PL201483B1 - Klucz obrotowy do zamka, system zamka wielozapadkowego oraz sposób wytwarzania kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego - Google Patents

Abstract

Wynalazek dotyczy klucza obrotowego do zamka posiadaj acego co najmniej trzy koduj ace row- ki prowadnicowe zapadek zamka, znajduj ace si e na p laskich bokach klucza, gdzie zamek posiada odpowiadaj acy kluczowi b eben zamka z rowkami prowadnicowymi par zapadek sk ladaj acych si e z ruchomych zapadek i trzpieni kontruj acych w po lo zeniach odpowiadaj acych rowkom prowadnico- wym o okre slonym uk ladzie wy zlobie n. Wynalazek polega na tym, ze klucz (S) posiada rowek do blo- kowania (BN) biegn acy równolegle do osi klucza (x) od czubka klucza przynajmniej do pierwszego po lo zenia (P1) na jednej z prowadnic ruchomych zapadek, przy czym rowek do blokowania ma g lebo- ko sc (B1, B2, B3) stanowi ac a cz esc kodu zamka, za s w odpowiadaj acym b ebnie (Z), przynajmniej w najbardziej wysuni etym do ty lu po lo zeniu kodowanym (P1), znajduje si e para odpowiadaj acych rowkowi do blokowania (BN) zapadek z ruchoma zapadk a blokuj ac a (BZ) i blokuj acym trzpieniem kontruj acym (BG), tak, ze gdy rowek do blokowania jest niedostatecznie g leboki, trzpie n kontruj acy (BG) opiera si e o gniazdo b ebna (10) w taki sposób, ze para zapadek uniemo zliwia ca lkowite wsuni e- cie klucza do zamka posiadaj acego niedostatecznie g leboki rowek do blokowania, przy czym ruchoma zapadka blokuj aca (BZ) wraz z trzpieniem kontruj acym (BG) po wprowadzeniu klucza do po lo zenia (P1) s luza jako zapadka stanowi aca cz esc kodu zamka o schodkach kodowanych (C1, C2, C3, C4) odpowiadaj acych obrotowi b ebna. Ponadto, wynalazek dotyczy systemu zamka wielozapadkowego i sposobu wytwarzania kluczy i b ebnów systemu zamka wielozapadkowego. PL PL PL PL

Description

(21) Numer zgłoszenia: 352630 ⁽¹³⁾ (22) Data zgłoszenia: 02.04.2001 ^{(51) Int.Cl.}

E05B 19/00 (2006.01) (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: E05B 17/16 (2006.01)

02.04.2001, PCT/CH01/00207 E05B 17/00 (2006.01) (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

18.10.2001, WO01/77466 PCT Gazette nr 42/01

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

(54) Klucz obrotowy do zamka, system zamka wielozapadkowego (54) oraz sposób wytwarzania kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego
(30) Pierwszeństwo: 11.04.2000,CH,719/00	(73) Uprawniony z patentu: KABA SCHLIESSSYSTEME AG,Wetzikon,CH
11.04.2000,CH,720/00	(72) Twórca(y) wynalazku:
(43) Zgłoszenie ogłoszono: 25.08.2003 BUP 17/03	Arno Kleinhani,Wernetshausen,CH Roman Mathiuet,Hadlikon,CH
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono: 30.04.2009 WUP 04/09	(74) Pełnomocnik: Łazewska Sławomira, Łazewska i Łazewski sp.j.

⁽⁵⁷⁾ Wynalazek dotyczy klucza obrotowego do zamka posiadającego co najmniej trzy kodujące rowki prowadnicowe zapadek zamka, znajdujące się na płaskich bokach klucza, gdzie zamek posiada odpowiadający kluczowi bęben zamka z rowkami prowadnicowymi par zapadek składających się z ruchomych zapadek i trzpieni kontrują cych w poł oż eniach odpowiadają cych rowkom prowadnicowym o określonym układzie wyżłobień. Wynalazek polega na tym, że klucz (S) posiada rowek do blokowania (BN) biegnący równolegle do osi klucza (x) od czubka klucza przynajmniej do pierwszego położenia (P1) na jednej z prowadnic ruchomych zapadek, przy czym rowek do blokowania ma głębokość (B1, B2, B3) stanowiącą część kodu zamka, zaś w odpowiadającym bębnie (Z), przynajmniej w najbardziej wysuniętym do tyłu położ eniu kodowanym (P1), znajduje się para odpowiadających rowkowi do blokowania (BN) zapadek z ruchomą zapadką blokującą (BZ) i blokującym trzpieniem kontrującym (BG), tak, że gdy rowek do blokowania jest niedostatecznie głęboki, trzpień kontrujący (BG) opiera się o gniazdo bębna (10) w taki sposób, że para zapadek uniemożliwia całkowite wsunięcie klucza do zamka posiadającego niedostatecznie głęboki rowek do blokowania, przy czym ruchoma zapadka blokująca (BZ) wraz z trzpieniem kontrującym (BG) po wprowadzeniu klucza do położenia (P1) służą jako zapadka stanowiąca część kodu zamka o schodkach kodowanych (C1, C2, C3, C4) odpowiadających obrotowi bębna. Ponadto, wynalazek dotyczy systemu zamka wielozapadkowego i sposobu wytwarzania kluczy i bę bnów systemu zamka wielozapadkowego.

PL 201 483 B1

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy klucza obrotowego do zamka, systemu zamka wielozapadkowego oraz sposobu wytwarzania kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego.

Znane są klucze do zamka i systemy zamka, w których klucze wyposażone są w znaczną liczbę elementów zwiększających bezpieczeństwo zamknięcia, przez co dostępna jest duża liczba unikalnych kombinacji kodu blokady zamka, posiadające przynajmniej trzy, a korzystnie przynajmniej cztery prowadnice ruchomych zapadek umiejscowione na płaskich bokach klucza, w taki sposób, aby jak najlepiej zagospodarować dostępną przestrzeń, tzn. zarówno powierzchnię klucza, jak i przestrzeń na ruchome zapadki wewnątrz bębna. Znane są również klucze z dodatkowymi elementami zwiększającymi bezpieczeństwo zamknięcia, które również wymagają dodatkowej przestrzeni. W Patencie Amerykańskim 5 438 857 ujawniono klucz i bęben wyposażone w dodatkowy element zwiększający bezpieczeństwo zamknięcia w postaci blokady wsuwania niewłaściwego klucza. Zostało to zrealizowane poprzez wyposażenie klucza w nachyloną płaszczyznę, a bębna w umieszczoną przy otworze zapadkę, która uniemożliwia wsunięcie klucza nie posiadającego właściwie umiejscowionej nachylonej płaszczyzny. Ta zapadka jest dłuższa od zapadek stanowiących część kodu zamka i wystaje poza centralną płaszczyznę przepoławiającą klucz. Nachylona płaszczyzna jest umiejscowiona na czubku klucza i tworzy klin skierowany ostrzem w kierunku czubka klucza, a także przecina ona również odpowiednio centralną płaszczyznę przepoławiającą klucz, tak, aby odsunąć zapadkę w momencie wkładania klucza do odpowiadającego mu bębna. Tym samym zapadka ta uniemożliwia wsunięcie klucza nie posiadającego odpowiedniej nachylonej płaszczyzny. W tego typu nachylone płaszczyzny mogą być wyposażane już wzory kluczy (jeszcze bez kodowanych wyżłobień), co pozwala na zabezpieczanie również takich wzorów kluczy.

