PL199936B1 - Koło pasowe luźne - Google Patents

Abstract

Wynalazek dotyczy bezpo sredniego ko la pasowego, które ma srodnik i powierzchni e no sn a pasa przy laczon a do srodnika. Srodnik jest ustawiony w jednej linii i jest przytwierdzony do zewn etrznej powierzchni wewn etrznej bie zni lozyska za pomoc a cz lonu przytwierdzaj acego. Ko lo pasowe jest prasowane, formowane lub zwijane z arkusza metalu i mo ze mie c centralny otwór opisany przez warg e dla ustawienia w linii z centraln a osi a lo zyska. Zewn etrzna bie znia lozyska mo ze by c przytwierdzona do po- wierzchni monta zowej. PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest koło pasowe luźne, tłoczone lub formowane z arkusza blachy i mocowane do wewnę trznego pierś cienia nośnego ło ż yska.

Transmisja mocy za pośrednictwem pasa może być dokonywana poprzez napędowe koło pasowe oraz jedno lub więcej napędzanych kół pasowych, wokół których naciągnięty jest pas. Konieczna jest czasami zmiana kierunku pasa w celu wyminięcia innych elementów, gdy pracuje on pomiędzy kołem napędowym a napędzanym. W tym przypadku, pas może zostać nawinięty na koła pasowe luźne, co pozwala na zmianę kierunku pasa przy minimalnej utracie wydajności. Ponadto, do naprężania pasa stosowane mogą być automatyczne naprężacze. W takim przypadku, na ramieniu przegubowym naprężacza instalowane jest koło pasowe luźne.

Koła pasowe luźne posiadają w ogólności podstawę, która montowana jest na nie obrotowej powierzchni. Powierzchnia nośna pasa lub inaczej koło pasowe jest następnie obrotowo łączona z podstawą za pośrednictwem łożyska. Łożysko to może być typu kulkowego, posiadające wewnętrzny i zewnętrzny pierścień nośny. W większości zespołów, wewnętrzny pierścień nośny łożyska kulkowego przymocowany jest do podstawy koła pasowego luźnego lub bezpośrednio do nie obracającej się powierzchni montażowej. Koło pasowe luźne mocowane jest zatem do zewnętrznego pierścienia nośnego łożyska kulkowego. Zewnętrzny pierścień nośny i koło pasowe obracają się razem.

Reprezentatywny dla tej dziedziny techniki jest opis patentowy USA nr 5 725 448, który ujawnia korpus koła pasowego, przymocowany do zewnętrznego pierścienia nośnego łożyska kulkowego.

Możliwe jest także mocowanie koła pasowego do wewnętrznego pierścienia nośnego łożyska kulkowego, gdy zewnętrzny pierścień nośny mocowany jest do powierzchni montażowej.

Z opisu patentowego USA nr 5 421 788 jest znany naprężacz pasa, posiadający zespół koła pasowego luźnego i łożyska. Zespół koła pasowego luźnego i łożyska zawiera nie obracający się zewnętrzny pierścień nośny oraz wał koła pasowego, rozciągający się poprzez wewnętrzny pierścień nośny. Koło pasowe przymocowane jest do wewnętrznego pierścienia nośnego za pośrednictwem wału, który dociskany jest przez nakładkę zabezpieczającą w celu utrzymywania wału koła pasowego wewnątrz wewnętrznego pierścienia nośnego łożyska.

Ze stanu techniki jest również znany wał koła pasowego, który stosowany jest w celu przymocowania koła pasowego do pierścienia nośnego łożyska. Powoduje to zwiększenie kosztu koła pasowego luźnego pod względem kosztów materiałowych, jak również obróbki i montażu.

Celem wynalazku jest opracowanie koła pasowego luźnego, posiadającego denko zamontowane do zewnętrznej powierzchni wewnętrznego pierścienia nośnego łożyska przy pomocy elementu mocującego.

