PL193935B1 - Bazy emulsyjne W/O stosowane w kompozycjach kosmetycznych - Google Patents

Abstract

1. Bazy emulsyjne W/O stosowane w kompozycjach kosmetycznych, obejmujace polihydroksystearyniany polioli i woski do pielegnacji ciala, znamienne tym, ze zawieraja (a) poli-12-hydroksy stearyniany polioli, (b) estry polioli, wybrane z grupy obejmujacej: estry sorbitanu o wzorze (I), w którym R 1 , R 2 , R 3 i R 4 oznaczaja niezaleznie od siebie atomy wodoru, albo nasycone i/lub nienasycone, liniowe lub rozgale- zione grupy acylowe obejmujace 6 do 22 atomów wegla, przy czym przynajmniej jedna z grup R 1 do R 4 oznacza grupe acylowa estry oligogliceryny z kwasami tluszczowymi o 6 do 22 atomach wegla, czesciowe glicerydy o wzorze (II), w którym R 5 CO oznacza liniowa lub rozgaleziona, nasycona i/lub nienasycona grupe acylowa o 6 do 22, R 6 i R 7 nieza- leznie od siebie oznaczaja R 5 CO lub OH, a suma (m+n+p) wynosi 0 lub jest liczba od 1 do 100, przy czym przynajmniej jedna z grup R 6 i R 7 oznacza OH oraz (c) estry kwasu cytrynowego o wzorze (III), w którym R 8 , R 9 i R 10 oznaczaja atomy wodoru, albo liniowa lub rozgaleziona grupe alkilowa i/lub alkenylowa, i/lub gru- pe poliolu o 2 do 12 atomach wegla i 2 do 12, korzystnie 3 do 8, grupach hydroksylowych, przy czym przynajmniej jedna grupa R 8 do R 10 jest inna niz atom wodoru, …………… PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są bazy emulsyjne W/O stosowane w kompozycjach kosmetycznych obejmujące polihydroksystearyniany polioli i woski do pielęgnacji ciała.

Preparaty kosmetyczne, takie jak na przykład kremy i płyny kosmetyczne, z fizykochemicznego punktu widzenia są emulsjami, przy czym rozróżnia się emulsje typu woda w oleju (W/O) i olej w wodzie (O/W). Na rynku szczególne zainteresowanie skierowane jest na emulsje typu W/O, których lepkość może być bardzo zróżnicowana i obejmuje od stałych kremów, przez kremy miękkie do płynnych lotionów kosmetycznych. Przy wytwarzaniu tych preparatów specjalista w chemii kosmetycznej ma do dyspozycji niemal niezmierzoną liczbę odpowiednich komponentów olejowych, środków emulgujących, jak również substancji pomocniczych i dodatkowych, które należy połączyć ze sobą w taki sposób, aby produkt wykazywał pożądane właściwości użytkowe. Jest to niekiedy bardzo pracochłonna działalność, zwłaszcza wtedy, kiedy chodzi o wytworzenie produktu o określonej lepkości, utrzymywanej przez możliwie długi czas, nawet przy przechowywaniu w podwyższonej temperaturze, tak aby produkt nie przeszedł w stan bardziej płynny, nie uległ żelowaniu lub nie rozdzielił się. Przy formowaniu emulsji W/O należy również spełnić kolejny warunek, który polega na zapewnieniu odpowiedniego wrażenia dotykowego, zgodnie z oczekiwaniami użytkowników. Jest przy tym szczególnie ważne, aby składniki olejowe o różnej polarności i rozpływalności tak ze sobą połączyć, aby uzyskać tak zwaną kaskadę rozpływalności [U. Zeidler w Fette, Seifen, Anstrichmitt. 87, 403 (1985) i S. Wallat i wsp. w Parf.Kosm. 75, 768 (1994)]. Ze względu na zróżnicowaną polarność olejów często trudno je trwale połączyć ze sobą.

W międzynarodowym zgłoszeniu patentowym opublikowanym pod nr WO 95/34528 ujawniono emulsje W/O zawierające polihydroksystearyniany polioli. Związki te są otrzymywane przez estryfikację kwasu polihydrooksystearynowego o samokondensacji od 2 do 20 poligliceroli obejmujących 5-30% glicerolu, 15-40% digliceroli, 10-30% trigliceroli, 5-20% tetragliceroli, 2-10% pentagliceroli i do 100% oligogliceroli. Ani w opisie wynalazku, ani w zastrzeżeniach przeciwstawionego patentu nie ma odniesień, ani wskazówek do możliwości zastosowania estrów polioli oraz estrów kwasu cytrynowego w celu uzyskania szczególnie stabilnych baz emulsyjnych.

W przemyśle kosmetycznym bardzo poszukiwane są bazy emulsyjne, które będą składały się z podstawowych, prostych substancji składowych, które zapewnią otrzymywanie stabilnych mieszanin o różnych lepkościach, przy możliwości włączania do tych mieszanin olejów o różnych polarnościach. W tym celu wykorzystano środki koemulgujące jako kolejne substancje pomocnicze i dodatkowe, które można dodawać do takich mieszanin, na przykład: estry kwasu cytrynowego, estry sorbitanu itd., tłuszcze i woski oraz stabilizatory, takie jak sole kwasów tłuszczowych z jonami metali.

Celem wynalazku jest zatem dostarczenie mieszanin, umożliwiających na zasadzie możliwie prostych elementów składowych wytwarzanie emulsji W/O, które są trwałe podczas przechowywania i jednocześnie umożliwiają łączenie olejów o różnej polarności. Niespodziewanie stwierdzono, że mieszaniny takie można uzyskać stosując skład według wynalazku, które nie zależą od polarności olejów wchodzących w skład emulsji oraz wykazują stabilność lepkości przy przechowywaniu.

Przedmiotem wynalazku są bazy emulsyjne W/O stosowane w kompozycjach kosmetycznych, obejmujące polihydroksystearyniany i woski do pielęgnacji ciała, które zawierają (a) poli-12-hydroksy stearyniany polioli, (b) estry polioli, wybrane z grupy obejmującej: estry sorbitanu o wzorze (l),

w którym R¹, R², R³ i R⁴ oznaczają niezależnie od siebie atomy wodoru, albo nasycone i/lub nienasycone, liniowe lub rozgałęzione grupy acylowe obejmujące 6 do 22 atomów węgla, przy czym przynajmniej jedna z grup R¹ do R⁴ oznacza grupę acylową

PL 193 935 B1 estry oligogliceryny z kwasami tłuszczowymi o 6 do 22 atomach węgla, częściowe glicerydy o wzorze (II),

CH₂O(CH2CH₂O)mCOR5

I

CHO(CH₂CH₂O)_nR⁶

I

CH₂0(CH2CH₂0)pR⁷ wzór (II) ₅ w którym R⁵CO oznacza liniową lub rozgałęzioną, nasyconą i/lub nienasyconą grupę acylową o 6 do 22, R⁶ i R⁷ niezależnie od siebie oznaczają R⁵CO lub OH, a suma (m+n+p) wynosi 0 lub jest liczbą od 1 do 100, przy czym przynajmniej jedna z grup R⁶ i R⁷ oznacza OH oraz (c) estry kwasu cytrynowego o wzorze (III),

OH

I

R800C«CH₂CHCH₂COOR9

I

R10OOC wzór 0 U) w którym R⁸, R⁹ i R¹⁰ oznaczają atomy wodoru, albo liniową lub rozgałęzioną grupę alkilową i/lub alkenylową, i/lub grupę poliolu o 2 do 12 atomach węgla i 2 do 12, korzystnie 3 do 8, grupach hydroksylowych, przy czym przynajmniej jedna grupa R⁸ do R¹⁰ jest inna niż atom wodoru, (d) woski do pielęgnacji ciała wybrane z grupy obejmującej woski pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, parafinę twardą, woski petrochemiczne i syntetyczne woski twarde, (f) mydła metaliczne.

Korzystnie bazy emulsyjne W/O według wynalazku zawierają jako składnik (a) poli-12-hydroksystearyniany poligliceryny oraz jako składnik (d) zawierają wosk pszczeli, lanolinę i/lub wosk montanowy.

