PL203092B1 - Gwiazda łańcuchowa dla urządzeń górniczych - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest gwiazda łańcuchowa dla urządzeń górniczych, zwłaszcza dla napędzanych łańcuchem przenośników zgrzebłowych łańcuchowych.

Szereg urządzeń górniczych, takich jak maszyny urabiające lub przenośniki, stosowanych powszechnie w podziemiach kopalń do urabiania i transportu węgla, wyposażone są w napęd łańcuchowy. We wszystkich takich napędzanych łańcuchem urządzeniach składające się z poziomych oraz pionowych ogniw cięgna łańcucha przebiegają pomiędzy dwoma stacjami napędowymi i/lub zwrotnymi, przy czym na każdej z tych stacji znajduje się gwiazda łańcuchowa. Każda gwiazda łańcuchowa jest dostosowana do geometrii poziomych i pionowych ogniw łańcuchowych w celu zoptymalizowania przenoszenia sił napędowych na cięgno łańcuchowe i zapewnienia możliwie niskiego zużycia. Dotyczy to zwłaszcza przenośników łańcuchowych zgrzebłowych, w których w określonych odstępach do poszczególnych poziomych ogniw zamocowane są zgrzebła łańcuchowe. W praktyce w takich urządzeniach szczególnie sprawdziło się rozwiązanie polegające na wyposażeniu poszczególnych występów zębatych usytuowanych na gwieździe łańcuchowej w zagłębienia kieszeniowe, które pełnią funkcję powierzchni kontaktowych dla zewnętrznych powierzchni poziomych ogniw łańcucha.

W gwieździe łańcuchowej, znanej na przykład z opisu patentowego DE 36 39 784 C2, występy zębate przyspawane są do podstawowego korpusu gwiazdy łańcuchowej, co ma na celu zoptymalizowanie kosztów jej wykonania. Równocześnie, dzięki opadającym ku wnętrzu gwiazdy skosom, zlokalizowanym w strefie przejściowej pomiędzy przydennym zaokrągleniem występu zębatego a dnem zagłębienia kieszeniowego, wyeliminowane zostaje niebezpieczeństwo powstania nieckowatych wytarć na występie zębatym. Zespół skosów i zaokrągleń z przyspawanymi do korpusu zębami ma równocześnie umożliwić wykorzystanie takich samych zębów do gwiazd łańcuchowych o zróżnicowanych podziałkach, co daje efekt ekonomiczny w postaci oszczędności w kosztach magazynowania.

Dodatkowo z opisu patentowego o numerze DE 38 36 478 A1 znana jest gwiazda łańcuchowa, której każdy występ zębaty wykonany jest jako ząb podwójny posiadający dwa zagłębienia kieszeniowe podpierające część przednią poziomego ogniwa łańcuchowego. Przedmiotowe zęby podwójne połączone są złączem śrubowym z korpusem gwiazdy łańcuchowej, co z jednej strony umożliwia ich prostą wymianę, a z drugiej zapewnia możliwość ich przestawienie celem dopasowania do zróżnicowanej podziałki łańcucha. Przy uszkodzeniach spowodowanych zużyciem zapewniona jest łatwa wymiana poszczególnych lub wszystkich zębów podwójnych. Dla umożliwienia wykonania złączy śrubowych korpus podstawowy gwiazdy łańcuchowej posiada stosowne wybrania, do których wchodzą końcówki trzonów śrub mocujących oraz nakrętki zabezpieczające. Alternatywnie na zewnętrznym obwodzie korpusu gwiazdy łańcuchowej mogą być rozmieszczone kwadratowe zagłębienia, w których są osadzone i przymocowane śrubami kwadratowe wkładki, do których z kolei zostają dokręcone zęby podwójne. Nakład pracy na wykonanie takiego korpusu gwiazdy jest jednak relatywnie duży.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji gwiazdy łańcuchowej, która będzie cechować się dłuższą żywotnością od gwiazd łańcuchowych znanych ze stanu techniki i będzie znajdować szczególne zastosowanie zwłaszcza do wysoko wydajnych przenośników zgrzebłowych napędzanych łańcuchami o zróżnicowanych wymiarach.

