PL197924B1 - Zamek bębenkowy - Google Patents

Abstract

1. Zamek b ebenkowy zawieraj acy korpus z po- wierzchniami scian wewn etrznych tworz acymi poosiow a komor e maj ac a otwór wprowadzeniowy, wyjmowany b ebenek, o zarysie zewn etrznym przekroju poprzecznego odpowiadaj acym zarysowi wewn etrznemu przekroju poprzecznego korpusu, wprowadzany poosiowo do komo- ry korpusu poprzez otwór wprowadzeniowy oraz maj acy masywn a cz es c górn a z szeregiem otworów dla zastawek blokuj acych i cz es c doln a z rozci agaj acym si e osiowo cylindrycznym otworem dla obrotowej wk ladki klucza, dalej zawieraj acy cylindryczn a obrotow a wk ladk e klucza umieszczon a w cylindrycznym otworze cz esci dolnej b ebenka i maj ac a wzd lu zny rowek na klucz wspó lpracuj a- cy z zastawkami blokuj acymi b ebenka, i cz lon mocuj acy, który jest poprzecznie ruchomy w komorze cz esci górnej b ebenka pomi edzy PO LO ZENIEM PIERWSZYM zablo- kowanego b ebenka w jego poosiowo wprowadzonym po lo zeniu a PO LO ZENIEM DRUGIM nie zablokowanego b ebenka, przy czym cz lon mocuj acy ma powierzchni e blokuj ac a zwrócon a w kierunku otworu wprowadzeniowe- go komory korpusu i zaczepion a w korpusie w PO LO ZE- NIU PIERWSZYM cz lonu mocuj acego, znamienny tym, ze korpus (10, 100) ma wyst ep mocuj acy (12, 112) roz- ci agaj acy si e z jednej ze scian wewn etrznych (13)… PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy zamka bębenkowego.

Z opisów patentowych US-A-4,328,690 (Medeco) i WO-96/36782 (Winloc) znane są zamki bębenkowe wyposażone na członie mocującym w powierzchnię blokującą utworzoną na wystającym na zewnątrz występie mocującym, który zazębia się z wgłębioną częścią korpusu utrzymując bębenek w jego POŁOŻENIU PIERWSZYM wprowadzonego i zablokowanego bębenka. Występ mocujący można przestawić do POŁOŻENIA DRUGIEGO nie zablokowanego, zwolnionego bębenka, w którym wchodzi we wgłębienie masywnej części górnej bębenka. Następnie, cały bębenek zamka bębenkowego z obrotową wkładką klucza można wyciągnąć poosiowo ruchem ślizgowym z korpusu zamka bębenkowego. Zarys zewnętrzny przekroju poprzecznego bębenka odpowiada zarysowi wewnętrznemu przekroju poprzecznego komory korpusu, zwykle w kształcie cyfry osiem, z niewielkim luzem pomiędzy współpracującymi elementami składowymi zamka bębenkowego dla umożliwienia ich wzajemnego ruchu ślizgowego.

W takim typie zamka bębenkowego występuje oczywista możliwość zastąpienia bębenka jednego rodzaju bębenkiem innego rodzaju, jeśli wymiary przekrojów poprzecznych bębenków są takie same, a występy mocujące odpowiadają sobie wzajemnie. Jednakże, z powodów bezpieczeństwa i z przyczyn ekonomicznych, w interesie producenta oraz autoryzowanego użytkownika tego typu zamka bębenkowego jest, aby bębenki nie były zamienne z innymi rodzajami bębenków, na przykład, pochodzącymi od innych producentów.

Ponadto, występuje możliwość zniszczenia występu mocującego wystającego we wgłębienie w ścianie wewnętrznej korpusu, na przykład, poprzez poosiowe wiercenie ściany wewnętrznej korpusu w przedniej stronie zamka bębenkowego w miejscu, gdzie jest usytuowane wgłębienie i zazębiony z nim występ mocujący, zwykle w sąsiedztwie części środkowej bębenka, w przypadku nadania mu kształtu ósemki.

Z opisu zgłoszenia patentowego US 2,059,678 (Briggs) znany jest zamek bębenkowy z wyjmowanym bębenkiem zawierający występ mocujący wystający ze ściany wewnętrznej korpusu i zazębiający się z powierzchnią blokującą członu mocującego, który jest nazwany jako „człon zatrzymujący” i jest ruchomy w kierunku promieniowym.

Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie zamka bębenkowego wyposażonego w nowatorski zespół mocujący dla utrzymywania bębenka w POŁOŻENIU PIERWSZYM zablokowanego bębenka w jego wprowadzonym w korpus położeniu, i zwiększenie w ten sposób bezpieczeństwa zamka bębenkowego.

Innym celem niniejszego wynalazku jest dostarczenie zamka bębenkowego zapewniającego bardzo dobre zabezpieczenie przed wyciągnięciem lub wymianą bębenka przez niepowołane osoby oraz umożliwiającego racjonalne i kontrolowane wytwarzanie korpusu, bębenka i wkładki klucza.

Zamek bębenkowy, według niniejszego wynalazku, zawiera korpus z powierzchniami ścian wewnętrznych tworzącymi poosiową komorę mającą otwór wprowadzeniowy, wyjmowany bębenek, o zarysie zewnętrznym przekroju poprzecznego odpowiadającym zarysowi wewnętrznemu przekroju poprzecznego korpusu, wprowadzany poosiowe do komory korpusu poprzez otwór wprowadzeniowy oraz mający masywną część górną z szeregiem otworów dla zastawek blokujących i część dolną z rozciągającym się osiowo cylindrycznym otworem dla obrotowej wkładki klucza, dalej zawierający cylindryczną obrotową wkładkę klucza umieszczoną w cylindrycznym otworze części dolnej bębenka i mającą wzdłużny rowek na klucz współpracujący z zastawkami blokującymi bębenka, i człon mocujący, który jest poprzecznie ruchomy w komorze części górnej bębenka pomiędzy POŁOŻENIEM PIERWSZYM zablokowanego bębenka w jego poosiowo wprowadzonym położeniu a POŁOŻENIEM DRUGIM nie zablokowanego bębenka, przy czym człon mocujący ma powierzchnię blokującą zwróconą w kierunku otworu wprowadzeniowego komory korpusu i zaczepioną w korpusie w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego, a charakteryzuje się tym, że korpus ma występ mocujący rozciągający się z jednej ze ścian wewnętrznych do wewnątrz komory i zaczepiony o powierzchnię blokującą członu mocującego w jego POŁOŻENIU PIERWSZYM, zaś człon mocujący jest ruchomy obwodowo względem cylindrycznego otworu części dolnej bębenka, przy czym bębenek i człon mocujący są zaopatrzone w dodatkowe wzdłużne wgłębienia, które w POŁOŻENIU DRUGIM członu mocującego przy bębenku wprowadzonym do komory korpusu wspólnie wyznaczają dostosowany wymiarowo do przyjęcia występu mocującego wzdłużny kanał usytuowany w sąsiedztwie komory części górnej bębenka.

