PL202694B1

PL202694B1 - Blaszane wieczko do zamykania korpusu puszki oraz sposób jego formowania

Info

Publication number: PL202694B1
Application number: PL376345A
Authority: PL
Inventors: Hajo Rieck; Martin Gray; Richard Chalk
Original assignee: Ball Packaging Europe Gmbh
Priority date: 2003-01-13
Filing date: 2003-12-23
Publication date: 2009-07-31
Also published as: ATE337866T1; US7926675B2; RU2340523C2; BR0317990B1; EP1583621B1; WO2004065034A2; DE50306412D1; WO2004065034A3; EP1583621B8; BR0317990A; AU2003303755A1; DE10319971A1; HK1078517A1; RU2005125734A; EP1583621A2; EP1583621B2; PL376345A1; US20070062950A1; AU2003303755A8

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest blaszane wieczko do zamykania korpusu puszki oraz sposób jego formowania. W szczególności wynalazek proponuje udoskonalenie sposobu unieruchamiania uchwytu na blaszanym wieczku mocowanym na korpusie puszki przeznaczonej na napój.

W odniesieniu do uchwytu umieszczanego na blaszanym wieczku puszki uż ywane jest angielskie określenie SOT, „Stay on Tab (dotyczy wieczka, które po otwarciu puszki pozostaje na miejscu). Służy on do otwierania wybranego rejonu otwierania na powierzchni wieczka (zwanej dalej płytką). W tym celu uchwyt jest przez uż ytkownika wychylany w kierunku pionowym, zaś część otwierają ca blaszki uchwytu otwiera rejon otwierania wzdłuż linii nacięcia.

Zwłaszcza w przypadku większych otworów (LOE, large opening ends) stanowiących rejon otwierania puszki w rozwiązaniach znanych ze stanu techniki obserwuje się trudności w unieruchomieniu uchwytu po jego umieszczeniu na blaszanym wieczku.

Zgodnie z zaproponowanymi dotąd rozwiązaniami, przykładowo US 5,799,816 (Schubert), wykorzystuje się przebicie obszaru mocowania uchwytu, który to obszar mocowania uchwytu łączony jest z płytką blaszanego wieczka z zastosowaniem nitu. Obszar ten rozciąga się na wysokości wykonanego w nim otworu nad okrągłym lub wydłużonym garbem, możliwym do wykonania także po zamocowaniu uchwytu (porównaj: kolumna 3, wersy 63-67, kolumna 5, wersy 37-44, zastrzeżenie patentowe 3 oraz fig. 2 i 4).

W opisie patentowym JP 09226762 stosuje się inne rozwią zanie, w którym uchwyt 6 jest przymocowany do nitu 5 wieczka puszki 1 z częścią języka 13. W części panelu 3 wieczka puszki 1, odpowiadającej części języka 13, umieszczona jest wystająca ponad powierzchnię panelu 3 część 15. Jednocześnie na części języka 13 znajduje się nacięcie 16 odpowiadające wystającej części 15. Wewnątrz nacięcia 16 znajduje się para rozszerzonych, umieszczonych naprzeciw siebie części 17, których wiodące końce podnoszą się wzdłuż bocznej ściany wystającej części 15 i zapobiegają obracaniu się uchwytu.

W zwią zku z powyż szym celem niniejszego wynalazku jest uzyskanie identycznego do opisanego wyżej efektu działania urządzenia przy jednoczesnym usprawnieniu sposobu wytwarzania i zwiększeniu stopnia niezawodności blokady obracania się uchwytu, względnie zapewnienie korzystniejszego położenia zamocowanego uchwytu.

Zgodnie z niniejszym wynalazkiem proponuje się, aby nie prowadzić występu przez otwór w obszarze mocowania uchwytu, ani w obszarze tym nie wykonywać uprzednio stosownego otworu. Proponuje się natomiast pozostawienie obszaru mocowania uchwytu w stanie nienaruszonym, a jedynie wprowadzenie blokady oddziałującej nań od zewnątrz.

Według wynalazku, blaszane wieczko do zamykania korpusu puszki, obejmujące płytkę oraz otaczającą ją krawędź zawijaną umożliwiającą zamocowanie wieczka na korpusie puszki, charakteryzuje się tym, że w płytce linia nacięcia wyznacza rejon otwierania płytki, zaś poza nim, w punkcie mocowania zamocowany jest uchwyt, przy czym w uchwycie można wyróżnić obszar chwytu uchwytu, obszar otwierania uchwytu oraz obszar mocowania uchwytu, który służy do zasadniczo równoległego usytuowania uchwytu względem płytki, a po zamocowaniu uchwytu jego obszar otwierania położony jest nad rejonem otwierania płytki, w pobliżu przynajmniej jednej krawędzi obszaru mocowania uformowano w płytce przynajmniej jeden występ, który pozwala ograniczyć ruch obrotowy uchwytu, przy czym przynajmniej jeden występ posiada w przekroju budowę niesymetryczną, w szczególności w kierunku poprzecznym względem jego kierunku wzdłużnego.

Korzystnie z płytki wystaje przynajmniej jeden występ ukształtowany jako co najmniej jedna bariera powodująca ograniczenie lub wyeliminowanie ruchu obrotowego uchwytu w wyniku opierania się o wystę p tego rodzaju przynajmniej jednej krawę dzi obszaru mocowania w uchwycie.

Korzystniej z płytki wystaje przynajmniej jeden występ ukształtowany jako bariera umieszczona blisko przy co najmniej jednej krawędzi obszaru mocowania, aby ograniczyć ruch obrotowy uchwytu wokół punktu mocowania.

Najkorzystniej poza obszarem mocowania uchwytu, na płytce umieszczono jako barierę przynajmniej jeden występ, w taki sposób, aby znaczny ruch obrotowy uchwytu w płaszczyźnie położonej równolegle względem płytki został zablokowany, w szczególności występ ma długość ponad 80% szerokości lub długości obszaru mocowania.

Występ biegnie korzystnie wzdłuż przynajmniej 30%, korzystnie przynajmniej 50% szerokości lub długości obszaru mocowania.

PL 202 694 B1

Wiele występów ukształtowanych jest jako bariera umieszczona blisko przy krawędziach obszaru mocowania, zaś w szczególności przynajmniej jeden występ korzystnie rozmieszczony jest w kierunku wzdłużnym uchwytu, przy czym jego długość stanowi nie więcej niż 50% długości obszaru mocowania, w szczególności przy zachowaniu odstępu między położonym najbardziej na zewnątrz zakończeniem występu, a środkiem punktu mocowania o wielkości odpowiadającej powyżej 50% długości obszaru mocowania.

Korzystnie spośród pewnej liczby występów przynajmniej jeden posiada budowę liniową lub pasmową, w szczególności występ albo bariera posiada większą szerokość niż wysokość oraz znacznie większą długość niż szerokość.

Korzystniej spośród pewnej liczby występów przynajmniej jeden posiada budowę okrągłą lub owalną.

Najkorzystniej zastosowano większą liczbę pasmowych występów, z których dwa rozmieszczone są w różnych kierunkach, w szczególności wiele występów jest umieszczonych przy wielu krawędziach jako sekcje krawędzi obszaru mocowania.

Ograniczenie ruchu obrotowego uchwytu w płaszczyźnie zasadniczo równoległej do płytki, przy zastosowaniu bariery, uzyskuje się korzystnie poprzez opieranie się uchwytu o co najmniej jeden występ.

Bariera na płytce jest korzystnie usytuowana jako występ między obszarem chwytu, a obszarem otwierania uchwytu.

Korzystnie jest, gdy obszar mocowania posiada zasadniczo budowę prostokątną, a w szczególności kwadratową, i obejmuje przynajmniej trzy obszary krawędzi zewnętrznych.

Korzystniej obszar mocowania łączy się z pozostałą częścią uchwytu za pośrednictwem linii zgięcia w taki sposób, że podczas obsługi obszaru uchwytu obszar otwierania wychylany jest zasadniczo prostopadle względem płaszczyzny płytki.

Korzystnie, ruch wychylny w pionie powoduje otwarcie rejonu otwierania wzdłuż linii nacięcia.