Istota wynalazku polega na tym, że strefa podparcia i strefa przylegania każdego występu zębatego wykonane są z co najmniej jednej ścieralnej wkładki z materiału o wyższej odporności na ścieranie niż ten, z którego wykonany jest korpus gwiazdy łańcuchowej, przy czym ścieralne wkładki przymocowane są korzystnie wymiennie do korpusu występu zębatego. Korpus występu zębatego stanowi przy tym pomniejszoną o ścieralną wkładkę część występu zębatego, tak, że ścieralna wkładka zamocowana jest na stałe jako nakładka na korpusie występu zębatego. Dzięki zastosowaniu ścieralnych wkładek w najbardziej obciążonych strefach zagłębień kieszeniowych występu zębatego, to znaczy w strefie podparcia i w strefie przylegania, gdzie zaznacza się wpływ sił odśrodkowych pomię dzy występem zębatym a ogniwem łańcuchowym oraz w strefie przylegania, gdzie pomiędzy występem zębatym a ogniwem łańcuchowym działają siły styczne, przeciwdziała się szybkiemu zużyciu stref kontaktowych z równoczesnym umożliwieniem przenoszenia większych sił przez gwiazdę łańcuchową. Takie większe siły mogą przykładowo wystąpić szczególnie w wysoko wydajnych przenośnikach z łańcuchami, których ogniwa wykonane są z prętów o średnicy 48 mm i większej.

W preferowanym wykonaniu ścieralne wkładki tylko częściowo tworzą głowicę zębową występu zębatego. Możliwym jest takie wykonanie, w którym ścieralna wkładka pokrywa całą powierzchnię zagłębienia kieszeniowego w rejonie jednego narożnika występu zębatego, to znaczy, że ścieralna

PL 203 092 B1 wkładka rozciąga się na całej powierzchni kieszeni. Takie wykonanie ma tę zaletę, że wszystkie potencjalne powierzchnie kontaktowe w zagłębieniach kieszeniowych w wyniku zastosowania ścieralnych wkładek według wynalazku wykazują wyższą wytrzymałość i dłuższą żywotność. W szczególnie korzystnym wykonaniu ścieralna wkładka tylko częściowo pokrywa powierzchnię zagłębienia kieszeniowego w rejonie narożnika występu zębatego. W takim wykonaniu w stosunkowo prosty sposób uzyskuje się dobre wsparcie i zamocowanie ścieralnej wkładki na korpusie występu zębatego. W tym celu korpus występu zębatego posiada przy każdym zagłębieniu kieszeniowym krawędziowo zamkniętą kieszeń, w której osadzana jest ścieralna wkładka. Ścieralna wkładka wykonana w postaci wkładu osadzana jest w tej kieszeni i w niej zabezpieczona przed poruszaniem się we wszystkich kierunkach. Szczególnie korzystnym jest, gdy ścieralna wkładka osadzona jest w kieszeni kształtowo i/lub poprzez połączenie materiałowe, przykładowo poprzez lutowanie bądź spawanie bądź też wklejenie.

Każda ścieralna wkładka może być wykonana jako element jednoczęściowy, który rozciąga się na przestrzeni strefy podparcia i strefy przylegania w zagłębieniu kieszeniowym. Alternatywnie, dla każdej kieszeni może być przewidzianych więcej ścieralnych wkładek, korzystnie dwie, z których jedna stanowi strefę podparcia, a druga strefę przylegania. W takim wykonaniu szczególnie korzystnym jest, gdy obie ścieralne wkładki mają postać płaskich ścieralnych płytek, ponieważ wówczas ich wykonanie jest bardzo proste. Dla ukształtowania właściwej geometrii zagłębienia kieszeniowego płaska płytka pokrywająca strefę podparcia może mieć kształt zbliżony do trójkąta, a płytka pokrywająca strefę przylegania - kształt wieloboku z dwoma prostymi i jedną łukowo wygiętą krawędziami ograniczającymi. Szczególnie korzystnym jest przy tym, gdy płytkowe ścieralne wkładki na swych krawędziach ograniczających posiadają skosy, które eliminują kanciaste przejścia mające tendencje do wyłamań.

W innym, alternatywnym wykonaniu ścieralne wkładki tworzą całą głowicę zębową ze wszystkimi zagłębieniami kieszeniowymi. W takim wykonaniu ścieralne wkładki stanowiące głowicę zębowa posiadają na swej spodniej stronie przynajmniej jeden wypust ryglujący zaciskany kształtowo w przynależnym otworze zlokalizowanym w korpusie występu zębatego, który to korpus w postaci płaskiego występu zębatego zlokalizowany jest na korpusie gwiazdy łańcuchowej. Wypust ryglujący i otwory mogą posiadać przekroje odbiegające od przekrojów kołowych, tak, że pomiędzy głowicą zębatą a korpusem wystę pu zę batego uzyskuje się mocne połączenie odporne na skrę canie. W takim wykonaniu szczególnie korzystnym jest, gdy ścieralna wkładka wykonana jako głowica zębata posiada strefę dla szwu spawalniczego albo lutowania zlokalizowaną na przejściu w dolną strefę.

