PL201309B1

PL201309B1 - Sposób wytwarzania estrów i kwasów bis-a -aminoalkanofosfinowych

Info

Publication number: PL201309B1
Application number: PL373479A
Authority: PL
Inventors: Marcin Drąg; Katarzyna Długosz; Józef Oleksyszyn
Original assignee: Politechnika Wroclawska
Priority date: 2005-03-08
Filing date: 2005-03-08
Publication date: 2009-03-31
Also published as: PL373479A1

Abstract

1. Sposób wytwarzania estrów i kwasów bis-aaminoalkanofosfinowych o wzorze ogólnym l, w którym W1 oznacza wodór albo ochronną grupę benzyloksykarbonylową (Cbz), W2 oznacza wodór albo ochronną grupę trytylową (CPh3) lub benzhydrylową (CH(Ph)2), R1 i R2 są takie same lub różne i oznaczają podstawnik analogiczny do łańcucha bocznego naturalnych aminokwasów, grupę alkilową zawierającą 1 -20 atomów węgla, podstawioną przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień, heterocykliczny pierścień podstawiony przez aryl lub alkil C1 do C20 podstawiony przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień, X1 oznacza grupę metylową lub etylową, znamienny tym, że substraty w postaci estrów metylowych kwasu N- (benzyloksykarbonyloamino)alkanofosfinowego poddaje się reakcji z 1-2 równoważnikami molowymi iminy, a reakcję prowadzi się w bezwodnym benzenie lub toluenie, przez 4 8 godzin ogrzewając pod chłodnicą zwrotną.

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 201309 (13) B1 (²¹) Numer zgłoszema: ³⁷³⁴⁷⁹ ) ^tCI.

C07F 9/30 (2006.01) C07F 9/32 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 08.03.2005 (54) Sposób wytwarzania estrów i kwasów bis-a -aminoalkanofosfinowych

	(73) Uprawniony z patentu: Politechnika Wrocławska,Wrocław,PL
(43) Zgłoszenie ogłoszono: 18.09.2006 BUP 19/06	(72) Twórca(y) wynalazku:
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono: 31.03.2009 WUP 03/09	Marcin Drąg,Wrocław,PL Katarzyna Długosz,Lubawka,PL Józef Oleksyszyn,Siechnice,PL (74) Pełnomocnik: J.Halina Winohradnik, Politechnika Wrocławska

(57) 1. Sposób wytwarzania estrów i kwasów bis-aaminoalkanofosfinowych o wzorze ogólnym l, w którym W1 oznacza wodór albo ochronną grupę benzyloksykarbonylową (Cbz), W2 oznacza wodór albo ochronną grupę trytylową (CPh3) lub benzhydrylową (CH(Ph)2), R1 i R2 są takie same lub różne i oznaczają podstawnik analogiczny do łańcucha bocznego naturalnych aminokwasów, grupę alkilową zawierającą 1-20 atomów węgla, podstawioną przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień, heterocykliczny pierścień podstawiony przez aryl lub alkil C1 do C20 podstawiony przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień, X1 oznacza grupę metylową lub etylową, znamienny tym, że substraty w postaci estrów metylowych kwasu N(benzyloksykarbonyloamino)alkanofosfinowego poddaje się reakcji z 1 -2 równoważnikami molowymi iminy, a reakcję prowadzi się w bezwodnym benzenie lub toluenie, przez 48 godzin ogrzewając pod chłodnicą zwrotną.

PL 201 309 Bi

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania estrów i kwasów bis-a-aminoalkanofosfinowych. Kwasy bis-a-aminoalkanofosfinowe wykazują wysoką aktywność inhibitorową w stosunku do aminopeptydazy N oraz wykazują zdolność do indukcji apoptozy komórek rakowych in vitro.

Kwasy bis-a-aminoalkanofosfinowe i ich pochodne są związkami znanymi z literatury naukowej Maier L. i inni w J. Organometal. Chem., 1979, 178, 157; i z patentów DE nr 2805074 A1 oraz DE nr 3824961 A1. Ujawnione metody otrzymywania tych związków nie mają jednak uniwersalnego charakteru, a często wymagają stosowania skomplikowanych procedur (Peyman A. i inni w Angew. Chem. Int. Ed., 1993, 32, 1720). Znane, biologiczne własności kwasów bis-a-aminoalkanofosfinowych i ich pochodnych dotyczą głównie ich aktywności przeciwko proteazie HIV (Peyman A. i inni w Tetrahedron Letters, 1992, 33, 4549-4552 oraz Peyman A. i inni w Angew. Chem. Int. Ed, 1993, 32, 1720).