Koło pasowe luźne, zawierające powierzchnię nośną pasa oraz denko połączone z powierzchnią nośną pasa, usytuowane prostopadle do powierzchni nośnej pasa i posiadające powierzchnię styku zasadniczo wycentrowaną względem denka, przy czym ta powierzchnia styku otacza otwór przyłączający element mocujący, a ponadto zawierający łożysko posiadające wewnętrzny pierścień nośny i zewnętrzny pierścień nośny, przy czym wewnętrzny pierścień nośny posiada zewnętrzną powierzchnię, która jest prostopadła do centralnej osi i posiada otwór, według wynalazku charakteryzuje się tym, że powierzchnia styku denka jest przytwierdzona do zewnętrznej powierzchni wewnętrznego pierścienia nośnego, zaś powierzchnia nośna pasa jest zasadniczo prostopadła do zewnętrznej powierzchni denka.

Otwór otoczony przez powierzchnię styku korzystnie jest zasadniczo wycentrowany w denku, zaś element mocujący przechodzący przez ten otwór i opierający się o powierzchnię styku, współdziała z elementem ustalającym, korzystnie z nakrętką, przytwierdzającym powierzchnię styku do zewnętrznej powierzchni wewnętrznego pierścienia nośnego.

Krawędź otworu otoczonego przez powierzchnię styku korzystnie zawiera dziobek, wystający pod kątem do powierzchni styku, który to dziobek współdziała z otworem wewnętrznego pierścienia nośnego łożyska, przy czym denko jest zasadniczo równoległe do zewnętrznej powierzchni wewnętrznego pierścienia nośnego.

Element mocujący jest usytuowany prostopadle do powierzchni styku, i mocuje powierzchnię styku do wewnętrznego pierścienia nośnego łożyska za pośrednictwem elementu ustalającego, a powierzchnia nośna pasa jest zasadniczo współśrodkowa z centralną osią .

Zewnętrzny pierścień nośny korzystnie jest przymocowany do powierzchni montażowej.

PL 199 936 B1

Denko i powierzchnia nośna pasa stanowią pojedynczą część wytłoczoną z arkusza blachy, względnie stanowią pojedynczy element odlewany odśrodkowo w procesie formowania metalu.

Łożysko korzystnie jest łożyskiem samosmarującym.

Powierzchnia nośna pasa ma profil zasadniczo płaski, względnie wielożebrowy.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1a przedstawia rzut pionowy koła pasowego według wynalazku w przekroju poprzecznym, fig. 1b - zaznaczony okręgiem alternatywny szczegół rozwiązania koła pasowego według fig. 1a, fig. 1c - widok w przekroju poprzecznym alternatywnego przykładu wykonania koła pasowego według wynalazku, pos. 2 - koło pasowe luźne znane ze stanu techniki, pos. 3 - inne znane koło pasowe luźne.

Na fig. 1 przedstawiono rzut pionowy koła pasowego luźnego 90 według wynalazku w przekroju poprzecznym. Koło pasowe luźne 90 zawiera koło pasowe 15. Koło pasowe 15 posiada powierzchnię nośną pasa 1 oraz denko 8. Koło pasowe 15 może posiadać „tylne” koło pasowe, w którym powierzchnia nośna pasa 1 jest gładka. Koło pasowe 15 może także posiadać żebrowaną powierzchnię nośną pasa 1. Powierzchnia nośna pasa 1 zakreśla okrąg wokół centralnej osi. Koło pasowe 15 zawiera także powierzchnię styku 9 oraz dziobek 10. Dziobek 10 rozciąga się prostopadle do powierzchni styku 9. Powierzchnia styku 9 może także zawierać krawędź 19, która tworzy pewien otwór. Otwór ten jest wycentrowany w denku 8. Powierzchnia styku 9 posiada pewną szerokość wskroś denka i przykrywa ów centralnie położony otwór. W centralnym otworze zamontowany może być element mocujący 3. Dziobek 10 także może rozciągać się ukośnie od powierzchni styku 9 tylko o ile jest to konieczne do wyrównania i częściowego wcisku z wewnętrznym pierścieniem nośnym 11 w celu wycentrowania koła pasowego 15 na osi centralnej A, a także w celu zapobieżenia poprzecznemu przesuwaniu się koła pasowego 15 względem obciążenia pasa F. Koło pasowe 15 może być tłoczone z blachy lub odlewane odś rodkowo w procesach formowania metali, znanych w stanie techniki. Denko 8 może posiadać wytłoczenie pomiędzy powierzchnią styku 9 a powierzchnią nośną pasa 1 w celu ominięcia przez denko łożyska lub kielicha 5, w celu uchronienia denka 8 przed tarciem na zewnętrznym pierścieniu nośnym 2 podczas pracy.

