PL203094B1 - Kompozycja kosmetyczna i/lub dermatologiczna przeznaczona do oddziaływania na substancje keratynowe, sposoby farbowania, oddziaływania w celu uzyskania trwałego odkształcenia i odbarwiania ludzkich włókien keratynowych oraz zastosowanie polimeru amfofilowego w tej kompozycji - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Niniejszy wynalazek dotyczy zżelowanej kompozycji utleniającej, przeznaczonej do oddziaływania na substancje keratynowe, obejmującej polimer amfofilowy, zawierający co najmniej jeden monomer z nienasyconym wiązaniem etylenowym i grupą sulfonową w postaci wolnej albo częściowo lub całkowicie zobojętnionej, a ponadto co najmniej jedną część hydrofobową, jak też jej zastosowania do farbowania, do trwałego odkształcenia lub do odbarwiania ludzkich włókien keratynowych, a w szczególności włosów.

Znane jest odbarwianie włókien keratynowych, a w szczególności ludzkich włosów, kompozycjami odbarwiającymi, zawierającymi jeden lub kilka utleniaczy. Wśród klasycznie stosowanych utleniaczy można wymienić nadtlenek wodoru lub związki zdolne do wytwarzania nadtlenku wodoru przez hydrolizę, jak nadtlenek mocznika lub nadsole, w szczególności nadborany, nadwęglany i nadsiarczany, przy czym nadtlenek wodoru i nadsiarczany są szczególnie korzystne.

Wymienione kompozycje odbarwiające występują zasadniczo w postaci produktów bezwodnych (proszki lub kremy), zawierających związki alkaliczne (aminy i alkaliczne krzemiany) i reagent nadtlenowy, jak nadsiarczany, nadborany lub nadwęglany, amonu lub metali alkalicznych, które rozcieńcza się w momencie użycia kompozycją wodną z nadtlenkiem wodoru.

Kompozycje odbarwiające mogą też powstawać ze zmieszania w momencie użycia bezwodnego proszku reagenta nadtlenowego z kompozycją wodną, zawierającą związki alkaliczne i inną kompozycją wodną, zawierającą nadtlenek wodoru.

Kompozycje odbarwiające występują także w postaci zagęszczonych kompozycji wodnych nadtlenku wodoru, gotowych do użytku.

Przez „kompozycję gotową do użytku” rozumie się dla celów wynalazku kompozycję przeznaczoną do nakładania bez zmiany na włókna keratynowe, to znaczy, że może ona być przechowywana jako taka przed użyciem albo powstawać ze zmieszania tuż przed użyciem dwóch lub kilku kompozycji.

Znane jest ponadto farbowanie włókien keratynowych, a w szczególności ludzkich włosów, kompozycjami farbującymi, zawierającymi prekursory barwników utlenialnych, w szczególności o- lub p-fenylenodiaminy, o- lub p-aminofenole i związki heterocykliczne, zwane generalnie zasadami utlenialnymi. Prekursory barwników utlenialnych czyli zasady utlenialne są związkami bezbarwnymi lub słabo zabarwionymi, które połączone z produktami utleniającymi mogą powodować powstanie związków barwnych i barwników poprzez proces kondensacji oksydacyjnej. Wiadomo też, że można zmieniać odcienie otrzymane pod wpływem tych „zasad utlenialnych”, wiążąc je ze środkami sprzęgającymi czyli modyfikatorami barwienia, przy czym te ostatnie wybiera się zwłaszcza spośród aromatycznych m-diamin, m-aminofenoli, m-difenoli i pewnych związków heterocyklicznych, takich jak związki indolowe.

Utleniacz obecny w kompozycji utleniającej, jaką określono wyżej, można wybrać spośród utleniaczy klasycznie używanych do farbowania utleniającego włókien keratynowych, wśród których można wymienić nadtlenek wodoru lub związki zdolne do wytwarzania nadtlenku wodoru przez hydrolizę, jak nadtlenek mocznika, nadsole, jak nadborany, nadwęglany i nadsiarczany. Szczególnie korzystny jest nadtlenek wodoru.