We wszystkich wykonania wynalazku szczególnie korzystnym jest, gdy strefa podparcia i strefa przylegania tworzą ze sobą kąt rozwarty o wielkości pomiędzy 115° do 125°, korzystnie 120,5°. Ponadto korzystnie powierzchnia podparcia skierowana jest opadająco i ukośnie w kierunku podstawy korpusu gwiazdy łańcuchowej. Ścieralne wkładki mogą być wykonane z różnych, nadających się do tego materiałów. W preferowanym wykonaniu do ich wykonania wykorzystuje się stal hartowaną manganową o twardości większej niż 65 HRC.

Wynalazek może być stosowany we wszystkich rodzajach gwiazd łańcuchowych wykorzystywanych w górnictwie podziemnym. Jednak głównym obszarem zastosowania wynalazku są gwiazdy łańcuchowe względnie bębny łańcuchowe przeznaczone dla przenośników zgrzebłowych z podwójnymi cięgnami łańcuchowymi, przy czym bębny łańcuchowe posiadają trzy wieńce z występami zębatymi, z których środkowy wieniec wyposażony jest w podwójne występy zębate o czterech zagłębieniach kieszeniowych, a wieńce skrajne posiadają występy zębate w postaci zębów pojedynczych o dwóch zagłębieniach kieszeniowych. Każ de poziome ogniwo ł ań cuchowe obu obok siebie biegną cych cięgien łańcuchowych przylega swymi przednimi częściami zarówno w zagłębieniu kieszeniowym pojedynczego występu zębatego, jak i w zagłębieniu kieszeniowym podwójnego występu zębatego, przy czym pionowe ogniwa łańcuchowe przebiegają przez komorę pośrednią utworzoną pomiędzy zębem podwójnym a odpowiadającym mu zębem pojedynczym.

Wynalazek został bliżej objaśniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w uproszczeniu widok perspektywiczny na gwiazdę łańcuchową dla ścianowego przenośnika zgrzebłowego z łańcuchem podwójnym w pierwszym przykładzie wykonania, fig. 2 - szczegółowy rysunek zagłębienia kieszeniowego na głowicy występu zębatego przed założeniem ścieralnej wkładki, fig. 3 - wycinek gwiazdy łańcuchowej według drugiego przykładu wykonania w widoku perspektywicznym, fig. 4 - ścieralną wkładkę stosowaną w gwieździe łańcuchowej pokazanej na fig. 3 w widoku perspektywicznym, fig. 5 - przekrój wzdłuż linii V-V z fig. 4, fig. 6 - wycinek gwiazdy łańcuchowej według trzeciego sposobu wykonania w widoku perspektywicznym, fig. 7 - szczegółowy rysunek

PL 203 092 B1 ścieralnej wkładki w postaci płytki zamocowanej w gwieździe przedstawionej na fig. 6, fig. 8 - widok z góry na drugą ścieralną wkładkę w postaci płytki zamocowanej w gwieździe przedstawionej na fig. 6, fig. 9 - gwiazdę łańcuchową według czwartego przykładu wykonania w widoku perspektywicznym, a fig. 10 - pojedynczy występ zębaty zastosowany w gwieź dzie łańcuchowej przedstawionej na fig. 9 w widoku z boku.

Gwiazda łańcuchowa 1 przedstawiona na fig. 1 ma postać bębna łańcuchowego przeznaczonego dla przenośnika łańcuchowego zgrzebłowego z podwójnym łańcuchem, stosowanego w podziemiach kopalń, i wyposażona jest w korpus 2 z trzema wieńcami 3, 4, 5 występów zębatych 6, 7, 8. Każdy z wieńców 3, 4, 5 utworzony jest przez wiele identycznie zbudowanych i rozmieszczonych na obwodzie 9 korpusu 2 wystających występów zębatych 6, 7, 8, przy czym pomiędzy poszczególnymi wieńcami 3, 4, 5 zachowane są odstępy w postaci komór pośrednich 10, 11 Występy zębate 6, 8 obu skrajnych wieńców 3, 5 wykonane są jako pojedyncze zęby, podczas, gdy występy zębate 7 wieńca środkowego 4 mają postać zębów podwójnych. Na fig. 1 przedstawiono również pojedyncze poziome ogniwo łańcuchowe 12 nienarysowanego łańcucha podwójnego cięgna łańcuchowego w kontakcie z występami zębatymi 7, 8. Wiadomym jest, że w górnictwie podziemnym każdy łańcuch względnie cięgno łańcuchowe zbudowane jest z szeregu ogniw poziomych 12 połączonych ogniwami pionowymi.