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania związków o wzorze ogólnym 1, w którym Wi oznacza wodór albo ochronną grupę benzyloksykarbonylową (Cbz), W2 oznacza wodór albo ochronną grupę trytylową (CPh3) lub benzhydrylową (CH(Ph)2), Ri i R2 są takie same lub różne i oznaczają podstawnik analogiczny do łańcucha bocznego naturalnych aminokwasów, grupę alkilową zawierającą 1-20 atomów węgla, podstawioną przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień, heterocykliczny pierścień podstawiony przez aryl lub alkil C1 do C20 podstawiony przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień. Xi oznacza grupę metylową lub etylową.

Sposób wytwarzania estrów metylowych kwasów bis-(a-aminoalkano)fosfinowych według wynalazku polega na tym, że substraty w postaci estrów metylowych kwasów N-(benzyloksykarbonylamino)-alkanofosfinowych poddaje się reakcji z 1-2 równoważnikami molowymi iminy utworzonej z trytyloaminy lub benzhydryloaminy oraz aldehydu, korzystnie wybranego z grupy obejmującej aldehyd mrówkowy, aldehyd octowy, aldehyd masłowy, aldehyd izowalerianowy, benzaldehyd, podstawione benzaldehydy oraz aldehydy i ketony. Mieszaninę reakcyjną ogrzewa się 4-8 godzin pod chłodnicą zwrotną w rozpuszczalniku w postaci bezwodnego benzenu lub toluenu. Korzystnie utrzymuje się przy tym całkowitą ilość rozpuszczalnika w granicach od 5 do 20 ml na 1 mM fosfinowego substratu.

Zasadnicze korzyści wynikające z wynalazku polegają na wytwarzaniu z wysoką wydajnością związków, których pochodne kwasowe wykazują silną aktywność biologiczną - hamującą funkcjonowanie aminopeptydazy N (E.C.3.4.14.2.) oraz zdolność do indukowania apoptozy komórek rakowych.

Zaletą przedstawionej metody jest jej prostota oraz możliwość syntezy z dobrymi wydajnościami praktycznie nieograniczonej ilości pochodnych z różnymi łańcuchami bocznymi R1 oraz R2. Dodatkową zaletą jest zastosowanie prawie neutralnych warunków reakcji, które nie stwarzają zagrożenia racemizacji w przypadku próby syntezy związków optycznie czynnych. Co więcej, zastosowanie różnych grup ochronnych w postaci grupy benzyloksykarbonylowej, trytylowej lub benzhydrylowej na atomach azotu umożliwia selektywne odblokowywanie i modyfikację otrzymanych pochodnych.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładach wytwarzania bis-(a-aminoalkano)fosfinianów, z których pierwszy dotyczy sposobu wytwarzania estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-[(a2-((trytylo)amino)-butano)]fosfinowego przedstawionego wzorem 2 oraz jego kwasu przedstawionego wzorem 3, drugi estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a 1-((trytylo)amino)butano)]fosfinowego przedstawionego wzorem 4 oraz jego kwasu przedstawionego wzorem 5, trzeci - estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a 2-((benzhydrylo)amino)-1-fenylometano)]fosfinowego przedstawionego wzorem 6 oraz czwarty - estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-[(a2-((benzhydrylo)amino)-1-fenylometano)]fosfinowego przedstawionego wzorem 7.

Poniższe przykłady mają na celu lepsze objaśnienie wynalazku, ale w żadnej mierze nie ograniczają jego zakresu.

PL 201 309 B1

P r z y k ł a d I

Sposób wytwarzania estru metylowego kwasu [a₁-N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-(a2-(N-trytylo-amino)-butano)fosfinowego przedstawionego wzorem 2 oraz jego kwasu przedstawionego wzorem 3 rozpoczyna się od otrzymania substratu w postaci estru metylowego kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutanofosfinowego.