PL 197 924 B1

Korzystnie, zarys zewnętrzny przekroju poprzecznego bębenka i zarys wewnętrzny przekroju poprzecznego korpusu poza występem mocującym i wzdłużnym kanałem są niezmienne na całej poosiowej długości, odpowiednio, bębenka i korpusu.

Korzystnie, zarys zewnętrzny przekroju poprzecznego bębenka i zarys wewnętrzny przekroju poprzecznego korpusu są zmienne na poosiowej długości, odpowiednio, bębenka i korpusu.

Korzystnie, wzdłużny kanał bębenka jest prostoliniowy i jest szerszy od występu mocującego korpusu, a człon mocujący ma wymiary dostosowane do pozostawienia kanału co najmniej częściowo wolnego w POŁOŻENIU DRUGIM członu mocującego z poosiowym przemieszczeniem występu mocującego wzdłuż kanału przy wprowadzaniu czy wyjmowaniu bębenka i zablokowaniem dostępu do kanału w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego przy członie mocującym i bębenku zablokowanych w komorze korpusu w ich poosiowo wprowadzonych położeniach.

Korzystnie, człon mocujący ma wymiar obwodowy dopełniający do poosiowo ciągłej części dolnej bębenka wyznaczającej część cylindrycznego otworu i ma część z krawędzią wzdłużną blokującą kanał w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego.

Korzystnie, powierzchnia blokująca członu mocującego jest powierzchnią końcową na części z krawędzią wzdłużną.

Korzystnie, powierzchnia blokująca członu mocującego jest usytuowana na rozciągającym się poprzecznie i poosiowo ograniczonym języku.

Korzystnie, powierzchnia blokująca członu mocującego jest częścią poosiowo ograniczonego wgłębienia na części z krawędzią wzdłużną.

Korzystnie, człon mocujący jest obwodowo zamknięty z utworzeniem cylindrycznego elementu tulejowego, a część dolna bębenka jest podzielona na dwie poosiowo odrębne części dolne tylną i przednią, w jednej z których jest wykonany prostoliniowy kanał, zaś człon mocujący ma poosiową szczelinę stanowiącą wzdłużne wgłębienie, która jest wyrównana z prostoliniowym kanałem w POŁOŻENIU DRUGIM członu mocującego i jest przesunięta względem prostoliniowego kanału w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego, a poosiowa szczelina w członie mocującym jest połączona obwodowo z poosiowo ograniczonym wgłębieniem dostosowanym do występu mocującego, przy czym poosiowa szczelina i poosiowo ograniczone wgłębienie stanowią połączenie typu bagnetowego.

Korzystnie, występ mocujący rozciąga się do wewnątrz komory pozostając bez styku z obrotową wkładką klucza.

Korzystnie, występ mocujący rozciąga się do wewnątrz komory pozostając w bezpośredniej bliskości z powierzchnią ściany cylindrycznego otworu.

Korzystnie, wkładka klucza jest połączona z członem mocującym osadzonym w łożysku w wewnętrznej części końcowej korpusu za pomocą poosiowego pręta zamocowanego do członu mocującego oraz odpowiedniego otworu poosiowego w części końcowej wkładki klucza, przy czym promieniowa odległość pomiędzy występem mocującym a powierzchnią obwodową wkładki klucza jest mniejsza niż 1 mm, a najmniejsza grubość ścianki pomiędzy powierzchnią obwodową wkładki klucza a otworem poosiowym jest mniejsza niż 0,5 mm.

Korzystnie, średnica wkładki klucza wynosi 12 mm do 14 mm, szerokość otworu poosiowego wynosi 4 mm do 5 mm, a szerokość poosiowego pręta wynosi 3,7 mm do 4,5 mm.

Korzystnie, korpus ma poosiowo ograniczone wgłębienie w jednej z powierzchni ścian wewnętrznych, a zespół mocujący członu mocującego zawiera w uzupełnieniu ograniczonego poosiowo wgłębienia występ blokujący umieszczany we wgłębieniu w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego.

Korzystnie, występ blokujący jest usytuowany przy poosiowo ograniczonym wgłębieniu.

Korzystnie, człon mocujący ma podstawę stanowiącą częściowo cylindryczną osłonę z cylindrycznymi powierzchniami zewnętrzną i wewnętrzną.

Korzystnie, wkładka klucza ma boczną belkę, która jest ruchoma pomiędzy POŁOŻENIEM OTWARTYM wewnątrz rowka w cylindrycznej powierzchni zewnętrznej obrotowej wkładki klucza a POŁOŻENIEM ZAMKNIĘTYM zazębionym ze wzdłużnym wgłębieniem cyllndrycznego otworu bębenka.

Korzystnie, w korpusie promieniowa odległość pomiędzy występem mocującym a osią obrotu komory jest co najwyżej o 1 mm większa niż promieniowa odległość pomiędzy osią obrotu komory a promieniowo najdalszą częścią poosiowego pręta.

Korzystnie, w korpusie promieniowa odległość pomiędzy występem mocującym a osią obrotu jest równa od 6 mm do 7 mm, a szerokość poosiowego pręta jest równa od 3,7 mm do 4,5 mm.

PL 197 924 B1

Korzystnie, w wyjmowanym bębenku tylna część końcowa wkładki klucza ma poosiowy otwór do wprowadzenia poosiowego pręta zamocowanego do członu mocującego, przy czym najmniejsza grubość ścianki pomiędzy obwodową powierzchnią wkładki klucza a poosiowym otworem jest mniejsza niż 0,5 mm.