Wieńce 3, 4, 5 z występami zębatymi 6, 7, 8 są rozlokowane tak, że nieprzedstawione na rysunku pionowe ogniwa łańcuchowe przechodzą przez komory pośrednie 10, 11, pomiędzy wieńcami 3, 4 oraz 4, 5, przy czym przedmiotowe ogniwa pionowe nie wspierają się na występach zębatych 6, 7, 8. Kontakt pomiędzy ogniwami łańcuchowymi a występami zębatymi 6, 7, 8 zachodzi wyłącznie w obrębie zagłębień kieszeniowych 13, które zlokalizowane są w rejonach narożników występów zębatych 6, 7, 8. Każdy z bocznych występów zębatych 6, 8 wykonany jako pojedynczy ząb posiada po dwa zagłębienia kieszeniowe 13, tak, ze na każdym z tych zębów 6, 8 opierają się poziome ogniwa łańcuchowe 12 jednej nitki łańcucha z ich przednimi częściami 14. Natomiast występy zębate 7 środkowego wieńca 4 wykonane są w postaci zębów podwójnych i posiadają po cztery zagłębienia kieszeniowe 13, a na jednym występie zębatym 7 równocześnie wspierają się ogniwa łańcuchowe 12 obu nitek łańcucha. Wszystkie zagłębienia kieszeniowe 13, umieszczone w rejonie narożników występów zębatych 6, 7, 8 zbudowane są tak samo i posiadają identyczną geometrię, przez co gwiazda łańcuchowa 1 przedstawione na fig. 1 może być stosowana dla różnych kierunków biegu łańcucha. Z rysunku widać ponadto, że zagłębienia kieszeniowe 13 na poszczególnych występach zębatych 6, 7, 8 zwrócone są w różnych kierunkach, mianowicie z jednej strony zgodnie z kierunkiem obrotów, a z drugiej strony przeciwnie do kierunku obrotów, tak, że przednia część 14 każdego poziomego ogniwa łańcuchowego 12 opiera się łącznie na czterech występach zębatych 7, 8 oraz 6, 7 gwiazdy łańcuchowej 1. Ponieważ wszystkie zagłębienia kieszeniowe 13 mają taką samą budowę, dalsza część opisu dotyczyć będzie jednego przykładowego zagłębienia kieszeniowego niezależnie od jego ukierunkowania.

Gwiazda łańcuchowa 1 przedstawiona na fig. 1 tylko z jednym poziomym ogniwem łańcuchowym 12, wsparta jest na centralnej piaście 15 nieprzedstawionego na rysunku wału napędowego lub łożyskowego i obraca się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. W związku z tym wszystkie ogniwa łańcuchowe 12 stykają się patrząc w kierunku biegu łańcucha z tylnymi zagłębieniami kieszeniowymi 13 występów zębatych 7, 8, oraz 6, 7, podczas gdy w przednich w stosunku do kierunku biegu łańcucha zagłębieniach kieszeniowych 13 zasadniczo nie działają żadne siły obwodowe, a tylko siły podparcia skierowane odśrodkowo. Siła działająca pomiędzy zagłębieniami kieszeniowymi 13 a zewnętrzną powierzchnią ogniw łańcuchowych 12 ma z jednej strony cechy siły odśrodkowej, działającej w strefie podparcia zlokalizowanej bliżej wewnętrznego końca 16 zagłębienia kieszeniowego 13, a z drugiej strony ma cechy siły stycznej wspierającej się w strefie przylegania zagłębienia kieszeniowego 13, zlokalizowanej w rejonie zewnętrznego końca 17 zagłębienia kieszeniowego 13. Zagłębienia kieszeniowe 13, przebiegają pomiędzy wewnętrznym końcem 16 oraz zewnętrznym końcem 17 i mają kształt łuku względnie niecki, przy czym odcinek zagłębienia kieszeniowego 13, położony głębiej swojego wnętrza i bliżej piasty 15 opada lekko ukośnie, natomiast odcinek położony dalej na zewnątrz zagłębienia kieszeniowego 13 usytuowany jest zasadniczo pionowo do obwodu 9 korpusu 2 gwiazdy łańcuchowej 1.