Dla utrzymania na miejscu produktu do odbarwiania lub farbowania nakładanego na włosy, żeby nie spływał na twarz lub poza strefy proponowane do odbarwiania, uciekano się aż dotąd do stosowania tradycyjnych zagęstników, jak usieciowany kwas poliakrylowy, hydroksyetylocelulozy, pewne poliuretany, woski, a ponadto w wypadku wodnych kompozycji odbarwiających do mieszanin niejonowych środków powierzchniowo czynnych, wykazujących HLB (Hydrophilic Lipophilic Balance), które dogodnie dobrane, dawały efekt żelujący, gdy się je rozcieńczało za pomocą wody i/lub środków powierzchniowo czynnych.

Jednakże zgłaszający stwierdził, że układy zagęszczające, wymienione wyżej, nie pozwalały na uzyskanie odbarwiania wystarczająco silnego i jednorodnego, pozostawiając szorstkie włosy.

Ponadto stwierdził też, że kompozycje odbarwiające, gotowe do użytku, zawierające utleniacz(e) i poza tym układy zagęszczające z uprzedniego stanu techniki, nie pozwalały na nakładanie dostatecznie precyzyjne bez zacieków i zmian lepkości przy upływie czasu.

Wiadomo również, że najbardziej użyteczna metoda uzyskiwania trwałego odkształcania włosów polega w pierwszym etapie na otwarciu mostków disiarczkowych -S-S- keratyny (cystyny) za pomocą kompozycji zawierającej dostosowany reduktor (etap redukcji), po czym po spłukaniu tak potraktowanych włosów, na odtworzeniu w drugim etapie wymienionych wiązań disiarczkowych,

PL 203 094 B1 stosując na włosy uprzednio poddane naprężeniu (lokówki i inne), kompozycję utleniającą (etap utleniania, zwany też etapem utrwalania), aby na koniec uzyskać włosy w poszukiwanym kształcie. Ta metoda pozwala też na wykonanie dowolnie albo ondulacji włosów, albo ich prostowania lub roztapirowania. Nowa postać nadana włosom przez oddziaływanie chemiczne, takie jak wyżej, jest wybitnie trwała przy upływie czasu i odporna zwłaszcza na mycie wodą lub szamponem i to w przeciwieństwie do zwykłych klasycznych metod odkształcania tymczasowego, jak zakręcanie.

Kompozycje redukujące, nadające się do użytku w pierwszym etapie operacji trwałej ondulacji zawierają generalnie jako reduktory siarczyny, kwaśne siarczyny, alkilofosfiny lub korzystnie tiole. Wśród tych ostatnich powszechnie używane są cysteina i jej różne pochodne, cysteamina i jej pochodne, kwas tiomlekowy lub kwas tioglikolowy, ich sole oraz ich estry, zwłaszcza tioglikolan glicerolu.

Co do kompozycji utleniających potrzebnych do użycia w etapie utrwalania najczęściej stosuje się w praktyce kompozycje na bazie wody utlenionej.

Tak więc od wielu lat poszukuje się preparatów kosmetycznych w postaci przezroczystych żeli. Ten typ występowania jest bardzo cenny dla konsumenta ze względów estetycznych i ze względu na łatwość i wygodę stosowania. Postać żelu odpowiada najczęściej praktycznemu nastawieniu sporządzającego preparat: łatwe pobranie produktu poza jego opakowanie bez istotnej straty, ograniczona dyfuzja produktu poza umiejscowioną strefę traktowania i możność użycia w ilości dostatecznej do uzyskania poszukiwanego efektu kosmetycznego. Osiągnięcie tego jest ważne dla preparatów utleniających stosowanych w farbowaniu włosów, do trwałej ondulacji lub do odbarwiania włosów. Powinny one dobrze rozprowadzać się i rozdzielać równomiernie wzdłuż włókien keratynowych i nie spływać na czoło, kark, twarz lub do oczu. Generalnie trudno jest otrzymać żele na bazie nadtlenku, takiego jak nadtlenek wodoru, trwałe przy przechowaniu, stosując klasyczne rozpuszczalne w wodzie zagęstniki i/lub środki żelujące np. typu usieciowanego polimeru akrylowego, jak polimery sprzedawane pod nazwą Carbopol® przez firmę Goodrich. Nadtlenki są stosowane w kosmetyce w postaci kwaśnych roztworów wodnych ze względu na trwałość. W obecności klasycznych środków żelujących prowadzą najczęściej do istotnych zmian lepkości żelu podczas przechowywania.