Korzystnie, szerokość otworu poosiowego jest równa od 4 mm do 5 mm.

Główny cel wynalazku osiągnięto poprzez zaopatrzenie korpusu zamka bębenkowego w występ mocujący, który wystaje z powierzchni jednej ze ścian wewnętrznych korpusu do wewnątrz i zazębia się z powierzchnią blokującą członu mocującego, gdy ten ostatni znajdzie się w POŁOŻENIU PIERWSZYM, przy czym człon mocujący jest ruchomy obwodowo względem cylindrycznego otworu części dolnej bębenka, a bębenek i człon mocujący są wyposażone w dodatkowe wzdłużne wgłębienia, które, gdy człon mocujący jest usytuowany w POŁOŻENIU DRUGIM a bębenek jest wprowadzony do lub wycofany z korpusu, wspólnie tworzą wzdłużny kanał usytuowany w sąsiedztwie komory w obszarze zewnętrznego zarysu przekroju poprzecznego i dostosowany wymiarowo do przyjęcia występu mocującego.

Wyposażenie komory zamka bębenkowego w wystające do wewnątrz występy mocujące tego rodzaju nie jest sprawą łatwą, ponieważ wystający do wewnątrz ze ściany wewnętrznej komory występ mocujący będzie kolidował z zarysem zewnętrznym przekroju poprzecznego bębenka zgodnego z zarysem wewnętrznym korpusu. Możliwe jest natomiast swobodne spasowanie występu mocującego we wspomnianym powyżej wzdłużnym wgłębieniu bębenka.

Korzystnie, wzdłużne wgłębienie bębenka jest prostoliniową szczeliną, na przykład, rozciągającą się od jego jednego końca, a człon mocujący dostosowano wymiarowo do co najmniej częściowego swobodnego opuszczenia prostoliniowego kanału, gdy znajduje się w POŁOŻENIU DRUGIM, co umożliwia poosiowe przemieszczenie występu mocującego wzdłuż prostoliniowego kanału podczas wkładania lub wyjmowania bębenka i skutecznie blokuje dostęp do prostoliniowego kanału przy ustawieniu w POŁOŻENIU PIERWSZYM blokując człon mocujący i bębenek w ich poosiowo włożonych położeniach w komorze korpusu.

Człon mocujący może mieć wymiary obwodowe dopełniające do poosiowo ciągłej części dolnej bębenka tworzącej fragment cylindrycznego otworu bądź też może być obwodowo zamknięty i tworzyć kołowo cylindryczny element tulejowy, w tym przypadku w elemencie tulejowym występuje poosiowa szczelina wyrównana z prostoliniowym kanałem, gdy człon mocujący znajdzie się w POŁOŻENIU DRUGIM, oraz poosiowo ograniczone wgłębienie dostosowane do umieszczenia w nim występu mocującego.

Powierzchnia blokująca na członie mocującym może być utworzona na powierzchni końcowej części z krawędzią wzdłużną lub na części tworzącej poosiowo ograniczone wgłębienie.

W każdym przypadku wyjmowany bębenek może być zastąpiony jedynie przez bębenek tego samego typu, to jest bębenek dostosowany do przyjęcia wewnętrznie wystającego występu mocującego podczas wprowadzania go w korpus. Ponadto, występ mocujący zabezpieczono przez sam bębenek, gdy ten ostatni znajduje się w POŁOŻENIU PIERWSZYM pełnego wprowadzenia.

Występ mocujący powinien być dostatecznie długi, aby zazębiał się z powierzchnią blokującą na członie mocującym. Jednakże, wymiar promieniowy jest korzystnie ograniczony, aby nie kolidował bezpośrednio z obrotową wkładką klucza. Najkorzystniejszy będzie taki wymiar promieniowy występu mocującego, aby występ mocujący stykał się bezpośrednio z powierzchnią ściany cylindrycznego otworu w części dolnej bębenka.

W innym korzystnym przykładzie wykonania obecnego wynalazku, korpus posiada dodatkowo występ mocujący, ograniczone poosiowo wgłębienie w jednej ze ścian wewnętrznych, a zespół mocujący członu mocującego zawiera oprócz ograniczonego poosiowo wgłębienia występ blokujący, wchodzący we wspomniane wgłębienie korpusu, gdy człon mocujący znajduje się w POŁOŻENIU PIERWSZYM. Taki występ blokujący można umieścić w bezpośredniej bliskości ograniczonego poosiowo wgłębienia.

Przedmiot wynalazku w przykładach wykonania jest uwidoczniony na rysunku, którego fig. 1a przedstawia korpus zamka bębenkowego i wyjmowany bębenek, do wprowadzenia w korpus, w widoku perspektywicznym, fig. 1b - bębenek z fig. 1a, w którym wkładkę klucza ustawiono w innym położeniu obróconym, fig. 2 - podstawowe elementy składowe wyjmowanego bębenka zamka bębenkowego pokazanego na fig. 1a, w widoku perspektywicznym i oddzielone od siebie dla zwiększenia przejrzystości, fig. 3 - korpus zamka bębenkowego z fig. 1a, w widoku perspektywicznym, fig. 4a - człon mocujący z fig. 2, w widoku perspektywicznym, fig. 4b i 4c - zmodyfikowane przykłady wykonania członu

PL 197 924 B1 mocującego z fig. 4a, fig. 5 - bębenek z fig. 1a i 2, w rzucie z boku, fig. 6 - bębenek zamka bębenkowego, w drugim rzucie z boku, fig. 7 - przekrój poprzeczny poprowadzony wzdłuż linii VII na fig. 6, fig. 8 - przekrój poprzeczny poprowadzony wzdłuż linii VIII na fig. 6, fig. 9-10 i 11-12 - bębenek z ukazaniem ruchu członu mocującego, odpowiednio z jego POŁOŻENIA DRUGIEGO nie zablokowanego bębenka do POŁOŻENIA PIERWSZEGO zablokowanego bębenka i zwykłe działanie zamka bębenkowego, w rzutach z boku, fig. 13-16 - niektóre zmodyfikowane przykłady wykonania elementów składowych zamka bębenkowego, w widokach odpowiadających fig. 3, 4 i 2, fig. 17-21 - drugi przykład wykonania zamka bębenkowego według wynalazku, na fig. 20 pokazano przekrój poprzeczny poprowadzony wzdłuż linii A-A z fig. 18, a na fig. 21 pokazano przekrój poprzeczny poprowadzony wzdłuż linii B-B z fig. 19, fig. 22 - zmodyfikowany przykład wykonania zamka bębenkowego według wynalazku, w widoku odpowiadającym fig. 19, fig. 23-27 - inny przykład wykonania korpusu i bębenka zamka bębenkowego, a fig. 28-31 - czwarty przykład wykonania zamka bębenkowego, zawarty w zespole zamka drzwiowego.