W korzystnym rozwiązaniu bazy emulsyjne W/O zawierają (a) 5 do 95% wagowych poli-12-hydroksystearynianów polioli, (b) 2 do 35% wagowych estrów sorbitanu, estrów oligogliceryny i/lub częściowych glicerydów, (c) 1 do 40% wagowych estrów kwasu cytrynowego, (d) 1 do 25% wagowych wosków do pielęgnacji ciała, (e) 0,5 do 25% wagowych mydeł metalicznych, przy czym ilości poszczególnych składników sumują się do 100% wagowych przez dodanie wody i ewentualnie innych substancji pomocniczych.

Jeśli stosunek wagowy składnika (a) do sumy składników (b+c+d+e) w mieszaninie wynosi korzystnie od 10:90 do 30:70 lub od 40:60 do 60:40, możliwe jest uzyskanie zarówno kremów jak i lotionów, w zależności od stosunku wagowego fazy wodnej do fazy olejowej.

Poli-12-hydroksystearyniany polioli

Do poli-12-hydroksystearynianów polioli, stosowanych jako składnik (a) należą substancje dostępne na rynku pod nazwą Dehymuls^® PGPH (wg publikacji zgłoszenia międzynarodowego nr WO 95/34528). Składnik poliolowy środków emulgujących może być pochodną przynajmniej dwóch lub korzystnie 3 do 12, korzystniej 3 do 8 grup hydroksylowych i 2 do 12 atomów węgla. Typowymi przykładami są:

a) gliceryna i poligliceryna;

b) glikole alkilenowe, takie jak np. glikol etylenowy, glikol dietylenowy i glikol propylenowy;

c) związki metylolowe takie jak w szczególności, trimetyloloetan, trimetylolopropan, trimetylolobutan, pentaerytryt i dipentaerytryt;

d) alkanoglukozydy zawierające od 1 do 22, korzystnie od 1 do 8, najkorzystniej od 1 do 4 atomów węgla w grupie alkilowej, takie jak na przykład metyloglukozyd i butyloglukozyd;

e) alkohole cukrowe zawierające od 5 do 12 atomów węgla, takie jak na przykład jak sorbitol lub manitol;

PL 193 935 B1

f) cukier o 5 do 12 atomów węgla, takie jak na przykład glukoza lub sacharoza;

g) aminocukry takie jak na przykład glukozoamina.

Wśród środków emulgujących stosowanych według wynalazku szczególne znaczenie mają produkty wytwarzane na bazie poligliceryny, ze względu na ich użytkowe właściwości techniczne. Szczególnie korzystne okazało stosowanie wybranych poligliceryn, wykazujących następujący rozdział homologiczny (w nawiasach podano korzystne zakresy)

Gliceryna: 5 do 35 (15 do 30) % wagowych

Digliceryna: 15 do 40 (20 do 32) % wagowych

Trigliceryna: 10 do 35 (15 do 25) % wagowych

Tetragliceryna: 5 do 20 (8 do 15) % wagowych

Pentagliceryna: 2 do 10 (3 do 8) % wagowych

Oligogliceryna: do 100% wagowych

Estry sorbitanu

Grupa odpowiednich estrów poliolowych, stanowiących składnik (b), obejmuje estry sorbitanu, które są produktami reakcji sorbitanu z kwasami tłuszczowymi i przedstawione są wzorem (l),

w którym R¹, R², R³ i R⁴ oznaczają niezależnie od siebie atom wodoru, albo nasyconą i/lub nienasyconą, liniową lub rozgałęzioną grupę acylową o 6 do 22 atomach węgla, pod warunkiem, że przynajmniej jedna z grup R¹ do R⁴ oznacza grupę acylową. Typowymi przykładami są estry sorbitanu, wywodzące się z następujących kwasów tłuszczowych: kwas heksanowy, kwas oktanowy, kwas 2-etyloheksanowy, kwas dekanowy, kwas laurynowy, kwas izotridekanowy, kwas mirystynowy, kwas palmitynowy, kwas palmowy, kwas stearynowy, kwas izostearynowy, kwas oleinowy, kwas elaidynowy, kwas petrozelinowy, kwas linolowy, kwas linolenowy, kwas elaeostearynowy, kwas arachidynowy, kwas gadoleinowy, kwas behenowy i kwas erukowy, jak również ich techniczne mieszaniny, powstające np. przy ciśnieniowym rozkładzie naturalnych tłuszczy i olejów, przy redukcji aldehydów w syntezie okso Roelena, albo gromadzące się jako frakcja monomerowa przy dimeryzacji nienasyconych kwasów tłuszczowych. Korzystne są estry sorbitanowe na bazie kwasów tłuszczowych o 12 do 18 atomach węgla, takich na przykład jak kwas laurynowy, kwasy otrzymane z oleju kokosowego, kwas palmitynowy, kwas stearynowy, kwas izostearynowy i kwas oleinowy. Ponieważ sorbitan ma cztery pierwszorzędowe grupy hydroksylowe, które zasadniczo dostępne są w reakcji estryfikacji, to estry sorbitanowe są typowo mieszaniną mono-, di- i triestrów, natomiast w pełni zestryfikowany sorbitan powstaje tylko w niewielkiej ilości. Korzystne są tak zwane półtoraestry, tzn. estry sorbitanowe zawierające średnio 1,5 grup estrowych.

Estry oligogliceryny

Inną grupą odpowiednich estrów polioli są estry oligogliceryny, które otrzymywane są przez kondensację technicznych oligogliceryn z kwasami tłuszczowymi o 6 do 22, korzystnie 12 do 18 atomach węgla. Składniki oligoglicerynowe mogą przy tym wykazywać stopień kondensacji od 2 do 10, korzystnie od 2 do 5. Szczególnie korzystne są estry wywodzące się z technicznych digliceryn lub trigliceryn, kondensowanych z 1 do 6, korzystnie 2 do 5 molami - względem wolnych grup hydroksylowych - liniowych lub rozgałęzionych kwasów tłuszczowych o 12 do 18 atomach węgla. Typowymi przykładami są estry oligoglicerynowe na bazie technicznych mieszanin di-/trigliceryn z kwasem heksanowym, kwasem oktanowym, kwasem 2-etyloheksanowym, kwasem dekanowym, kwasem laurynowym, kwasem izotridekanowym, kwasem mirystynowym, kwasem palmitynowym, kwasem palmowym, kwasem stearynowym, kwasem izostearynowym, kwasem oleinowym, kwasem elaidynowym, kwasem petrozelinowym, kwasem linolowym, kwasem linolenowym, kwasem elaeostearynowym, kwasem arachidynowym, kwasem gadoleinowym, kwasem behenowym i kwasem erukowym, jak również z ich technicznymi mieszaninami, powstającymi np. przy ciśnieniowym rozkładzie naturalnych tłuszczy i olejów, przy redukcji aldehydów w syntezie okso Roelena, albo powstającymi jako frakcja monomePL 193 935 B1 rowa przy dimeryzacji nienasyconych kwasów tłuszczowych. Szczególnie korzystne są estry oligogliceryny na bazie kwasu palmitynowego, kwasu stearynowego, kwasu izostearynowego i mieszanin tych kwasów.