Korzystniej blokada ruchu obrotowego lub ograniczenie tego rodzaju działa także w trakcie ruchu wychylnego w pionie uchwytu.

Najkorzystniej podczas ruchu obrotowego uchwytu w poziomie, za każdym razem jeden z nich zaczepia o jedną z kilku krawędzi zewnętrznych obszaru mocowania uchwytu.

Niesymetryczna konstrukcja obejmuje korzystnie bardziej stromy i mniej stromy bok, które nie są rozmieszczone równolegle względem siebie, w szczególności co najmniej jeden występ jest spłaszczony na górnej stronie, przez co grubość jego ścianki jest mniejsza.

Stromy bok korzystnie położony jest bliżej odpowiadającej mu krawędzi zewnętrznej obszaru mocowania niż mniej stromy bok tego samego występu.

Korzystnie przynajmniej jeden występ posiada wysokość większą niż 300 μm, licząc od zwróconego na zewnątrz wierzchu płytki wokół występu.

Wysokość korzystnie dopasowana jest zasadniczo do wysokości, względnie grubości blachy w obszarze mocowania, aby uzyskać blokadę ruchu obrotowego obszaru mocowania.

Korzystnie wysokość przynajmniej jednego występu jest zasadniczo nie mniejsza niż grubość blachy w odpowiednim obszarze krawędzi zewnętrznej obszaru mocowania.

Bariera jest korzystnie kształtowana jako przynajmniej jeden występ w trakcie formowania wstępnego płytki, przy czym ostateczną postać uzyskuje podczas formowania następczego, przy czym podczas formowania następczego dochodzi w szczególności do ograniczenia grubości przy wierzchu występu.

Korzystnie spośród dwóch dłuższych boków (21b', 21b) występu jeden uzyskuje bardziej stromą postać podczas formowania następczego.

Jako bariera, korzystnie przynajmniej jeden występ znajduje się na obrzeżu obszaru wokół nitu, który widoczny jest w blasze wieczka od strony wewnętrznej.

Korzystnie część występu znajduje się poza obszarem wokół nitu.

Korzystniej powyżej 40% powierzchni przynajmniej jednego występu znajduje się poza obszarem wokół nitu.

Najkorzystniej obszar wokół nitu otacza pierścieniem nit widoczny od strony wewnętrznej i stanowiący punkt mocowania.

Występ w postaci pasma lub linii położony jest korzystnie na obrzeżu obszaru podstawy nitu wzdłuż siecznej lub stycznej.

Korzystnie w charakterze bariery przynajmniej jeden występ wystaje do góry z płytki dostarczając przednią krawędź blokującą, co pozwala przynajmniej na ograniczenie ruchu obrotowego uchwytu

PL 202 694 B1 w poziomie, w szczególności dwie krawędzie blokują ce rozmieszczone są zasadniczo równolegle względem płaszczyzny wzdłużnej, położonej wzdłuż długości uchwytu.

Korzystnie jest również, gdy przednia krawędź blokująca posiada budowę liniową, przy czym obszar mocowania zajmuje płaską powierzchnię płytki.

Korzystnie przednia krawędź blokująca ciągnie się wzdłuż ponad połowy szerokości lub przynajmniej 30% długości płaskiego obszaru mocowania.

Korzystniej przednia krawędź blokująca usytuowana jest zasadniczo prostopadle względem płaszczyzny wzdłużnej, biegnącej wzdłuż długości uchwytu, w szczególności występ uformowano w pł ytce na obszarze, który odpowiada obrze ż om obszaru podstawy nitu, wzglę dnie obszaru tł oczenia wokół nitu wokół punktu mocowania.

Występ jest korzystnie formowany lub uformowany został w przynajmniej dwóch etapach, w jednym etapie w celu uzyskania przedniej strefy blokowania z części powierzchni płytki, w drugim etapie w celu formowania następczego strefy blokowania z uzyskaniem postaci, która jako krawę d ź blokują ca jest bardziej stroma niż uformowana wcześniej strefa blokowania.

Zastosowano korzystnie trzy występy, z których dwa rozmieszczone są zasadniczo równolegle względem osi wzdłużnej uchwytu, zaś jeden jest rozmieszczony zasadniczo poprzecznie względem niej.

Korzystnie w dwóch etapach formuje się przynajmniej jeden występ, w pierwszym etapie kształtuje się w płytce formę wstępną występu, która to forma wstępna położona jest w pobliżu obszaru mocowania uchwytu, a zarazem w pewnym oddaleniu od punktu mocowania, w drugim etapie przeprowadza się formowanie następcze przedniej krawędzi przynajmniej jednego występu, co pozwala uzyskać lepszą blokadę dla przypisanego mu odcinka krawędzi zewnętrznej obszaru mocowania uchwytu.

Korzystniej zmniejszenie grubości blachy metalowej w rejonie występu jest osiągnięte w procesie tłoczenia.

Najkorzystniej formowanie linii nacięcia w płytce odbywa się po procesie kształtowania formy wstępnej przynajmniej jednego występu.

Proces formowania następczego korzystnie obejmuje tłoczenie, w trakcie którego dochodzi do spłaszczenia i usztywnienia wierzchu występu.

Najkorzystniej usztywnienie uzyskuje się za pomocą ograniczenia grubości blachy o przynajmniej 10%.

Aby uzyskać efekt blokady, który stanowić może również efekt ograniczenia, to jest efekt od całkowitego wyeliminowania ruchu obrotowego do znacznego ograniczenia tego ruchu, krawędź zewnętrzna obszaru mocowania uchwytu opiera się o występ stanowiący część blaszanego wieczka. Wówczas, gdy występ na płytce charakteryzuje się stabilnym położeniem we wszystkich pozycjach roboczych, to jest także z chwilą rozpoczęcia otwierania obszaru otwierania, zaś obszar mocowania uchwytu położony jest zasadniczo równolegle względem płaszczyzny wieczka, w bezpośrednim sąsiedztwie wokół położonego centralnie nitu, stanowiącego punkt mocowania, żaden z elementów przeznaczonych do blokowania ruchu obrotowego podczas ruchu towarzyszącego otwieraniu uchwytu nie oddala się od pozostałych. Podczas otwierania, gdy dochodzi do wychylania wybranych komponentów w kierunku pionowym, nie dochodzi do zmiany blokady ruchu obrotowego w wyniku zaczepienia krawędzią łapki w obszarze mocowania o występ położony od strony płytki.

Korzystnie wykorzystywana jest również w tym celu krawędź stosowanego typowo uchwytu, która to krawędź nie wymaga szczególnego sposobu wykonania, aby można było uzyskać blokadę obracania się uchwytu po jej umieszczeniu na płytce. Jedyną zmianę przewidziano w blaszanym wieczku, które zyskuje postać, jaką w stadium wstępnym posiada również nit i która korzystnie formowana jest wstępnie równolegle podczas formowania nitu, a w kolejnym etapie wytwarzania blaszanego wieczka ulega zmianie lub uzupełnieniu. I tak, wraz z blaszanym wieczkiem może być formowany występ, stanowiąc z nim jedną część - podobnie jak jedną część stanowi punkt mocowania wraz z łapką uchwytu.

Występ może mieć postać pasma (postać liniowa), gdy jest usytuowany poprzecznie i/lub równolegle względem wzdłużnego wymiaru uchwytu (oś wzdłużna lub płaszczyzna wzdłużna), przy czym zahacza on o krawędź obszaru mocowania uchwytu, względnie leży w jego bezpośredniej bliskości, co pozwala uzyskać efekt blokady. W kierunku wzdłużnym występ może zajmować powyżej 30%, korzystnie powyżej 50% do więcej niż 80% szerokości łapki mocowania uchwytu.

Wówczas, gdy występy rozmieszczone są równolegle względem kierunku wzdłużnego uchwytu, to jest prostopadle względem kierunku poprzecznego, wymiar wzdłużny jest krótszy od wymiaru wzdłużnego łapki mocującej uchwytu, korzystnie z zachowaniem znacznego odstępu na wysokości

PL 202 694 B1 miejsca najdalej położonego od punktu mocowania, przy czym odstęp ten jest tylko na tyle duży, aby przynajmniej pewien odcinek obydwu linii krawędzi mógł być położony wzdłuż przynajmniej jednego występu, zapewniając blokadę z chwilą rozpoczęcia ruchu obrotowego.

