PL197214B1

PL197214B1 - Nowy chiralny jodospirolakton karanu i sposób jego wytwarzania

Info

Publication number: PL197214B1
Application number: PL354222A
Authority: PL
Inventors: Stanisław Lochyński; Bożena Frąckowiak; Teresa Olejniczak; Czesław Wawrzeńczyk
Original assignee: Politechnika Wroclawska
Priority date: 2002-06-03
Filing date: 2002-06-03
Publication date: 2008-03-31
Also published as: PL354222A1

Abstract

1. Nowy chiralny jodospirolakton karanu o nazwie (3R,4R)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-on, o wzorze 1 przedstawionym na rysunku.

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 197214 (13) B1 (²¹) Numer zgłoszema: ^{354222 51)} ) Int-CI.

C07D 307/94 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 03.06.2002 (54) Nowy chiralny jodospirolaktonkaranu i sposób jego wytwarzania

	(73) Uprawniony z patentu: Politechnika Wrocławska,Wrocław,PL
(43) Zgłoszenie ogłoszono:	(72) Twórca(y) wynalazku:
15.12.2003 BUP 25/03	Stanisław Lochyński,Wrocław,PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono: 31.03.2008 WUP 03/08	Bożena Frąckowiak,Trzebnica,PL Teresa Olejniczak,Smolec,PL Czesław Wawrzeńczyk,Wrocław,PL (74) Pełnomocnik: J. Halina Winohradnik, Politechnika Wrocławska, Biuro ds. Wynalazczości i Ochrony Patentowej

(57) 1. Nowy chiralny jodospirolakton karanu o nazwie (3R ,4R)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-on, o wzorze 1 przedstawionym na rysunku.

PL 197 214 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest nowy chiralny jodospirolakton karanu i sposób jego wytwarzania.

Związek ten jest produktem pośrednim w syntezie związku o poszukiwanych właściwościach zapachowych.

Nowy chiralny jodospirolakton karanu o nazwie (3R,4R)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-on, o wzorze 1 przedstawionym na rysunku, ma określoną, potwierdzoną badaniami krystalograficznymi, budowę przestrzenną.

Sposób wytwarzania nowego (3R,4R)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydroturan]-2'-onu, o wzorze 1 przedstawionym na rysunku polega na reakcji kwasu (+)-(3-karen-10-ylo)octowego z jodem i jodkiem potasu w 0,5 M wodnym roztworze wodorowęglanu sodu.

Zgodnie ze sposobem reakcję kwasu z jodem i jodkiem potasu prowadzi się przez co najmniej 14 godz. w temperaturze pokojowej stale mieszając i kontrolując jej przebieg metodą chromatografii cienkowarstwowej. Po stwierdzeniu całkowitego przereagowania substratu, mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się eterem dietylowym rozdziela warstwy a warstwę organiczną wytrząsa się z wodnym roztworem tiosiarczanu sodu, a następnie przemywa roztworem wodorowęglanu sodu, solanką i osusza bezwodnym siarczanem magnezu. Po odparowaniu rozpuszczalnika organicznego na wyparce rotacyjnej otrzymuje się surowy (3R ,4R)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-on, który rekrystalizuje się z heksanu.

Nowy związek chemiczny jest diastereoizomerycznym jodospirolaktonem karanu przydatnym w syntezie nienasyconego spirolaktonu karenowego o poszukiwanych właściwościach zapachowych.

Sposób według wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania:

P r z y k ł a d

Do roztworu 1,25 g, tj. 6,40 mmola kwasu (+)-(3-karen-10-ylo)octowego w 25 ml eteru dietylowego dodaje się 25 ml 0,5 M roztworu wodorowęglanu sodu. Całość miesza się mieszadłem magnetycznym przez 30 min w temperaturze pokojowej. Następnie dodaje się roztwór 5,12 g, tj. 30,80 mmola jodku potasu i 2,56 g, tj. 10,12 mmola jodu w 30 ml wody destylowanej. Mieszaninę reakcyjną pozostawia się na 14 h kontynuując mieszanie i kontrolując jej przebieg metodą chromatografii cienkowarstwowej. Po stwierdzeniu całkowitego przereagowania substratu, mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się eterem dietylowym rozdziela warstwy, a warstwę organiczną wytrząsa się z wodnym roztworem tiosiarczanu sodu, a następnie przemywa roztworem wodorowęglanu sodu, solanką i osusza bezwodnym siarczanem magnezu. Po odparowaniu rozpuszczalnika organicznego na wyparce rotacyjnej otrzymuje się 2,0 g surowego (3R,4R)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-onu, który rekrystalizuje się z heksanu uzyskując 1,35 g, tj. 4,22 mmola co stanowi 66% wydajności teoretycznej. Krystaliczny produkt otrzymany według przykładu posiada następujące właściwości fizyczne i spektralne: Temp. top. 86-88°C. [α]ο²⁶⁼ -76,5° (c=2,9, CHCI₃);

IR(KBr, cm'¹): 2935w, 2864w, 1772vs, 1456w, 1375w, 1203w, 1189s, 1047m.

¹H NMR (CDCla), δ: 0,62 (ddd, J=9,9, 9,2, 1,7 Hz, 1H przy C-6); 0,87 (td, J=9,6, 4,2 Hz, 1H przy C-1); 1,00 i 1,01 (dwa s, 6H przy C-8 i C-9); 1,71 (dd, J=14,8, 4,2 Hz, 1H_ax przy C-2); 2,17-2,75 (m, 6H przy C-5, C-3', C-4' i 1Heq przy C-2); 4,29 (dd, J=10,9, 7,1 Hz, 1H przy C-4);.

⁵C NMR (CDCI3), δ: 15,17 (q, C-8 lub C-9), 18,05 (s, C-7), 18,93 (d, C-1), 21,90 (d, C-6), 28,50 (q, C-8 lub C-9), 28,64 (t, C-2), 29,10 (t, C-5), 30,03 (t, C-4'), 32,94 (t, C-3'), 38,23 (d, C-4), 85,19 (s, C-3), 175,53 (s, C-2').

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Nowy chiralny jodospirolakton karanu o nazwie. (3R ,4R)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-on, o wzorze 1 przedstawionym na rysunku.

2. Sposób wytwarzania nowego jodoospirolaktonu karanu o nazwie (3R,4R)-(-)-4-jodospko[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-on, o wzorze 1 przedstawionym na rysunku, znamienny tym, że polega na reakcji kwasu (+)-(3-karen-10-ylo)octowego z jodem i jodkiem potasu w 0,5 M wodnym roztworze wodorowęglanu sodu, którą prowadzi się co najmniej 14 godz. w temperaturze pokojowej.

3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że reakcję kwasu (+)-(3-karen-10-ylo)octowego z jodem i jodkiem potasu prowadzi się stale mieszając i kontrolując jej przebieg metodą chromatografii cienkowarstwowej, a po stwierdzeniu całkowitego przereagowania substratu, mieszaninę reakcyjną

PL 197 214 B1 rozcieńcza się eterem dietylowym, rozdziela warstwy, po czym warstwę organiczną wytrząsa się z wodnym roztworem tiosiarczanu sodu, a następnie przemywa roztworem wodorowęglanu sodu, solanką i osusza bezwodnym siarczanem magnezu, po odparowaniu rozpuszczalnika organicznego otrzymuje się surowy (3R ,4F?)-(-)-4-jodo-spiro[norkaran-3,5'-tetrahydrofuran]-2'-on, który rekrystalizuje się z heksanu.