PL192755B1

PL192755B1 - Urządzenie do wydzielania wody z produktów naftowych

Info

Publication number: PL192755B1
Application number: PL345302A
Authority: PL
Inventors: Maciej Paczuski; Ryszard Puławski; Stanisław Krukowski; Tadeusz Stokłosa; Andrzej Siarkowski; Jerzy Ziembicki; Witold Bucholc; Stanisław Góralski; Zbigniew Bieniek; Jerzy Jakubowski; Włodzimierz Ostaszewski; Magdalena Szost
Original assignee: Politechnika Warszawska
Priority date: 2001-01-22
Filing date: 2001-01-22
Publication date: 2006-12-29
Also published as: PL345302A1

Abstract

Urządzenie do wydzielania wody z produktów naftowych, zawierające przegrody koalescencyjne, znamienne tym, że składa się ze zbiornika (1) wyposażonego w n-pakietów koalescencyjnych (2), gdzie n = 1 - 4, przy czym każdy z pakietów (2) składa się z x, gdzie x = 1 - 3 upakowanych ściśle jedna za drugą przegród hydrofilowych z włókna szklanego niskoalkalicznego (3) oraz ewentualnie przegrody bimetalicznej (4), wykonanej z dwóch metali lub metalu i niemetalu o znacznej różnicy potencjałów elektrodowych, takich jak żelazo-cynk, miedźcynk, cynk- chrom, nikiel-cynk, żelazo-tytan w formie trwale połączonych siatek lub spiekanych proszków a przegrody z włókna szklanego znajdują się w pakiecie przed przegrodą bimetaliczną (4) zgodnie z kierunkiem przepływu produktu naftowego, natomiast w dnie zbiornika (1) znajdują się odprowadzenia (5) skoagulowanej wody

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do wydzielania wody z produktów naftowych.

W procesach wytwarzania komponentów paliw silnikowych, kotłowych, olejów i innych produktów naftowych powszechnie stosowane są: para wodna, woda myjąca, wodne roztwory ługów, itp. Ma to na celu stabilizację frakcji poprzez odparowanie niskowrzących składników, wymywanie zanieczyszczeń typu cyjanki, pochodne fenoli i związków siarki takich, jak: siarkowodór, siarczki czy merkaptany ze strumieni naftowych. Ilość wody pozostająca w tych strumieniach zależy od wielu czynników i parametrów, jak: temperatura, ciśnienie, skład chemiczny frakcji i obecność surfaktantów. Poza procesami wytwarzania składników produkty naftowe mogą ulegać zawodnieniu na różnych etapach komponowania, magazynowania i dystrybucji, w wyniku dłuższego kontaktu z wilgotnym powietrzem, w którym prężność pary wodnej jest wyższa od równowagowej prężności wody nad produktem.

Duże różnice w budowie cząsteczki wody i węglowodorów powodują ograniczoną rozpuszczalność wody w produktach naftowych. Woda wykazuje dużą wartość momentu dipolowego, skłonność do tworzenia wiązań wodorowych, i małą objętość molową a węglowodory - małą wartość momentu dipolowego, brak skłonności do tworzenia wiązań wodorowych i dużą objętość. Spośród głównych składników grupowych produktów naftowych największą rozpuszczalność wody wykazują węglowodory aromatyczne. Ilość wody rozpuszczonej w węglowodorach aromatycznych zmniejsza się wraz ze wzrostem masy cząsteczkowej związku. Rozpuszczalność wody maleje też w miarę wzrostu stopnia rozgałęzienia podstawników w połączeniach alkiloaromatycznych. Policykliczne węglowodory aromatyczne wykazują większą zdolność rozpuszczania wody w porównaniu z ekwimolekularnymi alkilobenzenami. Węglowodory naftenowe w wykazują mniejszą rozpuszczalność wody w porównaniu z węglowodorami aromatycznymi, przy czym pochodne cyklopentanu rozpuszczają więcej wody niż pochodne cykloheksanu. Bicykliczne węglowodory naftenowe rozpuszczają znacznie mniej wody w porównaniu z monocylkicznymi. Z kolei węglowodory alkilonaftenowe rozpuszczają więcej wody niż węglowodory parafinowe o zbliżonej masie molowej. Rozgałęzione węglowodory parafinowe wykazują zdolność rozpuszczania większej ilości wody niż prostołańcuchowe. Zarówno węglowodory parafinowe jak i cykloparafinowe wykazują znacznie wyższą chłonność wody, gdy zawierają w cząsteczce wiązanie nienasycone. Rozpuszczalność wody w mieszaninie węglowodorów nie wykazuje cech addytywności i w temperaturze 20°C nie przekracza 582 ppm [Englin Primienienije żidkich topliw pri nizkich tempieraturach Moskwa, Chimija, 1980]. Wraz z podwyższeniem temperatury rozpuszczalność wody we wszystkich węglowodorach wzrasta, najsilniej dla węglowodorów aromatycznych. Temperaturowa zależność rozpuszczalności wody (C) w węglowodorach może być wyrażona empirycznym równaniem linii prostej:

logC = a-b/T gdzie a i b są stałymi dla danego rozpuszczalnika.

Można wyrazić zależność rozpuszczalności wody w różnych węglowodorach lub ich mieszaninach w funkcji temperatury i zawartości wodoru oraz węgla (H/C) w średniej cząsteczce:

IgC = 2,00 - (4200 H/C + 1050) (1/T - 0,0016)

Rozpuszczalność wody w paliwach naftowych zależy więc głównie od zawartości węglowodorów aromatycznych i składu frakcyjnego produktu (tabela 1)

T ab el a 1

Wpływ temperatury na rozpuszczalność wody w różnych paliwach

Rozpuszczalność wody, ppm, w temperaturze, °C	PALIWO
Benzyna	Nafta lotnicza	Olej napędowy
-10	54	32	21
0	66	38	26
10	93	59	37
20	145	108	58
30	226	175	104

PL 192 755 B1

Zawartość wody w produkcie naftowym pozostaje w ścisłym związku z ciśnieniem parcjalnym wody ( pary wodnej ) w powietrzu nad powierzchnią paliwa i opisuje je prawo Henry'ego:

C = k * p.

gdzie: C - stężenie wody w produkcie; p - ciśnienie cząstkowe pary wodnej w powietrzu; k - współczynnik proporcjonalności, uwzględniający rozpuszczalność wody w węglowodorach produktu naftowego.

Forma obecności wody w węglowodorach i produktach naftowych zależy głównie od jej zawartości. Badania krioskopowe wykazują, że cząsteczki wody rozpuszczonej w benzenie nie ulegają asocjacji, pozostając w formie molekularnej aż do stanu nasycenia. Dzięki temu woda przechodzi z dużą szybkością przez warstwę graniczną z węglowodorów do powietrza oraz z powietrza do produktu. W grubszej warstwie produktu naftowego zarówno szybkość rozpuszczania wody jak i szybkość osuszania produktu są procesami dyfuzyjnymi.

Zawodnione produkty naftowe w stosunkowo wysokiej temperaturze są klarowne a woda występuje w formie pojedynczych cząsteczek i niewielkich asocjatów. W miarę obniżania temperatury produktu maleje rozpuszczalność wody, następuje aglomeracja cząsteczek i pojawia się zmętnienie. Woda wytrącona z paliwa naftowego w stanie ciekłym występuje w postaci asocjatów, zawierających do 8 cząsteczek. Powstaje układ dyspersyjny złożony z rozproszonych kropelek wody w nasyconym wodą produkcie naftowym. Stabilność takiego układu zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od lepkości produktu i zawartości surfaktantów. W przypadku dużych stężeń wody i obecności związków powierzchniowo czynnych, redukujących napięcie międzyfazowe na granicy woda-węglowodory powstać może trwały układ emulsyjny. Zjawisko to nie ma miejsca w technologii rafineryjnej gdy w produktach występują niewielkie, technologiczne ilości wody.

W skład produktów naftowych wchodzą węglowodory nasycone, które stanowią dobrą pożywkę dla rozwoju mikroorganizmów. Również pakiety dodatków uszlachetniających zwiększają skłonność do rozwoju życia biologicznego w tych produktach. Warunkiem rozwoju mikroorganizmów w paliwie bądź frakcji naftowej jest obecność wydzielonej wody, gromadzącej się na dnie lub ściankach zbiorników. Woda dostarcza podstawowych składników do budowy mikroorganizmów, natomiast paliwo jest źródłem składników pokarmowych. W związku ze zmiennymi warunkami rozwoju mikroorganizmów w różnych środowiskach, ich stężenie w zbiorniku paliwa jest zróżnicowane. Najwyższe zanieczyszczenie stwierdza się na powierzchni międzyfazowej paliwo-woda, a najniższe, ze względu na niewystarczającą obecność wody, w górnej warstwie magazynowanych produktów. Jednym ze skutków rozwoju życia biologicznego w produktach naftowych jest powstawanie emulsji wodno-węglowodorowych, utrwalanych przez tworzące się emulgatory, np.: kwasy karboksylowe [I. Skręt, Biuletyn ITN, Nr 4,1996].