Dzięki rozmieszczeniu możliwie daleko od punktu mocowania możliwe jest uzyskanie możliwie wysokiej siły, jaka przeciwdziała przypadkowemu lub zamierzonemu przekręceniu uchwytu przez użytkownika. Szczególnie w przypadku występów rozmieszczonych równolegle do kierunku wzdłużnego uchwytu, siła wymagana do pokonania blokady ruchu obrotowego jest wysoka. Możliwe jest również zastosowanie wszystkich trzech występów jednocześnie.

Jak było podane wyżej, odnośnie wysokości przynajmniej jednego występu należy zaznaczyć, że winna ona odpowiadać przynajmniej grubości blachy w obszarze mocowania, przy czym występy tego rodzaju mogą być nieznacznie lub wyraźnie wyższe, co pozwoli na pewne unieruchomienie uchwytu. Na ustalone w ten sposób położenie nie wpływa niekorzystnie obsługa lub unoszenie obszaru uchwytu, jako że obszar mocowania po drugiej stronie punktu mocowania położony jest płasko w stosunku do obszaru pł ytki wokół nitu.

Możliwe jest zastosowanie, jak podano wyżej, większej liczby występów, przy czym nie wszystkie występy muszą być przypisane temu samemu odcinkowi krawędzi zewnętrznej obszaru mocowania w uchwycie. Występy tego rodzaju mogą się również odznaczać różną budową, to jest budową w kształcie pasm, okrągłą, owalną lub łączyć w sobie różne formy. W przypadku, gdy odcinek krawędzi zewnętrznej obszaru mocowania w uchwycie jest prostoliniowy, korzystne może się okazać zastosowanie występów prostoliniowych (w postaci pasm). Prostoliniowe występy można również uzyskać poprzez rozmieszczenie obok siebie przynajmniej dwóch występów punktowych, tworzących jedną grupę, przyporządkowaną tej samej krawędzi zewnętrznej obszaru mocowania uchwytu.

Obszar mocowania uchwytu w postaci łapki mocującej łączy się z pozostałą częścią uchwytu za pośrednictwem obszaru zgięcia, to jest linii przegubu, co oznacza zintegrowaną, jednoczęściową konstrukcję. Linia ta znajduje się przy tym między rejonem otwierania a obszarem uchwytu, w którym rozmieszczono korzystnie otwór.

Wówczas, gdy obszar mocowania samego uchwytu jest zasadniczo prostokątny, przy zastosowaniu linii zgięcia i w obrębie trzech linii krawędzi powstaje zasadniczo prostokątny płaski obszar mocowania. W szczególności ten płaski obszar posiada kształt kwadratu, przy czym po przeprowadzeniu montażu łeb nitu nie znajduje się w samym jego środku, lecz bliżej linii zgięcia. Odległość od krawędzi zwróconej na zewnątrz jest zatem większa niż połowa długości obszaru mocowania w uchwycie, co pozwala uzyskać lepszy rozkład sił, gdy występ na płytce umieszczany jest wzdłuż krawędzi położonej najdalej od punktu nocowania.

Jak podano wyżej, szczególnie korzystne rozwiązanie przewiduje wykonanie przynajmniej jednego występu o niesymetrycznym przekroju poprzecznym, który od strony zwróconej ku obszarowi mocowania uchwytu jest bardziej stromy niż od strony przeciwległej. Taka budowa możliwa jest również w przypadku występów punktowych lub owalnych.

Jak wspomniano, podczas formowania następczego dochodzi korzystnie do zmniejszenia grubości górnej części występu (w postaci pasma). W ten sposób obszar ten oraz sam występ ulega wzmocnieniu. Odnosi się to również do sposobu postępowania. W tym samym czasie, gdy przeprowadzane jest formowanie następcze, można również wykonać linię nacięcia, to jest w trakcie tej samej operacji.

Wynik takiego postępowania widać na spłaszczonym wierzchu występu. Wykonany w ten sposób występ odznacza się większą szerokością niż wysokością. Jeszcze większy jest wymiar wzdłużny występu, zasadniczo przewyższający szerokość występu. Dotyczy to wydłużonych występów pasmowych lub liniowych. Podczas formowania stromego boku, jaki staje się bardziej widoczny w zestawieniu z formą wstępną, powstać może krawędź obejmująca (co najmniej) odcinek położony pod kątem około 90° względem płaszczyzny płytki. Odnosi się to do krawędzi, jaka położona jest naprzeciw odpowiadającej jej krawędzi obszaru mocowania w samym uchwycie. Przy bardziej wydatnym lub stromym uformowaniu tej strony sprawdza się również proces tłoczenia, odpowiadający za wzmocnienie od góry poddanej obróbce następczej blachy.

W przypadku zastosowania większej liczby występów nie wszystkie muszą się znaleźć wzdłuż tej samej linii krawędzi obszaru mocowania uchwytu z chwilą rozpoczęcia jego ruchu obrotowego, możliwe jest ich rozmieszczenie wzdłuż różnych krawędzi.

Przy formowaniu niegotowego jeszcze blaszanego wieczka, jakie przygotowywane jest dopiero do montażu uchwytu, występ wytłacza się w takim miejscu, które jest dostatecznie oddalone od prze6

PL 202 694 B1 widzianego punktu mocowania uchwytu (to jest nitu, względnie jego formy wstępnej), a mianowicie na tyle daleko, aby krawędź zewnętrzna w postaci krawędzi obszaru mocowania w uchwycie odwróconego od mocowanego później nitu znalazła się możliwie blisko występu, do pozwala uzyskać efekt blokady. Miejsce to położone jest na obrzeżu obszaru wokół łba nitu, względnie podstawy nitu, jaki widoczny jest wokół środka nitu pozostałego po formie wstępnej nitu.

Występ w postaci linii lub pasma przynajmniej częściowo znajduje się poza osłabionym obszarem podstawy nitu, gdzie blacha w wyniku uformowania punktu nocowania jest cieńsza. Mowa tu o obrzeżach obszaru rozmieszczenia podstawy nitu, przy czym przynajmniej powyżej 40% powierzchni zajmowanej przez pasmowy występ znajduje się poza tym obszarem.

Aby zdefiniować obszar rozmieszczenia podstawy nitu, wskazuje się na optyczną zmianę powierzchni, jaka pozostaje po wewnętrznej stronie blaszanego beczka po uformowaniu nitu i zamocowaniu uchwytu. Ze względu na umieszczenie w obszarze zewnętrznym, to jest możliwie daleko od osłabionego obszaru, względnie obszaru blachy o obniżonej grubości, forma wstępna może się odznaczać wyższą wysokością bez ryzyka uszkodzenia blachy. W wyniku formowania wstępnego uzyskać można występy o wysokości przekraczającej grubość blachy w obszarze mocowania w uchwycie.

Wówczas, gdy występ charakteryzuje się postacią pasma, jego długość może być większa od średnicy łba nitu.

Gdy obszar mocowania uchwytu stanowi pojedynczy element w środkowym obszarze uchwytu, pozostawione są niewielkie widoczne prześwity między obszarem mocowania położonym na nieco obniżonej płaszczyźnie ograniczonej podwójną linią wygięcia a położoną nieco wyżej równoległą płaszczyzną pozostałej części uchwytu. Rozmieszczenie występów wzdłuż przynajmniej jednej wolnej krawędzi odwróconej od obszaru mocowania w uchwycie na zewnątrz jest zatem z zewnątrz niemal niewidoczne, a to oznacza, że niemal niewidoczna dla obserwatora jest też blokada ruchu obrotowego. Barwny uchwyt nie uzyskuje tym samym widocznych dodatkowych barwnych elementów.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykładzie wykonania na rysunku, na którym:

fig. 1, 2 i 3 przedstawiają trzy etapy wytwarzania blaszanego wieczka, przy czym na jednym stanowisku wykonywana jest linia nacięcia 16, na drugim wykonywane jest wgłębienie na palec 13 i dodatkowy garb 18a w rejonie otwierania wyznaczonym przez linię nacięcia, zaś na kolejnym stanowisku uchwyt 30 umieszczany jest na nicie połączonym z blachą wieczka w obszarze mocowania 31 na samym uchwycie, który to obszar mocowania przedstawiono schematycznie na trzech rysunkach jako płaską łapkę mocującą;

