PL195835B1 - Zapalnik - Google Patents

Abstract

Zapalnik artyleryjski głowicowy natychmiastowego działania, posiadający od czoła czepiec balistyczny osadzony na korpusie zapalnika, w którym kolejno od góry, w objętości czepca balistycznego usytuowane są współosiowo: iglica, spłonka zapalająca, mechanizm bezwładnościowy posiadający tulejkę bezwładnikową, utrzymywaną w korpusie zapalnika pod obsadą spłonki zapalającej za pomocą sprężyny i trzech kulek, zaś poniżej czepca balistycznego usytuowane są kolejno od góry: spłonka pobudzająca osadzona prostopadle do osi zapalnika w obrotowej obsadzie zablokowanej ryglem pirotechnicznym i bezwładnościowym, połączonymi z kanałami ogniowymi mechanizmu samolikwidacji, przekaźnik impulsu pobudzającego oraz pobudzacz, znamienny tym, że górna część przekaźnika impulsu pobudzającego (15) zamontowana jest w skrajnym bocznym położeniu w korpusie (2) zapalnika, w ruchomej obsadzie (14), korzystnie w suwaku, osadzonej w obsadzie (16), korzystnie suwliwie z osadzonymi w niej ruchomą obsadą (14) i ryglami (18,19), korzystnie pirotechnicznymi, przy czym ruchoma obsada (14) podparta jest z jednego boku sprężyną (17), zaś przeciwległy bok ruchomej obsady (14) opiera się o rygiel (18).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zapalnik artyleryjski głowicowy natychmiastowego działania.

Znane są zapalniki artyleryjskie głowicowe natychmiastowego działania, posiadające czepiec balistyczny osadzony na korpusie zapalnika, w którym kolejno od góry w objętości czepca balistycznego usytuowane są współosiowo: iglica, spłonka zapalająca oraz mechanizm bezwładnościowy, posiadający tulejkę bezwładnikową utrzymywaną w korpusie zapalnika pod obsadą spłonki zapalającej za pomocą sprężyny oraz jednej górnej i dwóch dolnych kulek zabezpieczających. Poza objętością czepca balistycznego, pod mechanizmem bezwładnościowym osadzone są w korpusie zapalnika kolejno od góry: mechanizm samolikwidacji wyposażony w spłonkę zapalającą iglicę i opóźniacz pirotechniczny, spłonka pobudzająca osadzona prostopadle do osi zapalnika w obrotowej obsadzie zablokowanej ryglami pirotechnicznym i bezwładnościowym, osadzony na stałe przekaźnik impulsu pobudzającego oraz pobudzacz.

Podczas strzału pocisk artyleryjski wykonuje ruch obrotowy i postępowy. Gdy pocisk znajduje się w lufie, pod wpływem osiowych sił bezwładnościowych tulejka bezwładnikowa osiada ściskając sprężynę, w wyniku czego spod obsady spłonki zapalającej wypada górna kulka zabezpieczająca w wyniku działania siły odśrodkowej. Jednocześnie spłonka zapalająca mechanizmu samolikwidacji osiada pod wpływem osiowych sił bezwładności i nakłuwa się na iglicę tegoż mechanizmu, inicjując palenie się ścieżki prochowej opóźniacza pirotechnicznego oraz mieszaniny pirotechnicznej rygla pirotechnicznego blokującego obrót spłonki pobudzającej. Pod wpływem siły odśrodkowej, z obsady spłonki pobudzającej wypada rygiel bezwładnościowy, zaś rygiel pirotechniczny cofa się po wypaleniu swej mieszaniny pirotechnicznej. Po ustąpieniu rygla bezwładnościowego i pirotechnicznego, obsada spłonki pobudzającej obraca się, w wyniku czego spłonka pobudzająca zajmuje położenie współosiowe względem spłonki zapalającej, przekaźnika impulsu pobudzającego i pobudzacza. Od tej chwili zapalnik jest uzbrojony. Po wylocie pocisku z lufy, sprężyna mechanizmu bezwładnościowego rozciąga się podnosząc tulejkę bezwładnikową i uwalniając dwie dolne kulki zabezpieczające, które pod wpływem siły odśrodkowej wypadają ze swoich gniazd znajdujących się w obsadzie spłonki zapalającej. Wówczas odblokowana obsada spłonki zapalającej wraz ze spłonką zapalającą pod wpływem dalej rozciągającej się sprężyny podnosi się, zbliżając się do iglicy. W chwili uderzenia pocisku w cel (przeszkodę), iglica nakłuwa spłonkę zapalającą. Płomień od spłonki zapalającej przedostaje się przez przewód ogniowy usytuowany w osi zapalnika do spłonki pobudzającej, która inicjuje działanie przekaźnika impulsu pobudzającego, który z kolei powoduje detonację pobudzacza, a ten powoduje wybuch zasadniczego ładunku wybuchowego znajdującego się w korpusie pocisku.