Z wielu względów technologicznych (korozja aparatury, zatruwanie katalizatorów) i eksploatacyjnych obecność wody w produktach naftowych jest bardzo niepożądana. Stąd konieczność jej usuwania, lub przynajmniej ograniczania zawartości. W tym celu stosuje się wiele metod i urządzeń technologicznych.

Najprostszą i najczęściej stosowaną metodą jest odstawanie (sedymentacja) wody z produktów naftowych, w której to metodzie wykorzystuje się różnicę gęstości fazy rozproszonej i rozpraszającej. Szybkość sedymentacji kropelek wody wynika z równania Stokesa:

V_g = ²oD^ro^g r^{2 g} 9 oh gdzie R - promień kropel

Dr = rw - rp - różnica gęstości wody i produktu naftowego; h - lepkość dynamiczna produktu.

Opadaniu kropel pod wpływem sił grawitacji przeciwdziałają ruchy Browna. Stosunek szybkości opadania pod wpływem sił grawitacyjnych i tzw. charakterystycznej szybkości dyfuzji Browna wynosi 1 w temperaturze 300 K dla kropel o promieniu 1 mm. Zależność szybkości sedymentacji od średnicy kropel wody w paliwach lotniczych ilustrują dane tabela 2.

PL 192 755 B1

Tabel a 2

Średnica kropel, mm	Szybkość sedymentacji, cm/s
PaliwoTS-1 w 20°C	Paliwo T-1 w -20°C
0,01	0,3 x 10⁸	0,86 x 10^-9
1	0,3 x 10^-4	0,86 x 10^-5
100	0,3	0,86 x 10^-1

Metoda sedymentacyjna może mieć zastosowanie do usuwania z dyspersji kropel wody o stosunkowo dużych rozmiarach.

Innym sposobem oddzielania wody z produktów naftowych jest wirowanie. Jest to metoda zbliżona do sedymentacji, lecz bardziej efektywna gdyż siła odśrodkowa może być wielokrotnie wyższa od siły grawitacji. Szybkość oddzielania wody obiema metodami, jak i stopień odwodnienia produktu naftowego zależą głównie od rozkładu wielkości kropelek wody. Stosowane są więc różne metody zwiększania wielkości cząstek fazy zdyspergowanej, ułatwiające rozdział faz. Wykorzystuje się powszechnie do odwadniania ropy naftowej wybiórcze działanie pola elektrycznego na fazę wodną, powodujące deformację kropelek w kierunku wektora pola. Ułatwia to zderzenia mniejszych kropelek powodujące koalescencję czyli ich łączenie w większe krople. Podobny skutek uzyskiwany jest w wyniku zastosowania specjalnych przegród koalescencyjnych [Ostaszewski, Łuczak patent Pl 128061]. Metoda ta wymaga bardzo starannego doboru warunków hydrodynamicznych i zawodzi w obecności związków powierzchniowo czynnych w zawodnionym produkcie (inhibitory korozji, składniki ropy naftowej o właściwościach emulgujących) [Ostaszewski, Trybologia, 1/83, 4/83, 5/84]. Utrudnieniem koalescencji może być obecność drobno zdyspergowanych cząstek stałych, wymagających filtracji [Pall zgł.pat. Pl 322976,314746].

Powstawaniu większych kropel wody w dyspersji sprzyja również stosowanie specjalnych substancji chemicznych, deemulgatorów, szczególnie przydatnych w przypadku obecności w układzie naturalnych lub syntetycznych emulgatorów.

W stosunku do frakcji i produktów naftowych o temperaturze początku wrzenia znacznie wyższej od temperatury wrzenia wody stosuje się odwanianie pod zmniejszonym ciśnieniem lub przedmuchiwanie (stripping) gazem obojętnym np.: azotem. Polega ono na odparowaniu i desorpcji wody z produktu przy wykorzystaniu, jako siły napędowej procesu, różnicy prężności parcjalnych wody w azocie i produkcie naftowym.