Pierwszy przykład wykonania zamka bębenkowego według wynalazku pokazany na fig. 1a do 12 przedstawia korpus 10 zamka bębenkowego posiadający poosiową komorę 11 o przekroju poprzecznym w kształcie cyfry „osiem”, przy czym wymiary komory 11 dostosowano do umieszczenia w niej wyjmowanego bębenka 20 zamka bębenkowego z obrotową wkładką 60 klucza i kluczem 99. Korpus 10 przeznaczono do trwałego osadzenia w drzwiach (nie pokazano) lub innym przedmiocie zamykanym względem ramy lub dowolnej innej nieruchomej konstrukcji. Alternatywnie, korpus 10 może tworzyć kłódkę bądź inne urządzenie zamykające.

Wyjmowany bębenek 20 poosiowe przechodzi poprzez otwór wkładki 13 w komorze 11 korpusu 10, i jest utrzymywany w korpusie 10 za pomocą członu mocującego 40, który współpracuje z korpusem 10, bębenkiem 20 i wkładką 60 klucza. Wkładka 60 klucza współpracuje w swym końcu tylnym za pośrednictwem poosiowo wystającego członu (nie pokazano) z drugim mechanizmem zamykającym dowolnego rodzaju.

W korzystnym przykładzie wykonania zarys zewnętrzny przekroju poprzecznego bębenka 20 dokładnie odpowiada zarysowi wewnętrznemu przekroju poprzecznego korpusu 10, z niewielkim luzem pomiędzy nimi. W wyniku tego, bębenek 20 spasowano suwliwie z komorą 11, w której jest on nieruchomo utrzymywany we wprowadzonym położeniu podczas zwykłego użycia zamka bębenkowego. W tym celu zastosowano wzajemnie współpracujące elementy mocujące na ścianie wewnętrznej komory 11 oraz na części z krawędzią wzdłużną członu mocującego 40. Zgodnie z wynalazkiem, zespół mocujący w korpusie 10 tworzą co najmniej jeden występ mocujący 12 wystający do wewnątrz ze ściany wewnętrznej 13 tworzącej komorę 11. W korzystnym przykładzie wykonania, występ mocujący 12 umieszczono nieco poniżej przejścia pomiędzy częścią górną i dolną komory, jak pokazano na fig. 3.

Odpowiadające elementy składowe zespołu mocującego na członie mocującym 40 stanowi powierzchnia blokująca 49 skierowana do otworu wkładki 13 i dostosowana do połączenia z występem mocującym 12, gdy bębenek 20 całkowicie wejdzie w komorę 11, a człon mocujący 40 zamknie się w POŁOŻENIU PIERWSZYM zablokowanego bębenka. W korzystnym przykładzie wykonania pokazanym na fig. 2 i 4a, powierzchnia blokująca 49 stanowi część wgłębienia 50 umieszczonego na części z krawędzią wzdłużną 51 członu mocującego 40.

Alternatywnie, powierzchnia blokująca 49 może stanowić powierzchnię końcową na części z krawędzią wzdłużną 51, która jest nieco krótsza w poosiowym kierunku, jak pokazano na fig. 4b lub może stanowić powierzchnię końcową poprzecznie wystającego i poosiowo ograniczonego języka 51', jak zilustrowano na fig. 4c.

Aby umożliwić włożenie bębenka 20 do komory mimo obecności występu mocującego 12, który wystaje w obszar wewnętrzny korpusu 11 zwykle zajmowany przez bębenek 20, bębenek 20 posiada wzdłużny kanał 24 w części dolnej 21, przy czym część dolna 21 ma wewnętrzny cylindryczny otwór 23. Podłużny kanał 24 rozciąga się prostoliniowo w kierunku poosiowym. Wielkość kanału dostosowano do wprowadzenia części z krawędzią wzdłużną 51, lub języka 51', członu mocującego 40, gdy ten ostatni znajduje się w POŁOŻENIU PIERWSZYM zablokowanego bębenka oraz do swobodnego umieszczenia występu mocującego 12, gdy człon mocujący 40 przestawiono do POŁOŻENIA DRUGIEGO nie zablokowanego bębenka, a bębenek 20 wraz z członem mocującym 40 oraz wkładką 60 klucza poosiowo wstawiono w korpus 10. Utworzona jest wtedy wystarczająca szczelina wzdłużna 25 pomiędzy krawędzią dolną 26 a sąsiednią krawędzią 52, patrz fig. 2, członu mocującego 40.

PL 197 924 B1

Natomiast, po całkowitym wprowadzeniu bębenka 20 w korpus 10 i poprzecznym przestawieniu członu mocującego 40 w wyniku ruchu obrotowego, w korzystnym przykładzie wykonania, do POŁOŻENIA PIERWSZEGO zablokowanego bębenka, jak pokazano na fig. 1b, powierzchnia blokująca 49 łączy się z występem mocującym 12 i utrzymuje zmontowane elementy składowe we wzajemnie ustalonych położeniach. W POŁOŻENIU PIERWSZYM zablokowanego bębenka skutecznie zabezpieczono również występ mocujący 12, przez sam bębenek 20.