Te znane klucze i systemy zamka zawsze posiadają ograniczoną przestrzeń na elementy stanowiące część kodu zamka i elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia tak na kluczu, jak i w obrębie bębna. Ich wytwarzanie musi być scentralizowane, co ogranicza, utrudnia i opóźnia szerokie zastosowanie tych systemów na świecie. Te cechy silnie ograniczają również optymalne projektowanie zamków do mechanizmów zamykających i innych zastosowań.

Istnieje zatem zapotrzebowanie na klucze do zamka i odpowiadające im bębny oraz na odpowiedni system zamka wielozapadkowego z kluczami do zamka i odpowiadającymi im bębnami, które posiadałyby nie powtarzające się na całym świecie kombinacje, o większej liczbie dostępnych permutacji dla każdego rodzaju zastosowania, o podwyższonym stopniu bezpieczeństwa zamknięcia, o utrudnionym kopiowaniu, jak również o nowych moż liwoś ciach segmentacji obszaru rynku i obszaru zastosowań, a także o większej liczbie dostępnych permutacji bez zwiększonego zapotrzebowania na przestrzeń zarówno na kluczu, jak i w obrębie bębna. Istnieje również zapotrzebowanie na metodę wytwarzania tego typu systemu zamka wielozapadkowego, która pozwoliłaby na szybkie i ogólnoświatowe wprowadzenie systemu do produkcji i użytkowania.

Cel ten został zrealizowano poprzez opracowanie klucza obrotowego do zamka, systemu zanika wielozapadkowego oraz sposobu wytwarzania kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku.

Przedmiotem wynalazku jest klucz obrotowy do zamka posiadający co najmniej trzy kodujące rowki prowadnicowe zapadek zamka, znajdujące się na płaskich bokach klucza, gdzie zamek posiada odpowiadający kluczowi bęben zamka z rowkami prowadnicowymi par zapadek składających się z ruchomych zapadek i trzpieni kontrujących w położeniach odpowiadających rowkom prowadnicowym o określonym układzie wyżłobień. Istota wynalazku polega na tym, że klucz posiada rowek do blokowania biegnący równolegle do osi klucza od czubka klucza przynajmniej do pierwszego położenia na jednej z prowadnic ruchomych zapadek, przy czym rowek do blokowania ma głębokość stanowiącą część kodu zamka, zaś w odpowiadającym bębnie, przynajmniej w najbardziej wysuniętym do tyłu położeniu kodowanym, znajduje się para odpowiadających rowkowi do blokowania zapadek z ruchomą zapadką blokując ą i blokującym trzpieniem kontrującym, tak, że gdy rowek do blokowania jest niedostatecznie głęboki, trzpień kontrujący opiera się o gniazdo bębna w taki sposób, że para zapadek uniemożliwia całkowite wsunięcie klucza do zamka posiadającego niedostatecznie głęboki rowek do blokowania, przy czym ruchoma zapadka blokująca wraz z trzpieniem kontrującym po wprowadzeniu klucza do położenia służą jako zapadka stanowiąca część kodu zamka o schodkach kodowanych odpowiadających obrotowi bębna.

PL 201 483 B1

W jednym z korzystnych wariantów realizacji klucz obrotowy według wynalazku posiada przynajmniej cztery prowadnice ruchomych zapadek. W innym korzystnym wariancie realizacji klucz obrotowy według wynalazku posiada przynajmniej dwa różne profile stanowiące część kodu zamka. W jeszcze innym korzystnym wariancie realizacji klucz obrotowy według wynalazku posiada położenia kodowane w dwóch różnych wzorach wyżłobień. W kolejnym korzystnym wariancie realizacji klucz obrotowy według wynalazku posiada rowek do blokowania z kodowanymi głębokościami schodków biegnący poprzez przynajmniej dwa położenia kodowane na samym początku prowadnicy ruchomych zapadek, przy czym położeniom kodowanym odpowiadają ruchome zapadki blokujące i trzpienie kontrujące bębna. W szczególnie korzystnym wariancie realizacji klucza obrotowego według wynalazku rowek do blokowania posiada przynajmniej dwa odmiennie ukształtowane odcinki.

W dalszym korzystnym wariancie realizacji klucza obrotowego wedł ug wynalazku rowek do blokowania rozciąga się na więcej niż jedno położenie kodowane a głębokość rowka do blokowania jest jednakowa pomiędzy jednym położeniem kodowanym a następnym, lub maleje. W następnym korzystnym wariancie realizacji klucza obrotowego według wynalazku rowek do blokowania rozciąga się na więcej niż jedno położenie kodowane a szerokość rowka do blokowania jest jednakowa pomiędzy jednym położeniem kodowanym a następnym, lub maleje. W kolejnym korzystnym wariancie realizacji klucz obrotowy według wynalazku posiada po jednym rowku do blokowania na więcej niż jednej prowadnicy ruchomych zapadek, którym odpowiadają pary zapadek w bębnie. W innym korzystnym wariancie realizacji klucz obrotowy według wynalazku posiada dodatkowy element w postaci nachylonej płaszczyzny, z którą współdziała zapadka bębna, uniemożliwiająca wsunięcie klucza pozbawionego płaszczyzny. W szczególnie korzystnym przypadku klucz obrotowy według wynalazku posiada boczny otwór umiejscowiony w profilu i stanowiący część kodu zamka, dopasowany do kształtu zapadki w postaci pł askiego trzpienia.

W kolejnym korzystnym wariancie realizacji klucza obrotowego według wynalazku prowadnica ruchomych zapadek posiada następujące elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia: kod blokady zamka, profil stanowiący część kodu zamka, blokadę wsuwania klucza składającą się z nachylonej płaszczyzny współdziałającej z zapadką oraz otwór boczny współdziałający z płaskim trzpieniem.

Przedmiotem wynalazku jest również system zamka wielozapadkowego z kluczami obrotowymi do zamka, w którym klucze posiadają przynajmniej po trzy prowadnice ruchomych zapadek stanowiące część kodu zamka i znajdujące się na płaskich bokach klucza, zaś odpowiadające im bębny posiadają rowki prowadnicowe par zapadek składających się z ruchomych zapadek i trzpieni kontrujących w poł o ż eniach odpowiadają cych rowkom prowadnicowym o okreś lonym ukł adzie wyżłobień , oraz dodatkowo wyposażony w przynajmniej dwa elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia, charakteryzujący się tym, że klucze posiadają przynajmniej po dwie strefy, z których pierwsza strefa jest wyposażona w przynajmniej dwa dodatkowe elementy o wysokim skomplikowaniu zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia, natomiast w drugiej strefie znajduje się profil stanowiący część kodu zamka o charakterze bardziej podstawowym, przy czym pierwsza strefa obejmuje strefy zróżnicowania w obszarach rynku oraz zawiera kod blokady zamka jako dodatkowy element zwię kszają cy bezpieczeństwo zamknięcia, czyli, że klucze posiadają rowek do blokowania biegnący równolegle do osi klucza od czubka klucza przynajmniej do pierwszego położenia na jednej z prowadnic ruchomych zapadek, przy czym rowek do blokowania ma głębokość stanowiącą część kodu zamka, a bęben posiada, przynajmniej w najbardziej wysuniętym do tyłu położeniu kodowanym, parę zapadek odpowiadających rowkowi do blokowania, w których skład wchodzi ruchoma zapadka blokująca i wysunięty trzpień kontrujący, przy czym gdy rowek do blokowania jest niedostatecznie głęboki, trzpień kontrujący opiera się o gniazdo bębna w taki sposób, że para zapadek uniemożliwia całkowite wsunięcie do zamka klucza posiadającego niedostatecznie głęboki rowek do blokowania, a także ruchoma zapadka blokująca wraz z trzpieniem kontrującym po wprowadzeniu klucza do położenia służą jako zapadka stanowiąca część kodu zamka o schodkach kodowanych odpowiadających obrotowi bębna.

