłoża.

Przykład 6

Przykład 5 powtórzono z tym wyjątkiem, że zastosowano inny arkusz elastomeryczny jako nośnik warstw klejowych. Mający grubość 50 μm arkusz półprzezroczystej, anizotropowo sprężystej folii, zawierającej 60 części trójblokowego polimeru styren-izopren-styren (dostępny w handlu jako Vector™ 4111D z firmy Deutsche Exxon Chemicals GmbH) i 40 części polipropylenu (gęstość 0,905 g/cm³, dostępny jako PPH 7060S z firmy Fina Chemicals, Belgia) przygotowano w procesie wytłaczania. Uzyskany sprężysty arkusz zawierał nierozpuszczalne włókna polipropylenu przebiegające płaszczyźnie arkusza w kierunku wzdłuż wstęgi, zatopione w elastomerycznej osnowie. Ten anizotropowy arkusz był rozciągliwy i sprężysty w kierunku poprzecznym, ale miał mniejszą rozciągliwość i sprężystość w kierunku wzdłuż wstęgi.

Ten sprężysty arkusz powleczono po obu stronach wrażliwym na nacisk klejem na bazie żywicy kauczukowej z przykładu 5 i laminowano na odblaskowym laminacie zastosowanym w przykładzie 3, zawierającym arkusz odblaskowy, ciągłą warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną, cienką warstwę holograficzną i ciągłą warstwę tuszu. Cieńsza przylepna warstwa wrażliwa na nacisk na sprężystym nośniku była laminowana z warstwą tuszu laminatu odblaskowego. Uzyskany wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane przyklejono do podłoża szklanego. Przy próbie usunięcia wyrobu z podłoża wyrób ten rozwarstwił się. Część wyrobu, która pozostała spojona z podłożem, można było czysto usunąć z podłoża przez ciągnięcie krawędzi tej części i rozciąganie, aż część ta oddzieliła się od powierzchni podłoża.

Przykład 7

Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane wytworzono stosując cienką przylepną warstwę wrażliwą na nacisk (PSA) (bez nośnika kleju) zamiast podwójnie powleczonej folii lub arkusza z nośnikiem z powyższych przykładów. Ta cienka warstwa PSA była nieprzezroczystą warstwą kleju na bazie syntetycznej żywicy kauczukowej (dostępny jako Power Strips™ z firmy Beiersdorf AG, Hamburg, RFN). Cienka warstwa PSA była jednorodna, a jej dwie powierzchnie klejące były pokryte okładzinami ochronnymi. Jedną z tych okładzin usunięto z folii, a odsłoniętą powierzchnię kleju laminowano z odblaskowym laminatem z przykładu 3 (zawierającym (w kolejności) arkusz odblaskowy, ciągłą warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną, cienką przezroczystą folię holograficzną oraz ciągłą warstwę przezroczystego tuszu).

Drugą okładzinę ochronną usunięto z uzyskanego wyrobu sygnalizującego manipulowanie przez osoby niepowołane i wyrób ten przyklejono do szklanego podłoża. Po 15 minutach usiłowano usunąć ten wyrób. Wyrób wykazał uszkodzenie wewnątrzwarstwowe i rozdzielił się na dwie części, z których jedna całkowicie odłączyła się, a druga pozostała spojona z powierzchnią podłoża. Część pozostająca na powierzchni podłoża zawierała cienką warstwę PSA, całą warstwę tuszu i wzór szachownicy folii holograficznej odpowiadający obszarom, gdzie występowała powłoka odłączana. Wzór szachownicy uszkodzonej folii holograficznej można było łatwo zobaczyć, gdy światło było odbijane od powierzchni (całkowicie odłączonej części wyrobu) pod pewnymi kątami. Część wyrobu, która odłączyła się, złożona była z arkusza odblaskowego, ciągłej warstwy wiążącej, szachownicowej wzorzystej powłoki odłączanej i szachownicowego wzoru folii holograficznej, odpowiadającego obszarom, gdzie nie było powłoki odłączanej. Część wyrobu pozostająca na podłożu mogła zostać usunięta w jednym kawałku przez ciągnięcie za język chwytowy przewidziany przy jednym końcu cienkiej warstwy PSA pod kątem około 30 stopni względem powierzchni podłoża.

Przykład 8

Przykład 3 powtórzono z tym wyjątkiem, że podwójnie powleczoną folię LLDPE przygotowano przez powleczenie obu stron folii LLDPE taką samą kompozycją wrażliwego na nacisk kleju na bazie akrylu. Klej ten zawierał kopolimer akrylanu izooktylowego o zwiększonej kleistości i kwas akrylowy w stosunku wagowym 95,5:4,5. Sto części wag. kopolimeru poddano zwiększeniu kleistości przez dodanie 25 części wag. wysokostabilizowanej żywicy estrowej z kalafonii (dostępna jako Foral™ 85

PL 191 367 B1 z firmy Hercules, Rijswijk, Holandia). Adhezję różnicową zapewniono przez zastosowanie większego ciężaru powłoki klejowej po jednej stronie folii niż po drugiej.

Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osobę niepowołaną przygotowano przez laminowanie uzyskanej podwójnie powleczonej folii na odblaskowym laminacie z przykładu 3 (zawierający arkusz odblaskowy, ciągłą warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną, cienką przezroczystą folię holograficzną i ciągłą warstwę przezroczystego tuszu) przez spojenie warstwy tuszu tego laminatu ze stroną podwójnie powleczonej folii posiadającą powłokę klejową o mniejszym ciężarze. Uzyskany wyrób był nałożony na szklane podłoże, a po próbie usunięcia rozwarstwił się. Część, która pozostała przymocowana do podłoża, zawierała podwójnie powleczoną folię i wzór z fragmentów tuszu i folii holograficznej. Część ta była usuwana przez uchwycenie jej i rozciągnięcie, aż do rozerwania spojenia klejowego z powierzchnią podłoża.

Przykład 9

Przykład 8 powtórzono z tym wyjątkiem,że folię nośnikową z LLDPE zastąpiono arkuszem poli₃ etylenu o małej gęstości (LDPE) o grubości 28 μm i o gęstości 0,92 g/cm (dostępna z firmy Klerks, Noordwijkerhout, Holandia). Uzyskany wyrób nałożono na szklane podłoże, a następnie po próbie usunięcia wyrób ten rozwarstwił się. Część, która pozostała przymocowana do podłoża, zawierała podwójnie pokrytą folię i wzór z fragmentów tuszu i folii holograficznej. Część ta została usunięta przez uchwycenie jej i rozciągnięcie aż do rozerwania spojenia klejowegoz powierzchnią podłoża.

Przykład 10

Przykład 3 powtórzono z tym wyjątkiem, że giętki arkusz odblaskowy zastąpiono folią z przezroczystego politereftalanu etylenu (PET) o grubości 50 μm (2 tysięczne cala). Ta przezroczysta folia z PET wyposażona była w ciągłą warstwę wiążącą, wzorzystą powłokę odłączaną, cienką folięholograficzną i ciągłą warstwę tuszu, zasadniczo jak opisano w przykładzie 3. Uzyskany wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osobę niepowołaną był przeświecający po przyklejeniu do podłoża szklanego. Po próbie usunięcia arkusz rozwarstwił się. Część, która pozostała spojona z podłożem, została czysto usunięta przez rozciągnięcie.

Przykład 11

Przykład 3 powtórzono z tym wyjątkiem, że giętki arkusz odblaskowy z przykładu 3, zawierający grudki szklane jako elementy odbijające światło, zastąpiono giętkim arkuszem odblaskowym zawierającym sześcienne narożnikowe elementy jako elementy odbijające światło (dostępne jako Flexible Diamond Grade™ Reflective Sheeting 973 z firmy 3M Company,St. Paul, MN). Uzyskany wyrób nałożono na szklane podłoże, a po próbie usunięcia wyrób ten został rozwarstwiony. Część, która pozostała przymocowana do podłoża, zawierała podwójnie powleczoną folię i wzór z fragmentów tuszu i folii holograficznej. Część ta była usuwana przez uchwycenie jej i rozciąganie, aż do rozerwania spojenia klejowego z powierzchnią podłoża.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane, zawierający przylepną warstwę wrażliwą na nacisk, która może przylegać do powierzchni podłoża oraz co najmniej jedną podlegającą uszkodzeniu warstwę, która wykazuje uszkodzenie kohezyjne przy dokonaniu próby usunięcia wymienionego wyrobu z wymienionej powierzchni podłoża, znamienny tym, że przylepna warstwa wrażliwa na nacisk ma postać cienkiej warstwy kleju (40) wrażliwego na nacisk na nośniku (30), przy czym cienka warstwa kleju stanowi uszkadzaną warstwę albo jest połączona z co najmniej jedną uszkadzaną warstwą (50, 55), a ponadto przy rozciąganiu cienkiej warstwy kleju (40), przylepna warstwa wrażliwa na nacisk jest usuwalna z powierzchni podłoża (90) bez uszkodzeń kohezyjnych.
2. Wyrób według zastrz. 1, znamienny tym, że cienka warstwa kleju (40) nadaje się do usuwania z powierzchni podłoża (90) przez rozciąganie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża (90).
3. Wyrób według zastrz. 1, znamienny tym, że klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów z akrylu, kopolimeru blokowego, żywicy kauczukowej, polialfaolefiny i silikonu, zaś wymieniona taśma zawiera nośnik wybrany z grupy złożonej z folii polimerów silikonowych, folii z poliuretanów, folii z polimerów zawierających spolimeryzowane jednostki uzyskane z jednego lub wielu monomerów olefinowych, z jednego lub wielu monomerów akrylowych, z jednego lub wielu monomerów winylowych i z ich mieszanin, oraz z folii z mieszanek takich polimery.