Jak najwyraźniej wynika z fig. 2, bębenek 20 składa się z masywnej części górnej 27 i części dolnej 21. W centralnej pionowej płaszczyźnie części górnej 27 występuje rząd sześciu otworów 28 przeznaczonych na części górne 71 zastawek blokujących 70, zawierających części górne 71, części środkowe 72 i części dolne 73, dociskanych odnośnymi sprężynami zwojowymi 74. Obrotowa wkładka 60 klucza również posiada odpowiadający rząd otworów 68 wyrównanych względem otworów 28 w POŁOŻENIU PIERWSZYM zablokowanego bębenka. Podobnie wykonano cztery odpowiadające otwory 48 w członie mocującym 40, dla utrzymania go w POŁOŻENIU PIERWSZYM zablokowanego bębenka, jak pokazano na fig. 1a, za pomocą części górnych zastawek blokujących 71. Po złożeniu zamka bębenkowego wkładka 60 klucza utrzymuje się poosiowe względem bębenka 20, za pomocą pierścienia osadczego 61.

W korzystnym przykładzie wykonania, człon mocujący 40, patrz fig. 2, 4 i 9-12, ma długość równą około 2/3 długości bębenka 20 i tworzy na obwodzie kąt nieco poniżej 180°. Powierzchnia dolna 41 członu mocującego 40 jest cylindryczna, o krzywiźnie równej cylindrycznemu otworowi 23 bębenka 20, przez co otwór 23 i człon mocujący 40 wspólnie tworzą pełną, cylindrycznie kołową obudowę dla obrotowej wkładki 60 klucza. Człon mocujący 40 obraca się w ograniczonym zakresie wokół centralnej, wzdłużnej osi cylindrycznego otworu 23 pomiędzy dwoma skrajnymi położeniami, mianowicie POŁOŻENIEM PIERWSZYM, jak na fig. 1b, 10, 11 i 12, w którym bębenek 20 jest zablokowany w poosiowo wprowadzonym w komorę 11 położeniu w wyniku zazębienia pomiędzy występem mocującym 12 korpusu 10 a powierzchnią blokującą 49 w części z krawędzią wzdłużną 51 członu mocującego 40, a POŁOŻENIEM DRUGIM, jak na fig. 1a i 9, w którym bębenek 20 może być wprowadzany lub wyjmowany do/z komory korpusu 10 w wyniku ślizgowego ruchu występu mocującego 12 wzdłuż wspomnianej powyżej szczeliny wzdłużnej 25.

Człon mocujący 40 tworzy część cylindrycznej osłony lub część podstawy z centralną częścią górną 42 promieniowo wystającą na większej całkowitej grubości, z wycięciem w komorze 30 wykonanym w masywnej części górnej 27 bębenka 20. Komorę 30 tworzy nieco zakrzywiona ściana górna 33, odpowiadająca krzywiźnie powierzchni górnej centralnej części górnej 42 członu mocującego 40.

Cylindryczna krzywizna ściany zakrzywionej 31, oraz powierzchnia górna członu mocującego 40, posiada oś symetrii odpowiadającą osi cylindrycznego otworu 23, w wyniku czego człon mocujący 40, a zwłaszcza jego powierzchnia dolna 41, dopełniają część dolną 21 bębenka 20, niezależnie od poprzecznego lub obrotowego położenia członu mocującego 40. Wspomniane powyżej POŁOŻENIA PIERWSZE i DRUGIE wyznaczają oparcie krawędzi wzdłużnej 52 o krawędź dolną 26 kanału 24, fig. 6 i 10, oraz oparcie przeciwnej części krawędzi członu mocującego 40 o związaną część krawędzi kanału 24, fig. 5 i 9.

Jak wynika z fig. 4a, 4b, 4c, człon mocujący 40 ma jednakowy przekrój poprzeczny na całej swej długości, z wyjątkiem poosiowego wgłębienia 50 bądź występu 51', otworów 48 oraz licznych, skierowanych w dół palców 45, wchodzących pomiędzy wystające zęby 22 w części dolnej 21 bębenka 20, w sąsiedztwie kanału 24. Palce 45 i zęby 22 będą mocować ciągłą, cylindryczną powierzchnię oporową części 72, 73 wkładki 60 klucza i zastawek blokujących 70.

Według potrzeby, zamek bębenkowy może posiadać dwa lub więcej, występów mocujących 12, 12', patrz fig. 3, wewnątrz korpusu 10 oraz odpowiadające powierzchnie mocujące w poosiowo ograniczonych wgłębieniach 50, 50' członu mocującego 40.

Działanie zamka bębenkowego pokazano na fig. 9-12. Na fig. 9, patrz również fig. 1, pokazano klucz 99 w kanale wkładki 60 klucza, obrócony w prawo, w wyniku czego część z krawędzią wzdłużną 51 członu mocującego 40 odsunięto od krawędzi dolnej 26 kanału 24 do wyjścia poza szczelinę wzdłużną 25, co umożliwia włożenie lub wyjęcie bębenka 20 z korpusu 10, równocześnie umożliwiając wzdłużny przesuw występu mocującego 12. Po obróceniu klucza 99 do położenia pionowego, jak pokazano na fig. 10 i 1a, człon mocujący 40, bębenek 20 oraz wkładka 60 klucza zostają wzajemnie zablokowane na występie mocującym 12 i powierzchni blokującej 49.

Obecnie zamek bębenkowy można użyć w zwykły sposób, za pomocą klucza 99', jak pokazano na fig. 11 i 12.

PL 197 924 B1

Występ mocujący 12 powinien wystawać z ograniczeniem promieniowo do wewnątrz, aby nie kolidował z obrotową wkładką 60 klucza. Korzystnie, długość występu mocującego 12 jest zasadniczo taka sama jak grubość ścianki (lub nieco mniejsza) w dolnej części 21 bębenka 20.

Na fig. 13-16 zilustrowano nieco zmodyfikowane przykłady wykonania zamka bębenkowego według obecnego wynalazku. Jak wynika z fig. 13, możliwe jest zastosowanie korpusu 10 zamka bębenkowego z promieniowym wgłębieniem 14, oprócz występu mocującego 12, na przykład, w jego bezpośredniej bliskości. Tak jak w przykładzie opisanym powyżej, występ mocujący 12 jest zazębiony z powierzchnią blokującą 49 w poosiowe ograniczonym wgłębieniu 50 w członie mocującym 40, natomiast wgłębienie 14 jest zazębione z pierwszym występem blokującym 46 utworzonym w sąsiedztwie części z krawędzią wzdłużną 51 członu mocującego 40.

