PL192908B1 - Zawias - Google Patents

Abstract

1. Zawias, zawieraj acy pierwsz a cz esc z tu- lej a i drug a cz es c w postaci p lytki zaopatrzonej w trzpie n, osadzony w tulei zawiasu, znamienny tym, ze p lytk a (6), na której osadzony jest trzpie n (7), jest ukszta ltowana na zasadzie sy- metrii lustrzanej wzgl edem osi symetrii (8), biegn acej równolegle do trzpienia (7) zawiasu, i w obszarze swych obu zewn etrznych kraw edzi wzd lu znych (9) zaopatrzona w dwa otwory pro- wadz ace (10), przez które przechodz a boczne ramiona pa laka (11) w kszta lcie litery U, z któ- rych jedno stanowi trzpie n (7) zawiasu, przy czym pa lak (11) w kszta lcie litery U dla zadane- go po lo zenia ko ncowego ma srodek blokuj acy przesuw w postaci stykaj acego si e ze srodkow a cz esci a (13) pa laka (11), elementu zatrzasko- wego p lytki (6) zawiasu. PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zawias.

Znane są zawiasy, zawierające pierwszą część z tuleją i drugą część w postaci płytki zaopatrzonej w trzpień, osadzony w tulei zawiasu. Zawiasy tego typu są stosowane zwłaszcza przy budowie drzwi składanych lub przesuwno-składanych do łączenia zakładanych na siebie skrzydeł. Zastosowanie odpowiednich zawiasów nie jest jednak ograniczone do tego przypadku zastosowania.

Celem wynalazku jest opracowanie zawiasu opisanego na wstępie rodzaju, który jest wyjątkowo tani do wykonania, szczególnie łatwy i prosty w montażu, zwłaszcza zaś ma uniwersalne zastosowanie.

Zawias, zawierający pierwszą część z tuleją i drugą część w postaci płytki zaopatrzonej w trzpień, osadzony w tulei zawiasu, według wynalazku charakteryzuje się tym, że płytka, na której osadzony jest trzpień, jest ukształtowana na zasadzie symetrii lustrzanej względem osi symetrii, biegnącej równolegle do trzpienia zawiasu, i w obszarze swych obu zewnętrznych krawędzi wzdłużnych zaopatrzona w dwa otwory prowadzące, przez które przechodzą boczne ramiona pałąka w kształcie litery U, z których jedno stanowi trzpień zawiasu, przy czym pałąk w kształcie litery U dla zadanego położenia końcowego ma środek blokujący przesuw w postaci stykającego się ze środkową częścią pałąka, elementu zatrzaskowego płytki zawiasu.

Korzystnie element zatrzaskowy stanowi sprężysty język zatrzaskowy.

Korzystnie oba boczne ramiona pałąka w kształcie litery U mają jednakową długość.

Zawias według wynalazku składa się ogółem z trzech, wyjątkowo tanich do wykonania, elementów, mianowicie obu części zawiasu i pałąka w kształcie litery U. Pałąk ten jest wsuwany swymi bocznymi ramionami w otwory prowadzące płytki zawiasu i unieruchamiany względem drugiej płytki za pomocą elementu zatrzaskowego, współpracującego ze środkowym żebrem pałąka. Nie są tu potrzebne specjalne narzędzia lub dodatkowe elementy mocujące. Tak wykonany zawias można zamocować na łączonych ze sobą częściach mebli lub drzwiach, przy czym z uwagi na lustrzane ukształtowanie płytki zawiasu można go wykorzystywać zarówno do lewo-, jak też do prawostronnego montażu. Wynika stąd uniwersalność zastosowania zawiasu według wynalazku.

Ponieważ pałąk w kształcie litery U jest zamocowany na płytce zawiasu pomocą elementu zatrzaskowego, można w razie potrzeby obie te części rozłączyć.

Opisane wyżej własności pozwalają w wyjątkowo prosty sposób połączyć ze sobą przegubowo na przykład skrzydła drzwi składanych lub przesuwno-składanych. Do przegubowego połączenia skrzydeł drzwi są w każdym przypadku potrzebne co najmniej dwa zawiasy, w praktyce stosuje się najczęściej nawet kilka zawiasów.

Dotychczas zachodziła konieczność tak dokładnego ustawienia skrzydła, na którym są zamocowane pierwsze części zawiasów z tulejami, względem skrzydła, na którym są zamocowane płytki zawiasów wraz z trzpieniami, aby jednocześnie wszystkie trzpienie można było wprowadzić w odpowiednie tuleje.