Glicerydy częściowe

Glicerydy częściowe, a więc monoglicerydy, diglicerydy i ich techniczne mieszaniny, które również mogą być stosowane jako poliestry, zależnie od warunków wytwarzania mogą jeszcze zawierać niewielkie ilości triglicerydów. Glicerydy częściowe przedstawione są wzorem (II),

CH₂O(CH₂CH₂O)mCOR⁵

I

CHO(CH₂CH₂O)„R⁶

I

CH₂O(CH₂CH₂O)_PR⁷ (II) ₅ w którym R⁵CO oznacza liniową lub rozgałęzioną, nasyconą i/lub nienasyconą grupę acylową o 6 do 22, korzystnie 12 bis 18 atomach węgla, R⁶ i R⁷ niezależnie od siebie oznaczają R⁵CO lub OH, a suma (m+n+p) wynosi 0lub od 1 do 100, korzystnie 5 do 25, pod warunkiem, że przynajmniej jedna z grup R⁶ i R⁷ oznacza OH. Typowymi przykładami są monoglicerydy i/lub diglicerydy na bazie kwasu heksanowego, kwasu oktanowego, kwasu 2-etyloheksanowego, kwasu dekanowego, kwasu laurynowego, kwasu izotridekanowego, kwasu mirystynowego, kwasu palmitynowego, kwasu palmowego, kwasu stearynowego, kwasu izostearynowego, kwasu oleinowego, kwasu elaidynowego, kwasu petrozelinowego, kwasu linolowego, kwasu linolenowego, kwasu elaeostearynowego, kwasu arachidynowego, kwasu gadoleinowego, kwasu behenowego i kwasu erukowego, jak również ich technicznych mieszanin. Korzystnie stosuje się techniczny gliceryd kwasu laurynowego, gliceryd kwasu palmitynowego, gliceryd kwasu stearynowego, gliceryd kwasu izostearynowego, gliceryd kwasu oleinowego, gliceryd kwasu behenowego i/lub gliceryd kwasu erukowego, w których udział monoglicerydów mieści się w zakresie od 50 do 95, korzystnie 60 bis 90% wagowych.

Estry kwasu cytrynowego

Estry kwasu cytrynowego, które według wynalazku stanowią składnik (c), zostały przedstawione wzorem (III),

OH

R⁸OOC-CH2CHCH2COOR⁹

R¹⁰OOC w którym R⁸ R⁹ i R¹⁰ oznaczają atomy wodoru, albo liniową lub rozgałęzioną grupę alkilową i/lub alkenylową, i/lub grupę poliolową o 2 do 12 atomach węgla i 2 do 12, korzystnie o 3 do 8 grupach hydroksylowych, pod warunkiem, że przynajmniej jedna grupa R⁸ do R¹⁰ nie jest atomem wodoru. Typowymi przykładami estrów kwasu cytrynowego są estry wywodzące się z następujących alkoholi pierwszorzędowych: alkohol heksanowy, alkohol oktanowy, alkohol 2-etyloheksanowy, alkohol dekanowy, alkohol laurynowy, alkohol izotridekanowy, alkohol mirystynowy, alkohol palmitynowy, alkohol palmowy, alkohol stearynowy, alkohol izostearynowy, alkohol oleinowy, alkohol elaidynowy, alkohol petrozelinowy, alkohol linolowy, alkohol linolenowy, alkohol elaeostearynowy, alkohol arachidynowy, alkohol gadoleinowy, alkohol behenowy, alkohol erukowy i alkohol brasydynowy, jak również ich techniczne mieszaniny, powstające np. przy wysokociśnieniowym uwodornianiu estrów metylowych na bazie tłuszczy i olejów, albo aldehydów z syntezy okso Roelena, jak również powstające jako frakcja monomerowa przy dimeryzacji nienasyconych alkoholi tłuszczowych. Korzystne są techniczne alkohole tłuszczowe o 12 do 18 atomach węgla, takie na przykład jak alkohol kokosowy, stearylowy, cetearylowy lub alkohol z tłuszczu łojowego. Poza tym, kolejnymi składnikami alkoholowym mogą być również poliole, takie jak:

gliceryna;

glikole alkilenowe, takie jak na przykład glikol etylenowy, glikol dietylenowy, glikol propylenowy; glikol heksylenowy, jak również poliglikole etylenowe o średniej masie cząsteczkowej od 100 do 1 000 Daltonów;

PL 193 935 B1 techniczne mieszaniny oligogliceryn o stopniu kondensacji własnej od 1,5 do 10, takie jak techniczne mieszaniny digliceryn o zawartości digliceryn od 40 do 50% wagowych;

związki metylolowe, takie zwłaszcza jak trimetyloloetan, trimetylolopropan, trimetylolobutan, pentaerytryt i dipentaerytryt;

alkiloglukozydy o niskiej masie cząsteczkowej, zwłaszcza takie jak o 1 do 8 atomów węgla w grupie alkilowej, takie jak na przykład jak metyloglukozyd i butyloglukozyd;

alkohole cukrowe zawierające 5 do 12 atomów węgla, takie na przykład jak sorbit lub mannit; cukry o 5 do 12 atomów węgla, takie na przykład jak glukoza lub sacharoza; aminocukry, takie na przykład jak glukozoamina.

Ponieważ kwas cytrynowy posiada trzy grupy karboksylowe dostępne dla estryfikacji, estry kwasu cytrynowego obejmują mono-, di- lub tricytryniany, jak również o ich mieszaniny. Jeśli jako alkohole stosuje się poliole, takie jak na przykład trimetylolopropan lub pentaerytryt, to mogą również powstawać mostkowane kompleksy estrów. W korzystnym wykonaniu wynalazku stosuje się estry kwasu cytrynowego otrzymywane przez wspólną kondensację kwasu cytrynowego z alkoholami (np. alkohol kokosowy i alkohol stearynowy) i poliolami (np. TMP lub pentaerytryt) [jak opisano w niemieckim opisie patentowym DE-PS 1165 574].

Woski do pielęgnacji ciała

Woski do pielęgnacji ciała według wynalazku korzystnie obejmują substancje, które: w temp. 20°C poddają się formowaniu, stałe do kruchych, grubo- do drobnokrystalicznych, przezroczyste do nieprzezroczystych, ale nie szkliste, topnieją bez rozkładu powyżej 40°C oraz wykazują stosunkowo niską lepkość tuż powyżej temperatury topnienia, bez zjawiska nitkowania.

Typowymi przykładami odpowiednich wosków do pielęgnacji ciała są naturalne woski roślinne lub zwierzęce, takie na przykład jak wosk kandelila, wosk karnauba, wosk japoński, wosk z trawy esparto (Stipa tenacissima), wosk korkowy, wosk guaruma, wosk z oleju ryżowego, wosk z trzciny cukrowej, wosk z palmy Syagrus coronata (ouricury), wosk montanowy, wosk pszczeli, wosk szelakowy, spermacet, lanolina, tłuszcz gruczołu kuprowego, oleje mineralne, takie jak np. cerezyna lub ozokeryt, woski petrochemiczne, takie jak wazelina, woski parafinowe i mikrowoski. Poza tym mogą być stosowane również syntetyczne woski twarde, takie na przykład jak woski estrów montanowych, woski sasol, uwodornione woski jojoba, woski poliakilenowe i woski poliglikoloetylenowe. Korzystnie stosuje się wosk pszczeli, lanolinę lub wosk montanowy.

Mydła metaliczne

Mydła metaliczne, które są stabilizującym komponentem (e) przedstawione są wzorem (IV), (R¹¹COO)n-X (IV) w którym R¹¹CO oznacza liniową lub rozgałęzioną, nasyconą lub nienasyconą grupę acylową o 6 do 22, korzystnie 12 do 18 atomów węgla, X oznacza atom magnezu, glinu lub cynku, a n oznacza liczbę odpowiadającą wartościowości atomu X. Typowymi przykładami są odpowiednie sole magnezu, glinu i/lub cynku następujących kwasów karboksylowych: kwasu heksanowego, kwasu oktanowego, kwasu 2-etyloheksanowego, kwasu dekanowego, kwasu laurynowego, kwasu izotridekanowego, kwasu mirystynowego, kwasu palmitynowego, kwasu palmowego, kwasu stearynowego, kwasu izostearynowego, kwasu oleinowego, kwasu elaidynowego, kwasu petrozelinowego, kwasu linolowego, kwasu linolenowego, kwasu rycynolowego, kwasu 12-hydroksystearynowego, kwasu elaeostearynowego, kwasu arachidynowego, kwasu gadoleinowego, kwasu behenowego i kwasu erukowego, jak również ich technicznych mieszanin, powstających np. przy ciśnieniowym rozkładzie naturalnych tłuszczy i olejów, przy redukcji aldehydów w syntezie okso Roelena, albo powstającymi jako frakcja monomerowa przy dimeryzacji nienasyconych kwasów tłuszczowych. Korzystnie stosuje się stearynian magnezowy, stearynian glinowy lub stearynian cynkowy.

