PL199311B1

PL199311B1 - Nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny

Info

Publication number: PL199311B1
Application number: PL353421A
Authority: PL
Inventors: Jan Kraska; Kazimierz Blus
Original assignee: Politechnika & Lstrok Odzka
Priority date: 2002-04-15
Filing date: 2002-04-15
Publication date: 2008-09-30
Also published as: PL353421A1

Abstract

Ujawniono nowe związki, pochodne syme trycznej 1,3,5-triazyny, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym X 1 i X 2 oznaczają razem lub niezależnie od siebie atom wodoru lub grupę sulfonową, zaś Y oznacza grupę N-(e-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(p- -hydroksyetylo)aminową, morfolinową, amino wą, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta-, 2- -aminoetylosulfonową. Związki te barwią włók na poliamidowe, wełnę, mieszanki poliamid- wełna, poliamid-bawełna na kolor niebieski z odcieniem zielonym.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są nowe związku, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny.

Znane są, między innymi z podręcznika „The chemistry of synthetic dyes” wyd. Academie Press 1972 New York and London, barwniki monochloro- i dichlorotriazynowe do barwienia włókien celulozowych, zawierające symetryczną 2,4,6-trichloro-1,3,5-trioazynę jako układ reaktywny, wiążący się z tymi wł óknami.

Znane są, ze zgłoszenia patentowego nr P-337907, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny o wzorze pos.I przedstawionym na rysunku, w którym X oznacza grupę N-(e-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(e-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta-, zaś Y oznacza atom wodoru, chloru, grupę metylową, metoksylową, etoksylową lub sulfonową.

Stwierdzono, że nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym X1 i X2 oznaczają razem lub niezależnie od siebie atom wodoru lub grupę sulfonową, zaś Y oznacza grupę N-(e-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(e-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta-, 2-aminoetylosulfonową, barwią włókna poliamidowe, wełnę, mieszanki poliamid-wełna, poliamid-bawełna na kolor niebieski i niebieski z odcieniem zielonym. Wybarwienia uzyskane przy użyciu nowych związków charakteryzują się bardzo dobrą odpornością, 6 - 7 w skali ośmiostopniowej, na działanie światła oraz wysoką odpornością, 5 w skali pięciostopniowej, na działanie czynników mokrych.

Nowe związki można wytwarzać w reakcji dwukrotnej kondensacji pochodnych kwasu 1-amino-4(3' lub 4'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowego takich, jak kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowy, kwas 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowy, kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,3'-disulfonowy, kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,2'-disulfonowy, kwas 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2,4'-disulfonowy, przy czym pierwszą kondensację prowadzi się w środowisku wodnym przy pH 6,5 - 7,5 w temperaturze 0 - 20°C w czasie 1 - 3 godzin, zaś drugą - stosując takie same lub inne pochodne kwasu 1-amino-4(3' lub 4'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowego, w tym samym środowisku i przy tym samym pH w temperaturze 35 - 55°C w czasie 1 - 5 godzin. Produkt dwukrotnej kondensacji poddaje się następnie kondensacji z monoetanoloaminą, dietanoloaminą, morfoliną, aniliną, kwasem metanilowym, sulfanilowym,

2- aminoetylosulfonowym, w środowisku wodnym w temperaturze 85 - 100°C w czasie 1 - 6 godzin. Produkt tej kondensacji, stanowiący produkt finalny, wydziela się ze środowiska reakcji w drodze wysolenia.

Przedmiot wynalazku ilustrują poniższe przykłady nie ograniczając jego zakresu.

P r z y k ł a d I.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g dyspergatora o nazwie handlowej Rokacet dodano roztwór 17,24 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C utrzymując pH w zakresie 6,5 - 7,2 w wyniku wkraplania 4%-owego ługu sodowego, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 1,8 g monoetanoloaminy w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4,5 godziny przy pH 7,0 - 7,5 utrzymywanym sposobem jak opisano wyżej. Po zakończeniu

3- ej kondensacji mieszaninę reakcyjną ochłodzono do temperatury 60°C, a produkt finalny wysolono chlorkiem sodowym, ochłodzono do temperatury 20°C, odsączono i wysuszono w temperaturze 60°C.