W opisie patentowym nr US 4804705 poznano ż ele na bazie nadtlenku wodoru, zawierają ce środek żelujący utworzony przez reakcję czwartorzędowanej hydroksyetylocelulozy typu Celquat® (produkt sprzedawany przez firmę National Starch), 15% (wagowo) roztworu wodnego nieusieciowanego polimeru poli(kwasu 2-akrylamido-2-metylopropanosulfonowego) typu Cosmedia HSP-1180® (produkt sprzedawany przez firmę Henkel) i polistyrenosulfonianu sodu typu Flexan 3® (produkt sprzedawany przez firmę National Starch), stosowane w określonych stężeniach.

Dokument patentowy nr FR 2753372 dotyczy kompozycji kosmetycznej i/lub dermatologicznej do traktowania materiałów keratynowych, która obejmuje (a) co najmniej jeden polimer poli(kwas 2-aktyloamido-2-metylopropanosulfonowy) usieciowany i co najmniej w 90% zneutralizowany i (b) co najmniej jeden środek utleniający wybrany z grupy utworzonej z nadtlenku wodoru, związków zdolnych wytwarzać nadtlenek wodoru na drodze hydrolizy i ich mieszanin.

Kompozycja według wynalazku różni się od kompozycji z dokumentu nr FR 2753372 polimerem, który zawiera, ta według wynalazku zawiera co najmniej jeden etylenowo nienasycony monomer hydrofobowy zawierający co najmniej jedną hydrofobową część obejmującą od 6 do 50 atomów węgla o wzorze 1.

Dokument patentowy nr US 6110451 dotyczy kompozycji do kondycjonowania włókien keratynowych zawierającej co najmniej jeden polimerowy amfofilowy środek kondycjonujący obejmujący co najmniej jeden etylenowo nienasycony monomer kationowy i co najmniej jeden etylenowo nienasycony kwas zawierający monomer.

Kompozycja według wynalazku różni się od kompozycji z dokumentu patentowego nr US 6110451 wyborem monomerów zawartych w polimerze, ta według wynalazku zawiera monomer kwasu 2-akryloamido-2-metylopropanosulfonowego i co najmniej jeden etylenowo nienasycony monomer hydrofobowy zawierający co najmniej jedną część hydrofobową zawierającą od 6 do 50 atomów węgla o wzorze 1 i obecnością co najmniej jednego czynnika utleniającego w kompozycji.

Zgłaszający stwierdził w sposób zaskakujący, że można otrzymać kompozycje odbarwiające, gotowe do użytku, które nie spływają i utrzymują się więc dobrze w miejscu stosowania, a także pozwalają na uzyskanie odbarwienia silnego i jednorodnego, pozostawiając włosy mniej szorstkie, jeśli wprowadzi się do kompozycji skuteczną ilość określonego polimeru amfofilowego.

Zgłaszający odkrył też nieoczekiwanie nową rodzinę zagęstników i/lub środków żelujących, pozwalających na otrzymanie przezroczystych żeli na bazie utleniaczy, a korzystnie nadtlenku wodoru

PL 203 094 B1 lub związku utleniającego, zdolnego do uwalniania nadtlenku wodoru, trwałych przy przechowywaniu. Jest to polimer amfofilowy, zawierający co najmniej jeden monomer z nienasyconym wiązaniem etylenowym i grupą sulfonową w postaci wolnej albo częściowo lub całkowicie zobojętnionej, a ponadto co najmniej jedną część hydrofobową. Te nowe ś rodki żelują ce nie wpływają na właściwości utleniające nadtlenku wodoru lub związku zdolnego do wytwarzania nadtlenku wodoru przez hydrolizę, obecnego w tak utworzonym żelu.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest więc kompozycja kosmetyczna i/lub dermatologiczna przeznaczona do oddziaływania na substancje keratynowe zawierająca w podłożu odpowiednim dla substancji keratynowych zagęstniki i/lub środki żelujące oraz utleniacz, charakteryzująca się tym, że obejmuje:

a) co najmniej jeden polimer amfofilowy, zawierający co najmniej jeden monomer z nienasyconym wiązaniem etylenowym i grupą sulfonową w postaci wolnej albo częściowo lub całkowicie zobojętnionej i ponadto co najmniej jedną część hydrofobową wybraną spośród kopolimerów amfofilowych z kwasem 2-akryloamido-2-metylopropanosulfonowym (AMPS) i z co najmniej jednym monomerem hydrofobowym z nienasyconym wiązaniem etylenowym, obejmującym co najmniej jedną część hydrofobową, zawierającą 6-50 atomów węgla i wybraną spośród akrylanów lub akrylamidów o następującym wzorze (I):

w którym R1 i R3, jednakowe lub różne, oznaczają atom wodoru lub grupę C1-C6-alkilową, liniową lub rozgałęzioną; Y oznacza O lub NH; R2 oznacza grupę węglowodorową hydrofobową, zawierającą co najmniej 6-50 atomów węgla; x oznacza liczbę moli tlenku alkilenu i zawiera się w zakresie 0-100,

b) oraz co najmniej jeden utleniacz.