Etap 1: Otrzymywanie estru metylowego kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutanofosfinowego

W tym celu do kolby okrągłodennej odważa się 2.0 g (7.01 mM) kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutanofosfinowego oraz dodaje 0.22 g (7.0 mM) alkoholu metylowego. Całość zalewa się 10 cm³ bezwodnego tetrahydrofuranu, a następnie dodaje 1.45 g dicykloheksylokarbodiimidu (7.01 mM) oraz 0.085 g dimetyloaminopirydyny (0.701 mM). Całość miesza się intensywnie przez 2-8 godzin. Następnie do mieszaniny poreakcyjnej dodaje się 40 ml octanu etylu i odsącza powstały dicykloheksylomocznik na lejku Buchnera. Mieszaninę ekstrahuje się kolejno 25 ml 5% wodnego roztworu KHSO4, 25 ml nasyconego, wodnego roztworu NaHCO3 i solanką. Następnie do warstwy organicznej dodaje się 3 gramy bezwodnego MgSO4. Całość sączy się przez filtr bibułowy i odparowuje. Po usunięciu lotnych składników pod zmniejszonym ciśnieniem na wyparce rotacyjnej uzyskuje się klarowny olej, który krzepnie po ostudzeniu. Po reakcji uzyskuje się 1.92 g surowego produktu (92% wagowo) w postaci białego osadu o konsystencji lekko oleistej, który używa się w następnym etapie bez dodatkowego oczyszczania. Wzór sumaryczny C14H22NO4P. Masa cząsteczkowa: 299.3.

Widmo 3¹P NMR (roztwór w CDCl3, δ [ppm]): 37.9 (s, 38%) i 39.2 (s, 62%) Widmo ¹H NMR (roztwór w CDCl3, δ [ppm]: 0.93 (m, 6H, 2xCIH₃), 1.32-2.17 (m, 3H, CH₂, CH), 3.78 (d, 3H, J=11.4 Hz, POCH3), 3.80 (d, 3H, J=10.75 Hz, POCH₃), 4.09 (m, 1H, CHP), 5.13 i 5.17 (s, 2H, PhCH₂OC), 6.61 (d, 1H, J=6.8 Hz, NH), 6.06 i 7.89 (d, 1H, J=550.2 Hz, 38% PH), 6.07 i 7.91 (d, 1H, J=549.6 Hz, 68% PH), 7.26-7.40 (m, 5H, aromat.,).

Etap 2: Otrzymywanie estru metylowego kwasu [a--N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-[(a.2-N-(trytylo-amino)-butano)]fosfinowego

W tym celu do kolby okrągłodennej odważa się 0.50 g (1.67 mM) estru metylowego kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutanofosfinowego i zalewa się 5 cm3 bezwodnego benzenu, a następnie dodaje 0.55 g (1.75 mM) iminy (Ph₃)CN=CH(CH2)2CH₃. Całość ogrzewa się pod chłodnicą zwrotną przez 7 godzin, a następnie chłodzi i rozcieńcza 40 ml octanu etylu. Mieszaninę przemywa się kolejno 20 ml 5% wodnego roztworu NaHCO₃, 20 ml wody i solanką. Następnie do warstwy organicznej dodaje się 3 gramy bezwodnego MgSO4. Całość sączy się przez filtr bibułowy i odparowuje. Po usunięciu lotnych składników pod zmniejszonym ciśnieniem na wyparce rotacyjnej uzyskuje się klarowny olej, który krzepnie po ostudzeniu. Mieszaninę oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej (15 g żelu) przy użyciu mieszaniny rozpuszczalników eter naftowy/octan etylu w stosunku objętościowym 50:50. Po zebraniu odpowiednich frakcji, rozpuszczalniki usuwa się na wyparce obrotowej i otrzymuje się 0.60 g (58.0%-wagowo) estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-[(a,2-(N-trytylo-amino)-butano)]fosfinowego w postaci półprzezroczystego, gęstego oleju, który zastyga po kilku godzinach. Wzór sumaryczny C₃yH4₅N2O4P. Masa cząsteczkowa: 612.7 l/mol.