Łożysko 20 zawiera zewnętrzny pierścień nośny 2, wewnętrzny pierścień nośny 11 oraz łożyska kulkowe 13. Wewnętrzny pierścień nośny 11 posiada zewnętrzną powierzchnię 12 i tworzy otwór wewnętrznego pierścienia nośnego 17. Powierzchnia styku 9 wspiera się i jest dociśnięta do zewnętrznej powierzchni 12 w wyniku działania elementu mocującego 3 i nakrętki 4. Powierzchnia styku 9 uformowana jest tak, aby utworzyć normalne lub inaczej prostopadłe względne ułożenie pomiędzy powierzchnią nośną pasa 1 a zewnętrzną powierzchnią 12. W korzystnym przykładzie wykonania, wewnętrzna powierzchnia 10 może zawierać dziobek 10, który wyrównuje koło pasowe 15 w otworze wewnętrznego pierścienia nośnego 17, patrz fig. 1. To z kolei powoduje wyrównanie powierzchni nośnej pasa 1 równolegle do centralnej osi A.

W pierwszym alternatywnym przyk ł adzie wykonania wewnę trzna powierzchnia 10 moż e zawierać także powierzchnię 19, która może opierać się na elemencie mocującym 3. Powierzchnia 19 nie wystaje w inny sposób ani nie rozciąga się do wnętrza otworu wewnętrznego pierścienia nośnego 17, patrz fig. 2. Na fig. 2 zaznaczono detal alternatywnego przykładu wykonania wynalazku.

W jeszcze innym alternatywnym przykładzie wykonania, powierzchnia 19 moż e nie opierać się na żadnym elemencie. Powierzchnia styku 9 przymocowana jest i opiera się wyłącznie na zewnętrznej powierzchni 12 za pośrednictwem elementu mocującego 3 i nakrętki 4. W tym alternatywnym przykładzie wykonania powierzchnia nośna pasa 1 i centralna oś A są początkowo wyrównywane podczas montażu, możliwie przy zastosowaniu jakiegoś przyrządu montażowego. Łożysko 20 zaciskane jest lub utrzymywane we właściwym ułożeniu względem koła pasowego 15. Radialne położenie powierzchni nośnej pasa 1 względem centralnej osi A także jest ustawiane przez przyrząd montażowy. Zapewnia to właściwe współosiowe ułożenie osi obrotu powierzchni nośnej pasa i centralnej osi. Po uzyskaniu właściwego radialnego położenia powierzchni nośnej pasa 1 i centralnej osi A, montowany jest element mocujący 3 wraz z nakrętką 4, w celu dociśnięcia powierzchni styku 9 do zewnętrznej powierzchni 12.

Łożysko 20 może być dowolnym łożyskiem, znanym w technice, które zawiera wewnętrzny pierścień nośny i zewnętrzny pierścień nośny, które obracają się względem siebie. Może ono być, ale nie ograniczając się tylko do tego, łożyskiem kulkowym, łożyskiem igiełkowym, łożyskiem wałeczkowym lub łożyskiem tulejkowym. Łożysko 20 może być łożyskiem samosmarującym lub też może wymagać dodatkowego lub wymuszonego smarowania.