Bazy emulsyjne W/O

W korzystnym wykonaniu wynalazku stosowane są bazy emulsyjne, które zawierają składniki (a) do (e) w następujących stosunkach ilościowych:

(a) 5 do 95, korzystnie 25 do 70, szczególnie korzystnie 35 do 50% wagowych poli-12-hydroksystearynianów polioli, (b) 2 do 35, korzystnie 10 do 30, szczególnie korzystnie 15 do 25% wagowych estrów sorbitanu, estrów oligogliceryny i/lub częściowych glicerydów, (c) 1 do 40, korzystnie 5 do 30, szczególnie korzystnie 10 do 20% wagowych estrów kwasu cytrynowego,

PL 193 935 B1 (d) 1 do 25, korzystnie 5 do 20, szczególnie korzystnie 10 do 15% wagowych wosków do pielęgnacji ciała, (e) 0,5 do 25, korzystnie 5 do 15% wagowych mydeł metalicznych, pod warunkiem, że podane ilości ewentualnie z wodą i dalszymi substancjami pomocniczymi i dodatkowymi uzupełniają się do 100% wagowych.

Zastosowanie praktyczne

Bazy emulsyjne według wynalazku mogą być stosowane do wytwarzania licznych kosmetycznych lub farmaceutycznych preparatów, takich na przykład jak kremy, płyny kosmetyczne, maści i tym podobne, przy czym stosowana ilość mieści się zazwyczaj w zakresie od 2 do 25, korzystnie 4 do 15% wagowych, względem całkowitej masy preparatu. Bazy emulsyjne, korzystnie jednak kompozycje końcowe, jako dalsze substancje pomocnicze i dodatkowe mogą zawierać łagodne środki powierzchniowo czynne, olejki do pielęgnacji ciała, koemulgatory, środek przetłuszczający, woski perłowe, środki zagęszczające, polimery, związki silikonowe, biogenne substancje czynne, środki przeciwłupieżowe, substancje umożliwiające tworzenie błon, środki konserwujące, środki hydrotropowe, środki ułatwiające rozpuszczanie, środki chroniące przed promieniowaniem UV, przeciwutleniacze, środki odstraszające owady, środki samoopalające, olejki perfumeryjne, barwniki i tym podobne substancje.

Typowe przykłady odpowiednich, łagodnych, tzn. szczególnie dobrze tolerowanych przez skórę, środków powierzchniowo czynnych obejmują siarczany oksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych, siarczany monoglicerydów, mono- i/lub dialkilosulfobursztyniany, izetioniany kwasów tłuszczowych, sarkozyniany kwasów tłuszczowych, tauryniany kwasów tłuszczowych, glutaminiany kwasów tłuszczowych, etery kwasu węglowego, alkilooligoglukozydy, glukamidy kwasów tłuszczowych, alkiloamidobetainy i/lub kondensaty białkowe kwasów tłuszczowych, korzystnie na bazie białek pszenicy.

Odpowiedni składnik olejowy obejmuje na przykład alkohole Guerbeta (nasycone pierwszorzędowe alkohole o dużej masie cząsteczkowej z rozgałęzieniem b w łańcuchu węglowym) na bazie alkoholi tłuszczowych o 6 do 18, korzystnie 8 do 10 atomach węgla, estry liniowych kwasów tłuszczowych C6-22 z liniowymi alkoholami tłuszczowymi C6-22, estry rozgałęzionych kwasów karboksylowych C6-13 liniowymi alkoholami tłuszczowymi C6-22, estry liniowych kwasów tłuszczowych C6-22 z rozgałęzionymi alkoholami, zwłaszcza z 2-etyloheksanolem, estry kwasów hydroksykarboksylowych z liniowymi lub rozgałęzionymi alkoholami tłuszczowymi C6-22, zwłaszcza takimi jak jabłczan dioktylu, estry liniowych i/lub rozgałęzionych kwasów tłuszczowych z wielowartościowymi alkoholami (takimi jak np. glikol propylenowy, dimerdiol lub trimertriol) i/lub alkoholami Guerbeta, triglicerydy na bazie kwasów tłuszczowych C6-10, estry alkoholi tłuszczowych C6-22 i/lub alkoholi Guerbeta z aromatycznymi kwasami karboksylowymi, zwłaszcza kwasem benzoesowym, estry kwasów dikarboksylowych C2-12 z liniowymi lub rozgałęzionymi alkoholami o 1 do 22 atomach węgla lub z poliolami o 2 do 10 atomach węgla i 2 do 6 grupach hydroksylowych, oleje roślinne, rozgałęzione alkohole pierwszorzędowe, podstawione cykloheksany, liniowe i rozgałęzione węglany alkoholi tłuszczowych C6-22, węglany Guerbeta, estry kwasu benzoesowego z liniowymi i/lub rozgałęzionymi alkoholami C6-22 (np. Finsolv^® TN), liniowe lub rozgałęzione, symetryczne lub niesymetryczne etery dialkilowe o 6 do 22 atomach węgla w grupie alkilowej, produkty otwarcia pierścienia epoksydowanych estrów kwasów tłuszczowych z poliolami, oleje silikonowe i/lub alifatyczne względnie naftalenowe węglowodory.

Jako środki koemulgujące mogą być stosowane na przykład niejonowe środki powierzchniowo czynne wybrane z przynajmniej jednej z następujących grup:

(1) produkty przyłączenia 2 do 30 moli tlenku etylenu i/lub 0 do 5 moli tlenku propylenu do liniowych alkoholi tłuszczowych o 8 do 22 atomach C, do kwasów tłuszczowych o 12 do 22 atomach C i do alkilofenoli o 8 do 15 atomach C w grupie alkilowej;

(2) alkilomonoglikozydy i alkilooligoglikozydy o 8 do 22 atomach węgla w grupie alkilowej i ich oksyetylowane analogi;

(3) produkty przyłączenia 15 do 60 moli tlenku etylenu do oleju rycynowego i/lub utwardzonego oleju rycynowego;

(4) polirycynooleinian poligliceryny, dimer poligliceryny lub ich mieszanina;

(5) produkty przyłączenia 2 do 15 moli tlenku etylenu do oleju rycynowego i/lub utwardzonego oleju rycynowego;

(6) częściowe estry na bazie liniowych, rozgałęzionych, nienasyconych względnie nasyconych kwasów tłuszczowych C6-22 oraz kwasu rycynowego, pentaerytrytu, dipentaerytrytu, alkoholi cukrowych (np. sorbitu), alkiloglukozydów (np. metyloglukozydu, butyloglukozydu, lauryloglukozydu) oraz poliglukozydu (np. celulozy);

PL 193 935 B1 (7) fosforany mono-, di-i trialkilowe oraz fosforany mono-, di- i/lub tri- PEG-alkilowe i ich sole;

(8) alkohole lanolinowe;

(9) kopolimery polisiloksan/polialkilo-polieter i ich odpowiednie pochodne;

(10) mieszane estry pentaerytrytu, kwasów tłuszczowych, kwasu cytrynowego i alkoholu tłuszczowego według opisu patentowego DE-PS 11 65 574 i/lub mieszane estry kwasów tłuszczowych o 6 do 22 atomach węgla i metyloglukozy oraz (11) poliglikole alkilenowe.

Produkty przyłączania tlenku etylenu i/lub tlenku propylenu do alkoholi tłuszczowych, kwasów tłuszczowych alkilofenoli lub oleju rycynowego są znanymi, dostępnymi w handlu produktami. Produkty te to homologiczne mieszaniny, których średni stopień oksyetylenowania odpowiada stosunkowi ilości tlenku etylenu i/lub tlenku propylenu i substratu, z którym przeprowadza się reakcję przyłączania. Mono- i diestry kwasów tłuszczowych C12/18 i produktów przyłączania tlenku etylenu do gliceryny znane są z opisu patentowego DE-PS 2024051, jako środki natłuszczające w preparatach kosmetycznych.