Dodatkowo, człon mocujący 40 może posiadać drugi występ mocujący w postaci skrzydełka 53, które wchodzi we wgłębienie lub część wyciętą 29 w pobliżu kanału 24 w jego końcu wewnętrznym, to jest w przybliżeniu w poosiowo środkowej części bębenka 20, patrz fig. 15. Skrzydełko 53 częściowo wchodzi we wgłębienie 14, gdy człon mocujący 40 znajduje się w swym POŁOŻENIU PIERWSZYM zablokowanego bębenka. Alternatywnie lub dodatkowo, podobnie promieniowo wystające skrzydełko 53 można umieścić w końcu tylnym członu mocującego 40, fig. 14.

Ponadto zamek bębenkowy może posiadać boczną belkę 62 ruchomą w rowku 63 na cylindrycznej powierzchni zewnętrznej wkładki 60 klucza i współpracującą z bocznymi zastawkami blokującymi (nie pokazano) umieszczonymi we wkładce 60 klucza. Przy ustawieniu w POŁOŻENIU ZAMKNIĘTYM belka 62 jest wprowadzona we wzdłużne wgłębienie 29 w sąsiedztwie cylindrycznego otworu 23, patrz fig. 15 i 16.

Drugi przykład wykonania zamka bębenkowego zilustrowano na fig. 17-21. Korpus 10' jest taki sam, jak w pierwszym przykładzie wykonania, patrz fig. 1a i 3, to jest z występem mocującym 12. Jednakże nieco inny jest bębenek 20', ponieważ posiada dwie poosiowo oddzielone części dolne tylną 20a, przednią 20b, pomiędzy którymi obrotowo ułożyskowano człon mocujący 40' z częścią dolną w postaci cylindrycznego elementu tulejowego. W części dolnej tylnej 20a bębenka 20' wykonano prostoliniowy kanał 24, a człon mocujący 40' posiada poosiową szczelinę 24' wyrównaną z kanałem 24, gdy człon mocujący 40' znajduje się w POŁOŻENIU DRUGIM nie zablokowanego bębenka, fig. 18 i 20, odpowiadającym położeniu pokazanym na fig. 9 w pierwszym przykładzie wykonania, po obróceniu klucza w prawo. W tym położeniu bębenek 20' można włożyć lub wyjąć z korpusu 10, gdy występ mocujący 12 ślizga się wzdłuż kanału 24 w wyrównanej poosiowej szczelinie 24'. Po obróceniu klucza w lewo, to jest do położenia pokazanego na fig. 19, poosiowa szczelina 24' przemieszcza się do położenia przestawionego względem prostoliniowego kanału 24, natomiast poosiowo ograniczone wgłębienie 50 z powierzchniami blokującymi 49 chwyta występ mocujący 12, podobnie jak rowek mocujący typu bagnetowego, w wyniku czego bębenek 20, człon mocujący 40 i wkładka klucza (nie pokazano) zostają zablokowane we wprowadzonym położeniu wewnątrz korpusu 10' zamka bębenkowego.

Jako alternatywa, patrz fig. 22, może tu występować wyrównana poosiowa szczelina 24 również w przedniej części dolnej 20b, o długości nieco przekraczającej wzdłużny wymiar występu mocującego 12. Po włożeniu bębenka 20' poosiowo w korpus 10' występ mocujący 12 wejdzie w poosiową szczelinę 24, jak pokazano. Następnie, człon mocujący 40' obraca się do POŁOŻENIA PIERWSZEGO zablokowanego bębenka, w którym poosiowa szczelina 24, pokazana linią przerywaną, jest przesunięta względem kanału 24, poosiowej szczeliny 24 przedniej i części dolnej tylnej 20a, przedniej 20b bębenka 20'.

Kanał i poosiowe szczeliny 24, 24', 24 pokazane na fig. 17-22 mogą mieć raczej kształt rowka z powierzchnią dolną niż z przelotowym rowkiem pod warunkiem, że występ mocujący jest krótszy od głębokości rowka.

Trzeci przykład wykonania pokazano na fig. 23-27. Część przednia 10a korpusu 10 zamka bębenkowego jest taka, jak w przykładzie wykonania według fig. 1a z komorą 11 posiadającą przekrój poprzeczny w kształcie cyfry „osiem oraz występ mocujący 12 wystający do wewnątrz, jak pokazano na fig. 25, natomiast część tylna 10b korpusu 10 zamka bębenkowego jest inna, bardziej wąska z prostokątną częścią górną 11a, patrz fig. 26. Wchodzi tu odpowiadająca prostokątna część górna 20a części tylnej bębenka 20, patrz również fig. 24 i 27.

Tak więc, zarys wewnętrzny korpusu 10 i zarys zewnętrzny bębenka 20 zmieniają się w kierunku wzdłużnym, lecz wzajemnie się uzupełniają na całej długości zamka bębenkowego. W tym przykładzie wykonania, człon mocujący (nie pokazano) może być ukształtowany podobnie jak człon

PL 197 924 B1 mocujący pokazany na fig. 4a, chociaż zaopatrzony w górne skrzydełko, podobne do skrzydełka 53 na fig. 14, wprowadzone we wgłębienie 29 bębenka 20, patrz fig. 24.

W czwartym przykładzie wykonania zamek bębenkowy jest częścią zespołu zamka drzwiowego, jak pokazano na fig. 28-31, zawierającego korpus tylny 100r zamontowany od wewnątrz drzwi (nie pokazano) i korpus przedni 100 zamontowany w przedniej stronie drzwi. Bębenek 120, patrz fig. 29 i 31, jest podobny do korpusu 20 według fig. 2, lecz posiada dwa wklęsłe zakrzywione wgłębienia 121, 122, dostosowane wymiarowo do umieszczenia dwóch promieniowych występów 101, 102 w części tylnej i przedniej korpusu 100 przy wkładaniu w korpus 100. Jak pokazano na fig. 28, włożone w przelotowe otwory 101h, 102h śruby 1 i 2 służą do mocowania korpusów 100, 100r do drzwi.

W końcu tylnym korpusu 100 obrotowy człon mocujący 104 obrotowo osadzono w okrągłym otworze 105 w ścianie tylnej 106 korpusu 100. Obrotowy człon 104 posiada poosiowy stosunkowo długi pręt 107 oraz poosiowy stosunkowo krótki pręt 108, wystające do wewnętrznej komory korpusu 100 oraz wchodzące odpowiednio w poosiowy otwór 161, i średnicowy rowek 162 w części tylnej wkładki 160 klucza bębenka, pokazano tylko na fig. 31. W ten sposób ruch obrotowy wkładki klucza przenosi się na człon zamykający 104.