fig. 4 przedstawia w powiększeniu fragment widoku zaprezentowanego na fig. 3, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru mocowania 31 na uchwycie, oraz litu, stanowiącego punkt mocowania 11;

fig. 4a przedstawia widok w przekroju wzdłuż linii C-C zaznaczonej na fig. 4;

fig. 5 przedstawia rozwiązanie alternatywne unieruchamiania obszaru mocowania 31 na uchwycie, a tym samym unieruchamiania całego uchwytu 30;

fig. 5a przedstawia widok w przekroju wzdłuż płaszczyzny środkowej 100 z fig. 5, alternatywnie wzdłuż pionowej płaszczyzny wzdłużnej 100 z fig. 3;

fig. 6 przedstawia alternatywne rozwiązanie występów służących do blokowania ruchu obrotowego uchwytu;

fig. 7 przedstawia rozwiązanie alternatywne wobec widocznego na fig. 6;

fig. 8 przedstawia widok w przekroju płaszczyzny wzdłużnej 100 z uwzględnieniem stromej krawędzi przedniej 20a pasmowego lub liniowego występu 20;

fig. 8a przedstawia widok w przekroju rozwiązania z fig. 8;

fig. 9a przedstawia schematyczne wyjaśnienie działających momentów obrotowych w przypadku występu, jaki usytuowany jest równolegle względem płaszczyzny środkowej 100;

fig. 9b przedstawia podobne wyjaśnienie działających momentów obrotowych w przypadku występu 20, jaki umieszczony jest prostopadle względem płaszczyzny środkowej 100;

fig. 10 przedstawia w powiększeniu widoczny od strony wewnętrznej, a położony wokół nitu w wieczku, obszar wokół nitu 11a, przy czym występ 20 jest tu przedstawiony w postaci przestrzeni wysklepionej na zewnątrz, przy czym na rysunku uwzględniono jedynie pewien wycinek obszaru wokół nitu stanowiącego punkt mocowania 11.

Blaszane wieczko, którego proces wytwarzania zaprezentowano na fig. 1-3, obejmuje obszar krawędzi, który stanowi krawędź zawijana 12 na korpusie puszki przeznaczonej na napój. Blaszane wieczko wykonano przy tym z blachy niewielkiej grubości, zwykle poniżej 0,24 mm, przy czym sposób jej wytwarzania objął kilka etapów, zanim uzyskano postać widoczną na fig. 1. Wieczko tego rodzaju

PL 202 694 B1 obejmuje wewnętrzną powierzchnię - płytkę 10, otoczoną krawędzią zawijaną 12. Na płytce 10 rozmieszczona zostanie wokół rejonu otwierania 17 linia nacięcia 16, który to obszar otacza garb 18 zasadniczo w kształcie litery U. Wewnątrz obszaru ograniczonego przez garb, którego zakończenia znajdują się w środkowym obszarze płytki, uformowano linię nacięcia 16 zasadniczo w kształcie litery O, która to linia obejmuje obszar przejściowy, w którym nie wykonano nacięcia i który tym samym stanowi odcinek łączący z pozostałą częścią płytki 10 z chwilą, gdy rejon otwierania 17 pod wpływem działania uchwytu (omówiono niżej) zostanie rozerwany wzdłuż linii nacięcia 16.

W przybliżeniu w środku płytki przewidziano punkt mocowania 11, jaki zaprezentowano również w powiększeniu i przekroju na kolejnych rysunkach. Do niego przypisany jest z kolei obszar mocowania 31 na uchwycie 30, w postaci blaszanej łapki, jaka stanowi część uchwytu widocznego na fig. 3, przy czym łapkę z resztą uchwytu łączy linia przegubu, to jest linia zgięcia 38. Uchwyt 30 obejmuje obszar chwytu 32, jaki tu wyposażono w okrągły otwór, z pomocą którego to obszaru uchwyt obsługiwany jest przez użytkownika w celu rozerwania linii nacięcia 16 zgodnie z fig. 1. Przed obszarem mocowania 31, obejmuje on również występ 33, jaki umieszczono nad rejonem otwierania 17, aby umożliwić otwieranie. Na fig. 2 w jednym z etapów roboczych zaprezentowano dodatkowy garb 18a, jaki wzmacnia leżący poprzecznie rejon otwierania typu LOE, co pozwala na oddziaływanie sił otwierania na obszar początku rozerwania (pętelkowe zakończenie linii nacięcia 16). Uchwyt 30 usytuowany jest zasadniczo równolegle względem płytki, która sama nie musi być położona dokładnie w jednej płaszczyźnie, lecz może być też nieznacznie wysklepiona. Niemniej obszar wokół punktu mocowania 11 jest zasadniczo płaski, umożliwiając w przybliżeniu równoległe usytuowanie łapki czyli obszaru mocowania 31 uchwytu 30.

Na rysunku zaznaczono również wzdłużną płaszczyznę środkową 100, biegnącą w kierunku wzdłużnym uchwytu 30. Płaszczyzna poprzeczna 101 położona jest prostopadle względem niej.

Po przeprowadzeniu montażu, obszar chwytu 32 uchwytu 30 sięga nad wgłębienie na palec 13, które znajduje się w przybliżeniu w tym samym odstępie co wewnętrzne żeberko wzmacniające 18a po drugiej stronie punktu mocowania 11 na płytce 10. Uchwyt umieszczany jest na blaszanym wieczku dopiero na etapie procesu wytwarzania zaprezentowanym na fig. 3. Uprzednio formowany jest punkt mocowania w postaci pęcherza, co pozwala na zamocowanie uchwytu 30 na płytce. Zgodnie z fig. 1 wokół punktu mocowania 11 formowane są trzy pasmowe występy w postaci wystających od góry garbów (to jest po zewnętrznej stronie blaszanego wieczka). Występ 20 położony poprzecznie względem płaszczyzny środkowej 100 jest dłuższy od dwóch sąsiadujących z nim garbów usytuowanych równolegle względem płaszczyzny środkowej 100. Zaprezentowano je w powiększeniu na fig. 4, gdzie oznaczono je symbolami 21a i 21b, przy czym lepiej widoczny względem łapki mocującej (obszaru mocowania 31 chwytu 30) jest również dłuższy występ 20.

Łapkę mocującą na fig. 1 zaprezentowano jedynie w celu unaocznienia odległości między garbami a punktem mocowania 11, niemniej w rzeczywistości nie została ona jeszcze umieszczona na blaszanym wieczku. Na kolejnym stanowisku roboczym forma wstępna występów 20, 21a, 21b jest udoskonalana lub uzupełniana. Takie ponowne formowanie pozwala uzyskać garby (występy), jakie stosowane będą następnie dla potrzeb ustalania położenia (unieruchamiania) zgodnie z fig. 3 i pozostałymi rysunkami. Na tym stanowisku występy uzyskują pożądany kształt po tym, gdy uformowano je wstępnie w blaszanym wieczku (płytce), przy czym odznaczają się one wysokością h, jaka odpowiada przynajmniej grubości blachy w obszarze mocowania 31 w uchwycie 30.

Na fig. 3 dochodzi uchwyt 30, jaki umieszczany jest na trzonie nitu, który w procesie formowania wstępnego kształtowany jest wraz z łbem, przy czym jego średnica jest większa w zestawieniu z fig. 1 i 2. Wraz z utworzeniem łba nitu uchwyt 30 przymocowywany jest do płytki za pośrednictwem obszaru mocowania 31, jaki łączy się z pozostałą częścią uchwytu 30 poprzez linię zgięcia 38. Obszar otwierania 33 w uchwycie położony jest nad rejonem otwierania 17 wyznaczonym przez linię nacięcia 16, w pobliżu dodatkowego garbu usztywniającego 18a.

Chcąc zapewnić właściwą siłę otwierania oraz dokładność podczas otwierania puszki, należy zadbać, aby uchwyt 30 nie mógł się obracać (ruch oznaczony na fig. 4 symbolem α).