W jednym z korzystnych wariantów realizacji systemu zamka wielozapadkowego wedł ug wynalazku w pierwszej strefie znajdują się następujące elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia: profil stanowiący część kodu zamka, blokadę wsuwania klucza składającą się z nachylonej płaszczyzny współdziałającej z zapadką, otwór boczny współdziałający z płaskim trzpieniem oraz kod blokady zamka. W innym korzystnym wariancie realizacji systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku klucze posiadają strefy z różnymi wzorami wyżłobień. W jeszcze innym korzystnym wariancie realizacji systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku w pierwszej strefie znajdują się przynajmniej trzy elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia. W następnym korzystnym

PL 201 483 B1 wariancie realizacji systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku klucze posiadają element zwiększający bezpieczeństwo zamknięcia w postaci drugiego profilu stanowiącego część kodu zamka. W kolejnym korzystnym wariancie realizacji systemu zamka wielozapadkowego wedł ug wynalazku wszystkie elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia należące do pierwszej strefy znajdują się w obrębie jednej prowadnicy ruchomych zapadek.

Przedmiotem wynalazku jest ponadto sposób wytwarzania kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego, takich, że klucz posiada przynajmniej dwie strefy, jak określono powyżej w opisie systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku. Sposób według wynalazku charakteryzuje się tym, że najpierw wytwarza się elementy pierwszej strefy, kontroluje się i autoryzuje je w centrali wytwórczej, a następnie, w lokalnym przedstawicielstwie - w sposób zdecentralizowany, wytwarza się profil stanowiący część kodu zanika i należący do drugiej strefy oraz wyposaża się bęben w odpowiadające temu profilowi zapadki. W jednym z korzystnych wariantów realizacji sposobu według wynalazku wytwarzanie kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego odbywa się w co najmniej dwóch etapach, z których każdy ma miejsce w innej lokalizacji, w taki sposób, że pierwsze elementy nie powtarzające się o wyższym stopniu skomplikowania znajdujące się w pierwszej strefie są wytwarzane w centrali wytwórczej, a nastę pnie drugie elementy nie powtarzające się o niż szym stopniu skomplikowania znajdujące się w drugiej strefie są wytwarzane w zdecentralizowanych lub lokalnych miejscach produkcji. W innym korzystnym wariancie realizacji sposobu według wynalazku wytwarzanie kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego odbywa się w co najmniej trzech etapach, w taki sposób, że pierwsze elementy nie powtarzające się o najwyższym stopniu skomplikowania znajdujące się w pierwszej strefie są wytwarzane w centrali wytwórczej, następnie kolejne elementy nie powtarzające się o niższym stopniu skomplikowania znajdujące się w kolejnej strefie są wytwarzane w przedstawicielstwach regionalnych i ostatecznie elementy nie powtarzające się o najniższym stopniu skomplikowania znajdujące się w drugiej strefie są wytwarzane w przedstawicielstwach lokalnych. W kolejnym korzystnym wariancie realizacji sposobu według wynalazku wytwarzanie elementów znajdujących się w pierwszej strefie odbywa się w zdecentralizowanych miejscach produkcji, a programy produkcyjne są kontrolowane i ich autoryzacja jest dokonywana przez centralę wytwórczą - właściciela systemu.

Większą liczbę permutacji kodu zamka i idące za tym szersze możliwości jego wykorzystania uzyskano poprzez zastosowanie dodatkowego elementu zwiększającego bezpieczeństwo zamknięcia - kodu blokady zamka - obejmują cego rowek do blokowania i pasują c ą do niego parę zapadek, które to elementy nie wymagają żadnej dodatkowej przestrzeni ani na kluczu, ani w obrębie bębna, ponieważ zostały wykonane w obrębie istniejących położeń kodowanych na kluczu oraz istniejących prowadnic ruchomych zapadek na kluczu i rzędów zapadek w obrębie bębna. Poprzez podział powierzchni klucza na strefy, z których w pierwszej strefie znajdują się dodatkowe elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia umożliwiające jednocześnie uzyskanie odmian zamka nadających się do wprowadzenia na niezależnych od siebie obszarach rynku, zrealizowano system zamka wielozapadkowego odpowiadającego podanym wyżej, pożądanym kryteriom i który w dodatku może być wytwarzany według nowego, wieloetapowego procesu produkcji.

Omówione powyżej korzystne warianty realizacji rozwiązania według wynalazku pozwalają na uzyskanie kolejnych korzyści z punktu widzenia powszechności zastosowania, zdolności do szybkiego wytwarzania na obszarze ogólnoświatowym, stopnia bezpieczeństwa zamknięcia, zabezpieczenia przed kopiowaniem, liczby permutacji i liczby zastosowań.

Wyższą liczbę permutacji kodu zamka i wynikającą z niej wyższą liczbę możliwych zastosowań uzyskano w szczególności dzięki nowemu, dodatkowemu elementowi zwiększającemu bezpieczeństwo zamknięcia - kodowi blokady zamka - obejmującemu rowek do blokowania oraz parę zapadek, które to elementy nie wymagają żadnej dodatkowej przestrzeni ani na kluczu, ani w obrębie bębna, ponieważ zostały wykonane w obrębie istniejących położeń kodowanych na kluczu oraz istniejących prowadnic ruchomych zapadek na kluczu i rzędów zapadek w obrębie bębna, w połączeniu z dodatkową blokadą wsuwania klucza.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1a przedstawia prowadnice ruchomych zapadek wraz z położeniami kodowanymi w dwóch wzorach wyżłobień na pojedynczym kluczu, fig. 1b przedstawia podział powierzchni klucza na strefy oraz pierwszą strefę zawierającą dodatkowe elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia, fig. 1c przedstawia inny podział powierzchni klucza na strefy, fig. 1d przedstawia podział powierzchni klucza na strefy zróżnicowania w obszarach rynku i strefy dystrybutora, fig. 1e pokazuje relację pomiędzy podziałem na strefy i podziałem na strefy zróżnicowania w obszarach rynku, fig. 2 przedstawia zasadę