Widmo 3¹P NMR (roztwór w CDCl3, δ [ppm]): 53.44 i 53.58 (2 x s, 49%, dwa nakładające się sygnały), 54.71 (s, 29%), i 56.68 (s, 23%). Widmo ¹H NMR (roztwór w CDCl3, δ [ppm]: 0.45-1.04 (m, 9H, 3xCH3), 1.23-3.07 (m, 7H, 3x01^, CH), 3.57 (d, 3H, J=9.9 Hz, POCH3, diastereotopowy), 3.66 (d, 3H, J=9.8 Hz, POCH3, diastereotopowy), 3.71 (d, 3H, J=11.4 Hz, POCH diastereotopowy), 3.75 (d, 3H, J=9.6 Hz, POCH₃, diastereotopowy), 4.08-4.61 (m, 1H, (Ph₃)CNCHP), 4.76-5.24 (m, 4H, C^OCO, CbzNHCHP, NH), 7.15-7.54 (m, 21H, aromat, NH). MS (ESI) = 635.7 [M + Na]⁺, 652.5 [M + K]⁺.

Etap 3: Otrzymywanie kwasu [(a ₁-amino)-3-metylobutano]-[(a.2-amino)-butano)]fosfinowego

W tym celu do kolby okrągłodennej odważa się 0.25 g (0.4 mM) estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-[(a2-((trytylo)amino)-butano)]fosfinowego, a następnie dodaje 1 ml 30% HBr w kwasie octowym. Całość zamyka się i pozostawia na 2 godziny w temperaturze pokojowej. Następnie lotne składniki odparowuje się na wyparce próżniowej w gotującej łaźni wodnej, a do pozostałości po ostudzeniu dodaje się 5 ml eteru dietylowego. Całość miesza się dokładnie, a następnie eter dekantuje znad osadu. Czynność powtarza się trójkrotnie. Następnie

PL 201 309 B1 do pozostałości dodaje się 2 ml metanolu, a następnie pH roztworu doprowadza do 6. Po 10 minutach do mieszaniny dodaje się 2 ml eteru dietylowego i całość pozostawia na noc w lodówce. Wytrącony osad odsącza się na lejku Buchnera i przemywa 10 ml eteru dietylowego, a następnie suszy na powietrzu. Otrzymuje się pożądany kwas [(a₁-amino)-3-metylobutano]-[(a,2-amino)-butano)]fosfinowy w ilości 86 mg (95%-wagowo). Wzór sumaryczny C9H23N2O2P. Masa cząsteczkowa: 222.3 l/mol.

Widmo ³¹P NMR (roztwór w D2O, δ [ppm]): 27.63 (s, 51%), i 27.72 (s, 49%). Widmo ¹H NMR (roztwór w D2O, δ [ppm]: 0.91-0.94 (m, 9H, 3xCH2), 1.38-1.78 (m, 7H, 3xCH2, CH), 3.38 (m, 2H, NC(a 1)HP, NC(a2)HP); Widmo ¹³C NMR (roztwór w D2O, δ [ppm]: 12.86 (s), 12.93 (s), 18.96 (s), 19.08 (s), 20.07 (s), 20.15 (s), 22.43 (s), 22.50 (s), 24.12 (s), 24.25 (s), 29.83 (s), 29.99 (s), 36.43 (s), 46.59, 46.67, 47.82, 47.95, 48.08, 49.11 oraz 49.36 (4 x d w postaci multipletu nachodzących na siebie sygnałów).

P r z y k ł a d II

Sposób wytwarzania estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a,2-(N-trytylo-amino)-butano)]fosfinowego przedstawionego wzorem 4 oraz jego kwasu przedstawionego wzorem 5 rozpoczyna się od otrzymania substratu w postaci estru metylowego kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometanofosfinowego.

Etap 1: Otrzymywanie estru metylowego kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometanofosfinowego

W tym celu do kolby okrągłodennej odważa się 1.0 g (3.21 mM) kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometanofosfinowego oraz 0.13 g (4.05 mM) alkoholu metylowego. Całość zalewa się 10 cm3 bezwodnego tatrahydrofuranu, a następnie dodaje 0.66 g dicykloheksylokarbodiimidu (3.2 mM) oraz 0.039 g dimetyloaminopirydyny (0.32 mM). Całość miesza się intensywnie przez 2-8 godzin. Następnie do mieszaniny poreakcyjnej dodaje się 50 ml octanu etylu i odsącza powstały dicykloheksylomocznik na lejku Buchnera. Lotne składniki usuwa się na wyparce próżniowej, a pozostałość rozpuszcza w 40 ml dichlorometanu i ekstrahuje kolejno 20 ml 5% wodnego roztworu KHSO4, 20 ml nasyconego, wodnego roztworu NaHCO3 i solanką. Następnie do warstwy organicznej dodaje się 2 gramy bezwodnego MgSO4. Całość sączy się przez filtr bibułowy i odparowuje. Po usunięciu lotnych składników pod zmniejszonym ciśnieniem na wyparce rotacyjnej uzyskuje się półprzezroczysty olej, który krzepnie po ostudzeniu. Po reakcji uzyskuje się 0.96 g surowego produktu (94%wagowo) w postaci białego osadu o konsystencji lekko oleistej, który używa się w następnym etapie bez dodatkowego oczyszczania. Wzór sumaryczny C16H1₈NO4P. Masa cząsteczkowa: 319.3 l/mol.