W sposób oczywisty przesunięciu uległoby również zakończenie występu obszaru otwierania 33 w uchwycie, który winien zapewnić właściwą siłę otwierania, dalsze rozrywanie i całkowite otwarcie rejonu otwierania 17. Zatem zgodnie z fig. 4 korzystne jest możliwie skuteczne ograniczenie ruchu α, względnie jego całkowite wyeliminowanie. W tym celu zastosowano widoczne na fig. 1, 2 i 3 trzy pasmowe występy 21a, 21b i 20, przyporządkowane trzem wolnym krawędziom 31a, 31b i 31c obszaru mocowania 31 uchwytu 30. Między każdą ze zwróconych na zewnątrz krawędzi, a poszczególnymi

PL 202 694 B1 krawędziami wewnętrznymi występów pozostawiono niewielką szczelinę 21', 21”, 20', przykładowo 20 między 31c a występem 20. Szczelinę wzdłuż przynajmniej jednej zwróconej na zewnątrz krawędzi obszaru mocowania 31 można również w ogóle wyeliminować.

Szerokość obszaru mocowania 31 w uchwycie oznaczono symbolem b, co oznacza zarazem minimalny odstęp między obydwoma występami 21a, 21b rozmieszczonymi równolegle względem płaszczyzny wzdłużnej 100, a wykonanymi w formie garbów, przy czym mowa o odstępie między ich krawędziami wewnętrznymi 21b' i 21 a'. Obszar mocowania 31 w kierunku wzdłużnym w płaszczyźnie 100 rozciąga się na dłuższym odcinku niż łeb nitu stanowiący punkt mocowania 11. Widać przy tym wyraźnie, że długość obydwu garbów 21a, 21b jest mniejsza od połowy wymiaru wzdłużnego obszaru mocowania 31, przy czym są one przesunięte w możliwym znaczącym stopniu w kierunku tylnej części obszaru mocowania, co pozwala uzyskać maksymalną siłę unieruchamiania w przypadku ruchu obrotowego α.

Analogiczny efekt pozwala również uzyskać znaczna długość występu 20 położonego poprzecznie względem płaszczyzny wzdłużnej 100, a wzdłuż płaszczyzny poprzecznej 101. Długość występu 20 jest większa od długości obydwu wspomnianych - położonych równolegle - występów. Występ ten biegnie wzdłuż ponad połowy, a korzystnie wzdłuż ponad 80% szerokości b obszaru mocowania 31.

Zgodnie z rozwiązaniami, jakich tutaj nie przedstawiono, możliwe jest również pominięcie jednego lub więcej spośród opisywanych występów pasmowych.

Dopuszczalne jest zatem rozwiązanie, zgodnie z którym stosowany jest tylko jeden występ 20, co przedstawiono na fig. 5. Krawędź 31c skierowana na zewnątrz, najbardziej oddalona od nitu, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie pasmowego występu 20, co pozwala na znaczące ograniczenie ruchu obrotowego α, to jest w stopniu, który pozwala uniknąć niekorzystnego wpływu na proces otwierania podczas wychylania w górę uchwytu 30 w obszarze uchwytu 32. Innymi słowy ruch obrotowy α zostaje ograniczony, całkowicie wyeliminowany, względnie wprowadzane są przynajmniej dwie wartości graniczne ruchu obrotowego α (w obydwu kierunkach wokół osi nitu. Ruch obrotowy odbywa się przy tym zasadniczo w płaszczyźnie, w której położona jest płytka w obszarze wokół łba litu, która to płaszczyzna jest zarazem równoległa względem płaskiego obszaru nocowania 31. Zgodnie z przedstawionym rozwiązaniem obszar mocowania 31 jest w postaci prostokąta, a w szczególności kwadratu, obejmuje dwie równolegle położone krawędzie - 31b, 31a - oraz krawędź 31c oddaloną od linii zgięcia 38, a zarazem położoną równolegle względem niej. Dopuszczalne jest również takie rozwiązanie obszaru mocowania w uchwycie, że jest on w kształcie łuku, trójkąta albo krawędź 31c nie przebiega prostoliniowo.

Widok w przekroju widoczny na fig. 4a odpowiada linii przekroju zaznaczonej na fig. 4. Na rysunku zaprezentowano niesymetryczną budowę występów 21a, 21b, przy czym bardziej stroma krawędź 21b' położona jest bliżej krawędzi 31b niż łagodniejsza krawędź 21b pasmowego występu 21b. To samo odnosi się do położonego równolegle występu 21a oraz odpowiadającej mu krawędzi 31a.

Na fig. 4a równolegle, w sąsiedztwie niewidocznego tu nitu widoczna jest blacha płytki 10 oraz obszar mocowania 31. Podczas ruchu obrotowego krawędź 31a uderza o bardziej stromy bok występu 21a, względnie krawędź 31b uderza o bardziej stromy bok 21b' występu 21b. Węższe rozmieszczenie stromych krawędzi ze względu na ich niemal prostopadłe rozmieszczenie pozwala na praktycznie całkowite wyeliminowanie resztkowego ruchu obrotowego w płaszczyźnie blachy wieczka w obrębie płytki 10 wokół nitu.

Odpowiednio na fig. 5a zamieszczono widok w przekroju wzdłuż płaszczyzny wzdłużnej 100 z fig. 5. Rysunek ten przedstawia rozwiązanie, zgodnie z którym zastosowano tylko jeden występ 20, który dzięki krawędzi 31c obszaru mocowania 31, pozwala na wyeliminowanie ruchu obrotowego α. Na fig. 5a zaprezentowano ponadto łeb nitu stanowiącego punkt mocowania 11 poprowadzony przez otwór w obszarze mocowania 31. Widać tu również rozmieszczenie wolnej krawędzi 31c względem występu 20 uformowanego w blasze wieczka, przy czym występ ten - podobnie jak występy 21b i 21a widoczne na fig. 4a - może się odznaczać niesymetryczną budową.

Ten brak symetrii występu 20 względem płaszczyzny prostopadłej do płaszczyzny wzdłużnej 100 wieczka lub uchwytu (w) widoczny jest wyraźnie na fig. 8. W wyniku zastosowania dwuetapowego procesu formowania, to jest formowania wstępnego zgodnie z fig. 1 oraz formowania następczego zgodnie z fig. 2, uzyskać można bardzo stromą krawędź przednią 20” lub 20a, znaczną wysokość h (w stosunku do grubości blachy) bez ryzyka uszkodzenia blachy wieczka, o czym decyduje i to, że występ znajduje się możliwie daleko od obszaru rozmieszczenia podstawy nitu o delikatnej budowie.

PL 202 694 B1

Dzięki zastosowaniu stromej krawędzi przedniej 20a (lub 20'' na fig. 4) przy dość płaskiej drugiej krawędzi 20b, która nie odpowiada bezpośrednio za efekt blokady względem obszaru mocowania 31 uchwytu 30 przeciwdziałać można znaczniejszym siłom, albo też obszar mocowania 31 uchwytu 30 zyskuje mniejszą możliwość odkształcenia, przesuwając się po płaskiej krawędzi naprzód (prostopadle względem płaszczyzny płytki 10), a tym samym mniejszą możliwość pokonania blokady.

Widać to wyraźnie na fig. 8a, gdzie zaprezentowano widok w przekroju wyznaczonym przez płaszczyznę wzdłużną 100 zaznaczoną przykładowo na fig. 5, przy czym fig. 8a odpowiada schematycznemu rysunkowi fig. 8. Oznaczenia widoczne na fig. 4, 5 i 8, odnoszące się do odpowiadających sobie obszarów, uwzględniono również na fig. 8a w dolnej części rysunku. Z kolei górna część rysunku prezentuje formę wstępną 20*, jaka uzyskiwana jest podczas dwuetapowego procesu wytwarzania przed drugim etapem (to jest etapem formowania następczego). Podczas pierwszego etapu zaprezentowanego przykładowo na fig. 1 uzyskiwana jest forma wstępna 20* o konstrukcji wału obejmująca dwie płaskie pochyłości i silnie zaokrąglony obszar środkowy wykonane w płytce 10. Podczas formowania następczego, co zaprezentowano przykładowo na fig. 2, uzyskiwana jest znacznie bardziej stroma przednia krawędź 20 (zgodnie z fig. 4) lub 20a (zgodnie z fig. 8), czemu nie towarzyszy jednak uszkodzenie blachy wieczka. Efekt formowania następczego po zamocowaniu uchwytu zaprezentowano w dolnej części fig. 8a. Należy rozumieć, że zarówno w górnej, jak i dolnej części rysunku pasmowy występ 20 usytuowany jest prostopadle względem płaszczyzny papieru, to jest w płaszczyźnie poprzecznej 101, prostopadłej względem wzdłużnej płaszczyzny środkowej 100. Płaszczyzna poprzeczna 101 stanowi odniesienie dla położenia formy wstępnej 20*, przy czym wzdłuż tej płaszczyzny przebiega oś symetrii formy wstępnej, co nie ma już miejsca po przeprowadzeniu formowania następczego, co widać na podstawie gotowego występu 20 w dolnej części rysunku, gdzie nie jest on już rozmieszczony symetrycznie względem płaszczyzny poprzecznej 101.