PL 199 936 B1

Element mocujący 3, obejmujący śrubę, a także element ustalający, obejmujący nakrętkę 4 oraz kołnierz 16 mocują koło pasowe 15 do wewnętrznego pierścienia nośnego 11. Element mocujący 3 może zawierać także kołek, posiadający kołnierz 16, który współdziała z pierścieniem sprężynującym zabezpieczającym (nie pokazanym) zamiast nakrętki. Element mocujący 3 niekoniecznie działa jako środek wyrównujący koło pasowe 15 z centralną osią A. Śruba 3 i nakrętka 4 mocują po prostu powierzchnię styku 9 do zewnętrznej powierzchni 12 wewnętrznego pierścienia nośnego. Wyrównanie powierzchni nośnej pasa 1 z zewnętrzną powierzchnią 12 wewnętrznego pierścienia nośnego i centralną osią A może zostać osiągnięte tak, jak opisano powyżej lub przy zastosowaniu dziobka 10, sprzęgającego wewnętrzny pierścień nośny 11. Dziobek 10 ma minimalną długość L, która jest wystarczająca do utrzymania koła pasowego 15 we właściwym ułożeniu z wewnętrznym pierścieniem nośnym 11 i centralną osią A, gdy do koła pasowego luźnego przykładane jest obciążenie pasa F. Koło pasowe 15 utrzymywane jest również w miejscu przez siłę dociskającą elementu mocującego 3, 4 na powierzchni styku 9. Właściwe ułożenie powierzchni nośnej pasa 1 i wewnętrznego pierścienia nośnego 11 uzyskiwane jest dzięki prostopadłości powierzchni nośnej pasa 1 i powierzchni styku 9, przez co powierzchnia styku 9 przymocowana jest do zewnętrznej powierzchni 12.

Na fig. 3 przedstawiono widok w przekroju poprzecznym alternatywnego przykładu wykonania koła pasowego według wynalazku. W tym alternatywnym przykładzie wykonania denko 8 nie tworzy centralnego otworu. Zamiast tego element mocujący 60 w postaci kołka lub śruby rozciąga się z powierzchni styku 9, prostopadle lub też normalnie względem denka 8. Element mocujący 60 rozciąga się przez otwór 17 wewnętrznego pierścienia nośnego zasadniczo współosiowo z centralną osią A. Na koniec elementu mocującego 60 nakładana jest następnie nakrętka lub element ustalający 61, w celu zamocowania koła pasowego 15 w wewnętrznym pierścieniu nośnym 11. Nakrętka 61 może także zawierać kołnierz 62, służący do ułatwienia montażu z wewnętrznym pierścieniem nośnym 11.

Zewnętrzny pierścień nośny łożyska 2 przymocowany jest do powierzchni montażowej 6. W korzystnym przykładzie wykonania zewnętrzny pierścień nośny 2 dociskany jest do kielicha 5. Kielich 5 może być przymocowany do powierzchni montażowej 6 za pośrednictwem elementów mocujących 7 lub w dowolny inny sposób, znany w technice. Elementy mocujące 7 mogą obejmować śruby lub nity lub dowolny inny rodzaj elementu mocującego, znany w technice, włączając w to przyspawanie kielicha do powierzchni montażowej. Kielich 5 może także stanowić integralną część powierzchni montażowej, na przykład w wyniku odlewania razem z tą powierzchnią montażową. Powierzchnia montażowa 6 może się znajdować na ramieniu przegubowym naprężacza pasa lub na dodatkowych powierzchniach napędowych motoru lub silnika, włączając w to na przykład silnik samochodowy lub też na dowolnej innej powierzchni, nadającej się do wspierania koła pasowego luźnego.

W korzystnym przykładzie wykonania, koło pasowe 15 obraca się razem z wewnętrznym pierścieniem nośnym 11, podczas gdy zewnętrzny pierścień nośny 2 pozostaje nieruchomy. Utrzymywanie zewnętrznego pierścienia nośnego 2 nieruchomo znacząco redukuje prędkość pierścienia nośnego, a stąd prędkość łożysk kulkowych. To z kolei znacząco redukuje tarcie łożyska i zmniejsza wymagania dotyczące smarowania.

Na pos. 1 przedstawiono koło pasowe luźne znane w stanie techniki. Koło pasowe 56 zawiera wał 58, który pasuje i rozciąga się poprzez pierścieniowy otwór 40 wewnętrznego pierścienia nośnego. Łożysko kulkowe zawiera wewnętrzny pierścień nośny 38, zewnętrzny pierścień nośny 36 oraz łożyska kulkowe 54. Zewnętrzny pierścień nośny 36 wciskany jest do wnętrza przyjmującego kielicha 32. Kielich ustalający 52 naciskany jest na koniec wału 58 w celu utrzymania wału 58 wewnątrz pierścieniowego otworu 40. Następnie do kielicha przyjmującego 32 wciskany jest element ustalający 50 w celu utrzymania zewnę trznego pierś cienia noś nego 36 wewną trz kielicha przyjmującego 32 wewnątrz kielicha przyjmującego 32.