Jeżeli z jakichkolwiek przyczyn nie nastąpi detonacja pobudzacza, w wyniku uderzenia pocisku w cel (przeszkodę), wówczas w określonym czasie zachodzi dalszy przebieg palenia się mieszanin pirotechnicznych i ścieżki prochowej opóźniacza mechanizmu samolikwidacji, który inicjuje działanie przekaźnika impulsu pobudzającego, a ten inicjuje detonację pobudzacza i wybuch ładunku zasadniczego pocisku (samolikwidację pocisku).

Istota rozwiązania zapalnika według wynalazku polega na tym, że górna część przekaźnika impulsu pobudzającego umieszczona jest w skrajnym bocznym położeniu w korpusie zapalnika, w ruchomej obsadzie, korzystnie suwaku osadzonej, korzystnie suwliwie w obsadzie z osadzonymi w niej, za ruchomą obsadą ryglami, korzystnie pirotechnicznymi. Ruchoma obsada mieszcząca górną część przekaźnika impulsu pobudzającego podparta jest z jednego boku sprężyną, zaś przeciwległy bok ruchomej obsady opiera się o jeden z rygli.

Dzięki zastosowaniu ruchomego, korzystnie przesuwnego elementu przekaźnika impulsu pobudzającego, którego ruch zablokowany jest z jednej strony sprężyną, zaś z drugiej strony zablokowany jest i ograniczony ryglami, korzystnie pirotechnicznymi, zapewniony jest dwuetapowy ruch górnego elementu przekaźnika impulsu pobudzającego po odblokowaniu pierwszego (leżącego bliżej ruchomej obsady) i drugiego (leżącego dalej od ruchomej obsady) rygla, co z kolei zabezpiecza przed niekontrolowanym zadziałaniem zapalnika w każdej fazie jego eksploatacji tj. przed załadowaniem pocisku do komory nabojowej działa, w chwili załadowania pocisku do komory nabojowej, podczas jego ruchu w lufie, po wylocie z lufy, w chwili uderzenia w cel (przeszkodę) oraz po niezadziałaniu zapalnika w wyniku uderzenia w cel (przeszkodę). Przed załadowaniem pocisku, podczas gdy znajduje się on w komorze nabojowej, podczas ruchu pocisku w lufie, zablokowanie ruchu ruchomej obsady zawierającej górną część przekaźnika impulsu pobudzającego w skrajnym bocznym położeniu, powoduje odizolowanie górnej części przekaźnika impulsu pobudzającego od góry, od spłonki pobudzającej, zaś

PL 195 835 B1 od dołu - od dolnej nieruchomej części przekaźnika impulsu pobudzającego, a więc zabezpiecza przed niekontrolowanym uzbrojeniem się i zadziałaniem zapalnika. Po wylocie pocisku z lufy, rozwiązanie zapalnika według wynalazku zapewnia ustawienie wosi łańcucha ogniowego zapalnika, górnej części przekaźnika impulsu pobudzającego (uzbrojenie zapalnika). W razie niezadziałania zapalnika przy uderzeniu w cel (przeszkodę) lub nienastąpienia jego samolikwidacji, proponowane rozwiązanie zapewnia bezpieczne rozbrojenie zapalnika, ponieważ wówczas górna część przekaźnika impulsu pobudzającego po ustąpieniu drugiego rygla znajduje się w drugim przeciwległym, bocznym skrajnym położeniu poza działaniem łańcucha ogniowego zapalnika. Wówczas zapalnik jest bezpieczny i można usunąć ewentualny niewybuch z poligonu bez ryzyka niekontrolowanego wybuchu pocisku.

Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na rysunku przedstawiającym zapalnik w przekroju podłużnym.

Zapalnik artyleryjski głowicowy natychmiastowego działania posiada czepiec balistyczny 1osadzony na korpusie 2 zapalnika, w którym kolejno od góry, w objętości czepca balistycznego 1 usytuowane są współosiowo: iglica 3, spłonka zapalająca 4 oraz mechanizm bezwładnościowy posiadający tulejkę bezwładnikową 5 utrzymywaną w korpusie 2 zapalnika pod obsadą 6 spłonki zapalającej 4 za pomocą sprężyny 7, górnej kulki zabezpieczającej 8 oraz dwóch dolnych kulek zabezpieczających 9. Pod mechanizmem bezwładnościowym usytuowana jest w korpusie 2 zapalnika spłonka pobudzająca 10 osadzona prostopadle do osi zapalnika w obrotowej obsadzie 11 połączonej kanałami ogniowymi z mechanizmem samolikwidacji za pomocą rygla pirotechnicznego 13. Mechanizm samolikwidacji posiada spłonkę zapalającą, nad którą zamontowana jest iglica oraz opóźniacz pirotechniczny, składający się z rygli pirotechnicznych 18, 19 i ścieżki prochowej 22. Ruch obrotowy obsady 11 spłonki pobudzającej 10 blokowany jest przez rygiel bezwładnościowy 12 i rygiel pirotechniczny 13. Pod obsadą 11 spłonki pobudzającej 10 zamontowana jest poza osią zapalnika w suwaku 14 osadzonym suwliwie w obsadzie 16, górna część przekaźnika impulsu pobudzającego 15. Od zewnętrznego boku suwak 14 podparty jest sprężyną 17, zaś o przeciwległy bok suwaka 14 opiera się rygiel pirotechniczny 18 osadzony w obsadzie 16 suwaka 14. Ponadto, w obsadzie 16 suwaka 14 zamontowany jest za ryglem pirotechnicznym 18 drugi rygiel pirotechniczny 19.

Poniżej górnej części przekaźnika impulsu pobudzającego 15 osadzona jest nieruchomo wosi zapalnika, w dolnej części obsady 16 dolna część przekaźnika impulsu pobudzającego 20. Bezpośrednio pod dolną częścią przekaźnika impulsu pobudzającego 20 usytuowany jest w dennej części korpusu 2 zapalnika pobudzacz 21.

Podczas strzału, gdy pocisk porusza się w lufie, pod wpływem osiowych sił bezwładności tulejka bezwładnikowa 5 osiada ściskając sprężynę 7, w wyniku czego spod obsady 6 spłonki zapalającej 4 wypada górna kulka zabezpieczająca 8, w wyniku działania siły odśrodkowej. Jednocześnie spłonka zapalająca mechanizmu samolikwidacji osiada pod wpływem osiowych sił bezwładności i nakłuwa się na iglicę tegoż mechanizmu, inicjując palenie się ścieżki prochowej 22 opóźniacza pirotechnicznego oraz mieszaniny pirotechnicznej rygla pirotechnicznego 13 blokującego obrót spłonki pobudzającej 10. Pod wpływem siły odśrodkowej, w obsadzie 11 spłonki pobudzającej 10 chowa się rygiel bezwładnościowy 12, zaś rygiel pirotechniczny 13 cofa się po wypaleniu swej mieszaniny pirotechnicznej. Po ustąpieniu rygla bezwładnościowego 12 oraz rygla pirotechnicznego 13, obsada 11 spłonki pobudzającej 10 obraca się, zajmując położenie współosiowe względem spłonki zapalającej 4, dolnej części przekaźnika impulsu pobudzającego 20 i pobudzacza 21.Po wylocie pocisku z lufy, sprężyna 7 mechanizmu bezwładnościowego rozciąga się podnosząc tulejkę bezwładnikową 5 i uwalniając dwie dolne kulki zabezpieczające 9, które pod wpływem siły odśrodkowej wypadają ze swoich gniazd znajdujących się w obsadzie 6 spłonki zapalającej 4. Wówczas odblokowana obsada 6 spłonki zapalającej4 wraz ze spłonką zapalającą 4, pod wpływem dalej rozciągającej się sprężyny 7, podnosi się zbliżając się do iglicy 3. Równocześnie po wypaleniu się mieszaniny pirotechnicznej rygla pirotechnicznego 18 i jego ustąpieniu, górna część przekaźnika impulsu pobudzającego 15 pod wpływem bocznego nacisku sprężyny 17 przesuwa się wraz z suwakiem 14w prawo i opiera się nim o rygiel pirotechniczny 19. W tym momencie górna część przekaźnika impulsu pobudzającego 15 znajduje się w osi z pozostałymi elementami łańcucha ogniowego zapalnika tj.: iglicą 3, spłonką zapalającą 4, spłonką pobudzającą 10, dolną częścią przekaźnika impulsu pobudzającego 20 i pobudzaczem 21.Od tej chwili zapalnik jest uzbrojony.