Konstrukcja zawiasu według wynalazku umożliwia następujący przebieg montażu: Najpierw ustawia się w ostatecznym położeniu roboczym pałąk w kształcie litery U tylko na płytce jednego zawiasu. We wszystkich pozostałych płytkach zawiasów pałąk w kształcie litery U jest na tyle cofnięty, że jego boczne ramiona nie wystają poza otwory prowadzące. Skrzydło drzwi zaopatrzone w pierwsze części zawiasów można teraz połączyć, najpierw tylko z jedną płytką, poprzez nasunięcie tulei zawiasu na znajdujący się w położeniu roboczym trzpień.

Następnie skrzydło drzwi, na którym znajdują się pierwsze części zawiasów, można ustawić zbieżnie ze wszystkimi pozostałymi trzpieniami zawiasów, przy czym ciężar skrzydła drzwi spoczywa na pierwszym zawiasie, który znalazł się w pozycji roboczej. Następnie można przesunąć w ostateczne położenie wszystkie pałąki w kształcie litery U, wskutek czego wszystkie zawiasy znajdą się w położeniu roboczym. Nie jest tu zatem w ogóle potrzebne mozolne wprowadzanie wszystkich trzpieni zawiasów w odpowiadające im tuleje.

Jeżeli skrzydło drzwi należy po montażu zabezpieczyć przed możliwością łatwego odłączenia się, wówczas wystarcza jeden z zawiasów zamontować w położeniu odwrotnym względem pozostałych, co jest łatwe do wykonania dzięki symetrycznemu ukształtowaniu i przesuwności pałąka w kształcie litery U.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia dwa skrzydła drzwi, połączone przegubowo ze sobą za pomocą kilku zawiasów według wynalazku, w widoku z przodu, fig. 2 - zaopatrzoną w trzpień, drugą płytkę zawiasu, w widoku z przoPL 192 908 B1 du, fig. 3 - płytkę zawiasu z fig. 2 z trzpieniem przesuniętym w położenie wstępnego montażu, w częściowym przekroju, fig. 4 - płytkę zawiasu z fig. 2, w widoku z boku i częściowym przekroju, zaś fig. 5 - płytkę zawiasu w pozycji z fig. 3, w widoku z boku i częściowym przekroju.

Na fig. 1 przedstawione są połączone ze sobą przegubowo skrzydła 1 i 2 drzwi, na przykład drzwi składanych lub przesuwno-składanych. Oba skrzydła 1 i 2 drzwi są łączone ze sobą przegubowo za pomocą kilku zawiasów 3, przy czym każdy zawias 3 składa się w znany sposób z pierwszej części 4 z tuleją 5 i drugiej części w postaci płytki 6 z trzpieniem 7.

Szczególna cecha uwidocznionego na fig. 1 zawiasu polega na specjalnym ukształtowaniu płytki 6 z trzpieniem 7.

Ta specjalna konstrukcja jest opisana poniżej w odniesieniu do fig. 2-5.

Płytka 6 zawiasu 3 według wynalazku jest po pierwsze ukształtowana w układzie symetrii lustrzanej względem osi symetrii, biegnącej równolegle do trzpienia zawiasu. Po drugie płyta 6 zawiasu jest w obszarze swych obu zewnętrznych krawędzi wzdłużnych 9 zaopatrzona w dwa otwory prowadzące 10, przez które przechodzą boczne ramiona pałąka 11 w kształcie litery U. Jedno z obu bocznych ramion służy przy tym jako trzpień 7 zawiasu, jak wynika z mającej poglądowy charakter, fig. 1. Trzpień 7 zawiasu jest w stanie ostatecznie zmontowanym osadzony w tulei 5 pierwszej części 4 zawiasu.

Pałąk 11 w kształcie litery U jest w zadanym na wstępie położeniu końcowym, które odpowiada roboczemu położeniu płytki 6 zawiasu, zabezpieczony przed nieumyślnym przekręcaniem. Zabezpieczenie to stanowi element zatrzaskowy w postaci sprężystego języka zatrzaskowego 12 płytki 6, który w stanie zatrzaśniętym przylega do środkowego żebra 13 pałąka 11 w kształcie litery U. Jest to wyraźnie uwidocznione zwłaszcza na fig. 2 i 4.