Na pos. 2 zaznaczono także inne koło pasowe luźne ze stanu techniki. Nakrętka 78 zamontowana na śrubie 84 utrzymuje wewnętrzny pierścień nośny 72 łożyska kulkowego w miejscu na powierzchni montażowej 80. Na zewnętrznym pierścieniu nośnym 74 zamontowane jest koło pasowe 70. Koło pasowe 70 obraca się razem z zewnętrznym pierścieniem nośnym 74 wokół wewnętrznego pierścienia nośnego 72.

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Koło pasowe luźne, zawierające powierzchnię nośną pasa oraz denko połączone z powierzchnią nośną pasa, usytuowane prostopadle do powierzchni nośnej pasa i posiadające powierzchnię styku zasadniczo wycentrowaną względem denka, przy czym ta powierzchnia styku otacza otwór przyłączający element mocujący, a ponadto zawierające łożysko posiadające wewnętrzny pierścień nośny i zewnętrzny pierścień nośny, przy czym wewnętrzny pierścień nośny posiada zewnętrzną powierzchnię, która jest prostopadła do centralnej osi i posiada otwór, znamienne tym, że powierzchnia styku (9) denka (8) jest przytwierdzona do zewnętrznej powierzchni (12) wewnętrznego pierścienia nośnego (11), zaś powierzchnia nośna pasa (1) jest zasadniczo prostopadła do zewnętrznej powierzchni (12) denka (8).
2. 2. Koł o pasowe wedł ug zastrz. 1, znamienne tym, ż e otwór otoczony przez powierzchnię styku (9) jest zasadniczo wycentrowany w denku (8), zaś element mocujący (3) przechodzący przez ten otwór i opierający się o powierzchnię styku (9), współdziała z elementem ustalającym, korzystnie z nakrę tką (4), przytwierdzającym powierzchnię styku (9) do zewnętrznej powierzchni (12) wewnętrznego pierścienia nośnego (11).
3. 3. Koło pasowe według zastrz. 2, znamienne tym, że krawędź otworu otoczonego przez powierzchnię styku (9) zawiera dziobek (10), wystający pod kątem do powierzchni styku (9), który to dziobek (10) współdziała z otworem wewnętrznego pierścienia nośnego (11) łożyska (20), przy czym denko (8) jest zasadniczo równoległe do zewnętrznej powierzchni (12) wewnętrznego pierścienia nośnego (11).
4. 4. Koło pasowe według zastrz. 2, znamienne tym, że element mocujący (2) jest usytuowany prostopadle do powierzchni styku (9), i mocuje powierzchnię styku (9) do wewnętrznego pierścienia nośnego (11) łożyska (20) za pośrednictwem elementu ustalającego, a powierzchnia nośna pasa (1) jest zasadniczo współśrodkowa z centralną osią (A).
5. 5. Koło pasowe według zastrz. 1, znamienne tym, że zewnętrzny pierścień nośny (2) jest przymocowany do powierzchni montażowej.
6. 6. Koło pasowe według zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, że denko (8) i powierzchnia noś na pasa (1) stanowią pojedynczą część wytłoczoną z arkusza blachy.
7. 7. Koł o pasowe wedł ug zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, ż e denko (8) i powierzchnia noś na pasa (1) stanowią pojedynczy element odlewany odśrodkowo w procesie formowania metalu.
8. 8. Koło pasowe według zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, że łożysko (20) jest łożyskiem samosmarującym.
9. 9. Koło pasowe według zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, że powierzchnia noś na pasa (1) ma profil zasadniczo płaski.
10. 10. Koło pasowe luźne według zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, że powierzchnia nośna pasa (1) ma profil zasadniczo wielożebrowy.