W przykładzie wykonania wg fig. 1 i 2 każde zagłębienie kieszeniowe 13 gwiazdy łańcuchowej 1 wyposażone jest w krawędziowo zamkniętą kieszeń 18, która rozciąga się przynajmniej w tych strefach zagłębienia kieszeniowego 13, w których znajdują się strefa podparcia i strefa przylegania poziomego ogniwa łańcuchowego 12, a więc tam, gdzie podczas pracy przenośnika łańcuchowego

PL 203 092 B1 zgrzebłowego przednie części 14 poziomych ogniw łańcuchowych 12 bezpośrednio przylegają do zagłębień kieszeniowych 13 występów zębatych 6, 7, 8. Zgodnie z wynalazkiem w kieszeni 18 osadzona jest jednoczęściowa ścieralna wkładka 19, której powierzchnia dopasowana jest do geometrii zagłębienia kieszeniowego 13 i w stanie zmontowanym pokrywa powierzchnię tego zagłębienia kieszeniowego 13, przynajmniej w strefie podparcia i strefie przylegania obydwóch przednich części 14 poziomego ogniwa łańcuchowego 12.

Figura 2 przedstawia ścieralną wkładkę 19 w powiększeniu oraz kieszeń 18 zagłębienia kieszeniowego 13, występu zębatego 7 przykładowo wykonanego jako ząb podwójny. Zarówno kieszeń 18, jak i ścieralna wkładka 19 mają zasadniczo owalny obrys, przez co wkładka 19 jest kształtowo osadzona i zamocowana w kieszeni 18, przykładowo przez wklejanie, lutowanie bądź spawanie. W stanie zmontowanym powierzchnia 20 ścieralnej wkładki 19 może nieco wystawać ponad powierzchnię zagłębienia kieszeniowego 13, tak, aby poziome ogniwo 12, miało kontakt wyłącznie z powierzchnią 20 ścieralnej wkładki 19. Ponieważ ścieralna wkładka 19 wykonana z materiału odpornego na ścieranie, przykładowo z hartowanej stali manganowej, posiada wyraźnie wyższą wytrzymałość na ścieranie od wytrzymałości korpusu gwiazdy napędowej względnie korpusu występów zębatych, wszystkie powierzchnie kontaktowe gwiazdy łańcuchowej 1 wykazują wyższą odporność na ścieranie niż dotychczas zazwyczaj stosowane gwiazdy napędowe. W związku z tym żywotność gwiazdy łańcuchowej uzależniona jest od składu materiałowego i żywotności ścieralnych wkładek 19.

W przykładzie wykonania wg fig. 3 gwiazda łańcuchowa 101 w rejonie narożników każdego występu zębatego 106, 107 wyposażona jest w zagłębienia kieszeniowe 113, w których wspierają się elementy poziomych ogniw łańcuchowych. Cztery zagłębienia kieszeniowe 113 potrzebne do wsparcia poziomego ogniwa łańcuchowego na występach zębatych 106, 107 oznaczono jednym numerem 113. Cała powierzchnia zagłębień kieszeniowych 113 wszystkich występów zębatych 106, 107 utworzona jest przez ścieralną wkładkę 119, która w detalach przedstawiona została na fig. 4 i fig. 5. Ścieralna wkładka 119, korzystnie w całości wykonana z hartowanej stali manganowej, posiada powierzchnię 120, która stanowi powierzchnię całego zagłębienia kieszeniowego 113 i jest odpowiednio dopasowana do geometrii powierzchni każdego występu zębatego 106, 107. Powierzchnia 120 ścieralnej wkładki 119, stanowiąca jedyną powierzchnię kontaktową z zewnętrzną strefą poziomego ogniwa łańcuchowego, obejmuje odcinek dolny 121 oraz odcinek górny 122. Dolny odcinek 121 obejmuje względnie tworzy strefę podparcia dla przednich części poziomego ogniwa łańcuchowego, zaś górny odcinek 122 ścieralnej wkładki 119 tworzy strefę przylegania dla przednich części poziomego ogniwa łańcuchowego. Siły posuwu wprowadzane poprzez gwiazdę łańcuchową 101 na łańcuch przenoszone są głównie przez strefę przylegania w górnym odcinku 122, podczas gdy naprężenie łańcucha wspierane jest głównie przez strefę podparcia w dolnym odcinku 121. Powierzchnia 120 ścieralnej wkładki 119 ma korzystnie nieckowaty kształt, przy czym dolny odcinek 121 przechodzi w górny odcinek 122 poprzez odcinek zakrzywienia 123 o promieniu zakrzywienia równym przykładowo 25 mm. Odchylenie pomiędzy dolnym odcinkiem 121 a górnym odcinkiem 122, a co za tym idzie pomiędzy strefą podparcia a strefą przylegania wynosi w prezentowanym przykładzie wykonania 120,5°, a ścieralna wkładka 119 posiada stałą równomierną grubość, przykładowo 13 mm. Dolna strona 124 ścieralnej wkładki 119 może mieć równomiernie soczewkowatą geometrię, tak, że korpus 102 gwiazdy łańcuchowej 101 (fig. 3) względnie korpus występów zębatych 106, 107 może być wyposażony w zagłębienia kieszeniowe relatywnie łatwe do wykonania w procesie odlewania. W procesie wytwarzania gwiazdy według wynalazku tylko powierzchni 120 ścieralnej wkładki 119 nadawana jest geometria optymalna dla danych ogniw łańcuchowych. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie kosztów wykonania odlewanych korpusów występów zębatych z od razu ukształtowanymi korpusami o strefę tworzoną przez ścieralną wkładkę 119.