Każda z wymienionych metod ma swoje wady i ograniczenia zastosowania i skuteczności.

Nieoczekiwanie okazało się, że można skutecznie usuwać wodę zdyspergowaną w produktach naftowych dzięki zastosowaniu wielostopniowych przegród odwadniających. W przegrodach wykorzystuje się silnie hydrofilowe włókno szklane, o odpowiednim składzie chemicznym, średnicy i długości włókna, upakowaniu i orientacji względem kierunku przepływu dyspersji oraz ewentualnie przegrodę bimetaliczną. Urządzenie do wydzielania wody z produktów naftowych według wynalazku składa się ze zbiornika wyposażonego w n-pakietów koalescencyjnych, gdzie n = 1 - 4, przy czym każdy z pakietów składa się z x, gdzie x = 1 - 3, upakowanych ściśle jedna za drugą przegród hydrofilowych z włókna szklanego niskoalkalicznego oraz ewentualnie przegrody bimetalicznej, wykonanej z dwóch metali lub metalu i niemetalu o znacznej różnicy potencjałów elektrodowych, takich jak żelazo-cynk, miedź-cynk, cynk-chrom, nikiel-cynk, żelazo-tytan w formie trwale połączonych siatek lub spiekanych proszków, generujących lokalne pola elektryczne w powstających mikroogniwach galwanicznych. Tworzą je metale o znacznie różniących się potencjałach elektrodowych, pozostające w kontakcie przewodzącym prąd elektryczny. Ogniwa powstają w obecności elektrolitu, np.: zanieczyszczonej wody. Dzięki bardzo małym odległościom i znacznym różnicom potencjałów pomiędzy elektrodami powstaje bardzo silne pole elektryczne, powodujące koalescencje pozostałych w strumieniu, bardzo małych kropelek wody. W dnie zbiornika znajdują się odprowadzenia zaglomerowanej wody.

Dla x = 1 przegroda z włókna szklanego wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 1-9 mm, korzystnie 2-7 mm, w większości zorientowanych w kierunku przepływu strumienia, tworzących warstwę o grubości 2-40 mm, korzystnie 5-25 mm, o porowatości 10-70%, korzystnie 20-50%.

Dla x = 2 pierwsza przegroda z włókna szklanego wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 1-9 mm, korzystnie 2-7 mm, w większości zorientowanych w kierunku przepływu strumienia,

PL 192 755 B1 tworzących warstwę o grubości 2-40 mm, korzystnie 5-25 mm, o porowatości 10-70%, korzystnie 20-50% natomiast druga przegroda wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 5-20 mm, korzystnie 7-15 mm tworzących warstwę o grubości 5-120 mm, korzystnie 7-100 mm i porowatości 25-90%, korzystnie 30-80%.

Dla x = 3 pierwsza przegroda z włókna szklanego wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 1-9 mm, korzystnie 2-7 mm,w większości zorientowanych w kierunku przepływu strumienia, tworzących warstwę o grubości 2-40 mm, korzystnie 5-25 mm, o porowatości 10-70%, korzystnie 20-50%, druga przegroda wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 5-20 mm, korzystnie 7-15 mm, tworzących warstwę o grubości 5-120 mm, korzystnie 7-100 mm i porowatości 25-90%, korzystnie 30-80%, natomiast trzecia przegroda wykonana jest z włókna szklanego o porowatości 25-90%, korzystnie 40-80% częściowo hydrofobizowanego za pomocą polisiloksanów lub politetrafluoroetylenu, przy czym przegroda ta korzystnie umieszczona jest za przegrodą bimetaliczną.

W pierwszym pakiecie przed pierwszą przegrodą hydrofilową z włókna szklanego korzystnie znajduje się wstępna hydrofobowa przegroda z włókna szklanego w postaci siatki o wielkości oczek 70-200 mm, przy czym powierzchnia oczek siatki wynosi nie mniej niż 10% a nie więcej niż 30% powierzchni całej siatki, hydrofobizowana za pomocą politetrafluoroetylenu, stosowana w przypadku strumienia naftowego bez zanieczyszczeń mechanicznych. Siatka hydrofobowa zwiększa efektywność przechwytywania cząstek wody w pierwszej warstwie hydrofilowej.

Przykładowe rozwiązanie urządzenia według wynalazku przedstawiono na rysunku.