Aby zapewnić wkładanie w korpus 100 jedynie tego samego rodzaju bębenków 120, poosiowy otwór 161 jest bardzo szeroki, około 4 mm do 5 mm, wkładka 160 klucza ma średnicę 12 mm do 14 mm, korzystnie około 13 mm, najmniejsza grubość ścianki pomiędzy obwodową powierzchnią wkładki 160 klucza a poosiowym otworem 161 wynosi około 0,5 mm. Średnica lub szerokość poosiowego pręta 107 jest nieco mniejsza od średnicy otworu, korzystnie wnosi 3,7 mm do 4,5 mm. Kształt przekroju pręta 107 i otworu 161 nie musi być okrągły, lecz może być dowolny, na przykład prostokątny lub trójkątny.

Ponadto, występ mocujący 112 promieniowo przechodzi do wewnątrz poprzez wzdłużny rowek 124 bębenka 120, patrz fig. 29, do położenia w bezpośredniej bliskości obwodowej powierzchni wkładki klucza, gdy bębenek z wkładką klucza włożono w korpus. W każdym przypadku, promieniowy odstęp pomiędzy występem mocującym 112 a wspomnianą obwodową powierzchnią nie powinien przekraczać 1 mm. Korzystnie, odstęp ten jest znacznie mniejszy. A zatem, promieniowy odstęp pomiędzy występem mocującym 112 a osią obrotu, odpowiadającą środkowi otworów 105, fig. 30, powinien być nie więcej niż 1 mm większy od promieniowego odstępu pomiędzy promieniowo najdalszą częścią poosiowego pręta 107 a osią obrotu.

W wyniku połączenia występu mocującego 112 i poosiowego pręta 107 wchodzącego we wgłębienie korpusu 100 praktycznie niemożliwe będzie zastąpienie bębenka 120 innym rodzajem bębenka, nawet mniejszym. Mniejszy bębenek może być wystarczająco wąski dla swobodnego przełożenia przez występ 112. Jednakże w mniejszym bębenku nie będzie możliwe wykonanie wystarczająco szerokiego otworu w części tylnej wkładki klucza, bez przerwania obwodowej powierzchni lub jego środkowego rowka na klucz.

W ten sposób skutecznie wyeliminowano możliwość wymiany bębenka przez niepowołane osoby.

Claims (21)

1. Zamek bębenkowy zawierający korpus z powierzchniami ścian wewnętrznych tworzącymi poosiową komorę mającą otwór wprowadzeniowy, wyjmowany bębenek, o zarysie zewnętrznym przekroju poprzecznego odpowiadającym zarysowi wewnętrznemu przekroju poprzecznego korpusu, wprowadzany poosiowo do komory korpusu poprzez otwór wprowadzeniowy oraz mający masywną część górną z szeregiem otworów dla zastawek blokujących i część dolną z rozciągającym się osiowo cylindrycznym otworem dla obrotowej wkładki klucza, dalej zawierający cylindryczną obrotową wkładkę klucza umieszczoną w cylindrycznym otworze części dolnej bębenka i mającą wzdłużny rowek na klucz współpracujący z zastawkami blokującymi bębenka, i człon mocujący, który jest poprzecznie ruchomy w komorze części górnej bębenka pomiędzy POŁOŻENIEM PIERWSZYM zablokowanego bębenka w jego poosiowo wprowadzonym położeniu a POŁOŻENIEM DRUGIM nie zablokowanego bębenka, przy czym człon mocujący ma powierzchnię blokującą zwróconą w kierunku otworu wprowadzeniowego komory korpusu i zaczepioną w korpusie w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego, znamienny tym, że korpus (10, 100) ma występ mocujący (12, 112) rozciągający się z jednej ze ścian wewnętrznych (13) do wewnątrz komory (11) i zaczepiony o powierzchnię blokującą (49) członu mocującego (40, 40', 104) w jego POŁOŻENIU

PL 197 924 B1

PIERWSZYM, zaś człon mocujący (40, 40', 104) jest ruchomy obwodowe względem cylindrycznego otworu (23) części dolnej (21) bębenka (20, 20', 120) przy czym bębenek (20, 20', 120) i człon mocujący (40, 40', 104) są zaopatrzone w dodatkowe wzdłużne wgłębienia, które w POŁOŻENIU DRUGIM członu mocującego (40, 40', 104) przy bębenku wprowadzonym do komory (11) korpusu (10, 100) wspólnie wyznaczają dostosowany wymiarowo do przyjęcia występu mocującego (12, 112) wzdłużny kanał (24) usytuowany w sąsiedztwie komory (30) części górnej (27) bębenka (20, 20', 120).

2. Zł^rm^erwe^c^łLKj zastrz. 1, znamienny tym, że zarys zewnętrzny przekroju poprzecznego bębenka (20, 20', 120) i zarys wewnętrzny przekroju poprzecznego korpusu (10, 100) poza występem mocującym (12, 112) i wzdłużnym kanałem (24) są niezmienne na całej poosiowej długości, odpowiednio, bębenka (20, 20', 120) i korpusu (10, 100).

3. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że zarys zewnętrzny przekrou poprzecznego bębenka (20, 20', 120) i zarys wewnętrzny przekroju poprzecznego korpusu (10, 100) są zmienne na poosiowej długości, odpowiednio, bębenka (20, 20', 120) i korpusu (10, 100).

4. Zamek według zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienny tym, że wzdłużny kanał (24) bębenka (20, 20', 120) jest prostoliniowy i jest szerszy od występu mocującego (12, 112) korpusu (10, 100), a człon mocujący (40, 40', 104) ma wymiary dostosowane do pozostawienia kanału (24) co najmniej częściowo wolnego w POŁOŻENIU DRUGIM członu mocującego (40, 40', 104) z poosiowym przemieszczeniem występu mocującego (12, 112) wzdłuż kanału (24) przy wprowadzaniu czy wyjmowaniu bębenka (20, 20', 120) i zablokowaniem dostępu do kanału (24) w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego (40, 40', 104) przy członie mocującym (40, 40', 104) i bębenku (20, 20', 120) zablokowanych w komorze (11) korpusu (10, 100) w ich poosiowo wprowadzonych położeniach.

