Przez stopienie boraksu z rozpusz- czalnemi w wodzie weglowodanami, jak cukier gronowy, cukier surowy, dek¬ stryna i odparowanie zen wody konden¬ sacyjnej, otrzymuje sie latwo rozpusz¬ czalne w wodzie, krystaliczne substancje, które maja wlasnosc wiazania aldehy¬ dów, jak aldehydu mrówkowego, alde¬ hydu octowego i t. d. w rozmaitej, za¬ leznej od rodzaju uzytego aldehydu pro¬ centowej ilosci (10 — 20%) bez zmniejsze¬ nia zdolnosci rozpuszczania sie w wodzie.- Produkty sa stale, daja sie latwo proszkowac, nie przyciagaja w^ody i sa w wodzie latwo rozpuszczalne (1 czesc na 3—4 czesci wody); w skoncentrowa¬ nym roztworze wodnym wykazuja obo¬ jetna reakcje na lakmus, fenolftaleine i t. p. Przy silniejszym dopiero rozcien¬ czeniu w wodzie rozpadaja sie te zwiazki stopniowo wskutek hydrolizy na alde¬ hyd, boraks i weglowodan i wystepuje reakcja alkaliczna.W ten sposób mozna dzialac alde¬ hydem in statu nascendi, przez co wy¬ stepuje wzmozone bakteryjne i chemicz¬ ne oddzialywanie. Zrace dzialanie alde¬ hydu zostaje usuniete przez duza zawar¬ tosc boraksu.Przy dzialaniu kwasami, albo przy gotowaniu ma równiez miejsce rozpad na skladniki.Przyklad wytworzenia produktu kon¬ densacyjnego z boraksu, glukozy i for¬ maldehydu: 20,2 czesci boraksu i 18 czesci cukru gronowego zostaja wymie¬ szane, dodaje sie do mieszaniny nieco wody, ogrzewa na lazni pa¬ rowej az do wyparowania wiek¬ szej ilosci wody, dalej prowadzi sie ogrzewanie w temperaturze okolo 110° przy której nastepuje konden¬ sacja do zupelnego uwolnienia od wody, do stalej wagi. Stopiona ma¬ se wylewa sie na plyte szklana ipoochlodzeniuproszkuje. Oczysz¬ czanie preparatu odbywa sie w ten sposób, ze rozpuszcza sie go w wo¬ dzie, koncentruje i wydziela za- pomoca alkoholu.Oczyszczona substancja zawiera: 42,7% boraksu, 88,1% glukozy, 10,2% wody krystalizacyjnej.Produkt nie jest hygroskopijny, latwo rozpuszcza sie w wodzie (1 : 1), trudno w alkoholu metylowym i nierozpuszczal¬ ny jest w alkoholu etylowym i acetonie.Substancja nie topi sie, ale przy ogrzaniu roklada sie, zweglajac sie i wy¬ dzielajac zapach karmelu. 20 czesci tej oczyszczonej substancji zostaja ropuszczone w 25 czesciach for¬ maliny (40% formaldehyd), i woda przy mozliwie niskiej temperaturze (tempe¬ ratura lazni wodnej) zostaje odparowana dla zapobiezenia polimeryzacji aldehy¬ dów. Ciecz o konsystencji syropu zo¬ staje wysuszona zapomoca srodków suszacych do stalej wagi.Powyzszy produkt kondensacyjny al¬ dehydu mrówkowego jest bialym, niehy- groskopijnym proszkiem, zawierajacym wode krystalizacyjna, która w prózni w temperaturze pokojowej nie moze byc usunieta.W alkoholu metylowym i etylowym i w acetonie produkt jest nierozpusz¬ czalny, natomiast w wodzie rozpuszcza sie, a mianowicie: 1 czesc substancji na 4 czesci wody. W skoncentrowanym roztworze wodnym zwiazek wykazuje stala reakcje obojetna i dopiero przy sil¬ niejszym rozwodnieniu rozpada sie stop¬ niowo wskutek hydrolizy na skladniki przy jednoczesnem wystapieniu slabej reakcji alkalicznej. Przy gotowaniu wod- pego roztworu, jak równiez przez od¬ dzialywanie kwasami, odlacza sie caly aldehyd mrówkowy. Zapomoca alko¬ holu metylowego, albo etylowego nie mo¬ ze byc oderwany aldehyd, co dowodzi, ze jest on chemicznie polaczony.Przy ogrzaniu do temp. 70° oddziela sie aldehyd, przy dalszym . ogrzewaniu masa brunatnieje i, w rezultacie, zwegla sie z wydzielaniem zapachu karmelu.Odpowiednio do tego formula opisa¬ nej substancji przedstawia sie: Na2 B4 07) C6 H12 Oe. 2 CH2 O + 8H2 O.Wolnym od wody otrzymuje sie pre¬ parat, jezeli glikozoboraks rozpuszcza sie w bezwodnym alkoholu metylowym i do roztworu wprowadza sie odpowiednia ilosc bezwodnego aldehydu mrówkowego.Zupelnie analogiczne jest zachowa¬ nie sie znanego glicerynoboraksu wzgle¬ dem aldehydu mrówkowego i otrzyma¬ nego w ten sposób produktu konden¬ sacyjnego aldehydu, przez co, w sposo¬ bie wytwarzania produktu kondensacyj¬ nego, rozpuszczalnego w wodzie, weglo¬ wodany moga byc zastapione przez alko¬ hole, naprz. gliceryne.W preparatach tych aldehyd mrów¬ kowy moze byc zastapiony przez alde¬ hyd octowy. Przy uzyciu zamiast for¬ maliny aldehydu octowego, równiez i cu¬ kier gronowy moze byc zastapiony przez dekstryne, cukier surowy, albo alkohol.Przy uzyciu wiekszej ilosci aldehydu, otrzymuje sie preparaty o wiekszej za¬ wartosci aldehydu (do 20% aldehydu). — 2 — PL PL