Wynalazek dotyczy też zastosowania tych polimerów jako zagęstników i/lub środków żelujących w kompozycjach kosmetycznych i/lub dermatologicznych, zawierających co najmniej jeden utleniacz.

Według wynalazku utleniacz jest korzystnie wybrany z grupy utworzonej przez nadtlenek wodoru i związki zdolne do wytwarzania nadtlenku wodoru przez hydrolizę, lub ich mieszaniny.

Ale inne właściwości, aspekty, przedmioty i zalety wynalazku pojawią jeszcze wyraźniej przy lekturze opisu i przykładów, które nastąpią.

Polimery amfofilowe według wynalazku

Polimery zgodne z wynalazkiem są polimerami amfofilowymi, zawierającymi co najmniej jeden monomer z nienasyconym wiązaniem etylenowym i grupą sulfonową w postaci wolnej albo częściowo lub całkowicie zobojętnionej i zawierającymi co najmniej jedną część hydrofobową. Przez polimer amfofilowy rozumie się każdy polimer obejmujący jednocześnie część hydrofilową i część hydrofobową i zwłaszcza łańcuch tłuszczowy.

Część hydrofobowa obecna w polimerach według wynalazku obejmuje korzystnie 6-22 atomów węgla, jeszcze korzystniej 6-18 atomów węgla, a zwłaszcza 12-18 atomów węgla.

Korzystnie polimery według wynalazku są zobojętnione częściowo lub całkowicie zasadą nieorganiczną (wodorotlenkiem sodu, wodorotlenkiem potasu, wodą amoniakalną) albo zasadą organiczną, jak mono-, di- lub trietanoloamina, aminometylopropanodiol, N-metyloglukamina, zasadowe aminokwasy, jak arginina i lizyna lub mieszaninami tych związków.

Polimery amfofilowe zgodne z wynalazkiem mają generalnie masę cząsteczkową, wyrażoną liczbowo, wynoszącą 1000 -20 000 000 g/mol, korzystnie 20 000 - 5 000 000, a jeszcze korzystniej 100 000 - 1 500 000 g/mol.

Polimery amfofilowe według wynalazku mogą być usieciowane lub nieusieciowane.

PL 203 094 B1

Korzystnie wybrano usieciowane polimery amfofilowe.

Gdy są usieciowane, środki sieciujące można wybrać spośród związków z wieloma nienasyconymi wiązaniami olefinowymi powszechnie stosowanych do sieciowania polimerów otrzymanych przez polimeryzację rodnikową.

Np. można wymienić diwinylobenzen, eter diallilowy glikol dipropylenowy-eter diallilowy, poliglikole-etery diallilowe, glikol trietylenowy-eter diwinylowy, hydrochinon-eter diallilowy, di(met)akrylan glikolu etylenowego lub glikolu tetraetylenowego, trimetylolopropanotriakrylan, metylenobisakrylamid, trialliloaminę, triallilocyjanuran, diallilomaleinian, tetraalliloetylenodiaminę, tetraalliloksyetan, trimetylolopropan-eter diallilowy, (met)akrylan allilu, etery allilowe alkoholi z szeregu cukrów, albo inne allilowe lub winylowe etery alkoholi wielofunkcyjnych oraz estry allilowe pochodnych kwasu fosforowego i/lub winylofosfonowego, lub mieszaniny tych związków.

Szczególniej stosuje się metylenobisakrylamid, metakrylan allilu lub trimetylolopropanotriakrylan (TMPTA). Stopień usieciowania mieści się zwykle w zakresie od 0,01 do 10% molowych, a zwłaszcza 0,2-2% molowych w stosunku do polimeru.