PL 201 483 B1 kodu blokady zamka składającego się z rowka do blokowania i pary zapadek, fig. 3 przedstawia przykłady schodków kodowanych i głębokości blokowania stanowiących część kodu zamka, fig. 4 przedstawia przykłady różnych kształtów ruchomych zapadek, fig. 5 przedstawia kształty rowków do blokowania odpowiadających zapadkom z fig. 4, fig. 6 przedstawia kształty położeń kodowanych odpowiadających zapadkom z fig. 4, fig. 7 przedstawia rowek do blokowania rozciągający się na cztery położenia kodowane o różnych głębokościach blokowania stanowiących część kodu zamka, fig. 8 przedstawia rzuty perspektywiczne przykładowych rowków do blokowania z pasującymi do nich parami zapadek, fig. 9 przedstawia rzuty perspektywiczne przykładowych rowków do blokowania z uwidocznionymi położeniami kodowanymi (odpowiadają one przykładowi wykonania z fig. 14), fig. 10 przedstawia nachyloną płaszczyznę i współdziałającą z nią zapadkę, stanowiące zabezpieczenie zamka przed wsunięciem klucza pozbawionego nachylonej płaszczyzny, fig. 11 przedstawia otwór boczny w kluczu stanowią cy część kodu zamka i współ dział ają c ą z nim zapadkę , która również współ dział a z nachyloną pł aszczyzną z fig. 10, fig. 12 przedstawia klucz z czterema prowadnicami ruchomych zapadek i z parą zapadek stanowiących część kodu blokady zamka wewnątrz bębna, fig. 13 przedstawia przykłady kluczy z pięcioma i ośmioma prowadnicami ruchomych zapadek współdziałającymi z taką samą liczbą rzędów ruchomych zapadek wewnątrz bębna, fig. 14 przedstawia diagram funkcji kodującej blokadę dla klucza posiadającego dwa wzory wyżłobień i dwie strefy zróżnicowania w obszarach rynku, fig. 15 przedstawia diagram funkcji kodującej blokadę dla klucza posiadającego dwa położenia kodowane i cztery strefy zróżnicowania w obszarach rynku, fig. 16 przedstawia diagram funkcji kodującej blokadę dla klucza posiadającego dwa położenia kodowane i jedną strefę zróżnicowania w obszarach rynku, fig. 17 przedstawia diagram funkcji kodującej blokadę dla klucza posiadającego po jednym położeniu kodowanym w każdej z dwóch prowadnic ruchomych zapadek i trzy strefy zróż nicowania w obszarach rynku, fig. 18 przedstawia diagram organizacyjny systemu zamka wielozapadkowego z wykorzystaniem stref zróżnicowania w obszarach rynku i podziałem na różne zastosowania, fig. 19 przedstawia schemat wytwarzania kluczy do zamka wielozapadkowego według wynalazku.

Na fig. 1a pokazano przykładowy klucz obrotowy S z czterema prowadnicami ruchomych zapadek od A1 do A4 i z 22 położeniami kodowanymi Pi dla każdego wzoru wyżłobień po lewej L i po prawej R stronie klucza. Prowadnica A2 na kluczu S posiada położenia kodowane od R1 do R5 w obrębie wzoru wyżłobień R oraz położenia kodowane od L6 do L11 w obrębie wzoru wyżłobień L. Na kluczu wszystkie położenia kodowane mogą być obecne, zarówno te w obrębie wzoru R, lub te w obrębie wzoru L, lub też jedne i drugie R+L. Jednakże w pasującym do klucza bębnie Z, z powodu ograniczeń przestrzennych związanych z rozmiarem ruchomych zapadek, jedynie co drugie położenie kodowane i to wyłącznie w obrębie wzoru R lub L może posiadać odpowiadającą sobie zapadkę w bębnie (w tej samej strefie). Pierwsze położenie kodowane P1 (= L11) znajdujące się na czubku klucza odpowiada ruchomej zapadce P1 usytuowanej najgłębiej w otworze bębna, mierząc po osi wsuwania klucza x.

Figura 1b ilustruje klucz S stanowiący część systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku, na którym wyróżniono przynajmniej dwie strefy, z których pierwsza strefa G1 jest wyposażona w przynajmniej dwa dodatkowe elementy o wysokim skomplikowaniu zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia, natomiast w drugiej strefie G2 znajduje się profil Cod1 stanowiący część kodu zamka o charakterze bardziej podstawowym, przy czym pierwsza strefa G1 zawiera strefy zróżnicowania w obszarach rynku M1, M2, itd. Pokazano tu również dodatkowe elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia, a mianowicie: kod blokady zamka BC, profil Cod2 stanowiący część kodu zamka korzystnie wyfrezowany cienkim frezem, blokadę wsuwania klucza składającą się z nachylonej płaszczyzny współdziałającej z zapadką KF/KS oraz otwór boczny w obrębie Cod2 współdziałający z płaskim trzpieniem 23. Profil Cod1 stanowiący część kodu zamka o charakterze bardziej podstawowym można uzyskać poprzez proste wypiłowanie, łatwe do zrealizowania w zdecentralizowanych wytwórniach.

Figura 1c przedstawia inny przykład podziału powierzchni klucza na strefy, w którym pierwsza strefa G1 została podzielona na podstrefy G1.1, G1.2, itd. W zależności od zastosowania systemu zamka oraz od pożądanej jego konstrukcji, pierwsza strefa G1 może obejmować, przykładowo, całą prowadnicę ruchomych zapadek A1. W takim wypadku wszystkie elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia są umieszczane w obrębie tej prowadnicy ruchomych zapadek. W innym korzystnym wariancie przykładowo, również części powierzchni klucza z położeniami kodowanymi znajdujące się przy czubku klucza i należące do dwóch prowadnic ruchomych zapadek A1 i A2 mogą tworzyć strefę

PL 201 483 B1

G1 i w tym rozwiązaniu przykładowo możliwe jest żeby każda z podstref G1.1 i G1.2 posiadała osobny kod blokady zamka BC.

Na Fig. 1d pokazano podział pierwszej strefy G1 na strefy zróżnicowania w obszarach rynku Mi = M1, M2, itd., oraz na dalsze podstrefy MMi przykładowo różnicujące zamki w różnych obszarach dystrybucji, obszarach zastosowań, itd. Strefy zróżnicowania w obszarach rynku Mi są częścią pierwszej strefy G1. Podstrefy MMi mogą być częścią pierwszej strefy G1, ale mogą również zachodzić na drugą strefę G2 zajmując mniej więcej jednakową powierzchnię stref G1 i G2.

Figura 1e przedstawia przykład relacji pomiędzy podziałem na strefy G1 i G2 na powierzchni klucza i podziałem na strefy zróżnicowania w obszarach rynku Mi, a także podstrefy MMi, jak również dalsze podziały na obiekty MMi.i. Zostanie to dokładniej omówione przy opisie fig. 18.

Korzystnie pierwsza strefa G1 zawiera przynajmniej trzy elementy nie powtarzające się Vi zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia. Szczególnie ważnym i korzystnym jest nowy, dodatkowy element zwiększający bezpieczeństwo zamknięcia - kod blokady zamka. W przypadku zastosowania tego elementu podtrzymuje się wcześniejszą funkcję kodującą blokadę oraz zwiększającą bezpieczeństwo zamknięcia spełnianą przez położenie kodowane P1 na kluczu S i w obrębie bębna Z, jak to pokazano na fig. 2.

Figura 2 przedstawia w sposób schematyczny funkcjonowanie kodu blokady zamka BC według wynalazku na kluczu S i w obrębie bębna Z. W dalszej części opisu mowa jest o kierunkach przestrzeni, które oznaczono x, y, z, gdzie x jest osią klucza i cylindra. W kluczu wyfrezowano rowek do blokowania BN, który biegnie równolegle do osi klucza x i obejmuje przynajmniej pierwsze położenie kodowane P1. Odpowiednio, bęben posiada przynajmniej w najgłębszym położeniu kodowanym P1 parę zapadek składającą się z wyposażonej w sprężynę ruchomej zapadki blokującej BZ oraz trzpienia kontrującego BG. Rowek do blokowania posiada głębokości blokowania stanowiące część kodu zamka B1, B2, B3, takie, że długość Ib pary zapadek (BZ+BG) odpowiada odległości db rowka do blokowania BN od gniazda bębna 10. To znaczy, że para zapadek wpasowuje się w rowek do blokowania z niewielkim zapasem. Podczas wprowadzania klucza do bębna następują po sobie kolejno następujące zdarzenia (a-b-c): Ruchoma zapadka blokująca BZ jest unoszona przez ściętą powierzchnię czubka klucza 6 do poziomu dna rowka do blokowania BN i, przy niewielkim zapasie ruchu względem gniazda bębna 10, ślizga się po dnie rowka do blokowania, aż osiągnie położenie kodowane P1, gdzie zagłębia się w obecne w położeniu kodowanym P1 wyżłobienie na pewną głębokość, tutaj schodek kodowany C2. W tym położeniu kodowanym para zapadek BZ i BG spełnia rolę elementu stanowiącego część kodu zamka, czyli decyduje o możliwości obrotu bębna, a mianowicie w przypadku pasującego klucza zwalniana jest powierzchnia cylindryczna 9 przedzielająca bęben i obrót, z uwagi na ten element kodu zamka, jest możliwy. W przypadku, gdy rowek do blokowania BN jest niedostatecznie głęboki, czyli posiada niewłaściwą głębokość blokowania Bi, trzpień kontrujący BG opiera się o gniazdo bębna 10 i wsuwanie klucza zostaje zablokowane na wysokości ściętej powierzchni czubka klucza (w przypadku, gdy lb jest większe od db, należy się odnieść do opisu fig. 8a). Zatem kod blokady zamka spełniać może również dodatkową funkcję zabezpieczającą przed wsunięciem niewłaściwego klucza poprzez zastosowanie dodatkowych głębokości blokowania Bi z utrzymaniem funkcji kodującej blokadę zamka w położeniu kodowanym P1. Należy zwrócić uwagę, że do realizacji powyższego nie jest potrzebna żadna dodatkowa przestrzeń ani na kluczu, ani w obrębie bębna. W bębnie należy jedynie zastąpić zwykłą zapadkę stanowiącą część kodu zamka specjalną parą zapadek o podwójnej funkcji.

