PL199063B1 - Sworzeń ustalony - Google Patents

Abstract

Sworzeń ustalony, znajdujący zastosowanie w połączeniach części maszyn zawierają sworzeń właściwy (1) zaopatrzony w gwinty (2, 3) o przeciwnych względem siebie kierunkach nawinięcia linii śrubowych oraz płytkę ustalającą (4), składającą się z dwóch elementów, środkowego (5) i zamykającego (6), przy czym każdy z nich połączony jest śrubowo ze sworzniem właściwym (1). Element środkowy (5) położony jest pomiędzy gładką powierzchnią sworznia właściwego (1), a elementem zamykającym (6). Oba elementy, środkowy (5) i zamykający (6) unieruchomione są względem siebie poprzez połączenie spawane. Ponadto płytka ustalająca (4) zaopatrzona jest w co najmniej jeden przelotowy otwór (7).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sworzeń ustalony znajdujący zastosowanie w przemyśle ciężkim maszynowym jako jeden z elementów konstrukcyjnych wolnobieżnych wysoko obciążonych łożysk ślizgowych, używanych do łożyskowania członów par kinematycznych, pozostających we względnym ruchu obrotowym.

Znany jest sworzeń ustalony przeznaczony do ruchowego, obrotowego łączenia ze sobą członów kinematycznych w węzłach łożyskowych składający się ze sworznia właściwego i płytki ustalającej połączonych nierozłącznie poprzez spawanie, albo wykonanie obu części z jednolitego materiału w formie odkuwki. Pł ytka ustalają ca, przyłączona jest do jednego z czł onów kinematycznych za pomocą śruby.

Wadą takiego rozwiązania w przypadku sworznia spawanego jest to, że w procesie spawania następuje na wskutek wpływu ciepła zmiana twardości i dokładności obrobionego wcześniej cieplnie i mechanicznie sworznia wł aś ciwego, natomiast w przypadku drugim wytworzenie takiego sworznia wymaga skomplikowanej bardzo pracochłonnej obróbki. W obu przypadkach osiągnięcie pożądanej twardości sworznia właściwego i odpowiedniej jakości kształtu i powierzchni jest bardzo trudne. Nieodpowiednie dopasowanie do siebie współpracujących elementów powoduje przyśpieszone ich zużycie. Ponadto zużyty, w wyniku normalnej pracy, sworzeń właściwy nie nadaje się do regeneracji.

Sworzeń ustalony według wynalazku zawiera sworzeń właściwy oraz płytkę ustalającą połączone ze sobą rozłącznie. Płytka ustalająca składa się z dwóch elementów środkowego i zamykającego, gdy usytuowana jest po jednej stronie sworznia właściwego, albo dwóch elementów zewnętrznych gdy usytuowane są po obu stronach sworznia właściwego, przy czym każdy z nich wyposażony jest w gwint, zewnętrzny albo wewnętrzny, a nawinięcia linii śrubowych gwintów mają przeciwny kierunek, albo ten sam kierunek lecz rożne skoki gwintów. Sworzeń właściwy zaopatrzony jest - w zależności od rodzaju gwintów płytki ustalającej - w gwinty o przeciwnych kierunkach nawinięcia linii śrubowych albo w gwinty o tych samych kierunkach nawinięcia linii śrubowych, lecz o różnych skokach. W przypadku, gdy płytka ustalająca usytuowana jest po jednej stronie sworznia właściwego, na jego gwintach osadzone są elementy środkowy i zamykający płytki ustalającej przy czym element środkowy położony jest pomiędzy gładką powierzchnią sworznia właściwego a elementem zamykającym. Oba elementy - środkowy i zamykający - unieruchomione są względem siebie - poprzez blokadę mechaniczną albo zespawanie - co zapewnia sztywne i pewne połączenie ze sobą płytki mocującej i sworznia właściwego, a ponadto co najmniej jedna z płytek zaopatrzona jest w co najmniej jeden przelotowy otwór, który przeznaczony jest do mocowania sworznia ustalonego w znany sposób do jednego z członów kinematycznych węzła łożyskowego, korzystnie, za pomocą połączenia śrubowego. W przypadku zastosowania dwóch elementów zewnętrznych - usytuowanych po obu stronach sworznia właściwego - usztywnienie sworznia następuje po przymocowaniu ich do przeciwległych ścian jednego z członów kinematycznych pary.

Zaletą rozwiązania według wynalazku jest pewność połączenia, łatwość montażu i demontażu, ponadto konstrukcja umożliwia swobodną wymianę sworznia właściwego na nowy bez potrzeby regeneracji elementów płytki ustalającej.

Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykładowym wykonaniu na rysunku na którym fig. 1 przedstawia sworzeń ustalony w częściowym przekroju aksonometrycznym, w którym płytka ustalająca usytuowana jest po jednej stronie sworznia właściwego zaś, fig. 2 - sworzeń ustalony w częściowym przekroju aksonometrycznym, w którym płytkę ustalającą stanowią dwa elementy zamykające usytuowane po obu stronach sworznia właściwego.