Mono- i oligoglikozydy C8/18-alkilowe, ich wytwarzanie i zastosowanie jest znane. Związki te otrzymuje się zwłaszcza w wyniku reakcji glukozy lub oligosacharydów z pierwszorzędowymi alkoholami o 8 do 18 atomach C. Jako grupy glikozydowe odpowiednie są zarówno monoglikozydy, w których cykliczna grupa cukrowa związana jest wiązaniem glikozydowym z alkoholem tłuszczowym, jak również oligomeryczne glikozydy o stopniu oligomeryzacji do około 8. Stopień oligomeryzacji jest przy tym statystyczną wartością średnią, u podstaw której jest zwykły dla takich produktów technicznych rozdział składników homologicznych.

Jako środki emulgujące można poza tym stosować amfoteryczne środki powierzchniowo czynne. Amfoteryczne związki powierzchniowo czynne obejmują związki powierzchniowo czynne, które w cząsteczce mają przynajmniej jedną czwartorzędową grupę amoniową i przynajmniej jedną grupę karboksylową i jedną sulfonianową. Szczególnie odpowiednimi obojnaczymi związkami powierzchniowo czynnymi są tak zwane betainy, takie jak glicynian N-alkilo-N,N-dimetyloamoniowy, na przykład glicynian kokosoalkilodimetyloamoniowy, glicynian N-acyloaminopropylo-N,N-dimetyloamoniowy, przykładowo glicynian kokosoacyloaminopropylodimetyloamoniowy i 2-alkilo-3-karboksylometylo-3-hydroksyetyloimidazoliny obejmujące 8 do 18 atomów C w grupie alkilowej lub acylowej oraz glicynian kokosoacyloaminoetylohydroksyetylokarboksymetylowy. Szczególnie korzystna jest pochodna amidowa kwasu tłuszczowego, znana pod nazwą CTFA jako betaina kokosowa (Cocamidopropyl Betaine). Odpowiednimi środkami emulgującymi są również amfoteryczne środki powierzchniowo czynne. Amfoteryczne środki powierzchniowo czynne obejmują związki powierzchniowo czynne, które oprócz grupy C8/18-alkilowej lub acylowej zawierają w cząsteczce przynajmniej jedną wolną grupę aminową i przynajmniej jedną grupę -COOH lub -SO3H i zdolne są do utworzenia soli wewnętrznej. Przykładami odpowiednich amfoterycznych środków powierzchniowo czynnych są N-alkiloglicyny, kwasy N-alkilopro-pionowe, kwasy N-alkiloaminomasłowe, kwasy N-alkiloiminodipropionowe, N-hydroksyetylo-N-alkiloamidopropyloglicyny, N-alkilotauryny, N-alkilosarkozyny, kwasy 2-alkiloaminopropionowe i kwasy alkiloaminooctowe zawierające 8 do 18 atomów C w grupie alkilowej. Szczególnie korzystnymi amfoterycznymi środkami powierzchniowo czynnymi są N-kokosoalkiloaminopropionian, kokosoacyloaminoetyloaminopropionian i C12/18-acylosarkozyna. Oprócz amfoterycznych środków emulgujących mogą być rozpatrywane również czwartorzędowe środki emulgujące, przy czym korzystne są środki typu czwartorzędowych estrów, szczególnie korzystnie sole estrów metylowych czwartorzędowych dietanoloamonowych kwasów tłuszczowych.

Środki przetłuszczające mogą być wybrane z grupy obejmujące takie substancje jak na przykład lecytyna, jak również polioksyetylenowane lub acylowane pochodne lecytyny i alkanoloamidy kwasów tłuszczowych, przy czym te ostatnie jednocześnie pełnią rolę stabilizatorów piany.

Jako odpowiednie woski perłowe mogą być stosowane przykładowo: alkilenowy ester glikolowy, zwłaszcza distearynian glikolu etylenowego; alkanoloamidy kwasów tłuszczowych, zwłaszcza dietanoloamid kokosowego kwasu tłuszczowego; cząstkowe glicerydy, zwłaszcza monogliceryd kwasu stearynowego; estry wielowartościowych, ewentualnie podstawionych grupami hydroksylowymi kwasów karboksylowych z alkoholami tłuszczowymi o 6 do 22 atomach węgla, zwłaszcza długołańcuchowe estry kwasu winowego, substancje tłuszczowe, takie na przykład jak alkohole tłuszczowe, ketony tłuszczowe, etery tłuszczowe, które sumarycznie posiadają przynajmniej 24 atomy węgla, zwłaszcza eter laurynowy i distearynowy, kwasy tłuszczowe, takie jak kwas stearynowy, kwas hydroksystearynowy lub kwas behenowy, produkty otwarcia pierścienia olefinoepoksydów o 12 do 22 atomach węgla

PL 193 935 B1 z alkoholami tłuszczowymi o 12 do 22 atomach węgla i/lub poliolami o 2 do 15 atomach węgla i 2 do 10 grupach hydroksylowych oraz ich mieszaniny.

Jako środki nadające konsystencję mogą być stosowane głównie alkohole tłuszczowe lub hydroksy alkohole tłuszczowe o 12 do 22, korzystnie 16 do 18 atomów węgla i oprócz tego cząstkowe glicerydy, kwasy tłuszczowe i hydroksy kwasy tłuszczowe. Korzystna jest mieszanina tych substancji z alkilooligoglukozydami i/lub N-metyloglukamidy kwasów tłuszczowych o takiej samej długości łańcucha i/lub poli-12-hydroksystearyniany poligliceryny.

Odpowiednimi środkami zagęszczającymi są na przykład polisacharydy, zwłaszcza guma ksantanowa, guar, agar, alginiany i tylozy, karboksymetyloceluloza i hydroksyetyloceluloza, dalsze wysokocząsteczkowe poliglikoloetylenowe mono- i diestry kwasów tłuszczowych, poliakrylany, (np. Carbopole^® z Goodrich lub Synthalene^® z Sigma), poliakryloamidy, polialkohol winylowy i poliwinylopirolidon, środki powierzchniowo czynne, takie na przykład jak oksyetylenowane glicerydy kwasów tłuszczowych, estry kwasów tłuszczowych z poliolami, takie na przykład jak pentaerytryt lub trimetylolopropan, oksy etylenowane alkohole tłuszczowe o zawężonym rozrzucie homologicznym lub alkilooligoglukozydy oraz elektrolity, takie jak sól kuchenna i chlorek amonowy.

Odpowiednimi polimerami kationowymi są na przykład kationowe pochodne celulozy, takie na przykład jak czwartorzędowa hydroksyetyloceluloza, która pod nazwą Polymer JR 400^® dostępna jest z Amerchol, kationowa skrobia, kopolimery soli dialliloamoniowych i akryloamidów, czwartorzędowe polimery winylopirolidon/winyloimidazol, takie na przykład jak Luviquat^® (BASF), produkty kondensacji poliglikoli i amin, czwartorzędowe polipeptydy kolagenowe, takie na przykład jak laurylodimonium hydroksypropyl zhydrolizowanego kolagenu (Lamequat^® L7, Grunau), czwartorzędowe polipeptydy z pszenicy, polietylenoimina, kationowe polimery silikonowe, takie np. amidometikon, kopolimery kwasu adypinowego i dimetyloaminohydroksypropylodietylenotriaminy (Cartaretine^®, Sandoz AG), kopolimery kwasu akrylowego z chlorkiem dimetylodialliloamoniowym (Merquat^® 550, Chermiron), poliaminopoliamid, jak np. opisano w opisie patentowym FR-A 2 252 840, jak również ich usieciowane, rozpuszczalne w wodzie polimery, kationowe pochodne chityny, takie jak na przykład czwartorzędowy chitosan, ewentualnie w postaci mikrokrystalicznej, produkty kondensacji dichlorowcoalkilenów, takie np. jak dibrombutanu z bisdialkiloaminami, jak np. bis-dimetyloamino-1,3-propan, kationowa guma ® ® ® guarowa, jak np. Jaguar^® CBS, Jaguar^® C-17, Jaguar^® C-16 z Celanese, polimery czwartorzędowych soli amoniowych, jak np. Mirapol^® A-15, Mirapol^® AD-1, Mirapol^® AZ-1 z Miranol.