Figura 6 przedstawia wycinek koła gwiazdy łańcuchowej 201 według trzeciego przykładu wykonania wynalazku. Gwiazda łańcuchowa 201 również posiada zagłębienia kieszeniowe 213 na występach zębatych 206, 207 wypełnione ścieralną wkładką 219, która w tym wykonaniu ma postać elementu dwuczęściowego posiadającego pierwszą ścieralną płytkę 225 oraz drugą ścieralną płytkę 226. Obydwie płaskie ścieralne płytki 225 oraz 226 przedstawione zostały szczegółowo na fig. 7 i fig. 8. Ścieralna płytka 225 posiada kształt zbliżony do trójkąta prostokątnego, w którym kąt α pomiędzy obydwoma krawędziami brzegowymi 227, 228 wynosi zasadniczo 90°. Rejon przejścia 229 pomiędzy obydwoma krawędziami brzegowymi 227, 228 jest zaokrąglony. Ścieralna płytka 225 przedstawiona na fig. 7 jest tak usytuowana na korpusach występów zębatych 206, 207, że tworzy strefę podparcia dla przednich części poziomego ogniwa łańcuchowego, czyli jest ona zlokalizowana i zamocowana,

PL 203 092 B1 korzystnie przyspawana, wklejona albo przylutowana na odcinku 230 opadającym ukośnie w dół ku korpusowi 202 gwiazdy łańcuchowej 201. Zatem powierzchnia 231 ścieralnej płytki 225 usytuowana jest lekko ukośnie w stosunku do stycznej na cylindrycznej powierzchni korpusu 202 gwiazdy łańcuchowej 201. Dolna krawędź 232 płytki 225 przylega do korpusu występu zębatego 206, 207, podczas gdy krawędzie ograniczające 227, 228 są położone swobodnie.

Płytka 226 przedstawiona na fig. 8 ma takie ustawienie na występach zębatych 206, 207, że w stanie zmontowanym obejmuje lub też tworzy strefę przylegania dla poziomych ogniw łańcuchowych. W prezentowanym przykładzie wykonania płytka 226 posiada równą powierzchnię 233, przy czym jej wieloboczny kształt określony jest przez dwie proste krawędzie ograniczające 234, 235 oraz jedną łukowo wygiętą krawędź ograniczającą 236. Krawędź ograniczająca 235 oraz łukowa krawędź ograniczająca 236 posiadają skośne ścięcia 237 i 238. Łukowata krawędź ograniczająca 236 każdorazowo na przejściu w proste krawędzie ograniczające 234, 235 posiada proste odcinki krawędziowe 239 oraz 240, przy czym odcinek krawędziowy 239 tworzy z krawędzią ograniczającą 234 kąt β równy około 80°, krawędź ograniczająca 234 z krawędzią ograniczającą 235 kąt γ równy około 99°, a krawędź ograniczająca 235 z odcinkiem krawędziowym 240 kąt δ równy około 103°. Pomiędzy obydwoma prostymi krawędziami ograniczającymi 234, 235 znajduje się ukośnie przebiegający odcinek przejściowy 241. Dolna krawędź ograniczająca 234 przedstawionej na fig. 8 płytki 226 w stanie zmontowanym przylega bezpośrednio do korpusu występu zębatego 206, 207, podczas gdy inne krawędzie 235, 236, 239, 240 są swobodne.