Polimery amfofilowe zgodne z wynalazkiem można wybrać zwłaszcza spośród statystycznych polimerów amfofilowych z AMPS, modyfikowanych przez reakcję z n-monoalkiloaminą lub di-n-alkiloaminą o C6-C22 i takich, jakie są opisane w zgłoszeniu patentowym WO 00/31154 (stanowiącym integralną część zawartości opisu). Te polimery mogą też zawierać inne monomery hydrofilowe z nienasyconymi wiązaniami etylenowymi, wybrane np. spośród kwasów (met)akrylowych, ich pochodnych alkilowych podstawionych w pozycji β lub ich estrów otrzymanych z monoalkoholami lub glikolami mono- lub polialkilenowymi, (met)akrylamidów, winylopirolidonu, bezwodnika maleinowego, kwasu itakonowego lub kwasu maleinowego albo mieszanin tych związków.

Korzystne polimery według wynalazku wybiera się spośród kopolimerów amfofilowych z AMPS i co najmniej jednym monomerem hydrofobowym z nienasyconym wiązaniem etylenowym, obejmującym co najmniej jedną część hydrofobową, zawierającą korzystnie 6-22 atomów węgla, jeszcze korzystniej 6-18 atomów węgla, a zwłaszcza 12-18 atomów węgla.

Te same kopolimery mogą zawierać ponadto jeden lub kilka monomerów z nienasyconym wiązaniem etylenowym, nie zawierających łańcucha tłuszczowego, jak kwasy (met)akrylowe, ich pochodne alkilowe podstawione w pozycji β lub ich estry otrzymane z monoalkoholami lub glikolami monolub polialkilenowymi, (met)akrylamidy, winylopirolidon, bezwodnik maleinowy, kwas itakonowy lub kwas maleinowy albo mieszaniny tych związków.

Te kopolimery są opisane zwłaszcza w zgłoszeniu patentowym EP-A-750899, opisie patentowym nr US-5089578 i w następujących publikacjach Yotaro Morishima:

- «Self-assembling amphiphilic polyelectrolytes and their nanostructures - Chinese Journal of Polymer Science, vol. 18, nr 40, (2000), 323-336.»

- «Miscelle formation of random copolymers of sodium 2-(acrylamido)-2-methylpropanesufonate and non-ionic surfactant macromonomer in water as studied by fluorescence and dynamie light scattering - Macromolecules 2000, vol. 33, nr 10-3694-3704»;

- «Solution properties of miscelle networks formed by nonionic moieties covalently bound to an polyelectrolyte: salt effects on rheological behavior - Langmuir, 2000, vol. 16, nr 12, 5324-5332»;

- «Stimuli responsive amphiphilic copolymers of sodium 2-(acrylamido)-2-methylpropanesufonate and associative macromonomers - Polym.Preprint,Div.Polym.Chem.,1999, 40(2), 220-221»;

Grupa R2 we wzorze (I) jest wybrana korzystnie spośród grup alkilowych o C6-C18, liniowych (np. n-heksylu, n-oktylu, n-decylu n-heksadecylu, n-dodecylu), rozgałęzionych lub cyklicznych (np. cyklododekanu (C12) albo adamantanu (C10); grup alkiloperfluorowanych o C6-C18 (np. grupy o wzorze -(CH2)2- (CF2)9-CF3); grupy cholesterylowej (C27) lub estru cholesterolu, jak grupa oksyheksanianu cholesterylu; grup policyklicznych aromatycznych, jak naftalen lub piren. Wśród tych grup szczególnie korzystne są liniowe grupy alkilowe, a szczególniej grupa n-dodecylu.

Według szczególnie korzystnej postaci wynalazku, monomer o wzorze (I) obejmuje co najmniej jedno ugrupowanie tlenku alkilenu (x > 1) i korzystnie łańcuch polioksyalkilenowy. Łańcuch polioksyalkilenowy jest korzystnie utworzony z ugrupowań tlenku etylenu i/lub ugrupowań tlenku propylenu, a jeszcze korzystniej utworzony z ugrupowań tlenku etylenu. Liczba ugrupowań oksyalkilenowych mieści się zwykle w zakresie 3-100, korzystniej 3-50, a jeszcze korzystniej 7-25.