Jako polimery anionowe, amfoteryczne i niejonowe mogą być stosowane na przykład kopolimer octan winylu/kwas krotonowy, kopolimer winylopirolidon/akrylan winylu, kopolimer octan winylu/maleinian butylu/akrylan izobomylu, kopolimer eter metylowinylowy/bezwodnik kwasu maleinowego i ich estry, nieusieciowane i usieciowane poliolami kwasy poliakrylowe, kopolimer chlorku akryloamidopropylotrimetyloamoniowego/akrylan, kopolimer oktyloakryloamid/metakrylan metylu/metakrylan tert-butyloaminoetylu/metakrylan 2-hydroksypropylu, kopolimer poliwinylopirolidon/winylopirolidon/octan winylu, terpolimer winylopirolidon/metakrylan dimetyloaminoetylu/winylokaprolaktam oraz ewentualnie pochodne eteru celulozowego i silikony.

Odpowiednimi związkami silikonowymi są na przykład dimetylopolisiloksan, metylofenylopolisiloksan, cykliczne silikony oraz aminowe związki silikonowe, silikonowe pochodne kwasów tłuszczowych, alkoholowe pochodne związków silikonowych, polietery związków silikonowych, epoksydowe pochodne związków silikonowych, fluorowe pochodne związków silikonowych, glikozydy związków silikonowych i/lub zmodyfikowane alkilami związki silikonowe, które w temperaturze pokojowej mogą występować zarówno w postaci ciekłej, jak i w postaci żywicy. Pod pojęciem biogennych substancji czynnych rozumie się na przykład tokoferol, octan tokoferolu, palmitynian tokoferolu, kwas askorbinowy, kwas dezoksyrybonukleinowy, retinol, bisabolol, alantoina, fitantriol, pantenol, kwasy AH, aminokwasy, ceramidy, pseudoceramidy, olejki eteryczne, ekstrakty roślinne i kompleksy witaminowe. Jako środki przeciwłupieżowe stosuje się climbazol, oktopiroks i pirytion cynku. Użytecznymi środkami błonotwórczymi są na przykład chitosan, mikrokrystaliczny chitosan, czwartorzędowy chitosan, poliwinylopirolidon, kopolimer winylopirolidon-octan winylu, polimery z szeregu kwasu akrylowego, czwartorzędowe pochodne celulozy, kolagen, kwas hialuronowy, względnie jego sole, i podobne związki. Jako środki spęczniające dla fazy wodnej można wykorzystywać montmorylonit, minerały gliniaste, pemulen oraz zmodyfikowane alkilami rodzaje karbopolu [carbopol] (Goodrich). Dalsze odpowiednie polimery względnie środki spęczniające można znaleźć w przeglądowej pracy R. Lochheada w Cosm. Toil. 108,95(1993).

PL 193 935 B1

Środki ochronne przed promieniowaniem UV obejmują na przykład ciekłe lub krystaliczne w temperaturze pokojowej substancje organiczne (filtry słoneczne), które są w stanie absorbować promieniowanie ultrafioletowe i pochłoniętą energię oddawać w postaci promieniowania długofalowego, np. ciepła. Filtry UVB mogą być rozpuszczalne w oleju lub w wodzie. Jako substancje rozpuszczalne w oleju można na przykład wymienić:

3-benzylideokamforę względnie 3-benzylidenonorkamforę i ich pochodne, np. 3-(4-metylobenzylideno)kamforę, tak jak opisano to w opisie patentowym EP-B1 0 693 471;

pochodne kwasu 4-aminobenzoesowego, korzystnie 4-(dimetyloamino)benzoesanu 2-etyloheksylu, 4-(dimetyloamino)benzoesanu 2-oktylu i 4-(dimetyloamino)benzoesanu amylu;

estry kwasu cynamonowego, korzystnie 4-metoksycynamonian 2-etyloheksylu, 4-metoksycynamonian propylu, 4-metoksycynamonian izoamylu, 2-cyjano-3,3-fenylocynamonian 2-etyloheksylu (oktokrylen);

estry kwasu salicylowego, korzystnie salicynian 2-etyloheksylu, salicynian 4-izopropylobenzylu, salicynian homomentylu;

pochodne benzofenonu, korzystnie 2-hydroksy-4-metoksybenzofenon, 2-hydroksy-4-rnetoksy4^l-metylobenzofenon,2,2'-dihydroksy-4-metoksybenzofenon;

estry kwasu benzylidenomalonowego, korzystnie 4-metoksy-benzylidenomalonian 2-etyloheksylu;

pochodne triazyny, takie jak np. 2,4,6-trianilino-(p-karbo-2'-etylo-1'-heksyloksy)-1,3,5-triazyna i oktylotriazon, jak opisano w opisie patentowym EP-A1 0 818 450;

propano-1,3-diony, jak np. 1-(4-tert-butylofenylo)-3-(4'-metoksyfenylo)propano-1,3-dion; pochodne ketotricyklo(5.2.1.0)dekanu, takie jakie opisano w opisie patentowym EP-B1

0694521.

Jako substancje rozpuszczalne w wodzie mogą być stosowane:

kwas 2-fenylobenzoimidazolo-5-sulfonowy i jego sole z jonami metali alkalicznych, jonami metali ziem alkalicznych oraz sole amonowe, alkiloamoniowe, alkanoloamoniowe i glukoamoniowe; pochodne benzofenonowe kwasu sulfonowego, korzystnie kwas 2-hydroksy-4-metoksybenzofenono-5-sulfonowy i jego sole;

sulfonowe pochodne 3-benzylidenokamfory, takie jak np. kwas 4-(2-okso-3-bornylidenometylo)benzolosulfonowy i kwas 2-metylo-5-(2-okso-3-bornylideno)sulfonowy i jego sole.

Jako typowe filtry UV mogą być stosowane zwłaszcza pochodne benzoilometanu, takie na przykład jak 1-(4'-tert-butylofenylo)-3-(4'-metoksyfenylo)propan-1,3-dion, 4-tert-butylo-4'-metoksydibenzoilometan (Parsol 1789) lub 1-fenylo-3-(4'-izopropylofenylo)-propan-1,3-dion. Filtry UV-A i UV-B można oczywiście stosować w postaci mieszanin. Oprócz wymienionych substancji rozpuszczalnych odpowiednie są nierozpuszczalne pigmenty chroniące przed promieniowaniem, a mianowicie tlenki metali względnie sole o wysokim stopniu dyspersji, takie jak na przykład jak dwutlenek tytanu, tlenek cynku, tlenek żelaza, tlenek glinu, tlenek ceru, tlenek cyrkonu, krzemiany (talk), siarczan baru i stearynian cynku. Średnia średnica cząstek powinna być mniejsza niż 100 nm, korzystnie pomiędzy 5 a 50 nm, najkorzystniej pomiędzy 15 a 30 nm. Cząstki mogą mieć postać sferyczną, ale można również stosować cząstki elipsoidalne lub w inny sposób odbiegające od formy sferycznej. Dalsze odpowiednie filtry promieniowania UV można znaleźć w przeglądowej pracy P. Finkela w SOFW-Journal 122, 543 (1996).