Widmo 3¹P NMR (roztwór w CDCl₈, δ [ppm]): 32.82 (s, 54%) i 36.77 (s, 46%). Widmo ¹H NMR (roztwór w CDCh, δ [ppm]: 3.58 (d, 3H, J=11.3 Hz, POCH3, diastereotopowy), 3.74 (d, 3H, J=11.4 Hz, POCH3 diastereotopowy), 5.04-5.18 (m, 3H, CH^OCO, CHP), 5.78 (bs, NH), 6.05 i 7.95 (d, 1H, J=570.8, 54% PH), 6.19 i 8.09 (d, 1H, 1=568.7, 46% PH), 7.27-7.38 (m, 10H, aromat.).

Etap 2: Otrzymywanie estru metylowego kwasu [n--N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a₂-((trytylo)amino)-butano)]fosfinowego

W tym celu do kolby okrągłodennej odważa się 0.53 g (1.67 mM) estru metylowego kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometanofosfinowego i zalewa się 5 cm3 bezwodnego benzenu, a następnie dodaje 0.55 g (1.75 mM) iminy (Ph3)CN=CH(CH2)2CH3. Całość ogrzewa się pod chłodnicą zwrotną przez 8 godzin, a następnie chłodzi i rozcieńcza 40 ml octanu etylu. Mieszaninę przemywa się kolejno 20 ml 5% wodnego roztworu NaHCO3, 20 ml wody i solanką. Następnie do warstwy organicznej dodaje się 3 gramy bezwodnego MgSO4. Całość sączy się przez filtr bibułowy i odparowuje. Po usunięciu lotnych składników pod zmniejszonym ciśnieniem na wyparce rotacyjnej uzyskuje się klarowny olej, który krzepnie po ostudzeniu. Mieszaninę oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej (15 g żelu) przy użyciu mieszaniny rozpuszczalników eter naftowy/octan etylu w stosunku objętościowym 50:50. Po zebraniu odpowiednich frakcji, rozpuszczalniki usuwa się na wyparce obrotowej i otrzymuje się 0.57 g (54.0%-wagowo) estru metylowego kwasu [a_rN-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a2-(N-trytylo-amino)-butano)]fosfinowego w postaci półprzezroczystego, gęstego oleju, który zastyga po kilku godzinach. Wzór sumaryczny C39H41N2O4P. Masa cząsteczkowa: 632.7 l/mol.

Widmo 3¹P NMR (roztwór w CDCla, δ [ppm]): 50.64 (s, 30%), 50.9 (s, 26%), 51.32 (s, 24%) i 51.48 (s, 20%). Widmo ¹H NMR (roztwór w CDCh, δ [ppm]: 0.47 (m, 3H, CH3), 0.85-1.28 (m, 4H, 2xCH2), 3.12 (d, 3H, J=9.9 Hz, POCH3 diastereotopowy), 3.17 (d, 3H, J=9.8 Hz, POCH3 diastereotopowy), 3.59 (d, 3H, J=9.8 Hz, POCHą diastereotopowy), 3.65 (d, 3H, J=9.8 Hz, POCH3 diastereotopowy),

PL 201 309 B1

2.95-3.11 (m, 1H, (Ph3)CNCHP) 5.00-5.24 (m, 3H, CH₂OCO, NH), 5.72-6.31 (m, 1H, CbzNCHP), 7.21

-7.31 (m, 26H aromat., NH^); MS ⁽ESI) = 656.7 ^[M + Na]+ 672.6 [M + K]⁺.