W chwili uderzenia pocisku w cel (przeszkodę), iglica 3 nakłuwa spłonkę zapalającą 4. Płomień od spłonki zapalającej 4 przedostaje się przez przewód ogniowy usytuowany w osi zapalnika do spłonki pobudzającej 10, która inicjuje działanie kolejno górnej części przekaźnika impulsu pobudzają4

PL 195 835 B1 cego 15, dolnej części przekaźnika impulsu pobudzającego 20 i pobudzacza 21, który detonując powoduje wybuch zasadniczego ładunku znajdującego się w korpusie pocisku.

Jeżeli z jakichkolwiek przyczyn nie nastąpi detonacja pobudzacza 21 w wyniku uderzenia pocisku w cel (przeszkodę), wówczas zachodzi w określonym czasie dalszy przebieg palenia się mieszaniny pirotechnicznej i ścieżki prochowej 22 opóźniacza mechanizmu samolikwidacji, która po wypaleniu się inicjuje działanie dolnej części przekaźnika impulsu pobudzającego 20, a ten inicjuje detonację pobudzacza 21 i wybuch zasadniczego ładunku pocisku (samolikwidację pocisku). Jeżeli wcześniej nie nastąpi wybuch pocisku w chwili jego uderzenia w cel (przeszkodę) albo samolikwidacja pocisku, wówczas dopala się mieszanina pirotechniczna rygla pirotechnicznego 19, który ustępuje. Wówczas zachodzi drugi (ostatni) etap odblokowania suwaka 14 z górną częścią przekaźnika impulsu pobudzającego 15, który przesuwa się do prawego skrajnego położenia w obsadzie 16 poza strefę działania łańcucha ogniowego zapalnika. Wówczas niewybuch pocisku jest całkowicie bezpieczny i można go usunąć bez ryzyka jego niekontrolowanego wybuchu.

Claims (1)

1. Zapalnik artyleryjski głowicowy natychmiastowego działania, posiadający od czoła czepiec balistyczny osadzony na korpusie zapalnika, w którym kolejno od góry, w objętości czepca balistycznego usytuowane są współosiowo: iglica, spłonka zapalająca, mechanizm bezwładnościowy posiadający tulejkę bezwładnikową, utrzymywaną w korpusie zapalnika pod obsadą spłonki zapalającej za pomocą sprężyny i trzech kulek, zaś poniżej czepca balistycznego usytuowane są kolejno od góry: spłonka pobudzająca osadzona prostopadle do osi zapalnika w obrotowej obsadzie zablokowanej ryglem pirotechnicznym i bezwładnościowym, połączonymi z kanałami ogniowymi mechanizmu samolikwidacji, przekaźnik impulsu pobudzającego oraz pobudzacz, znamienny tym, że górna część przekaźnika impulsu pobudzającego (15) zamontowana jest w skrajnym bocznym położeniu w korpusie (2) zapalnika, w ruchomej obsadzie (14), korzystnie w suwaku, osadzonej w obsadzie (16), korzystnie suwliwie z osadzonymi w niej ruchomą obsadą (14) i ryglami (18,19), korzystnie pirotechnicznymi, przy czym ruchoma obsada (14) podparta jest z jednego boku sprężyną (17), zaś przeciwległy bok ruchomej obsady (14) opiera się o rygiel (18).