Opisane niżej rozwiązania odnoszą się do dolnej części rysunku. Po lewej .tronie, czego nie zaznaczono na rysunku, znajduje się nit, stosowany w celu zamocowania obszaru mocowania 31 na blasze płytki 10. Tylne zakończenie 31c obszaru mocowania 31 w uchwycie stanowi krawędź przyporządkowana do krawędzi przedniej 20” występu 20, przy czym przewidziano ewentualnie wąską szczelinę 20* co zaprezentowano na fig. 4. Występ 20 charakteryzuje brak symetrii w wyniku zastosowania stromej krawędzi przedniej 20” (lub 20a) oraz płaskiej krawędzi 20b skierowanej na zewnątrz. W wyniku formowania następczego uzyskał on płaski wierzch 20c, który pomimo dość płaskiej budowy pozwala uzyskać znaczną wysokość h w porównaniu z grubością blachy. Odznacza się przy tym znacznie większą szerokością niż wysokością h, będąc w szczególności około dwa razy szerszy niż wyższy, przy czym zasadnicza część występu 20 położona jest po prawej stronie względem płaszczyzny poprzecznej 101.

Formowanie następcze obejmuje ponowne kształtowanie formy wstępnej 20* w procesie tłoczenia, co pozwala dodatkowo spłaszczyć wierzch 20c. Podczas formowania następczego właściwe narzędzia stosowane są w równym stopniu od góry i od dołu. Można przy tym ponownie rozpoznać na podstawie delikatnego zgięcia po lewej stronie we wznoszącym się boku formy wstępnej 20* na fig. 8a zmiany w dolnej, ostatecznej, formie. Widać tu, w jaki sposób stroma krawędź przednia 20” została uformowania z uzyskaniem, z początku łagodnie wznoszącej się, lewej pochyłości wału 20*. Po prawej stronie od płaszczyzny poprzecznej 101 utworzono drugą pochyłość wału, uzyskując - począwszy od łuku wału 20* - płaski wierzch 20c, jaki łagodnie przechodzi w obszarze 20b w pozostałą część blaszanej płytki 10.

Ponadto w gotowej formie uwzględniono obszar mocowania 31 znajdujący się w sąsiedztwie nitu oraz resztę uchwytu 30 zgodnie z fig. 3, które tu również przedstawiono w widoku w przekroju. Uchwyt 30 wraz ze swym mostkiem pośrednim znajduje się przy tym między lewym otworem a otworem 32b uchwytu zasadniczo nad poprzecznie rozmieszczonym występem 20. Obydwa otwory są widoczne na fig. 3, przy czym jeden otwór uzyskano podczas formowania obszaru nocowania 31 uchwytu 30, jaki za pośrednictwem linii zgięcia 38 łączy się dalej z resztą uchwytu 30, zaś otwór na palec wykonano w odmienny sposób. Otwór ten, oznaczony symbolem 32b, stanowi element obszaru uchwytu 32, przy czym mostek 32a między obydwoma otworami zgodnie z fig. 8a charakteryzuje się nieznaczną wypukłością, zaś przednia krawędź 32c podczas procesu wytwarzania sąsiaduje z wolną krawędzią 31c obszaru mocowania 31 uchwytu 30. Znaczna część występu 20 znajduje się przy tym poniżej mostka, pozostając z zewnątrz niemal niewidoczna.

W związku z dwustopniowym sposobem formowania, oprócz obróbki przebiegającej w sposób i w kolejności zaprezentowanej na fig. 1-3 możliwe jest wprowadzenie odmiennej kolejności postępo10

PL 202 694 B1 wania. Możliwe jest zatem przedstawienie w pierwszym etapie roboczym przynajmniej jednej formy wstępnej 20*, widocznej w górnej połowie fig. 8a, jeszcze bez linii nacięć, jaką stanowi przykładowo linia nacięcia 16. Kształtowane są przy tym wszystkie formy wstępne, o ile dane rozwiązanie przewiduje zastosowanie większej liczby występów blokujących ruch obrotowy uchwytu. Pierwsza linia nacięcia wykonywana jest w trakcie etapu roboczego, który obejmuje formowanie następcze (to jest dalsze kształtowanie) uformowanych uprzednio występów. Na tym etapie występy uzyskują przyporządkowaną im postać, widoczną w dolnej części fig. 8a. Postać tę przyjąć może nie tylko usytuowany poprzecznie występ 20, ale również pozostałe występy, o ile uzyskały one postać formy wstępnej w poprzedzającym etapie. Rozwiązanie takie pozwala uniknąć sytuacji, gdy blacha poddawana jest obciążającemu procesowi wykonywania nacięcia w czasie, gdy blacha wieczka poddawana jest silnie obciążającemu procesowi kształtowania formy wstępnej w pierwszym etapie roboczym. Linię nacięcia wykonać można w trakcie procesu formowania następczego. Podczas formowania następczego - co zaprezentowano na fig. 8a - grubość ścianki w górnej części występu ulega ograniczeniu o około 10 do 15% przy jednoczesnym zagęszczeniu i wzmocnieniu tego obszaru, co uzyskiwane jest na drodze tłoczenia w równej mierze od góry i od dołu.

Dalsze rozwiązania występów przedstawiono na kolejnych rysunkach. I tak: na fig. 6 przedstawiono rozwiązanie, zgodnie z którym zastosowano dwa zasadniczo punktowe występy 23a, 23b wzdłuż krawędzi wzdłużnych 31a, 31b obszaru mocowania 31. Dodatkowo lub zgodnie z alternatywnym rozwiązaniem zastosować można występ 22 wzdłuż poprzecznej krawędzi 31c obszaru nocowania 31. Występ 22 charakteryzować się może kształtem podłużnym, owalnym oraz zasadniczo okrągłym.

Fig. 7 przedstawia z kolei grupę występów przypisanych jednej krawędzi (krawędzi skierowanej na zewnątrz) obszaru mocowania 31 Grupa 24 obejmująca trzy zasadniczo punktowe występy przyporządkowana jest krawędzi zewnętrznej 31c, co nie wyklucza jednak możliwości jej przyporządkowania obydwu pozostałym krawędziom 31a i 31b. Zgodnie z rozwiązaniem przedstawionym na fig. 7 możliwe jest również zastosowanie tylko dwóch punktowych występów. Zaprezentowane tu przykłady sposobów wykonania pozwalają również wykorzystać niesymetryczną budowę wypukłych do góry występów zgodnie z fig. 4a, 5a lub 8a.

Wówczas, gdy przynajmniej jeden występ przyporządkowany zostanie - położonej poprzecznie względem płaszczyzny wzdłużnej 100 uchwytu 30 - krawędzi 31c, zastosowanie tego jednego występu pozwoli ograniczyć ruch obrotowy w obydwu kierunkach, o ile występ ten położony jest po obydwu stronach płaszczyzny środkowej. Z kolei w przypadku występu przypisanego do krawędzi położonej równolegle względem płaszczyzny wzdłużnej 100 dla potrzeb symetrycznej blokady ruchu obrotowego uchwytu 30 wymagane jest zastosowanie przynajmniej dwóch występów wzdłuż dwóch krawędzi.

Wszystkie opisywane tu występy zlokalizowane są poza obszarem mocowania 30, co pozwala na ich wzajemne oddziaływanie z przynajmniej jedną krawędzią w celu uzyskania efektu blokady.