W przedstawionym przykładzie wykonania oba boczne ramiona pałąka 11 w kształcie litery U mają jednakową długość, w związku z czym w razie potrzeby oba te ramiona można wykorzystać jako trzpienie 7 zawiasu. W odróżnieniu od tego możliwe jest również rozwiązanie, w którym tylko jedno boczne ramię pałąka 11 w kształcie litery U ma taką długość, że można je wykorzystać jako trzpień 1 zawiasu.

Sprężysty język zatrzaskowy 12 umożliwia również cofnięcie pałąka 11 w kształcie litery U z jego skrajnego położenia roboczego i umieszczenie go w położeniu wstępnego montażu, przedstawionym na fig. 3 i 5. Z tego położenia wstępnego montażu można w każdej chwili przemieścić boczne ramię pałąka 11 w kształcie litery U, służące jako trzpień 7 zawiasu, w położenie, w którym jest ono włożone w tuleję 5 pierwszej części zawiasu.

Na fig. 1 widać, że przy użyciu ogółem czterech zawiasów początkowo jedynie najwyższy na rysunku zawias 3 znajduje się w położeniu roboczym. Wszystkie pozostałe zawiasy 3 znajdują się na razie w położeniu wstępnego montażu, w związku z czym najpierw należy jedynie wczepić tuleję 5.

Następnie można ustawić zbieżnie względem siebie pozostałe zawiasy, zaś pałąki w kształcie litery U przesunąć w ich położenie robocze. Stąd wynika szczególnie prosty sposób postępowania przy przegubowym łączeniu dwóch sąsiednich skrzydeł 1 i 2 drzwi.

Po dokonaniu montażu można w prosty sposób zapobiec nieprzewidzianemu rozłączeniu zawiasów, montując na danym skrzydle 1 jeden z zawiasów 3 w pozycji odwrotnej do pozostałych zawiasów 3, to znaczy z trzpieniem 7 skierowanym do dołu. Po ostatecznym przegubowym połączeniu skrzydło 2 drzwi nie może już zostać nieumyślnie odłączone.

Ukształtowanie płytki 6 zawiasu z pałąkiem 11 w kształcie litery U w układzie symetrii lustrzanej daje, poza już wspomnianymi korzyściami, również ten efekt, że zawias 3 według wynalazku może być przybijany lub montowany częściowo z lewej lub prawej strony, co oznacza, że nie są potrzebne zawiasy w wersji lewo- lub prawostronnej.

Wspomniano już o tym, że boczne ramiona pałąka 11 w kształcie litery U mogą również, w odróżnieniu od przedstawionego przykładu wykonania, mieć różną długość. Także w tym przypadku zawias według wynalazku ma wszystkie zalety, o których była mowa powyżej. Trzeba wówczas jedynie, zależnie od warunków montażowych, wsunąć pałąk 11 w kształcie litery U w otwory prowadzące 10, odwracając go na zasadzie symetrii lustrzanej.

Na zakończenie należy zwrócić uwagę na to, że zawias 3 według wynalazku może przenosić bardzo duże obciążenia, ponieważ siły zewnętrzne, biegnące poprzecznie do osi trzpienia 7 zawiasu, mogą być przejmowane i odprowadzane dalej przez oba, prowadzone w otworach prowadzących 10, boczne ramiona pałąka 11 w kształcie litery U.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zawias, zawierający pierwszą część z tuleją i drugą część w postaci płytki zaopatrzone w trzpień, osadzony w tulei zawiasu, znamienny tym, że płytką (6), na której osadzony jest trzpień (7), jest ukształtowana na zasadzie symetrii lustrzanej względem osi symetrii (8), biegnącej równolegle do trzpienia (7) zawiasu, i w obszarze swych obu zewnętrznych krawędzi wzdłużnych (9) zaopatrzona w dwa otwory prowadzące (10), przez które przechodzą boczne ramiona pałąka (11) w kształcie litery U, z których jedno stanowi trzpień (7) zawiasu, przy czym pałąk (11) w kształcie litery U dla zadanego położenia końcowego ma środek blokujący przesuw w postaci stykającego się ze środkową częścią (13) pałąka (11), elementu zatrzaskowego płytki (6) zawiasu.
2. 2. Zawias według zastrz. 1, znamienny tym, że element zatrzaskowy stanowi sprężysty język zatrzaskowy (12).
3. 3. Zawias wedługzastrz. 1, znamienny tym. że oba boczne ramiona pałąka (11) w kształcie (itery U mają . jednakową . długość.