Wśród tych polimerów można wymienić:

- kopolimery usieciowane lub nieusieciowane, zobojętnione lub niezobojętnione, zawierające 15-60% wagowych ugrupowań AMPS i 40-85% wagowych ugrupowań (C8-C16)alkilo(met)akrylamidu

PL 203 094 B1 albo ugrupowań (C8-C16)alkilo(met)akrylanu w stosunku do polimeru, takie jak opisane w zgłoszeniu EP-A 750 899;

- terpolimery zawierają ce 10-90% molowych ugrupowań akrylamidu, 0,1-10% molowych ugrupowań AMPS i 5-80% molowych ugrupowań n-(C8-C18)alkiloakrylamidu, jak opisane w opisie patentowym nr US-5089578.

Można też wymienić kopolimery usieciowane i nieusieciowane z AMPS, częściowo lub całkowicie zobojętnionego i metakrylanu dodecylu oraz kopolimery usieciowane i nieusieciowane z AMPS, częściowo lub całkowicie zobojętnionego i n-dodecylometakrylamidu, jak opisane w artykułach Morishima, wymienionych wyżej.

Można szczególniej wymienić kopolimery utworzone z ugrupowań kwasu 2-akrylamido-2-metylopropanosulfonowego (AMPS) o następującym wzorze (II):

w którym X⁺ oznacza proton, kation metalu alkalicznego, kation ziem alkalicznych lub jon amonowy; oraz ugrupowań o następującym wzorze (III):

w którym x oznacza liczbę całkowitą w zakresie 3-100, korzystnie 5-80 a jeszcze korzystniej 7-25; R1 ma to samo znaczenie, jak podane wyżej we wzorze (I) i R4 oznacza grupę alkilową, liniową lub rozgałęzioną o C6-C22, korzystniej o C10-C22.

Szczególnie korzystnymi polimerami są takie, w których x = 25, R1 oznacza metyl i R4 oznacza n-dodecyl; są one opisane w artykułach Morishimy wzmiankowanych wyżej.

Szczególniej korzystne są polimery, w których X⁺ oznacza atom sodu lub grupę amonową.

Korzystne polimery amfofilowe zgodne z wynalazkiem można otrzymać według klasycznych sposobów polimeryzacji rodnikowej w obecności jednego lub kilku inicjatorów, takich jak np. azobisizobutyronitryl (AIBN), azobisdimetylowaleronitryl, ABAH (chlorowodorek 2,2-azobis[2-amidynopropanu] ), nadtlenki organiczne, jak nadtlenek dilaurylu, nadtlenek benzoilu, wodoronadtlenek tertbutylu itd., nieorganiczne związki nadtlenkowe, jak nadsiarczan potasu lub amonu, albo H2O2 ewentualnie w obecności reduktorów.

Otrzymuje się je zwłaszcza przez polimeryzację rodnikową w środowisku tert-butanolu, w którym się wytrącają. Stosując polimeryzację przez wytrącenie w tert-butanolu, można uzyskać rozkład wymiarów cząstek polimeru szczególnie korzystny dla jego stosowania.

Rozkład wymiarów cząstek polimeru można określić przez dyfrakcję laserową lub analizę obrazu.

Interesujący rozkład dla typu polimeru określony przez analizę obrazu jest następujący: 60,2% poniżej 423 mikronów, 52,0% poniżej 212 mikronów, 26,6% poniżej 106 mikronów, 2,6% poniżej 45 mikronów i 26,6% powyżej 850 mikronów.

Reakcję można prowadzić w temperaturze 0-150°C, korzystnie 10-100°C, albo pod ciśnieniem atmosferycznym, albo pod zmniejszonym ciśnieniem. Można też ją wykonać w atmosferze obojętnej, korzystnie w atmosferze azotu.

PL 203 094 B1 oksyetylenowanym 7 molami tlenku etylenu (Genapol® UD-070 firmy oksyetylenowanym 7 molami tlenku etylenu (Genapol® LA-070 firmy oksyetylenowanym 9 molami tlenku etylenu (Genapol® LA-090 firmy molami tlenku etylenu (Genapol® LA-110 firmy oksyetylenowanym 15 molami tlenku etylenu (Genapol® T-150 firmy oksyetylenowanym 11 molami tlenku etylenu (Genapol® T-110 firmy oksyetylenowanym 20 molami tlenku etylenu (Genapol® T-200 firmy oksyetylenowanym 25 molami tlenku etylenu (Genapol® T-250 firmy

Według tego sposobu spolimeryzowano zwłaszcza kwas 2-akrylamido-2-metylopropanosulfonowy (AMPS) lub jedną z jego soli sodowych lub amonowych z estrem kwasu (met)akrylowego oraz