Figury 9a i 9b przedstawiają wyjaśnienie działających tu momentów obrotowych. Widać przy tym, że obszar mocowania 31 uchwytu 30 usytuowano na płytce 10 z wykorzystaniem punktu mocowania 11 (zazwyczaj: łeb nitu). Schematycznie zaznaczono tu również boczny występ 21a usytuowany równolegle względem płaszczyzny środkowej 100 uchwytu 30, na który oddziałuje siła towarzysząca ruchowi obrotowemu w kierunku α. Przy długości I obszaru mocowania 31 punkt mocowania 11 położony jest bliżej linii zgięcia 38 niż tylnej krawędzi 31c obszaru mocowania, co oznacza, że ramię siły I1 jest dłuższe od połowy długości | obszaru mocowania 31 Ze względu na rozmieszczenie liniowego względnie pasmowego występu 21a w pobliżu tylnej krawędzi 31c przy zastosowaniu długiego ramienia dźwigni uzyskać można duży moment obrotowy w celu blokady ruchu obrotowego, jaki należy tu wyeliminować.

W podobny sposób można wyjaśnić powstawanie momentu obrotowego w przypadku występu 20 położonego prostopadle względem płaszczyzny środkowej 100, a który odpowiada niemal całej szerokości b obszaru mocowania 31 uchwytu 30, będąc rozmieszczony w pobliżu jego tylnej krawędzi 31c. (Maksymalne) ramię siły oznaczono tu symbolem b1, przy czym w przybliżeniu odpowiada ono połowie szerokości b. Odpowiada ono ramieniu dźwigni 01 dla (hipotetycznego) ruchu obrotowego w kierunku α. Za pośrednictwem ramienia dźwigni b1 występ 20, względnie jego przednia krawędź 20a (zgodnie z fig. 4 krawędź 20”), absorbuje powstającą tu siłę. Wówczas, gdy róg obszaru mocowania 31 jest nieznacznie zaokrąglony, jako ramienia dźwigni nie można wykorzystać pełnej połowy, lecz między 70% a 100% odcinka b/2, zasadniczo między 80% a 90% tej wartości.

Fig. 10 przedstawia widoczny od wewnętrznej strony blaszanego wieczka cieńszy obszar wokół łba nitu. Obszar wokół nitu 11a powstał po drugim etapie kształtowania po stronie zewnętrznej łba

PL 202 694 B1 nitu. Jest on zwykle rozpoznawany na podstawie kolistych linii wokół środka nitu stanowiącego punkt mocowania 11. Obszar ten nie może być poddawany znacznemu obciążeniu, jako że w wyniku formowania nitu charakteryzuje się on mniejszą grubością. Występ 20 zajmujący powierzchnię f₂₂, posiada, jak wiadomo budowę liniową lub pasmową, umieszczany jest na obrzeżu obszaru podstawy 11b nitu, to jest w znacznym oddaleniu od cieńszego obszaru blachy. Obszar mocowania 31 w uchwycie oznaczono linią przerywaną - bez zachowania skali - chcąc pokazać jego położenie względem osłabionego obszaru cieńszej blachy. Zgodnie z alternatywnym lub uzupełniającym rozwiązaniem oprócz występu 20 położonego w sąsiedztwie tylnej krawędzi 31c zastosować można po bokach dwa boczne występy 21a, 21b, jakie również znajdują się w pobliżu obrzeży podstawy nitu, nie zachodząc na obszar cieńszej blachy w bezpośrednim sąsiedztwie łba nitu.

Bardziej dokładny pomiar powierzchni wskazuje, że pasmowy występ 20 przynajmniej częściowo położony jest poza obszarem podstawy nitu; tu: częściowo poza obrzeżem 11b. To zewnętrzne położenie odnosi się do przynajmniej 40% powierzchni (20, jaka nie znajduje się już na obrzeżu 11b obszaru wokół nitu 11a, lecz poza nim. Optycznie położenie to oraz położenie i zasięg obszaru cieńszej blachy można rozpoznać od wewnętrznej strony blaszanego wieczka.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Blaszane wieczko do zamykania korpusu puszki, obejmujące płytkę oraz otaczającą ją krawędź zawijaną umożliwiającą zamocowanie wieczka na korpusie puszki, znamienne tym, że w płytce (10) linia nacięcia (16) wyznacza rejon otwierania (17) płytki (10), zaś poza nim, w punkcie mocowania (11) zamocowany jest uchwyt (30), przy czym w uchwycie (30) można wyróżnić obszar chwytu (32) uchwytu, obszar otwierania uchwytu (33) oraz obszar mocowania (31) uchwytu, który służy do zasadniczo równoległego usytuowania uchwytu względem płytki (10), a po zamocowaniu uchwytu (30) jego obszar otwierania (33) położony jest nad rejonem otwierania (17) płytki (10), w pobliżu przynajmniej jednej krawędzi (31c) obszaru mocowania (31) uformowano w płytce (10) przynajmniej jeden występ (20, 24a, 23a, 23b, 22), który pozwala ograniczyć ruch obrotowy (α, alfa) uchwytu (30), przy czym przynajmniej jeden występ (20) posiada w przekroju budowę niesymetryczną (20, 21a'), w szczególności w kierunku poprzecznym względem jego kierunku wzdłużnego (100).
2. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że z płytki (10) wystaje przynajmniej jeden występ (20, 21a, 21b; 23a; 24a) ukształtowany jako co najmniej jedna bariera powodująca ograniczenie lub wyeliminowanie ruchu obrotowego uchwytu (30) w wyniku opierania się o występ tego rodzaju przynajmniej jednej krawędzi (31c, 31a, 31b) obszaru mocowania (31) w uchwycie.
3. Blaszane wieczko według zastrz. znamienne tym, że z płytki (10) wystaje przynajmniej jeden występ (20, 21a, 21b) ukształtowany jako bariera umieszczona blisko przy co najmniej jednej krawędzi (31c) obszaru mocowania (31) aby ograniczyć ruch obrotowy (α) uchwytu (30) wokół punktu mocowania (11).
4. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że poza obszarem mocowania (31) uchwytu, na płytce (10) umieszczono jako barierę przynajmniej jeden występ (21a, 21b, 20; 22; 24), w taki sposób, aby znaczny ruch obrotowy (α) uchwytu (30) w płaszczyźnie położonej równolegle względem płytki został zablokowany, w szczególności występ ma długość ponad 80% szerokości (b) lub długości (I) obszaru mocowania (31).
5. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że występ (20, 22) biegnie wzdłuż przynajmniej 30%, korzystnie przynajmniej 50% szerokości (b) lub długości (I) obszaru mocowania (31).
6. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że wiele występów (20, 21a, 21b, 23a, 24a) ukształtowanych jest jako bariera umieszczona blisko przy krawędziach (31a, 31b, 31c) obszaru mocowania (31), zaś w szczególności przynajmniej jeden występ (21a, 21 b) rozmieszczony jest w kierunku wzdłużnym uchwytu (30), przy czym jego długość stanowi nie więcej niż 50% długości (1) obszaru mocowania (31), w szczególności przy zachowaniu odstępu między położonym najbardziej na zewnątrz zakończeniem występu (21a, 21b), a środkiem punktu mocowania (11) o wielkości odpowiadającej powyżej 50% długości (1) obszaru mocowania (31).
7. Blaszane wieczko według zastrz. 6, znamienne tym, że spośród pewnej liczby występów przynajmniej jeden (20, 21a, 21b, 22) posiada budowę liniową lub pasmową, w szczególności występ albo bariera posiada większą szerokość niż wysokość (h) oraz znacznie większą długość niż szerokość.
8. Blaszane wieczko według zastrz. 6, znamienne tym, że spośród pewnej liczby występów przynajmniej jeden (22, 24a, 23b) posiada budowę okrągłą lub owalną.