Sworzeń ustalony w przykładowych wykonaniach zawierają sworzeń właściwy (1) zaopatrzony w gwinty (2 i 3) oraz płytkę ustalającą (4) składającą się z elementu środkowego (5) i elementu zamykającego (6) - jak w przykładzie fig. 1 albo z dwóch elementów zamykających (6) - jak w przykładzie fig. 2. Każdy z elementów płytki ustalającej (4) zaopatrzony w gwint o rodzaju skoku i kierunku nawinięcia linii śrubowej umożliwiającym połączenie z odpowiednim gwintem (2) lub (3) sworznia właściwego (1). W rozwiązaniu przedstawionym na fig. 1 gwint (2) sworznia właściwego jest gwintem wewnętrznym, a gwint (3) gwintem zewnętrznym, oba gwinty mają przeciwny względem siebie kierunek nawinięcia linii śrubowej, zaś w rozwiązaniu przedstawionym na fig. 2 oba gwinty (2 i 3) są gwintami zewnętrznymi o przeciwnych, względem siebie, kierunkach nawinięciach linii śrubowej.

W sworzniu ustalonym pokazanym na fig. 1 elementy: środkowy (5) i zamykający (6) zespawane są ze sobą po zamontowaniu ich na sworzniu właściwym (1). Proces spawania nie wpływa na sworzeń właściwy, ze względu na to, że spawane są ze sobą elementy płytki ustalającej (4), a nie płytka

PL 199 063 B1 ustalająca ze sworzniem właściwym. Sworzeń mocowany jest w znany sposób do jednego z członów węzła poprzez otwór (7). Sworzeń ustalony pokazany na fig. 2 mocuje się do przeciwległych ścian tego samego członu kinematycznego pary, poprzez elementy zamykające (6) płytki ustalającej (4) za pomocą śrub złącznych poprowadzonych poprzez otwory (7) usytuowane w elementach zamykających (6).

Sworzeń ustalony stosowany jest w znany sposób jako łącznik sprzęgający ze sobą elementy obracające się względem siebie.

Claims (8)

1. Sworzeń ustalony zawierający sworzeń właściwy oraz płytkę ustalającą połączone ze sobą, zamienny tym, że sworzeń właściwy (1) zapatrzony jest, korzystnie w zewnętrzne gwinty (2 i 3) o przeciwnych względem siebie kierunkach nawinięcia linii śrubowych, zaś płytka ustalająca (4) składa się z dwóch elementów środkowego (5) i zamykającego (6), a ponadto, każdy z nich połączony jest śrubowo ze sworzniem właściwym (1), przy czym element środkowy (5) położony jest pomiędzy gładką powierzchnią sworznia właściwego (1) a elementem zamykającym (6), a ponadto oba elementy - środkowy (5) i zamykający (6) unieruchomione są względem siebie, korzystnie, poprzez połączenie śrubowe przy czym płytka ustalająca (4) zaopatrzona jest w co najmniej jeden przelotowy otwór (7).

2. Sworzeń ustalony według zastrz. 1, znamienny tym, że gwint (2) sworznia właściwego (1) jest gwintem wewnętrznym zaś gwint (3) sworznia właściwego (1) jest gwintem zewnętrznym.

3. Sworzeń ustalony według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że gwinty (2 i 3) sworznia właściwego (1) mają ten sam kierunek nawinięcia linii śrubowych i rożne skoki.

4. Sworzeń ustalony zawierający sworzeń właściwy oraz płytkę ustalającą połączone ze sobą, zamienny tym, że sworzeń właściwy (1) zapatrzony jest, korzystnie w zewnętrzne gwinty (2 i 3) o przeciwnych względem siebie kierunkach nawinięcia linii śrubowych, zaś płytka ustalająca (4) składa się z dwóch elementów środkowego (5) i zamykającego (6), przy czym, każdy z nich połączony jest śrubowo ze sworzniem właściwym (1) przy czym element środkowy (5) położony jest pomiędzy gładką powierzchnią sworznia właściwego (1) a elementem zamykającym (6), a ponadto oba elementy - środkowy (5) i zamykający (6) unieruchomione są względem siebie, poprzez połączenie spawane, przy czym płytka ustalająca (4), korzystnie zaopatrzona jest w co najmniej jeden przelotowy otwór (7).

5. Sworzeń ustalony według zastrz. 4, znamienny tym, że gwint (2) sworznia właściwego (1) jest gwintem wewnętrznym zaś gwint (3) sworznia właściwego (1) jest gwintem zewnętrznym.

6. Sworzeń ustalony według zastrz. 4 albo 5, znamienny tym, że gwinty (2 i 3) sworznia właściwego (1) mają ten sam kierunek nawinięcia linii śrubowych i rożne skoki.

7. Sworzeń ustalony zawierający sworzeń właściwy oraz płytkę ustalającą połączone ze sobą, znamienny tym, że sworzeń właściwy (1) zaopatrzony jest w zewnętrzne gwinty (2 i 3), korzystnie o przeciwnych względem siebie kierunkach nawinięcia linii śrubowych, przy czym gwinty (2 i 3) usytuowane są na obu końcach sworznia właściwego (1), a na każdym z nich osadzone są elementy zewnętrzne stanowiące płytkę ustalającą (4), przy czym elementy zewnętrzne unieruchomione są względem siebie poprzez ściany jednego z członów węzła kinematycznego.

8. Sworzeń ustalony według zastrz. 7, znamienny tym, że gwinty (2 i 3), są takie same względem siebie w kierunkach nawinięcia linii śrubowych, a inne skoki.