Figura 3 ilustruje możliwe głębokości blokowania stanowiące część kodu zamka Bi o wymiarze tb w zestawieniu ze schodkami kodowanymi Ci o głębokościach tc podanych względem powierzchni klucza. W podanych dalej przykładach wykorzystuje się schodki kodowane od C1 do C4 (przykładowo o wysokościach 0,35 mm) oraz trzy głębokości blokowania stanowiące część kodu zamka B1, B2, B3 o wymiarach przykładowo 1,05, 0,55 i 0 mm, przy czym głębokość blokowania B3 o wymiarze 0 mm nie może spełniać funkcji kodującej blokadę. Głębokości blokowania Bi mogą także odpowiadać schodkom kodowanym Ci i w takim wypadku obecne są C1 do C4 oraz B1 do B4. W kolejnym przykładzie wykonania obecnych jest pięć schodków kodowanych od C1 do C5 oraz cztery głębokości blokowania od B1 do B4 o wymiarach przykładowo w odstępach co 0,3 mm dla Ci i 0,4 mm dla Bj. W zgodzie z odpowiednią regułą kombinacji zamka dla głębokości blokowania Bi i schodków kodowanych Ci, głębokość tc schodków kodowanych Ci nie może być mniejsza od poprzedniej głębokości tb rowka do blokowania BN (Bi). Zatem w tym przykładzie głębokość blokowania B3 może występować w kombinacji z kolejnymi schodkami kodowanymi C3, C2 lub C1.

PL 201 483 B1

Na fig. 4, fig. 5 i fig. 6 przedstawiono różne możliwe kształty ruchomych zapadek (fig. 4a, b, c), pasujące do nich kształty rowków do blokowania (fig. 5a, b, c) oraz przypisane ruchomym zapadkom kształty schodków kodowanych (fig. 6a, b, c). Fig. 4a przedstawia konwencjonalny, stożkowy kształt ruchomej zapadki 21, przykładowo do zastosowania wraz z prostym profilem Cod1, który można uzyskać poprzez proste wyżłobienie (fig. 6a). Fig. 4b przedstawia wąski, cylindryczny kształt ruchomej zapadki 22, współpracujący z równie wąskim rowkiem (fig. 6b), stanowiące trudne do skopiowania, przemyślnie wyfrezowane elementy, które można wykorzystać przykładowo jako drugi profil Cod2 stanowiący część kodu zamka. Fig. 4c przedstawia płaski trzpień 23, który może być wykorzystany jako boczny element kontrolny w połączeniu z cienko wyfrezowanym schodkiem kodowanym (fig. 6b), co zostanie dalej opisane w sposób bardziej szczegółowy. Jeszcze inne kształty ruchomych zapadek są możliwe i znane, które z zasady są połączeniem kształtów cylindrycznych i stożkowych. Kształty rowków do blokowania i schodków kodowanych mogą być zrealizowane w sposób jeszcze bardziej złożony, co prowadzi do znacznego utrudnienia kopiowania i maskuje dodatkowo inne kształty stanowiące część kodu zamka.

Figury 7a, b, c przedstawiają przykładowy rowek do blokowania, który rozciąga się na cztery najbardziej skrajne położenia kodowane Pi = L11, R5, L10 i R4 wchodzące w skład dwóch wzorów wyżłobień R i L, które mają szereg odmiennie kodowanych odcinków, odpowiednio od BN1 do BN4. W takim wypadku jako regułę należy stosować zależność, aby głębokość tb kolejnych odcinków rowka do blokowania była jednakowa lub co najwyżej malała (nie może rosnąć) oraz aby szerokość bb kolejnych odcinków rowka do blokowania również pozostawała jednakowa lub co najwyżej malała. Ta zależność w połączeniu z trzema głębokościami blokowania od B1 do B3 oraz z dwiema szerokościami rowka do blokowania bb1 i bb2 daje pokazane wyżłobienia blokowania Bi, bbi czterech odcinków rowka do blokowania od BN1 do BN4.

Figura 8 przedstawia w rzucie perspektywicznym działanie kodu blokady zamka, a fig. 9 przedstawia rzuty perspektywiczne rowków do blokowania i przylegających położeń kodowanych, które odpowiadają przykładowi zilustrowanemu na fig. 14. Na fig. 8a, b pokazano klucz S1a (odpowiadający kluczowi S1a z fig. 14) z rowkiem do blokowania, który posiada głębokość blokowania B2, i z przylegającymi położeniami kodowanymi L11 i R5, których schodki kodowane są oznaczone C1 i C2.

Figura 8a przedstawia również parę zapadek BZ, BG o głębokości blokowania B1, których długość Ib jest większa niż odległość db rowka do blokowania od gniazda bębna 10. Dzięki temu całkowite wsunięcie klucza S1a do tego bębna jest zablokowane. Dla odmiany fig. 8b przedstawia sytuację, w której para zapadek BZ, BG o głębokości blokowania B2, odpowiada głębokości blokowania B2 rowka do blokowania BN, co umożliwia całkowite wsunięcie klucza. Ta sytuacja, na diagramie z fig. 14, odpowiada kluczowi S1a odblokowującemu obrót bębna Z1 (o schodku kodowanym C1 w położeniu kodowanym R5).

Figury od fig. 9a do fig 9d przedstawiają klucze S1, S2, S3 i S1a o odmiennie kodowanych rowkach do blokowania i położeniach kodowanych L11 i R5. Te konfiguracje również odpowiadają diagramowi funkcji kodującej blokadę pokazanemu na fig. 14, gdzie widać, które kombinacje klucza i bębna się otwierają, a które się blokują.