Ilustracją działania koalescencyjnego urządzenia, będącego przedmiotem wynalazku są poniższe przykłady, które nie wyczerpują możliwości zastosowania wynalazku:

P r z y k ł a I.W celach porównawczych, zawodnią frakcję nafty, o zakresie wrzenia 150-240°C, zawierającą 1200 ppm wody i wykazującą mętność 38 NTU w temperaturze 25°C przepuszczano przez zbiornik (1) z przegrodą (3a) zbudowaną z włókniny z włókna szklanego o średnicy 7-9 mm, porowatości 35% i grubości 25mm ze wzrastającą szybkością liniową. Klarownej nafty nie uzyskano; mętność oznaczona turbidymetrycznie wynosiła zawsze powyżej 10 NTU.

Przykład II. Zawodnioną frakcję nafty, o zakresie wrzenia 150-240°C, zawierającą 1200 ppm wody i wykazującą mętność 38 NTU w temperaturze 25°C przepuszczano przez zbiornik (i) z przegrodą (3a) zbudowaną z włókniny z włókna szklanego o średnicy 7-9 mm, porowatości 35% i grubości 25mm oraz przegrodę (3b) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 12-15 mm, porowatości 70% i grubości 20 mm ze wzrastającą szybkością liniową. Uzyskano frakcję klarowną przy szybkości przepływu frakcji nie większej od 0,3 cm/s.

Przykład III. Zawodnioną frakcję nafty, o zakresie wrzenia 150-240°C, zawierającą 1200 ppm wody i wykazującą mętność 38 NTU w temperaturze 25°C przepuszczano przez zbiornik (1) z przegrodą (3a) zbudowaną z włókniny z włókna szklanego o średnicy 7-9 mm, porowatości 35% i grubości 25mm jako pierwszej od strony przepływu frakcji, przegrody (3b) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 12-15 m m, porowatości 70% i grubości 20 mm jako drugiej od strony przepływu frakcji i zakończoną przegrodą (3c) z włókniny z włókna szklanego częściowo pokrytego politetrafluoroetylenem (tarflen) ze wzrastającą szybkością liniową. Uzyskano frakcję klarowną przy szybkości przepływu frakcji nie większej od 0,4 cm/s.

Przykład IV. Zawodnioną frakcję nafty, o zakresie wrzenia 150-240°C, zawierającą 1200 ppm wody i wykazującą mętność 38 NTU w temperaturze 25°C przepuszczano przez zbiornik (1) z przegrodą (3a) zbudowaną z włókniny z włókna szklanego o średnicy 7-9 mm, porowatości 35% i grubości 25mm jako pierwszej od strony przepływu frakcji, przegrodę (3b) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 12-15 m m, porowatości 70% i grubości 20 mm jako drugiej od strony przepływu frakcji, przegrody (3c) z włókniny z włókna szklanego częściowo pokrytego politetrafluoroetylenem (tarflen) i przegrody bimetalicznej (4)o grubości 10 mm, wykonanej z siatek cynkowo-miedzianych, ze wzrastającą szybkością liniową. Uzyskano frakcję klarowną przy szybkości przepływu frakcji nie większej od 0,5 cm/s.

Przykład V. Zawodnioną frakcję nafty, o zakresie wrzenia 150-240°C, zawierającą 1200 ppm wody i wykazującą mętność 38 NTU w temperaturze 25°C przepuszczano przez zbiornik (1) z przegrodą (6) zbudowaną z jednej warstwy siatki o rozmiarach oczek 80 na 120 mm z włókna szklanego pokrytego trwale politerafluoroetylenem, przegrody (3a) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 7-9 mm, porowatości 35% i grubości 25mm jako drugiej od strony przepływu frakcji, przegrody (3b) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 12-15 m m, porowatości 70% i grubości 20 mm jako trzeciej od strony przepływu frakcji, przegrody (3c) z włókniny z włókna szklanego częściowo pokrytego politetrafluoro6

PL 192 755 B1 etylenem (tarflen) i przegrody bimetalicznej (4) o grubości 10 mm, wykonanej z siatek cynkowomiedzianych. Przy wzrastającej szybkości liniowej przepływu uzyskano frakcję klarowną przy szybkości nie większej od 0,8 cm/s.