Etap 3: Otrzymywanie kwasu [(•i--amino)-1-fenylometano]-[a.-amino)-butano)]fosfinowego

W tym celu do kolby okrągłodennej odważa się 0.253 g (0.4 mM) estru metylowego kwasu [α 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a2-((trytylo)amino)-butano)]fosfinowego, a następnie dodaje 1 ml 30% HBr w kwasie octowym. Całość zamyka się i pozostawia na 2 godziny w temperaturze pokojowej. Następnie lotne składniki odparowuje się na wyparce próżniowej w gotującej łaźni wodnej, a do pozostałości po ostudzeniu dodaje się 5 ml eteru dietylowego. Całość miesza się dokładnie, a następnie eter dekantuje znad osadu. Czynność powtarza się trójkrotnie. Następnie do pozostałości dodaje się 2 ml metanolu, a następnie pH roztworu doprowadza do 6. Po 10 minutach do mieszaniny dodaje się 2 ml eteru dietylowego i całość pozostawia na noc w lodówce. Wytrącony osad odsącza się na lejku Buchnera i przemywa 10 ml eteru dietylowego, a następnie suszy na powietrzu. Otrzymuje się pożądany kwas [(a ₁-amino)-1-fenylometano]-[(a,2-amino)-butano)fosfinowy w ilości 91 mg (94%-wagowo). Wzór sumaryczny C11H19N2O2P. Masa cząsteczkowa: 242.3 l/mol.

Widmo ³¹P NMR (roztwór w D2O, δ [ppm]): 25.43 (s, 48%), i 25.49 (s, 52%). Widmo ¹H NMR (roztwór w D₂O, δ [ppm]: 0.65 (m, 3H, CH3), 1.09-1.45 (m, 4H, 2xCH₂), 3.18 (m, 1H, NC(a₂)HP), 4.45 (d, J=8.8 Hz, NC(a₂)HP, diastereomer dominujący), 4.50 (d, J=10.6 Hz, NC(a₂)HP, diastereomer mrnejszo^ow^ ⁷.³⁵ (s, 5H, aromat); ^Wi^dmo ¹³C ^NMR (roztwór w 1¼°. ^δ [^ppm]: ¹².⁶¹ (s) ΊΖ⁶⁴ (s) 18.71 (s), 18.83 (s), 29.70 (s), 29.79 48.20 (d, J=98.9 Hz), 53.67 (d, J=93.10 Hz), 127.88 (s), 127.94 (s), 128.11 (s), 128.17 (s), 129.47 (s), 131.34 (s).

P r z y k ł a d III

Otrzymywanie estru metylowego kwasu [ai-N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a₂-(N-benzhydrylo-amino)-1-fenylometano)]fosfinowego

Ester metylowy kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometanofosfinowego otrzymuje się sposobem opisanym w etapie 1 w Przykładzie II a następnie poddaje reakcji z iminą utworzoną z benzhydryloaminy i benzaldehydu w tej samej skali molowej i warunkach reakcji zbliżonych do opisanych w etapie 2 w Przykładzie II. Oczyszczanie surowego produktu za pomocą chromatografii kolumnowej (15 g żelu) przy użyciu mieszaniny rozpuszczalników eter naftowy/octan etylu w stosunku objętościowym 50:50, a następnie zebranie odpowiednich frakcji i usunięcie rozpuszczalników na wyparce obrotowej pozwoliło otrzymać 0.91 g (92.4%-wagowo) estru metylowego kwasu [a_rN-(benzyloksykarbonylamino)-1-fenylometano]-[(a 2-((benzhydrylo)amino)-1-fenylometano)]fosfinowego w postaci białego osadu. Wzór sumaryczny C36H3₅N2O4P. Masa cząsteczkowa: 590.7 l/mol.

Widmo 3¹P NMR (roztwór w CDCh, δ [ppm]): 43.91 (s, 41%), 45.05 (s, 29%), 45.22 (s, 15%) i 46.25 (s, 15%). Widmo ¹H NMR (roztwór w CDCh, δ [ppm]: 2.89 (d, 3H, J=10 Hz, POCH3 diastereotopowy), 3.01 (d, 3H, J=9.8 Hz, POCH3 diastereotopowy), 3.27 (d, 3H, 3=9.9 Hz, POCH3 diastereotopowy), 3.65 (d, 3H, J=9.7 Hz, POCH3 diastereotopowy), 3.89-4.13 (m, 1H, (PI^CHNCHP), 4.6-4.66 (m, 3H, CH^OCO, NH), 5.03-5.18 (m, 2H, CbzNCHP, (Ph^CHN)), 5.43 (dd, 1H, J=19.5 Hz, J=9.0 Hz) 7.26^-7.33 (mL 26H, aromat., NH^); MS ⁽ESI) = 592.2, 614.5 ^[M + Na]+, 630.6 [M + K]+.