Otrzymano 18,9 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X1 i X2 oznaczały atomy wodoru, zaś Y - grupę N-(e-hydroksyetylo)aminową. Wyniki analizy spektrofotometrycznej wytworzonego związku w 50%-owym acetonie były następujące:

Xi_max = 603,5 nm si_max = 23300 dm³/mol x cm λ2ma_x = 634,1 nm ε2ma_x = 20700 dm³/mol x cm.

Wytworzony związek barwił włókna poliamidowe i wełnę na kolor niebieski.

P r z y k ł a d II.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 17,24 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C

PL 199 311 B1 przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I w wyniku wkraplania 4%-owego ługu sodowego, w czasie 2 godzin. Nastę pnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do okoł o 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym sposobem jak wyżej. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 3,15 g N,N-dietanoloaminy w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4,5 godziny przy pH 7,0 - 7,5 utrzymywanym sposobem jak opisano wyżej. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 19,3 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X1 i X2 oznaczały atomy wodoru, zaś Y - grupę N,N-di(e-hydroksyetylo)aminową. Wyniki analizy spektrofotometrycznej wytworzonego związku w 50%-owym acetonie były następujące:

Xi_max = 600,6 nm si_max = 23000 dm³/mol x cm λ_2π3Χ = 634,1 nm ε2_ma_x = 23250 dm³/mol x cm.

Wytworzony związek barwił włókna poliamidowe i wełnę na kolor niebieski.

P r z y k ł a d III.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 17,24 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowego w 400 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45 - 50°C w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 5,2 g kwasu sulfanilowego w zakresie temperatur 90

- 95°C w czasie 4,5 godziny przy pH 7,0 - 7,5 utrzymywanym sposobem jak w przykładzie I. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 20,1 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X1 i X2 oznaczały atomy wodoru, zaś Y - grupę anilinową podstawioną w pozycji para-grupą sulfonową. Wyniki analizy spektrofotometrycznej wytworzonego związku w 50%-owym acetonie były następujące:

Xi_max = 600,6 nm si_max = 23050 dm³/mol x cm λ_2π3Χ = 634,1 nm ε2ma_x = 23200 dm³/mol x cm.

Wytworzony związek barwił włókna poliamidowe i wełnę na kolor niebieski.

P r z y k ł a d IV.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 21,32 g (0,04 mola) soli sodowej kwasu 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2,4'-disulfonowego w 300 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C utrzymując pH w zakresie 6,5 - 7,2 sposobem jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzano do około 50°C i prowadzono drugą kondensację w zakresie temperatur 45

- 50°C w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 2,79 g aniliny w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4,5 godziny przy pH 7,0 - 7,5 regulowanym jak w przykładzie I. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 24,0 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X1 i X2 oznaczały grupy sulfonowe, zaś Y - grupę anilinową. Wyniki analizy spektrofotometrycznej wytworzonego związku w wodzie były następujące:

λ_Π3Χ = 610,0 nm i:_max = 21000 dm³/mol x cm.

Wytworzony związek barwił włókna poliamidowe i wełnę na kolor niebieski.

P r z y k ł a d V.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 8,62 g (0,02 mola) soli sodowej kwasu 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowego w 200 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie wkroplono roztwór 10,66 g (0,02 mola) soli sodowej kwasu 1-amino4(3'-aminoani-lino)antrachinono-2,4'-disulfonowego w 200 g wody i ogrzewano mieszaninę reakcyjną do temperatury 45 - 50°C i utrzymywano w tej temperaturze przy pH 6,5 - 7,2 w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 2,79 g aniliny w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4,5 godziny przy pH 7,0 - 7,5 utrzymywanym na tym poziomie sposobem jak w przykładzie I. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 21,9 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X1 oznaczało atom wodoru, X2 oznaczało grupę sulfonową, zaś Y - grupę anilinową. Wyniki analizy spektrofotometrycznej wytworzonego związku w wodzie były następujące:

λ_Π3Χ = 620,0 nm ε_Π3Χ = 19650 dm³/mol x cm.

