PL197690B1 - Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy w postaci kształtki - Google Patents

Abstract

Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy w postaci kształtki, zawierający N-(2,4-dimetylofenylo)-N-[[(2,4-dimetylofenylo)imino]metylo]-N-metylometanoimidoamid w ilości 0,1-10% wag., poliolefinę, korzystnie polietylen, o małej gęstości w ilości 89-99,8% wag. oraz olej parafinowy, znamienny tym, że zawiera olej parafinowy w ilości 0,1-1% wagowego.

Description

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy kształtki roztoczobójczej, zwłaszcza warroabójczej, zawierającej nośnik z poliolefiny inkorporowany substancją czynną. Kształtka ta znajduje zastosowanie do ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa destructor.

Znane są różne kształtki szkodnikobójcze działające na zasadzie powolnego uwalniania substancji czynnej z matrycy nośnikowej wykonanej ze sztucznego tworzywa. Substancja czynna, sama lub z innymi dodatkami, przemieszcza się z wnętrza matrycy na jej powierzchnię, gdzie zachodzi odparowanie lub starcie wydzielonych składników.

Z opisu patentowego PL 171233 znana jest kształtka szkodnikobójcza zawierająca substancję czynną na nośniku z termoplastycznego elastomeru typu blokowego polieteroamidu, a jako substancję czynną środek owadobójczy lub roztoczobójczy o prężności par w podanym zakresie. Wśród substancji z tego zakresu znajduje się również N-(2,4-dimetylofenylo)-N-[[(2,4-dimetylofenylo)-imino]-metylo]N-metylometanoimidoamid (amitraz). W patencie celowo rezygnuje się z wprowadzenia do polimeru wszelkich substancji mogących działać jako zmiękczacz i proponuje się jako nośnik polimer niewymagający dodatków tego typu. Ponadto patentowane kształtki przeznaczone są wyłącznie do zwalczania pasożytów u ssaków takich jak bydło, owce, kozy, świnie, koty i psy. Pośród wymienionych zwalczanych roztoczy brak jest roztocza Varroa destructor (dawniej Varroa jacobsoni) powodującego warrozę pszczół.

Z opisów patentowych nr 171240 i nr 171279, znane są kształtki szkodnikobójcze analogiczne do powyższych z tą różnicą, że nośnikami są w nich odpowiednio kopolimer styren-butylen i kopoliester.

Bardzo wygodną i bezpieczną formą aplikacji preparatów do ochrony pszczół przed warrozą są różnego typu kształtki do umieszczania w ulu na okres kilku tygodni, najczęściej paski lub płytki do zawieszania w ulu. Tego typu kształtki są inkorporowane substancją aktywną albo nasączone lub powleczone zawierającym ją roztworem.

W trakcie stosowania produktu substancja aktywna migruje z mikrowarstwy powierzchniowej albo z wnętrza matrycy. Podczas magazynowania lub w środowisku ula nietrwały amitraz narażony jest na szybki rozkład i pożądana jest jego stabilizacja. Wymagania dotyczące składników leków weterynaryjnych przeznaczonych dla zwierząt produkujących żywność (a preparaty warroabójcze należą do tej grupy) niezmiernie ograniczają liczbę możliwych do zastosowania dodatków, w tym stabilizatorów. Tak więc wydaje się, że najkorzystniejszą postacią preparatów warroabójczych są inkorporowane kształtki, chroniące nietrwały amitraz we wnętrzu inertnej matrycy. Jednak już bezpośrednio po wytworzeniu inkorporowanego preparatu, w wyniku gradientu stężenia pomiędzy powierzchnią a wnętrzem matrycy, substancja aktywna będzie wypacać się na powierzchnię aż do momentu wyrównania różnicy stężeń. Jeżeli wypocona substancja ulegnie na powierzchni rozkładowi, jej ubytek będzie sukcesywnie uzupełniany z wnętrza matrycy zubażając ją w substancję aktywną, co w konsekwencji wpłynie niekorzystnie na jakość produktu. Jest więc bardzo istotne, aby stabilizować amitraz wypocony na powierzchnię.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy w postaci kształtki z poliolefiny, zawierający olej parafinowy oprócz substancji biologicznie czynnej, którą jest amitraz, wykazuje większą trwałość podczas przechowywania przejawiającą się w spowolnieniu rozkładu amitrazu w porównaniu do środków niezawierających oleju. Olej parafinowy wypacając się jednocześnie z amitrazem, powoduje powstawanie bardziej zwartej warstwy na powierzchni oraz tworzy hydrofobowy film chroniący amitraz przed działaniem niekorzystnych czynników zewnętrznych. Olej sprzyja więc większej fizycznej i chemicznej trwałości warstwy. Obecność oleju w produkcie zwiększa jego trwałość nie zmniejszając skuteczności działania.

Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy według wynalazku zawiera N-(2,4-dimetylofenylo)-N-[[(2,4-dimetylofenylo)imino]metylo]-N-metylometano-imidoamid (amitraz) w ilości 0,1-10% wag., poliolefinę, korzystnie polietylen o małej gęstości w ilości 89-99,8% wag. oraz olej parafinowy, w ilości 0,1-1% wagowego. Środek według niniejszego wynalazku może również zawierać typowe materiały pomocnicze, takie jak plastyfikatory, środki smarujące, środki barwiące i przywabiające.

Środek według niniejszego wynalazku umożliwia osiągnięcie tego samego efektu terapeutycznego przy użyciu mniejszej ilości substancji aktywnej, co jest korzystne zarówno ze względów ekologicznych jak i ekonomicznych.

PL 197 690 B1

Istotę wynalazku ilustrują następujące przykłady:

P r z y k ł a d I

Wykonano płytki z polietylenu o masie 10 g zawierające amitraz w ilości 100 mg i 400 mg. Każdy rodzaj płytek wykonano w 3 wersjach: z dodatkiem 0.3% oleju parafinowego, z dodatkiem 0.1% oleju i bez oleju. Wszystkie płytki poddano badaniom na skuteczność warrobójczą w 10 rodzinach pszczelich. Skuteczność oceniano metodą kontroli osypu. W tym celu na dnach osiatkowannych dennic w ulach wielkopolskich umieszczono wkładki papierowe i po wprowadzeniu płytek do rodzin (dwie płytki na rodzinę pszczelą) co 7 dni liczono martwe roztocza osypane na wkładach. Po 7-tygodniowej ekspozycji płytki usunięto, a na ich miejsce wprowadzono znany produkt o 100% skuteczności w celu zlikwidowania pasożytów, które nie zginęły pod wpływem płytek eksperymentalnych. Przez kolejne 2 tygodnie liczono osypy na wkładkach. Skuteczność zabiegu S_E określono wg wzoru:

S_E = — *100%

E C gdzie:

E - liczba roztoczy osypanych pod wpływem działania płytek eksperymentalnych C - suma roztoczy zlikwidowanych przez płytki eksperymentalne i znany preparat

Typ płytki	Płytki zawierające 100 mg amitrazu (1%)	Płytki zawierające 400 mg amitrazu (4%)
0,3% oleju	0,1% oleju	bez oleju	0,3% oleju	0,1% oleju	bez oleju
Średnia skuteczność warrobójcza	90,6%	91,3%	89,2%	98,6%	97,7%	98,9%

Na podstawie wyników zamieszczonych w powyższej tabeli widać, że obecność oleju parafinowego nie wpływa na skuteczność warrobójczą preparatów inkorporowanych amitrazem.

P r z y k ł a d II

Wszystkie płytki z przykładu I poddano warunkom przyspieszonego starzenia. W tym celu 3 płytki każdego typu przechowywano przez 6 miesiący w inkubatorze w temperaturze 40°C i 75% wilgotności względnej. Po tym czasie płytki ekstrahowano acetonem i oznaczano zawartość amitrazu metodą HPLC. W tabeli przedstawiono uzyskane wyniki.

Typ płytki	Płytki zawierające 100 mg amitrazu	Płytki zawierające 400 mg amitrazu
0,3% oleju	0,1% oleju	bez oleju	0,3% oleju	0,1% oleju	bez oleju
Spadek zawartości amitrazu	12,1%	18,7%	22,9%	9,8%	18,0%	22,3%

Na podstawie wyników zamieszczonych w powyższej tabeli widać, że dodatek oleju parafinowego do płytek inkorporowanych amitrazem zwiększa trwałość tej substancji aktywnej.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy w postaci kształtki, zawierający N-(2,4-dimetylofenylo)-N-[[(2,4-dimetylofenylo)imino]metylo]-N-metylometanoimidoamid w ilości 0,1-10% wag., poliolefinę, korzystnie polietylen, o małej gęstości w ilości 89-99,8% wag. oraz olej parafinowy, znamienny tym, że zawiera olej parafinowy w ilości 0,1-1% wagowego.