Figura 9 przedstawia czwarty przykład wykonania gwiazdy łańcuchowej 301 wyposażonej w trzy wieńce 303, 304, 305 z występami zębatymi 306, 307, 308. Przedmiotowe występy zębate 306, 307, 308 obejmują głowice zębowe 342, 343 wykonane w całości z materiału odpornego na ścieranie, przykładowo z hartowanej stali manganowej i zamocowane na korpusach zębowych 344, 345, które wykonane są jako elementy korpusu 302 gwiazdy łańcuchowej 301 rozlokowane na jego obwodzie 309. Głowica zębowa 342, mogąca być zastosowana zarówno w charakterze pojedynczego zęba 307 środkowego wieńca 304, jak również w charakterze zęba 306, 308 obu skrajnych wieńców 303, 305, obejmuje każdorazowo dwa zagłębienia kieszeniowe 313 z j edną strefą przylegania i j edną strefą podparcia dla przednich części poziomych ogniw łańcuchowych. Głowica zębowa 343 stosowana w charakterze podwójnego zęba środkowego wieńca 304 obejmuje odpowiednio cztery zagłębienia kieszeniowe 313, przy czym wszystkie te zagłębienia kieszeniowe 313 posiadają taką samą budowę. Powierzchnia zagłębień kieszeniowych 313 posiada optymalną geometrię dla współpracy z przednimi częściami poziomych ogniw łańcuchowych. Głowice zębowe 342, 343 mogą być wytwarzane w procesie odlewania z materiału odpornego na ścieranie, zwłaszcza z hartowanej stali manganowej, a dla zaryglowania głowic 342, 343 z korpusami zębowymi 344, 345 na korpusie 302 gwiazdy łańcuchowej 301 służy wykonany na spodniej stronie 346, 347 obu głowic 342, 343 wypust ryglujący 348, 349 wchodzący w przynależne mu wybranie 350, 351 zlokalizowane na prostej powierzchni górnej korpusu zębowego 344, 345. Wypust ryglujący 348 głowicy zębowej 342 został szczegółowo przedstawiony na fig. 10. Wypust ryglujący 348 może posiadać taki przekrój, który umożliwi zamocowanie głowicy 342 na przynależnym jej korpusie zębatym z zachowaniem odporności na skręcanie. Dolna strona 352 głowicy zębowej 342 poza wypustem ryglującym 348 jest płaska, przy czym na przejściu w dolną stronę 352 na krawędziach znajdują się strefy spawania lub lutowania 353 dla połączenia głowicy 342 z korpusem zębowym poprzez spawanie lub lutowanie. Fig. 10 ilustruje ponadto, że dolny odcinek 354 powierzchni zagłębienia kieszeniowego 313 z górnym odcinkiem 355 tworzy kąt o wielkości około 120° i opada ukośnie w dół, dzięki czemu korzystnie ogranicza się podatność na ścieranie ogniw łańcuchowych przy wlocie do zagłębienia kieszeniowego.

Claims (18)

1. Gwiazda łańcuchowa dla urządzeń górniczych, zwłaszcza dla napędzanych łańcuchem przenośników zgrzebłowych, urządzeń strugowych i/lub kombajnów urabiających, wyposażonych w łańcuch posiadający ogniwa pionowe oraz ogniwa poziome, która to gwiazda wyposażona jest w co najmniej dwa wieńce występów zębatych równomiernie rozmieszczonych na obwodzie swojego korpusu, przy czym przedmiotowe wieńce przesunięte są względem siebie wzdłuż osi obrotu gwiazdy, natomiast wzajemnie ku sobie zwrócone narożniki występów zębatych wieńców wyposażone są w zagłębienia kieszeniowe stanowiące powierzchnie kontaktowe dla zewnętrznych powierzchni poziomych

PL 203 092 B1 ogniw łańcuchowych, a każda powierzchnia kontaktowa obejmuje przynajmniej jedną strefę podparcia i jedną strefę przylegania, znamienna tym, że strefy przylegania i strefy podparcia każdego występu zębatego (6, 7, 8, 106,107, 206, 207, 306, 307, 308) wykonane są z co najmniej jednej wymiennej ścieralnej wkładki (19,119, 219, 342, 343), która jest wymiennie mocowana do korpusu występu zębatego i która jest wykonana z materiału bardziej odpornego na ścieranie niż materiał, z którego wykonany jest korpus gwiazdy łańcuchowej.

2. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1, znamienna tym, że ścieralne wkładki (19, 119, 219) tylko częściowo tworzą głowicę występu zębatego.

3. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że ścieralna wkładka (119, 219) zajmuje całą powierzchnię (120, 231,233) zagłębienia kieszeniowego (113, 213).

4. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że ścieralna wkładka (19) tylko częściowo pokrywa powierzchnię zagłębienia kieszeniowego (13).

5. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że korpus występu zębatego przy każdym zagłębieniu kieszeniowym (13) posiada krawędziowo zamkniętą kieszeń (18), w której osadzana jest ścieralna wkładka (19).

6. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 5, znamienna tym, że ścieralna wkładka (19) osadzona jest w kieszeni (18) kształtowo i/lub nierozłącznie, korzystnie przez lutowanie bądź spawanie.

7. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 5, znamienna tym, że kieszeń (18) w korpusie występu zębowego posiada zasadniczo owalny kształt.

8. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1, znamienna tym, ze ścieralna wkładka (19, 119) wykonana jest jako element jednoczęściowy i obejmuję strefę podparcia oraz strefę przylegania jednego zagłębienia kieszeniowego (13, 113).

9. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1, znamienna tym, że dla każdego zagłębienia kieszeniowego (213) przewidziane są dwie ścieralne wkładki (225, 226), przy czym pierwsza ścieralna wkładka (225) stanowi strefę podparcia, a druga ścieralna wkładka (226) stanowi strefę przylegania.

10. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 9, znamienna tym, że obydwie ścieralne wkładki (225, 226) wykonane są w postaci płaskich ścieralnych płytek.

11. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 10, znamienna tym, że pierwsza płaska ścieralna płytka (225) tworząca strefę podparcia ma zasadniczo kształt zbliżony do trójkąta, natomiast druga płaska ścieralna płytka (226) tworząca strefę przylegania ma kształt wieloboku z dwoma prostymi krawędziami ograniczającymi (234, 235) oraz jedną łukową krawędzią ograniczającą (236).

12. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1, znamienna tym, że ścieralne wkładki stanowią całą głowicę zębatą (342, 343) z zagłębieniami kieszeniowymi (313).

13. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 12, znamienna tym, że ścieralna wkładka wykonana jako głowica zębata (342, 343) posiada w swej dolnej strefie (352) wypust ryglujący (348, 349) wchodzący w przynależny mu otwór (350, 351) wykonany w korpusie wypustu zębatego, który to korpus mający postać płaskiego korpusu zębatego (344, 345) zlokalizowany jest na korpusie podstawowym gwiazdy łańcuchowej (302).

14. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 12 albo 13, znamienna tym, że ścieralna wkładka wykonana jako głowica zębata (342, 343) posiada krawędziową strefę mocowania (353), korzystnie strefę spawania lub lutowania, zlokalizowaną w rejonie przejścia w dolną strefę (352).

15. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1 albo 8, albo 9, znamienna tym, że strefa podparcia i strefa przylegania tworzą ze sobą kąt o wielkości pomiędzy 115° do 125°, korzystnie około 120,5°.

16. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 15, znamienna tym, że powierzchnia strefy podparcia opada ukośnie w kierunku korpusu podstawowego gwiazdy łańcuchowej.

17. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1, znamienna tym, że ścieralna wkładka (19, 119, 219, 342, 343) wykonana jest z hartowanej stali manganowej.

18. Gwiazda łańcuchowa według zastrz. 1, znamienna tym, że gwiazda łańcuchowa wykonana jest jako bęben łańcuchowy (2, 102, 202, 302) dla przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego z łańcuchem podwójnym i posiada trzy wieńce (3, 4, 5, 304, 304, 305) występów zębatych, przy czym wieniec środkowy (4, 304) posiada występy zębate (7, 307) wykonane jako występy zębate podwójne z czterema zagłębieniami kieszeniowymi (13, 313), a obydwa zewnętrzne wieńce (3, 5, 303, 305) posiadają pojedyncze występy zębate (6, 8, 306, 308) z dwoma zagłębieniami kieszeniowymi (13, 313).