PL 191 367 B1
4. Wyrób według zastrz. 3, znamienny tym, że wymieniony klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów akrylowych i silikonowych, zaś wymienione polimery są wybrane z grupy złożonej z poliolefin i kopolimerów blokowych.
5. Wyrób według zastrz. 1, znamienny tym, że uszkadzana warstwa (50) jest wybrana z grupy złożonej z kruchych materiałów, papierów, znaków, klejów roztapianych na gorąco, klejów wrażliwych na nacisk i nieodwracalnie odkształcalnych folii polimerowych.
6. Wyrób według zastrz. 1, znamienny tym, że klej wrażliwy na nacisk stanowi akrylowy klej wrażliwy na nacisk.
7. Wyrób według zastrz. 1, znamienny tym, że ma drugą uszkadzaną warstwę (55) mającą postać folii holograficznej.
8. Zastosowanie wyrobu sygnalizującego manipulowanie przez osoby niepowołane z określonego zastrz. 1-7 jako elementu składowego przylepnej etykiety umieszczonej na powierzchni podłoża.
9. Wyrób sygnalizujący manipulowanie przez osoby niepowołane, zawierający przylepną warstwę wrażliwą na nacisk, która może przylegać do powierzchni podłoża oraz co najmniej jedną podlegającą uszkodzeniu warstwę, która wykazuje uszkodzenie kohezyjne przy dokonaniu próby usunięcia wymienionego wyrobu z wymienionej powierzchni podłoża, znamienny tym, że przylepna warstwa wrażliwa na nacisk ma postać taśmy powleczonej warstwą kleju (40) wrażliwego na nacisk umieszczonej na nośniku (30), przy czym taśma powleczona warstwą kleju (40) stanowi uszkadzaną warstwę albo jest połączona z co najmniej jedną uszkadzaną warstwą (50, 55), a ponadto przy rozciąganiu taśmy powleczonej warstwą kleju (40), przylepna warstwa wrażliwa na nacisk jest usuwalna z powierzchni podłoża (90) bez uszkodzeń kohezyjnych.
10. Wyrób według zastrz. 9, znamienny tym, że taśma powleczona warstwą kleju (40) nadaje się do usuwania z powierzchni podłoża (90) przez rozciąganie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża (90).
11. Wyrób według zastrz. 9, znamienny tym, że klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów z akrylu, kopolimeru blokowego, żywicy kauczukowej, polialfaolefiny i silikonu, zaś wymieniona taśma zawiera nośnik wybrany z grupy złożonej z folii polimerów silikonowych, folii z poliuretanów, folii z polimerów zawierających spolimeryzowane jednostki uzyskane z jednego lub wielu monomerów olefinowych, z jednego lub wielu monomerów akrylowych, z jednego lub wielu monomerów winylowych i z ich mieszanin, oraz z folii z mieszanek takich polimery.
12. Wyrób według zastrz. 11, znamienny tym, że wymieniony klej wrażliwy na nacisk jest wybrany z grupy złożonej z wrażliwych na nacisk klejów akrylowych i silikonowych, zaś wymienione polimery są wybrane z grupy złożonej z poliolefin i kopolimerów blokowych.
13. Wyrób według zastrz. 9, znamienny tym, że taśma powleczona warstwą kleju (40) zawiera nośnik (30) o wydłużeniu wzdłużnym przy rozerwaniu, wynoszącym 50-1200 procent i module sprężystości co najmniej około 17,2 N/mm², ale mniejszym niż około 500 N/mm², oraz wytrzymałość na rozciąganie przy rozerwaniu większą od naprężeń powodowanych przy usuwaniu wymienionej taśmy z powierzchni podłoża (90), a ponadto zawiera klej (40) wrażliwy na nacisk na co najmniej części co najmniej jednej głównej powierzchni wymienionego nośnika (30), przy czym wymieniona taśma nadaje się do trwałego spojenia z wymienioną powierzchnią podłoża (90) i do usuwania z niej przez rozciąganie pod kątem około 45 stopni względem powierzchni podłoża.
14. Wyrób według zastrz. 9, znamienny tym, że uszkadzana warstwa (50) jest wybrana z grupy złożonej z kruchych materiałów, papierów, znaków, klejów roztapianych na gorąco, klejów wrażliwych na nacisk i nieodwracalnie odkształcalnych folii polimerowych.
15. Wyrób według zastrz. 9, znamienny tym, że klej wrażliwy na nacisk stanowi akrylowy klej wrażliwy na nacisk.
16. Wyrób według zastrz. 9, znamienny tym, że ma drugą uszkadzaną warstwę (55) mającą postać folii holograficznej.
17. Wyrób według zastrz. 9, znamienny tym, że jedna z uszkadzanych warstw (50) jest wykonana w postaci znaków i ma wzorzystą odłączaną powłokę (60) z podkładową powłoką (70), na którą jest nałożona odblaskowa warstwa (80).
18. Zastosowanie wyrobu sygnalizującego manipulowanie przez osoby niepowołane określonego zastrz. 9-17 jako elementu składowego przylepnej etykiety umieszczonej na powierzchni podłoża.