Na fig. 10 pokazano dodatkowy i znany w stanie techniki element zwiększający bezpieczeństwo zamknięcia w postaci nachylonej płaszczyzny KF na czubku klucza i współdziałającej z nią zapadki KS w bębnie. Ta nachylona płaszczyzna KF sięga poza centralną płaszczyznę 5 przepoławiającą klucz, tak jak to ma miejsce również w przypadku zapadki KS, i podczas próby wprowadzania klucza do bębna odsuwa ona w bok zapadkę KS umożliwiając jego wsunięcie. Klucz pozbawiony właściwej nachylonej płaszczyzny, przykładowo taki wyposażony jedynie w zwykły ścięty czubek 6, nie jest w stanie odsunąć zapadki KS, przez co jego wsunięcie do bębna zostaje uniemożliwione. To rozwiązanie jest zupełnie osobne w stosunku do kodu blokady zamka według wynalazku, który to kod nie wymaga do funkcjonowania żadnych specjalnych nachylonych płaszczyzn i działa w połączeniu z każdym istniejącym ściętym czubkiem 6 klucza. Jednakże korzystnym rozwiązaniem jest połączenie nowego kodu blokady zamka według wynalazku wyposażonego w ruchomą zapadkę blokującą BZ z tym znanym sposobem zabezpieczenia przed wsuwaniem niewłaściwego klucza poprzez zastosowanie nachylonej płaszczyzny KF i zapadki KS. W szczególności oba te typy zabezpieczeń mogą zostać zlokalizowane w obrębie tej samej prowadnicy ruchomych zapadek (przykładowo A2), przy czym zapadka KS będzie umiejscowiona na przedzie pary zapadek BZ, BG w obrębie bębna (w stosunku do otworu na klucz).

PL 201 483 B1

Kolejny ważny element zwiększający bezpieczeństwo zamknięcia został pokazany na fig. 11a i fig. 11b. Może on zostać umiejscowiony w obrę bie tej samej prowadnicy ruchomych zapadek co poprzednie zabezpieczenia. Jest to otwór boczny w kluczu w obrębie wąskiego, wyfrezowanego profilu

Cod2 oraz odpowiedni płaski trzpień 23. Płaski trzpień 23 (patrz przykładowo fig. 4c) posiada średnicę d2, która jest większa od średnicy d1 otworu w profilu Cod2, tak że płaski trzpień spoczywa na powierzchni klucza 7 jak to pokazano na fig. 11a. Odmiennie od poprzedniej sytuacji, w przypadku podstawowego profilu Cod1, przykładowo takiego jaki pokazano na fig. 6a o dostatecznie szerokim wyżłobieniu d3, płaski trzpień 23 zagłębi się do otworu bocznego, jak to pokazano na fig. 11b, co spowoduje zablokowanie obrotu bębna po cylindrycznej powierzchni przedzielającej 9. Tym sposobem, przy zastosowaniu klucza przykładowo z prostym wypiłowaniem zamiast autoryzowanego, dużo subtelniejszego wyfrezowania profilu Cod2, otwarcie zamka będzie niemożliwe.

Korzystnie zatem można w obrębie pojedynczej prowadnicy ruchomych zapadek na kluczu, w sposób upakowany umieścić łącznie następujące wysoce efektywne elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia: kod blokady zamka BC według wynalazku, dodatkowy, wąsko wyfrezowany profil Cod2 stanowiący część kodu blokady zamka, elementy kontrolujące wsuwanie klucza w postaci nachylonej płaszczyzny KF i zapadki KS, oraz płaski trzpień 23 współdziałający z bocznym otworem w obrębie profilu Cod2.

Na fig. 12 pokazano przekrój klucza do zamka i odpowiadającego mu bębna z czterema prowadnicami ruchomych zapadek od A1 do A4 na kluczu według przykładu wykonania pokazanego na fig. 1. Prowadnica A1 jest wykonana w postaci wąskiego, wyfrezowanego profilu Cod2 stanowiącego część kodu zamka, który współdziała z parą zapadek BZ, BG. Prowadnice A3 i A4 (i opcjonalnie również prowadnica A2) są w postaci prostszego, bardziej podstawowego profilu Cod1 stanowiącego część kodu zamka. Ważnym jest tu jak najwłaściwsze wykorzystanie przestrzeni dostępnej na kluczu oraz w obrębie bębna do rozmieszczenia położeń kodowanych i elementów zwiększających bezpieczeństwo zamknięcia. Aby to zrealizować konieczne było umieszczenie przynajmniej dwóch prowadnic ruchomych zapadek na płaskich bokach klucza. W przypadku kluczy o większych gabarytach można przewidzieć odpowiednio większą niż cztery liczbę prowadnic ruchomych zapadek. Dla zilustrowania tego na fig. 13a pokazano przykład wykonania klucza i odpowiadającego mu bębna z pięcioma prowadnicami ruchomych zapadek na kluczu od A1 do A5, natomiast na fig. 13b pokazano przykład wykonania z ośmioma prowadnicami od A1 do A8, choć w tym przypadku liczba zastosowanych par zapadek w obrębie bębna jest ograniczona przestrzennie. Mimo tego, dzięki zastosowaniu wąskich profili stanowiących część kodu zamka, możliwe jest umieszczenie położeń kodowanych na wszystkich ośmiu prowadnicach ruchomych zapadek. Prowadzi to do znacznie większej liczby permutacji zabezpieczeń oraz rezerwowych elementów zwiększających bezpieczeństwo zamknięcia i w rezultacie do większej liczby kombinacji zamka. W zasadzie tutaj również na początku każdej prowadnicy ruchomych zapadek Ai można zlokalizować osobny kod blokady zamka według wynalazku.

Na figurach od fig. 14 do fig. 17 przedstawiono diagramy funkcji kodujących blokadę zamka w przypadku różnych kombinacji głębokości blokowania Bi i schodków kodowanych Ci dla przylegających położeń kodowanych Pi. W kolumnie lewej umieszczono głębokości blokowania Bi i schodki kodowane Ci dla kluczy Si, a w wierszu górnym położenia kodowane w obrębie bębna Zi. Klucze mogą posiadać wzory wyżłobień R lub L lub R+L (oba), podczas gdy bębny mogą mieć tylko jeden odpowiedni wzór R lub L. Diagram wskazuje, poprzez obecność znaku „X, że dany klucz pasuje do danego bębna, tzn. klucz otwiera zamek. Wszystkie inne kombinacje powodują blokowanie obrotu klucza. Figury te ilustrują, jak przy wykorzystaniu niewielkiej liczby głębokości blokowania Bi i schodków kodowanych Ci można uzyskać wyraźnie odróżnione strefy zróżnicowania w obszarach rynku Mi i jak w obrębie danego obszaru rynku można uzyskać dodatkowe, hierarchicznie zróżnicowanie odmian zamków.

Diagram przedstawiony na fig. 14 (odpowiadający przykładom wykonania z fig. 8 i 9) pokazuje schodki kodowane Ci w przypadku dwóch wzorów wyżłobień i dwóch położeń kodowanych P1 = L11 i P2 = R5 z pięcioma alternatywnymi możliwościami wyposażenia klucza w głębokości blokowania Bi = B1, B2, B3 dla rowka do blokowania i schodki kodowane Ci = C1 i C2. W ten sposób zostają zdefiniowane dwie strefy zróżnicowania w obszarach rynku M1, M2 oraz trzy, względnie dwie dodatkowe odmiany zamka. Klucz S3 obraca się przykładowo w bębnach Z1 i Z3.

Figura 15 przedstawia sytuację z pojedynczym wzorem wyżłobień L z dwoma położeniami kodowanymi P1 = L11 i P2 = L10, głębokościami blokowania B1, B2, B3 i schodkami kodowanymi C1, C2. W ten sposób zostają zdefiniowane cztery strefy zróżnicowania w obszarach rynku od M1 do

PL 201 483 B1

M4, z których każda posiada trzy odmiany. Przykładowo klucz S11abc obraca się w bębnach Z11a, Z11b i Z11c.