P r z y k ł a d IV

Otrzymywanie estru metylowego kwasu [a₁-N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-[(a₂-N-(benzhydrylo-amino)-1-fenylometano)]fosfinowego

Ester metylowy kwasu N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutanofosfinowego otrzymuje się sposobem opisanym w etapie 1 w Przykładzie I, a następnie poddaje się reakcji z iminą utworzoną z benzhydryloaminy i aldehydu 3-metylobutylowego w tej samej skali molowej i warunkach reakcji zbliżonych do opisanych w etapie 2 w Przykładzie I. Oczyszcza się surowy produkt za pomocą chromatografii kolumnowej (15 g żelu) przy użyciu mieszaniny rozpuszczalników eter naftowy/octan etylu w stosunku objętościowym 50:50, a następnie zbiera odpowiednie frakcje i usuwa rozpuszczalniki na wyparce obrotowej, a w wyniku otrzymuje się 0.84 g (91%-wagowo) estru metylowego kwasu [a 1-N-(benzyloksykarbonylamino)-3-metylobutano]-[(a 2-((benzhydrylo)-amino)-1-fenylometano)]fosfinowego w postaci półprzeźroczystego osadu. Wzór sumaryczny C32H43N3O4P. Masa cząsteczkowa: 570.6 l/mol.

Widmo 3¹P NMR (roztwór w CDCh, δ [ppm]): 51.53 (s, 18%), 53.79 (s, 37%), 55.17 (s, 25%) i 56.24 (s, 20%). Widmo ¹H NMR (roztwór w CDCh, δ [ppm]: 0.59-1.25 (m, 12H, 4xCH3), 1.27-2.08 (m, 6H, 2xCH2, 2xCH), 2.90-3.01 (m, 1H, (Pł^CHNCHP), 3.61-3.72 (4 x d jako multiplet, 3H, POCH3), 4.10-4.18 (m, 1H, CbzNCHP), 5.00-5.24 (m, 3H, CH₂OCO, (Ph^CHN)), 7.17-7.38 (m, 16H, aromat., NH^); MS ⁽ESI) = 572^ 594.5 ^[M + Na]+, 610.5 [M + K]+.

PL 201 309 B1

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania estrów i kwasów bis-a-aminoalkanofosfinowych o wzorze ogólnym l, w którym W1 oznacza wodór albo ochronną grupę benzyloksykarbonylową (Cbz), W2 oznacza wodór albo ochronną grupę trytylową (CPh3) lub benzhydrylową (CH(Ph)₂), R1 i R2 są takie same lub różne i oznaczają podstawnik analogiczny do łańcucha bocznego naturalnych aminokwasów, grupę alkilową zawierającą 1-20 atomów węgla, podstawioną przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień, heterocykliczny pierścień podstawiony przez aryl lub alkil C1 do C20 podstawiony przez jeden lub więcej hydroksyl, tiol, acyl, karboksyl, karboksyloester, amino, alkoksy, tioalkoksy, karbamoilo, tiokarbamoilo, aminokarbonyl, reszty cukrowe, polihydroksyalkil, aminoalkil, amino-di-alkil, halogen, aromatyczny pierścień, podstawiony mono, di i tri aromatyczny pierścień, X1 oznacza grupę metylową lub etylową, znamienny tym, że substraty w postaci estrów metylowych kwasu N-(benzyloksykarbonyloamino)alkanofosfinowego poddaje się reakcji z 1-2 równoważnikami molowymi iminy, a reakcję prowadzi się w bezwodnym benzenie lub toluenie, przez 4-8 godzin ogrzewając pod chłodnicą zwrotną.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że podczas syntezy utrzymuje się całkowitą ilość rozpuszczalnika w granicach od 5 do 20 ml na 1 mM fosfinowego substratu.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się iminę utworzoną z trytyloaminy lub benzhydryloaminy oraz aldehydu, wybranego z grupy obejmującej aldehyd mrówkowy, aldehyd octowy, aldehyd masłowy, aldehyd izowalerianowy, benzaldehyd, podstawione benzaldehydy oraz aldehydy i ketony.