Obok obu wymienionych podstawowych grup substancji chroniących przed promieniowaniem świetlnym można również stosować chroniące przed promieniowaniem substancje drugiego rzędu typu przeciwutleniaczy, przerywających łańcuch reakcji fotochemicznych, które wyzwalane są w wyniku wnikania promieniowania do skóry. Typowymi przykładami są aminokwasy (np. glicyna, histydyna, tyrozyna, tryptofan) i ich pochodne, imidazole (np. kwas urokaninowy) i ich pochodne, peptydy takie jak D,L-karnozyna, D-karnozyna, L-karnozyna i ich pochodne (np. anseryna), karotenoidy, karoteny (np. a-karoten, b-karoten, likopina) i ich pochodne, kwas chlorogenowy i jego pochodne, kwas liponowy i jego pochodne (np. kwas dihydroliponowy), aurotioglukoza, propylotiouracyl i inne tiole (np; tioredoksyna, glutation, cysteina, cystyna, cystamina i ich estry glikozylowe, N-acetylowe, metylowe, etylowe, propylowe, amylowe, butylowe i laurylowe, palmitoilowe, oleilowe, g-linoleilowe, cholesterylowe i glicerynowe) oraz ich sole, dilaurylotiodipropionian, distearylotiodipropionian, kwas tiodipropionowy i jego pochodne (estry, etery, peptydy, lipidy, nukleotydy, nukleozydy i sole) oraz związki sulfoksyiminowe (np. butioninosulfoksimina, homocysteinosulfoksyimina, butioninosulfon, penta-, heksa-, heptationinosulfoksyimina) w bardzo niewielkich tolerowanych dawkach (np. pmol do mmol/kg), poza tym

PL 193 935 B1 związki o właściwościach chelatujących (metale) (np. tłuszczowe kwasy a-hydroksylowe, kwas palmitynowy, kwas fitynowy, laktoferyna), kwasy a-hydroksylowe (np. kwas cytrynowy, kwas mlekowy, kwas jabłkowy), kwas huminowy, kwasy żółciowe, ekstrakt z żółci, bilirubina, biliwerdyna, EDTA, EGTA i ich pochodne, nienasycone kwasy tłuszczowe i ich pochodne (np. kwas g-linolenowy, kwas linolowy, kwas oleinowy, kwas foliowy i jego pochodne, ubichinon i ubichinol i ich pochodne, witamina C i jej pochodne (np. palmitynian askorbylu, fosforan Mg-askorbylu, octan askorbylu), tokoferole i ich pochodne (np. octan witaminy E), witamina A i jej pochodne (palmitynian witaminy A) oraz benzoesan koniferylu żywic benzoesowych, kwas rutynowy i jego pochodne, a-glikozylorutyna, kwas ferulowy, furfurylidenoglucitol, kamozyna, butylohydroksytoluen, butylohydroksyanizol, kwas nordihydrogwajaretowy żywicy, kwas nordihydrogwajaretowy, trihydroksybutyrofenon, kwas moczowy i jego pochodne, mannoza i jej pochodne, nadtlenek dismutazy, cynk i jego pochodne (np. ZnO, ZnSO4), selen i jego pochodne (np. seleno-metionina), stylben i jego pochodne (np. tlenek stylbenu, trans-tlenek stylbenu) i odpowiednie pochodne według wynalazku (sole, estry, etery, cukry, nukleotydy, nukleozydy, peptydy i lipidy) wymienionych substancji czynnych.

W celu polepszenia właściwości przepływowych, mogą być stosowane dalsze środki hydrotropowe, takie na przykład jak etanol, alkohol izopropylowy lub poliole. Rozpatrywane poliole mają korzystnie 2 do 15 atomów węgla i przynajmniej dwie grupy hydroksylowe. Typowymi przykładami są:

gliceryna;

glikole alkilenowe, takie na przykład jak glikol etylenowy, glikol dietylenowy, glikol propylenowy, glikol butylenowy, glikol heksylenowy oraz poliglikole etylenowe o przeciętnej wadze cząsteczkowej od 100 do 1000 Daltonów;

techniczne mieszaniny oligogliceryn o stopniu kondensacji własnej od 1,5 do 10, takie jak techniczna mieszanina digliceryn o zawartości digliceryn od 40 do 50% wagowych;

związki metylolowe, takie jaka zwłaszcza trimetyloloetan, trimetylolopropan, trimetylolobutan, pentaerytryt i dipentaerytryt;

niższe alkiloglukozydy, zwłaszcza o 1do 8 atomach węgla w grupie alkilowej, takie na przykład jak metylo- i butyloglukozyd;

alkohole cukrowe o 5 do 12 atomach węgla, takie na przykład jak sorbit lub mannit, cukry o 5 do 12 atomach węgla, takie na przykład jak glukoza lub sacharoza; aminocukry, takie jak na przykład glukamina.

Jako środki konserwujące odpowiednie są na przykład: fenoksyetanol, roztwór formaldehydu, paraben, pentanodiol lub kwas sorbowy, jak również inne klasy substancji zamieszczone w załączniku 6, części A i B przepisów dotyczących kosmetyków. Jako środki odstraszające owady mogą być stosowane N,N-dietylo-m-toluenoamid, 1,2-pentanodiol lub repelent owadów 3535, jako samoopalacz nadaje się dihydroksyaceton.

Jako olejki zapachowe należy wymienić mieszaniny naturalnych lub syntetycznych środków zapachowych. Naturalnymi środkami zapachowymi są ekstrakty kwiatowe (lilie, lawenda, róże, jaśmin, neroli, czyli kwiatu gorzkiej pomarańczy, Ylang-Ylang), łodyg i z liści (geranium, paczuli, petitgrain (łac. Citrus aurantium ssp. aur.)), owoców (anyż, kolendra, kminek, jałowiec), ze skórki owoców (bergamotka, cytryny, pomarańcze), z korzeni (korzeń muszkatołowy, dzięgiel, seler, kardamon, Costus sp., kosaciec, tatarak), drewna (piniowe, sandałowe, gwajakowe, cedrowe, różane), ziół i traw (estragon, trawa cytrynowa, szałwia, tymianek), igieł i gałęzi (świerk, jodła, sosna, kosodrzewina), żywic i balsamów (galbanum, elemi, żywica benzoesowa, mirra, olibanum, opopanaks). Poza tym mogą być stosowane surowce zwierzęce, takie na przykład jak cybet (piżmo) i kastoreum (strój bobrowy). Typowymi syntetycznymi związkami zapachowymi są produkty typu estrów, eterów, aldehydów, ketonów, alkoholi i węglowodorów. Związkami zapachowymi typu estrów są np. octan benzylu, maślan fenoksyetylutu, octan p-tert-butylocykloheksylu, octan linalilu, octan dimetylobenzylokarbinylu, octan fenyloetylu, benzoesan linalilu, mrówczan benzylu, fenyloglicynian etylometylu, propionian allilocykloheksylu, propionian styroloallilu i salicynian benzylu. Odpowiednie etery obejmują na przykład eter benzyloetylowy, aldehydy obejmują np. liniowe alkanale o 8 do 18 atomach węgla, cytral, cytronelal, cytroneliloksyacetyloaldehyd, aldehyd cyklamenowy, hydroksycytronelal, lilial i burgeonal, ketony obejmują np. jonony, a-izometylojonon i keton metylocedrylowy. Odpowiednimi alkoholami są między innymi anetol, cytronelol, eugenol, izoeugenol, geraniol, linalol, fenyloetyloalkohol i terpineol, węglowodory obejmują głównie terpeny i balsamy. Korzystnie stosuje się jednak mieszaniny różnych substancji zapachowych, które razem tworzą odpowiednią nutę zapachową. Również olejki eteryczne o niewielkiej lotności, które najczęściej stosuje się jako składniki aromatyczne, są odpowiednie jako olejki za12

PL 193 935 B1 pachowe, np. olejek szałwiowy, olejek rumiankowy, olejek goździkowy, olejek melisowy, olejek miętowy, olejek z liści cynamonu, olejek z kwiatów lipy, olejek z owoców jałowca, olejek wetiwerowy, olejek galabanumowy, olejek labolanum i olejek lawendowy. Korzystnie stosuje się oddzielnie lub w mieszaninach olejek bergamotowy, dihydromircenol, lilial, liral, cytronelol, fenyloetyloalkohol, aldehyd a-heksylocynamonowy, geraniol, benzyloaceton, aldehyd cyklamenowy, linalol, Boisambrene Forte (eter etoksymetylo-cyklododecylowy), ambroksan ((3aR-(3aa,5ab,9aa,9bb))-dodekahydro-3a,6,6,9a-tetrametylo nafto(2,1-b)furan), indol, hedion (jaśmin wodny), sandelis (2-metylo-4-(2,2,3-trimetylo-3-cyklopentenylo)-2-buten-1-ol), olejek cytrynowy, olejek mandarynkowy, olejek pomarańczowy, glikolan alliloamylowy, cyklowertal, olejek lawendowy, olejek z szałwii muszkatołowej, b-damaskon, olejek z Pelargonium graveolens (bodziszka o zapachu róży), salicynian cykloheksylu, Vertofix Coeur (keton metylocedrylu), Izo-E-Super (7-acetylo, 1,2,3,4,5,6,7,8-oktahydro-1,1,6,7-tetrametylo naftalen), Fiksolid NP (6-acetylo-1,1,2,4,4,7-heksametylotetralina), ewernyl, iraldein gamma (Metylo-a-jonon), kwas fenylooctowy, octan geranylu, octan benzylu, tlenek różany, romilat, irotyl (2-etylo-etylokapronian) i floramat (ethylo-2-tert.-butylocykloheksylo-karbonian).