Przykład VI. Zawodnioną frakcję nafty, o zakresie wrzenia 150-240°C, zawierającą 1200 ppm wody i wykazującą mętność 38 NTU w temperaturze 25°C przepuszczano przez zbiornik (1) z dwoma pakietami koalescencyjnymi (2): pierwszym zbudowanym z przegrody (3a) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 7-9 mm, porowatości 35% i grubości 25mm jako drugiej od strony przepływu frakcji, przegrody (3b) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 12-15 mm, porowatości 70% i grubości 20 mm jako trzeciej od strony przepływu frakcji, przegrody (3c) z włókniny z włókna szklanego częściowo pokrytego politetrafluoroetylenem (tarflen) i przegrody bimetalicznej (4) o grubości 10 mm, wykonanej z siatek cynkowo-miedzianych oraz drugim, umieszczonym w odległości 20 cm, zbudowanym z siatki z włókna szklanego (6) pokrytego teflonem o rozmiarach oczek 70 na 120 mm i przegrody (3a) z włókniny z włókna szklanego o średnicy 7-9 mm, porowatości 35% i grubości 25mm. Stosowano wzrastającą liniową szybkość przepływu odwadnianej frakcji. Uzyskano klarowny produkt do szybkości .1,5 cm/s

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Urządzenie do wydzielania wody z produktów naftowych, zawierające przegrody koalescencyjne, znamienne tym, że składa się ze zbiornika (1) wyposażonego w n-pakietów koalescencyjnych (2), gdzie n = 1-4, przy czym każdy z pakietów (2) składa się z x, gdzie x = 1-3 upakowanych ściśle jedna za drugą przegród hydrofilowych z włókna szklanego niskoalkalicznego (3) oraz ewentualnie przegrody bimetalicznej (4), wykonanej z dwóch metali lub metalu i niemetalu o znacznej różnicy potencjałów elektrodowych, takich jak żelazo-cynk, miedź-cynk, cynk- chrom, nikiel-cynk, żelazo-tytan w formie trwale połączonych siatek lub spiekanych proszków a przegrody z włókna szklanego znajdują się w pakiecie przed przegrodą bimetaliczną (4) zgodnie z kierunkiem przepływu produktu naftowego, natomiast w dnie zbiornika (1) znajdują się odprowadzenia (5) skoagulowanej wody.

2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że dla x = 1 przegroda z włókna szklanego (3a) wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 1-9 mm, korzystnie 2-7 mm, w większości zorientowanych w kierunku przepływu strumienia, tworzących warstwę o grubości 2-40 mm, korzystnie 5-25 mm, o porowatości 10-70%, korzystnie 20-50%.

3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że dla x = 2 pierwsza przegroda z włókna szklanego (3a) wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 1-9 mm, korzystnie 2-7 mm, w większości zorientowanych w kierunku przepływu strumienia, tworzących warstwę o grubości 2-40 mm, korzystnie 5-25 mm, o porowatości 10-70%, korzystnie 20-50% natomiast druga przegroda (3b) wykonana jestz włókna szklanego o średnicy 5-20 mm, korzystnie 7-15 mm tworzących warstwę o grubości 5-120 mm, korzystnie 7-100 mm i porowatości 25-90%, korzystnie 30-80%.

4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że dla x = 3 pierwsza przegroda z włókna szklanego (3a) wykonana jest z włókna szklanego o średnicy włókien 1-9 mm, korzystnie 2-7 mm, w większości zorientowanych w kierunku przepływu strumienia, tworzących warstwę o grubości 2-40 mm, korzystnie 5-25 mm, o porowatości 10-70%, korzystnie 20-50%, druga przegroda (3b) wykonana jest z włókna szklanego o średnicy 5-20 mm, korzystnie 7-15 mm tworzących warstwę o grubości 5-120 mm, korzystnie 7-100 mm i porowatości 25-90%, korzystnie 30-80%, natomiast trzecia przegroda (3c) wykonana jest z włókna szklanego o porowatości 25-90%, korzystnie 40-80% częściowo hydrofobizowanego za pomocą polisiloksanów lub politetrafluoroetylenu, przy czym przegroda ta korzystnie umieszczona jest za przegrodą bimetaliczną (4).

5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że w pierwszym pakiecie (2) przed pierwszą przegrodą hydrofilową z włókna szklanego (3a) znajduje się wstępna hydrofobowa przegroda z włókna szklanego (6) w postaci siatki o wielkości oczek 70-200 mm, przy czym powierzchnia oczek siatki wynosi nie mniej niż 10% a nie więcej niż 30% powierzchni całej siatki, hydrofobizowana za pomocą politetrafluoroetylenu.