PL 202 694 B1
9. Blaszane wieczko według zastrz. 4 albo 7, znamienne tym, że zastosowano większą liczbę pasmowych występów (20, 21a, 21b), z których dwa rozmieszczone są w różnych kierunkach (20, 21a; 20, 21b), w szczególności wiele występów jest umieszczonych przy wielu krawędziach jako sekcje krawędzi (31a, 31b, 31c) obszaru mocowania (31).
10. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że ograniczenie ruchu obrotowego (α) uchwytu (30) w płaszczyźnie zasadniczo równoległej do płytki (10), przy zastosowaniu bariery, uzyskuje się poprzez opieranie się uchwytu o co najmniej jeden występ (20).
11. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że bariera na płytce (10) jest usytuowana jako występ między obszarem chwytu (32) a obszarem otwierania (33) uchwytu (30).
12. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że obszar mocowania (31) posiada zasadniczo budowę prostokątną, a w szczególności kwadratową, i obejmuje przynajmniej trzy obszary krawędzi zewnętrznych (31a, 31b, 31c).
13. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że obszar mocowania łączy się z pozostałą częścią uchwytu (30) za pośrednictwem linii zgięcia (38) w taki sposób, że podczas obsługi obszaru uchwytu (32) obszar otwierania (33) wychylany jest zasadniczo prostopadle względem płaszczyzny płytki (10).
14. Blaszane wieczko według zastrz. 13, znamienne tym, że ruch wychylny w pionie powoduje otwarcie rejonu otwierania (17) wzdłuż linii nacięcia (16).
15. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że blokada ruchu obrotowego lub ograniczenie tego rodzaju działa także w trakcie ruchu wychylnego w pionie uchwytu (30).
16. Blaszane wieczko według zastrz. 6 albo 9, znamienne tym, że podczas ruchu obrotowego uchwytu (30) w poziomie, za każdym razem jeden z nich zaczepia o jedną z kilku krawędzi zewnętrznych (31a, 31b, 31c) obszaru mocowania (31) uchwytu (30).
17. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że niesymetryczna konstrukcja obejmuje bardziej stromy i mniej stromy bok (21b', 21b, 20a, 20b), które nie są rozmieszczone równolegle względem siebie, w szczególności co najmniej jeden występ (20) jest spłaszczony (20c) na górnej stronie, przez co grubość jego ścianki jest mniejsza.
18. Blaszane wieczko według zastrz. 17, znamienne tym, że stromy bok (21b', 20a) położony jest bliżej odpowiadającej mu krawędzi zewnętrznej (31b, 31a, 31c) obszaru mocowania niż mniej stromy bok tego samego występu.
19. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że przynajmniej jeden występ (20; 21a, 21b) posiada wysokość (h) większą niż 300 μm, licząc od zwróconego na zewnątrz wierzchu płytki (10) wokół występu.
20. Blaszane wieczko według zastrz. 19, znamienne tym, że wysokość (h) dopasowana jest zasadniczo do wysokości, względnie grubości blachy w obszarze mocowania (31), aby uzyskać blokadę ruchu obrotowego obszaru mocowania (31).
21. Blaszane wieczko według zastrz. 20, znamienne tym, że wysokość (h) przynajmniej jednego występu (20, 21a, 21b) jest zasadniczo nie mniejsza niż grubość blachy w odpowiednim obszarze krawędzi zewnętrznej (31a, 31b, 31c) obszaru mocowania (31).
22. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że bariera jest kształtowana jako przynajmniej jeden występ w tracie formowania wstępnego płytki (10), przy czym ostateczną postać uzyskuje podczas formowania następczego, przy czym podczas formowania następczego dochodzi w szczególności do ograniczenia grubości przy wierzchu (20c) występu (20).
23. Blaszane wieczko według zastrz. 22, znamienne tym, że spośród dwóch dłuższych boków (21b', 21b) występu jeden uzyskuje bardziej stromą postać podczas formowania następczego.
24. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że jako bariera, przynajmniej jeden występ (20) znajduje się na obrzeżu (11b) obszaru wokół nitu (11a), który widoczny jest w blasze wieczka od strony wewnętrznej.
25. Blaszane wieczko według zastrz. 24, znamienne tym, że część występu (20) znajduje się poza obszarem wokół nitu (11a).
26. Blaszane wieczko według zastrz. 24 albo 25, znamienne tym, że powyżej 40% powierzchni @20) przynajmniej jednego występu znajduje się poza obszarem wokół nitu (11a).
27. Blaszane wieczko według zastrz. 25 albo 26, znamienne tym, że obszar wokół nitu (11a) otacza pierścieniem nit widoczny od strony wewnętrznej i stanowiący punkt mocowania (11).
28. Blaszane wieczko według zastrz. 24 albo 27, znamienne tym, że występ w postaci pasma lub linii położony jest na obrzeżu (11b) obszaru podstawy nitu wzdłuż siecznej lub stycznej.

PL 202 694 B1
29. Blaszane wieczko według zastrz. 1, znamienne tym, że w charakterze bariery przynajmniej jeden występ (20, 21a, 21b; 23a; 24a) wystaje do góry z płytki (10) dostarczając przednią krawędź blokującą (21b', 21a', 20), co pozwala przynajmniej na ograniczenie ruchu obrotowego (α) uchwytu (30) w poziomie, w szczególności dwie krawędzie blokujące rozmieszczone są zasadniczo równolegle względem płaszczyzny wzdłużnej (100), położonej wzdłuż długości uchwytu (30).
30. Blaszane wieczko według zastrz. 29, znamienne tym, że przednia krawędź blokująca (20) posiada budowę liniową, przy czym obszar mocowania (31) zajmuje płaską powierzchnię płytki (10).
31. Blaszane wieczko według zastrz. 29, znamienne tym, że przednia krawędź blokująca ciągnie się wzdłuż ponad połowy szerokości lub przynajmniej 30% długości (!) płaskiego obszaru mocowania (31).
32. Blaszane wieczko według zastrz. 29, znamienne tym, że przednia krawędź blokująca (20, 20a) rozmieszczona jest zasadniczo prostopadle względem płaszczyzny wzdłużnej (100), biegnącej wzdłuż długości uchwytu (30), w szczególności występ uformowano w płytce na obszarze, który odpowiada obrzeżom obszaru podstawy nitu, względnie obszaru tłoczenia wokół nitu (11a) wokół punktu mocowania (11).
33. Blaszane wieczko według zastrz. 29, znamienne tym, że występ (20, 21a, 21b) formowany jest lub uformowany został w przynajmniej dwóch etapach, w jednym etapie w celu uzyskania przedniej strefy blokowania z części powierzchni płytki (10), w drugim etapie w celu formowania następczego strefy blokowania z uzyskaniem postaci, która jako krawędź blokująca (20) jest bardziej stroma niż uformowana wcześniej strefa blokowania.
34. Blaszane wieczko według zastrz. 9 albo 6, znamienne tym, że zastosowano trzy występy (21a, 21b, 20), z których dwa rozmieszczone są zasadniczo równolegle względem osi wzdłużnej (100) uchwytu, zaś jeden (20) jest rozmieszczony zasadniczo poprzecznie względem niej.
35. Sposób formowania blaszanego wieczka, znamienny tym, że w dwóch etapach formuje się przynajmniej jeden występ (20, 21a, 21 b), w pierwszym etapie kształtuje się w płytce (10) formę wstępną (20*) występu, która to forma wstępna położona jest w pobliżu obszaru mocowania (31) uchwytu (30), a zarazem w pewnym oddaleniu od punktu mocowania (11), w drugim etapie przeprowadza się formowanie następcze przedniej krawędzi (20, 21b') przynajmniej jednego występu, co pozwala uzyskać lepszą blokadę dla przypisanego mu odcinka krawędzi zewnętrznej (31 c) obszaru mocowania uchwytu.
36. Sposób według zastrz. 35, znamienny tym, że zmniejszenie grubości blachy metalowej w rejonie występu jest osiągnięte w procesie tłoczenia.
37. Sposób według zastrz. 35, znamienny tym, że formowanie linii nacięcia (16) w płytce (10) odbywa się po procesie kształtowania formy wstępnej (20*) przynajmniej jednego występu.
38. Sposób według zastrz. 35, znamienny tym, że proces formowania następczego obejmuje tłoczenie, w trakcie którego dochodzi do spłaszczenia i usztywnienia wierzchu (20c) występu (20).
39. Sposób według zastrz. 38, znamienny tym, że usztywnienie uzyskuje się za pomocą ograniczenia grubości blachy o przynajmniej 10%.