5. Z^i^^lk według zas^z. 4, znamienny tym, że człon mocujący (40) ma wymiar ob\^(^<^<^\^^ dopełniający do poosiowo ciągłej części dolnej (21) bębenka (20) wyznaczającej część cylindrycznego otworu (23) i ma część z krawędzią wzdłużną (51) blokującą kanał (24) w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego (40).

6. Zamek według zas-trz. 5, znamienny tym, że powierzchnia blokująca (49) członu cego (40) jest powierzchnią końcową na części z krawędzią wzdłużną (51).

7. Zamek według zas-trz. 5, znamienny tym, że powierzchnia blokująca (49) czzonu cego (40) jest usytuowana na rozciągającym się poprzecznie i poosiowo ograniczonym języku (51').

8. Zamek według zas-trz. 5, znamienny tym, że powierzchnia blokująca (49) czzonu cego (40) jest częścią poosiowo ograniczonego wgłębienia (50) na części z krawędzią wzdłużną (51).

9. Zs^r^^^w^c^łłm zas^z. 5, znamienny tym, że octan modjący 14O')juss obwodowozzmknięty z utworzeniem cylindrycznego elementu tulejowego, a część dolna (20') bębenka jest podzielona na dwie poosiowo odrębne części dolne tylną i przednią (20a, 20b), w jednej z których jest wykonany prostoliniowy kanał (24), zaś człon mocujący (40') ma poosiową szczelinę (24') stanowiącą wzdłużne wgłębienie, która jest wyrównana z prostoliniowym kanałem (24) w POŁOŻENIU DRUGIM członu mocującego (40') i jest przesunięta względem prostoliniowego kanału (24) w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego (40'), a poosiowa szczelina (24') w członie mocującym (40') jest połączona obwodowo z poosiowo ograniczonym wgłębieniem (50) dostosowanym do występu mocującego (12), przy czym poosiowa szczelina (24') i poosiowo ograniczone wgłębienie (50) stanowią połączenie typu bagnetowego.

10. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że występ mocujący (12) η^^οί^ι^^ się do wewnątrz komory (11) pozostając bez styku z obrotową wkładką (60) klucza.

11. Zs^r^^^w^c^łłK;) zastrz. 10. znamienny tym, żewysSęp mocujący 1(2) rΌzciąga się do wewnątrz komory (11) pozostając w bezpośredniej bliskości z powierzchnią ściany cylindrycznego otworu (23).

12. Zamek według zasSirz. 11, znamienny tym, że wkkadka (160) klucza jesS pooączona z nem mocującym (104) osadzonym w łożysku w wewnętrznej części końcowej korpusu (100) za pomocą poosiowego pręta (107) zamocowanego do członu mocującego (104) oraz odpowiedniego otworu poosiowego (161) w części końcowej wkładki (160) klucza, przy czym promieniowa odległość pomiędzy występem mocującym (112) a powierzchnią obwodową wkładki (160) klucza jest mniejsza niż 1 mm, a najmniejsza grubość ścianki pomiędzy powierzchnią obwodową wkładki (160) klucza a otworem poosiowym (161) jest mniejsza niż 0,5 mm.

13. Zamek według 12, znamienny tym, że średnicawkradki 1160) kkuczawynosi 12 mim do 14 mm, szerokość otworu poosiowego (161) wynosi 4 mm do 5 mm, a szerokość poosiowego pręta (107) wynosi 3,7 mm do 4,5 mm.

PL 197 924 B1

14. Zamek według zastrz. 8, znamienny tym, że korpus (10) ma poosiowo ograniczone wgłębienie (14) w jednej z powierzchni ścian wewnętrznych (13), a zespół mocujący członu mocującego (40) zawiera w uzupełnieniu ograniczonego poosiowo wgłębienia (50) występ blokujący (46) umieszczany we wgłębieniu (14) w POŁOŻENIU PIERWSZYM członu mocującego (40).

15. Z^r^^łk według zastrz. 14, znamienny tym, że występ blokujący (46) jest usytuowany przy poosiowo ograniczonym wgłębieniu (50).

16. Z^r^^ik według zassic 5 albo 6 albo 7 albo 8, tym, że człon mocujący (40) ma podstawę stanowiącą częściowo cylindryczną osłonę z cylindrycznymi powierzchniami zewnętrzną i wewnętrzną.

17. Zamek według zasSz. j, znamiennytym, że wkładka j60) klucza ma boczną belkęj62) która jest ruchoma pomiędzy POŁOŻENIEM OTWARTYM wewnątrz rowka (63) w cylindrycznej powierzchni zewnętrznej obrotowej wkładki (60) klucza a POŁOŻENIEM ZAMKNIĘTYM zazębionym ze wzdłużnym wgłębieniem (29) cylindrycznego otworu (23) bębenka (20).

18. Zamek według zas^z. 12 albo 13, znamienny tym, że w korpusie (100) promieniowa odległość pomiędzy występem mocującym (112) a osią obrotu komory jest co najwyżej o 1 mm większa niż promieniowa odległość pomiędzy osią obrotu komory a promieniowo najdalszą częścią poosiowego pręta (107).

19. Zamek według zas^z. 18, zi^^r^i^r^r^^y tym, że w koopusie (100) promieniowa odległość pomiędzy występem mocującym (112) a osią obrotu jest równa od 6 mm do 7 mm, a szerokość poosiowego pręta (107) jest równa od 3,7 mm do 4,5 mm.

20. Zamek według zastrz. 1, znarnienny tyin, że w wyjmowanym bębenku (1200 tylna część końcowa wkładki (160) klucza ma poosiowy otwór (161) do wprowadzenia poosiowego pręta (107) zamocowanego do członu mocującego (104), przy czym najmniejsza grubość ścianki pomiędzy obwodową powierzchnią wkładki (160) klucza a poosiowym otworem (161) jest mniejsza niż 0,5 mm.

21. Zamek według zass-z. 20, znamienny tym, że szerokość oCworu poosśowego j( 661 j ess jówna od 4 do 5 mm.