Wytworzony związek barwił włókna poliamidowe i wełnę na kolor niebieski o zielonym odcieniu.

PL 199 311 B1

P r z y k ł a d VI.

Do zawiesiny 3,7 g chlorku cyjanuru w 30 g wody, zawierającej 50 g lodu i 0,1 g Rokacetu dodano roztwór 8,62 g (0,02 mola) soli sodowej kwasu 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2-sulfonowego w 200 g wody i prowadzono reakcję kondensacji w zakresie temperatur 0 - 10°C przy pH 6,5 - 7,2 utrzymywanym jak w przykładzie I, w czasie 2 godzin. Następnie wkroplono roztwór 10,66 g (0,02 mola) soli sodowej kwasu 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,3'-disulfonowego w 200 g wody i ogrzewano mieszaninę reakcyjną do temperatury 45 - 50°C i utrzymywano w tej temperaturze przy pH 6,5 - 7,2 w czasie 3 godzin. Produkt 2-ej kondensacji poddano kondensacji z 2,79 g aniliny w zakresie temperatur 90 - 95°C w czasie 4,5 godziny przy pH 7,0 - 7,5 utrzymywanym na tym poziomie sposobem jak w przykładzie I. Dalej postępowano jak w przykładzie I.

Otrzymano 21,8 g związku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X1 oznaczało atom wodoru, X2 oznaczało grupę sulfonową, zaś Y - grupę anilinową. Wyniki analizy spektrofotometrycznej wytworzonego związku w wodzie były następujące:

X_max = 625,0 nm s_max = 19450 dm³/mol x cm.

Dalsze przykłady VII - XVII, w których sposób postępowania był analogiczny jak w przykładach I - VI, przedstawiono w tabeli. W tabeli podano substraty 1-ej, 2-ej i 3-ej kondensacji, wyniki analizy spektrofotometrycznej produktu w wodzie oraz kolor, na jaki produkt barwił włókna poliamidowe i wełnę.

T a b e l a

Nr przykładu	Składnik kondensacji	Wyniki analizy spektrofotometrycznej	Kolor wybarwienia
pierwszej	drugiej	trzeciej	[nm]	Smax [dm³/mol x cm]
1	2	3	4	5	6	7
VII	kwas 1-amino-4(4'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 1-amino-4(4'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	anilina	620	17200	błękit o odcieniu zielonym
VIII	kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,3'-disulfonowy	kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,3'-disulfonowy	anilina	615	21100	błękit o odcieniu zielonym
IX	kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,2'-disulfonowy	kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,3'-disulfonowy	anilina	630	23000	błękit o odcieniu zielonym
X	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -disulfonowy	anilina	600	23800	błękit
XI	kwas 1-amino-4(4'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,3'-disulfonowy	anilina	620	17400	błękit o odcieniu zielonym
XII	kwas 1-amino-4(4'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,2'-disulfonowy	anilina	620	19500	błękit o odcieniu zielonym
XIII	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- sulfonowy	kwas 1-amino-4(4'-aminoanilino)antrachinono-2,2'-disulfonowy	anilina	625	20000	błękit o odcieniu zielonym
XIV	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 1-amino-4(3'-aminoanilino)antrachinono-2,4'-disulfonowy	anilina	625	19100	błękit
XV	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	morfo- lina	618,8	19600	błękit

PL 199 311 B1 cd. tabeli

1	2	3	4	5	6	7
XVI	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- sulfonowy	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas metanil owy	612,7	19900	błękit
XVII	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 1-amino-4(3'-amino- anilino)antrachinono-2- -sulfonowy	kwas 2- -amino- etylo- sulfo- nowy	605,3	20300	błękit

Zastrzeżenie patentowe

Claims

Nowe związki, pochodne symetrycznej 1,3,5-triazyny, o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym X1 i X2 oznaczają razem lub niezależnie od siebie atom wodoru lub grupę sulfonową, zaś Y oznacza grupę N-(e-hydroksyetylo)aminową, N,N-di(e-hydroksyetylo)aminową, morfolinową, aminową, anilinową, anilinową podstawioną grupą sulfonową, korzystnie w położeniu meta-, 2-aminoetylosulfonową.