Na fig. 16 pokazano sytuację z jednym wzorem wyżłobień L i dwoma położeniami kodowanymi P1 = L11 i P2 = L10, głębokościami blokowania B1, B2, B3 i schodkami kodowanymi L11 = C1 i L10 = C1, w której, w obrębie strefy zróżnicowania w obszarach rynku, pojawia się pięć możliwych odmian zamka. To znaczy klucz S11abcde obraca się w pięciu bębnach od Z11a do Z11e, a klucz S11a otwiera tylko zamek wyposażony w bęben Z11a.

Figura 17 prezentuje przypadek z tylko jednym położeniem kodowanym P1 w obrębie jednego rowka do blokowania, ale za to z dwoma takimi kodami blokady zamka w dwóch prowadnicach ruchomych zapadek A1, A2. Oba położenia kodowane P1 przynależą do schodków kodowanych C1, a głębokości blokowania B1, B2, B3 rowków do blokowania pozwalają na rozróżnienie trzech stref zróżnicowania w obszarach rynku M1, M2 i M3. Klucz S1 obraca się tylko w bębnie Z1, S2 tylko w Z2, a S3 tylko w Z3.

Figura 18 przedstawia w sposób hierarchiczny diagram organizacyjny systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku. Właściciel systemu (przykładowo firma produkująca zamki) stanowi najwyższy poziom w hierarchii, którego zadaniem jest definiowanie i autoryzacja stref zróżnicowania w obszarach rynku Mi = M1, M2, itd., przy czym pod pojęciem obszaru rynku rozumie się tu obszar geograficzny bądź obszary w gestii dystrybutorów generalnych. W obrębie stref odpowiadających niezależnym obszarom rynku wyróżnia się podstrefy MMi, które przypisane są różnym dystrybutorom lub zastosowaniom w danym obszarze rynku. Jeszcze niższy poziom podstref MMi.i może odpowiadać indywidualnym obiektom zabezpieczanym systemem zamka wielozapadkowego według wynalazku. Wszystkie te strefy zróżnicowania w obszarach rynku i podstrefy znajdują się w obrębie stref G1 i G2 na kluczu.

Figura 19 pokazuje w sposób schematyczny metodę wytwarzania kluczy do zamka wielozapadkowego według wynalazku z wyróżnieniem etapów wytwarzania H, stref G na kluczu i znajdujących się w nich elementów nie powtarzających się Vi. Z zasady, stopień skomplikowania HS elementów zwiększających bezpieczeństwo zamknięcia wytwarzanych na kolejnych etapach maleje w dół schematu z fig. 19 i jest realizowany w zdecentralizowanych wytwórniach.

Elementy nie powtarzające się Vi i elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia wytwarzane w poszczególnych strefach Gi i na odpowiadających im etapach wytwarzania Hi zostały również pokazane na schemacie z fig. 19. Podczas produkcji systemu zamka wielozapadkowego z kluczami do zamka i odpowiadającymi im bębnami, takiego, że na kluczu przynajmniej dwie strefy G1, G2, najpierw formowana jest pierwsza strefa G1, po czym jest ona kontrolowana i autoryzowana w centrali wytwórczej H1, a następnie wytwarzane są elementy profilu Cod1 stanowiące część drugiego obszaru G2 oraz bębny zaopatrywane są w odpowiednie ruchome zapadki, co ma miejsce w lokalnym przedstawicielstwie H2.

Wytwarzanie zamka może przebiegać w dwóch etapach, odpowiednio w dwóch różnych miejscach, w taki sposób, że najpierw elementy nie powtarzające się o wyższym stopniu skomplikowania HS obecne w strefie G1 są wytwarzane w centrali wytwórczej, a następnie elementy nie powtarzające się o niższym stopniu skomplikowania obecne w strefie G2 są wytwarzane w sposób zdecentralizowany lub może to odbywać się lokalnie. Wytwarzanie kluczy może także odbywać się w trzech kolejnych etapach w taki sposób, że pierwsze elementy nie powtarzające się Vi o najwyższym stopniu skomplikowania znajdujące się w pierwszej strefie G1 są wytwarzane w centrali wytwórczej H1, następnie kolejne elementy nie powtarzające się o niższym stopniu skomplikowania znajdujące się w kolejnej strefie G1/2 są wytwarzane w przedstawicielstwach regionalnych H1/2 i ostatecznie elementy nie powtarzające się o najniższym stopniu skomplikowania znajdujące się w drugiej strefie G2 są wytwarzane w przedstawicielstwach lokalnych H2. Dla systemu zamka wielozapadkowego według wynalazku wytwarzanie elementów znajdujących się w pierwszej strefie G1 może się również odbywać w zdecentralizowanych miejscach produkcji, przy czym wtedy programy produkcyjne są kontrolowane i ich autoryzacja aut jest dokonywana przez centralę wytwórczą - właściciela systemu SS.

Dzięki opracowaniu systemu zamka wielozapadkowego i sposobu jego wytwarzania według wynalazku uzyskuje się silne zróżnicowanie zabezpieczeń w obszarach i podobszarach rynku w skali globalnej oraz możliwe staje się szybkie, ponieważ zdecentralizowane lub lokalne wytwarzanie zamków.

PL 201 483 B1

Claims (22)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Klucz obrotowy do zamka posiadają cy co najmniej trzy kodują ce rowki prowadnicowe zapadek zamka, znajdujące się na płaskich bokach klucza, gdzie zamek posiada odpowiadający kluczowi bęben zamka z rowkami prowadnicowymi par zapadek składających się z ruchomych zapadek i trzpieni kontrują cych w poł o ż eniach odpowiadają cych rowkom prowadnicowym o okreś lonym ukł adzie wyżłobień, znamienny tym, że klucz (S) posiada rowek do blokowania (BN) biegnący równolegle do osi klucza (x) od czubka klucza przynajmniej do pierwszego położenia (P1) na jednej z prowadnic ruchomych zapadek, przy czym rowek do blokowania ma głębokość (B1, B2, B3) stanowiącą część kodu zamka, zaś w odpowiadającym bębnie (Z), przynajmniej w najbardziej wysuniętym do tyłu położeniu kodowanym (P1), znajduje się para odpowiadających rowkowi do blokowania (BN) zapadek z ruchomą zapadką blokującą (BZ) i blokującym trzpieniem kontrującym (BG), tak, że gdy rowek do blokowania jest niedostatecznie głęboki, trzpień kontrujący (BG) opiera się o gniazdo bębna (10) w taki sposób, że para zapadek uniemożliwia całkowite wsunięcie klucza do zamka posiadającego niedostatecznie głęboki rowek do blokowania, przy czym ruchoma zapadka blokująca (BZ) wraz z trzpieniem kontrującym (BG) po wprowadzeniu klucza do położenia (P1) służą jako zapadka stanowiąca część kodu zamka o schodkach kodowanych (C1, C2, C3, C4) odpowiadających obrotowi bębna.
2. 2. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że posiada przynajmniej cztery prowadnice ruchomych zapadek.
3. 3. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że posiada przynajmniej dwa różne profile (Cod1, Cod2) stanowiące część kodu zamka.
4. 4. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że posiada położenia kodowane (Pi) w dwóch różnych wzorach wyżłobień (R, L).
5. 5. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że posiada rowek do blokowania z kodowanymi głębokościami schodków biegnący poprzez przynajmniej dwa położenia kodowane (P1, P2) na samym początku prowadnicy ruchomych zapadek (A2), przy czym położeniom kodowanym odpowiadają ruchome zapadki blokujące (BZ1, BZ2) i trzpienie kontrujące (BG1, BG2) bębna.
6. 6. Klucz obrotowy według zastrz. 5, znamienny tym, że rowek do blokowania posiada przynajmniej dwa odmiennie ukształtowane odcinki (BN1, bN2).
7. 7. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że rowek do blokowania rozciąga się na więcej niż jedno położenie kodowane a głębokość (tb) rowka do blokowania jest jednakowa pomiędzy jednym położeniem kodowanym (P1) a następnym (P2), lub maleje.
8. 8. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że rowek do blokowania rozciąga się na więcej niż jedno położenie kodowane a szerokość (bb) rowka do blokowania jest jednakowa pomiędzy jednym położeniem kodowanym (P1) a następnym (P2), lub maleje.
9. 9. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że posiada po jednym rowku do blokowania na więcej niż jednej prowadnicy ruchomych zapadek (A1, A2), którym odpowiadają pary zapadek w bębnie.
10. 10. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że posiada dodatkowy element w postaci nachylonej płaszczyzny (KF), z którą współdziała zapadka (KS) bębna, uniemożliwiająca wsunięcie klucza pozbawionego płaszczyzny (KF).
11. 11. Klucz obrotowy według zastrz. 10, znamienny tym, że posiada boczny otwór umiejscowiony w profilu (Cod2) i stanowiący część kodu zamka, dopasowany do kształtu zapadki (KS) w postaci płaskiego trzpienia (23).
12. 12. Klucz obrotowy według zastrz. 1, znamienny tym, że prowadnica ruchomych zapadek (A2) posiada następujące elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia: kod blokady zamka (BC), profil (Cod2) stanowiący część kodu zamka, blokadę wsuwania klucza składającą się z nachylonej płaszczyzny (KF) współdziałającej z zapadką (KS) oraz otwór boczny współdziałający z płaskim trzpieniem (23).
13. 13. System zamka wielozapadkowego z kluczami obrotowymi do zamka, w którym klucze posiadają przynajmniej po trzy prowadnice ruchomych zapadek stanowiące część kodu zamka i znajdujące się na płaskich bokach klucza, zaś odpowiadające im bębny posiadają rowki prowadnicowe par zapadek składających się z ruchomych zapadek i trzpieni kontrujących w położeniach odpowiadających rowkom prowadnicowym o określonym układzie wyżłobień, oraz dodatkowo wyposażony w przynajmniej dwa elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia, znamienny tym, że klucze posiadają przynajmniej po dwie strefy, z których pierwsza strefa (G1) jest wyposażona w przynajmniej dwa