Jako barwniki można stosować do kosmetycznych celów odpowiednie, dopuszczone substancje, przedstawione na przykład w publikacji „Kosmetische Farbemittel” przygotowanej przez Farbstoffkommission der Deutschen Forschungsgemeinschaft, Verlag Chemie, Weinheim, 1984, strony 81-106. Barwniki te stosuje się zwykle w stężeniu od 0,001 do 0,1% wagowych, względem całej masy mieszaniny.

Sumaryczny udział substancji pomocniczych i dodatkowych może wynosić od 1 do 50, korzystnie 5 do 40% wagowych, względem masy całego preparatu. Preparaty mogą być otrzymywane tradycyjnym sposobem, w procesie prowadzonym na zimno lub gorąco, korzystnie metodą temperaturowej inwersji faz.

Wychodząc z baz emulsyjnych W/O według wynalazku wytworzono następujących 7 preparatów: (1,6,7) płyny kosmetyczne chroniące przed działaniem słońca, (2) krem nawilżający, (3) płyn do pielęgnacji ciała, (4) krem do pielęgnacji ciała, (5) krem „miękki”: Lepkość oznaczano metodą Brookfielda w lepkościomierzu RVF [23°C, wrzeciono 5, 10 obr/min (przykład 1, 3, 6, 7) względnie wrzeciono TE (Heliopath) (przykłady 2, 4, 5)] natychmiast i po przechowywaniu preparatu przez 1 i 2 tygodnie.

Wyniki przedstawiono w tabeli 1.

Skład/lepkość	1	2	3	4	5	6	7
1	2	3	4	5	6	7	8
Poli-12-hydroksystearyniany polioli	3,0	3,0	3,0	1,0	2,0	3,0	3,0
Seskwoleinian sorbitanu	0,7	0,7	0,7	2,8	2,8	-	-
Diizostearynian poligliceryny-3	-	-	-	-	-	0,7	-
Oleinian gliceryny	-	-	-	-	-	-	0,5
Cytryniandistearylo dikokoilo pentaerytrytylu	0,3	0,3	0,3	1,2	1,2	0,3	0,3
Wosk pszczeli	0,5	0,5	0,5	2,0	2,0	-	-
Utwardzony olej rycynowy	-	-	-	-	-	0,5	0,5
Stearynian glinu	0,5	0,5	0,5	2,0	2,0	0,5	0,5
Trigliceryd kwasu	6,0	-		-	-	6,0	6,0
Kokosowy gliceryd	-	3,0	4,0	3,0	3,0	-
Olej migdałowy	-	2,0	2,0	2,0	2,0	-	-
Petrolatum	-	-	-	-	-	10,0	10,0
Oktylododekanol	6,0	-	5,0	-	-	-	-
Eter dioktylowy	-	2,0	-	3,0	2,0	-	-
Cyklometikon	-	-	-	-	-	5,0	5,0

PL 193 935 B1 cd. tabeli

1	2	3	4	5	6	7	8
Stearynian oktylu	-	9,0	8,0	10,0	9,0	-	-
Izononanian cetearylu	5,1	-	-	-	-	5,1	5,1
Octan tokoferylu	1,0	-	-	1,0	-	1,0	1,0
p-Metoksycynamonian izoamylu	7,0	-	-	-	-	7,0	7,0
Tlenek cynku	6,0	-	-	-	-	6,0	6,0
Chitosan (1% wagowych)	-	-	-	5,0	-	-	-
Siarczan magnezu-7 hydrat	-	1,0	1,0	1,0	-	-	-
Sorbit (70% wagowych)	-	3,0	-	-	-	-	-
Gliceryna (86% wagowych)	-	3,0	5,0	3,0	5,0	-	-
Woda/środek konserwujący	do 100
Lepkość [Pa^s]
- po 1 dniu	10,0	62,5	11,2	137,5	62,5	10,0	10,1
- po 1 tygodniu	11,2	62,5	11,2	150,0	63,5	11,2	11,3
- po 2 tygodniach	11,5	62,5	12,0	150,0	64,0	11,5	11,5

Tabela 1 - Lepkość emulsji W/O

Claims (4)

Zastrzeżenia patentowe

1. Bazy emulsyjne W/O stosowane w kompozycjach kosmetycznych, obejmujące polihydroksystearyniany polioli i woski do pielęgnacji ciała, znamienne tym, że zawierają (a) poli-12-hydroksy stearyniany polioli, (b) estry polioli, wybrane z grupy obejmującej: estry sorbitanu o wzorze (I), w którym R¹, R², R³ i R⁴ oznaczają niezależnie od siebie atomy wodoru, albo nasycone i/lub nienasycone, liniowe lub rozgałęzione grupy acylowe obejmujące 6 do 22 atomów węgla, przy czym przynajmniej jedna zgrup R¹ do R⁴ oznacza grupę acylową estry oligogliceryny z kwasami tłuszczowymi o 6 do 22 atomach węgla, częściowe glicerydy o wzorze (II),

CH₂O(CH₂CH₂O)_mCOR⁵

I

CHO(CH₂CH₂O)nR⁶

I

CH₂Q(CH₂CH₂O)_PR⁷ wzór (II)

PL 193 935 B1 ₅ w którym R⁵CO oznacza liniową lub rozgałęzioną, nasyconą i/lub nienasyconą grupę acylową o 6 do 22, R⁶ i R⁷ niezależnie od siebie oznaczają R⁵CO lub OH, a suma (m+n+p) wynosi 0lub jest liczbą od 1 do 100, przy czym przynajmniej jedna z grup R⁶ i R⁷ oznacza OH oraz (c) estry kwasu cytrynowego o wzorze (III),

OH

I

R800C-CH2CHCH2COORS

I

R«OOC wzór (III) w którym R⁸, R⁹ i R¹⁰ oznaczają atomy wodoru, albo liniową lub rozgałęzioną grupę alkilową i/lub alkenylową, i/lub grupę poliolu o 2 do 12 atomach węgla i 2 do 12, korzystnie 3 do 8, grupach hydroksylowych, przy czym przynajmniej jedna grupa R⁸ do R¹⁰ jest inna niż atom wodoru, (d) woski do pielęgnacji ciała wybrane z grupy obejmującej woski pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, parafinę twardą, woski petrochemiczne i syntetyczne woski twarde, (f) mydła metaliczne.

2. Bazy emulsyjne W/O według zastrz. 1, znamienne tym, że jako składnik (a) zawierają poli12-hydroksystearyniany poligliceryny.

3. Bazy emulsyjne W/O według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że jako składnik (d) zawierają wosk pszczeli, lanolinę i/lub wosk montanowy.

4. Bazy emulsyjne W/O według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że zawierają (a) 5 do 95% wagowych poli-12-hydroksystearynianów polioli, (b) 2 do 35% wagowych estrów sorbitanu, estrów oligogliceryny i/lub częściowych glicerydów, (c)1 do 40% wagowych estrów kwasu cytrynowego, (d) 1 do 25% wagowych wosków do pielęgnacji ciała, (e) 0,5 do 25% wagowych mydeł metalicznych, przy czym ilości poszczególnych składników sumują się do 100% wagowych przez dodanie wody i ewentualnie innych substancji pomocniczych.