    PL 201 483 B1 dodatkowe elementy o wysokim skomplikowaniu zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia, natomiast w drugiej strefie (G2) znajduje się profil (Cod1) stanowiący część kodu zamka o charakterze bardziej podstawowym, przy czym pierwsza strefa (G1) obejmuje strefy zróżnicowania w obszarach rynku (M1, M2,...) oraz zawiera kod blokady zamka (BC) jako dodatkowy element zwiększający bezpieczeństwo zamknięcia, czyli, że klucze posiadają rowek do blokowania (BN) biegnący równolegle do osi klucza (x) od czubka klucza przynajmniej do pierwszego położenia (P1) na jednej z prowadnic ruchomych zapadek, przy czym rowek do blokowania ma głębokość (B1, B2, B3) stanowiącą część kodu zamka, a bęben (Z) posiada, przynajmniej w najbardziej wysuniętym do tyłu położeniu kodowanym (P1), parę zapadek odpowiadających rowkowi do blokowania (BN), w których skład wchodzi ruchoma zapadka blokująca (BZ) i wysunięty trzpień kontrujący (BG), przy czym gdy rowek do blokowania jest niedostatecznie głęboki, trzpień kontrujący (BG) opiera się o gniazdo bębna (10) w taki sposób, że para zapadek uniemożliwia całkowite wsunięcie do zamka klucza posiadającego niedostatecznie głęboki rowek do blokowania, a także ruchoma zapadka blokująca (BZ) wraz z trzpieniem kontrującym (BG) po wprowadzeniu klucza do położenia (P1) służą jako zapadka stanowiąca część kodu zamka o schodkach kodowanych (C1, C2, C3, C4) odpowiadających obrotowi bębna.
14. 14. System zamka wielozapadkowego według zastrz. 13, znamienny tym, że w pierwszej strefie (G1) znajdują się następujące elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia: profil (Cod2) stanowiący część kodu zamka, blokadę wsuwania klucza składającą się z nachylonej płaszczyzny (KF) współdziałającej z zapadką (KS), otwór boczny współdziałający z płaskim trzpieniem (23) oraz kod blokady zamka (BC).
15. 15. System zamka wielozapadkowego według zastrz. 13, znamienny tym, że klucze posiadają strefy z różnymi wzorami wyżłobień (R, L).
16. 16. System zamka wielozapadkowego według zastrz. 13, znamienny tym, że w pierwszej strefie (G1) znajdują się przynajmniej trzy elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia.
17. 17. System zamka wielozapadkowego według zastrz. 13, znamienny tym, że klucze posiadają element zwiększający bezpieczeństwo zamknięcia w postaci drugiego profilu (Cod2) stanowiącego część kodu zamka.
18. 18. System zamka wielozapadkowego według zastrz. 13, znamienny tym, że wszystkie elementy zwiększające bezpieczeństwo zamknięcia należące do pierwszej strefy (G1) znajdują się w obrębie jednej prowadnicy ruchomych zapadek (A2).
19. 19. Sposób wytwarzania kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego, takich, że klucz posiada przynajmniej dwie strefy, jak określono w zastrz. 13, znamienny tym, że najpierw wytwarza się elementy pierwszej strefy (G1), kontroluje się i autoryzuje je w centrali wytwórczej (H1), a następnie, w lokalnym przedstawicielstwie - w sposób zdecentralizowany, wytwarza się profil (Cod1) stanowiący część kodu zamka i należący do drugiej strefy (G2) oraz wyposaża się bęben w odpowiadające temu profilowi zapadki.
20. 20. Sposób według zastrz. 19, znamienny tym, że wytwarzanie kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego odbywa się w co najmniej dwóch etapach, z których każdy ma miejsce w innej lokalizacji, w taki sposób, że pierwsze elementy nie powtarzające się (Vi) o wyższym stopniu skomplikowania (HS) znajdujące się w pierwszej strefie (G1) są wytwarzane w centrali wytwórczej, a następnie drugie elementy nie powtarzające się o niższym stopniu skomplikowania znajdujące się w drugiej strefie (G2) są wytwarzane w zdecentralizowanych lub lokalnych miejscach produkcji.
21. 21. Sposób według zastrz. 19, znamienny tym, że wytwarzanie kluczy i bębnów systemu zamka wielozapadkowego odbywa się w co najmniej trzech etapach, w taki sposób, że pierwsze elementy nie powtarzające się (Vi) o najwyższym stopniu skomplikowania znajdujące się w pierwszej strefie (G1) są wytwarzane w centrali wytwórczej (H1), następnie kolejne elementy nie powtarzające się o niższym stopniu skomplikowania znajdujące się w kolejnej strefie (G1/2) są wytwarzane w przedstawicielstwach regionalnych (H1/2) i ostatecznie elementy nie powtarzające się o najniższym stopniu skomplikowania znajdujące się w drugiej strefie (G2) są wytwarzane w przedstawicielstwach lokalnych (H2).
22. 22. Sposób według zastrz. 19, znamienny tym, że wytwarzanie elementów znajdujących się w pierwszej strefie (G1) odbywa się w zdecentralizowanych miejscach produkcji, a programy produkcyjne są kontrolowane i ich autoryzacja (aut) jest dokonywana przez centralę wytwórczą - właściciela systemu (SS).