- alkoholem o C10-C18 oksyetylenowanym 8 molami tlenku etylenu (Genapol® C-080 firmy Hoechst/Clariant), alkoholem okso o C11 oksyetylenowanym 8 molami tlenku etylenu (Genapol® UD-080 firmy Hoechst/Clariant), alkoholem okso o C11 Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C12-C14 Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C12-C14 Hoechst/Clariant), alkoholem o C12-C14 oksyetylenowanym 11 Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C16-C18 oksyetylenowanym 8 molami tlenku etylenu (Genapol® T-080 firmy Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C16-C18 Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C16-C18 Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C16-C18 Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C16-C18 Hoechst/Clariant),

- alkoholem o C18-C22 oksyetylenowanym 25 molami tlenku etylenu i/lub alkoholem izoC16-C18 oksyetylenowanym 25 molami tlenku etylenu.

Procentowe stężenie molowe w ugrupowań o wzorze (II) i ugrupowań o wzorze (III) w polimerach według wynalazku zmienia się w zależności od żądanego zastosowania kosmetycznego i poszukiwanych właściwości reologicznych preparatu. Może się zawierać w zakresie 0,1-99,9% molowych. Dla polimerów najbardziej hydrofobowych stosunek molowy ugrupowań o wzorze (I) lub o wzorze (III) korzystnie mieści się w zakresie 50,1-99,9%, korzystniej 70-95%, a jeszcze korzystniej 80-90%.

Dla polimerów mało hydrofobowych stosunek molowy ugrupowań o wzorze (I) lub o wzorze (III) korzystnie mieści się w zakresie 0,1-50%, korzystniej 5-25%, a jeszcze korzystniej 10-20%.

Rozkład monomerów w polimerach według wynalazku może być np. przemienny, blokowy (włączając wieloblokowy) lub jakikolwiek. Według wynalazku korzystne są polimery mające łańcuchy wiszące, wrażliwe na ciepło, których wodny roztwór wykazuje lepkość, wzrastającą powyżej pewnej progowej temperatury lub pozostającą praktycznie stałą, gdy temperatura rośnie. Jeszcze bardziej korzystne są polimery, których wodny roztwór wykazuje lepkość małą poniżej pierwszej temperatury progowej, a powyżej tej pierwszej temperatury progowej wzrastającą do maksimum, gdy temperatura rośnie i powyżej drugiej temperatury progowej znów malejącą, gdy temperatura rośnie. Z tego względu korzystne jest, żeby lepkość roztworów polimeru poniżej pierwszej temperatury progowej wynosiła 5-50%, w szczególności 10-30% maksymalnej lepkości w drugiej temperaturze progowej.

Polimery te korzystnie wykazują w wodzie zjawisko odmieszania przy ogrzewaniu, ujawniające się na krzywych, wykazujących w zależności od temperatury i stężenia minimum nazwane LCST (Lower Critical Solution Temperature).

Lepkość (mierzona w temperaturze 25°C w wiskozymetrze Brookfielda, stożek 7) 1% wodnych roztworów wynosi korzystnie 20 000-100 000 mPas, a korzystniej 60 000-70 000 mPas.

Polimery amfofilowe zgodne z wynalazkiem są obecne w kompozycjach w stężeniach 0,1 -30% wagowych, korzystniej 0,1-10%, jeszcze korzystniej 0,1-5% wagowych, a zwłaszcza 0,5-2% wagowych.

Utleniacz

Utleniacz z kompozycji według wynalazku jest korzystnie wybrany z grupy utworzonej przez wodę utlenioną, nadtlenek mocznika, nadsole, jak nadborany lub nadsiarczany, albo ich mieszaniny.

PL 203 094 B1

Utleniaczem jest korzystnie nadtlenek wodoru i jeszcze korzystniej utleniaczem jest woda utleniona.

Stężenie nadtlenku wodoru może wynosić od 0,5 do 40 objętości, korzystnie 2-30 objętości, a stężenie zwią zku zdolnego do tworzenia nadtlenku wodoru przez hydrolizę , od 0,1 do 25% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji utleniającej.

Kompozycje utleniające według wynalazku mogą być bezwodne lub wodne.

Kompozycje utleniające według wynalazku są korzystnie wodne i pH całości wodnej kompozycji utleniającej wynosi korzystnie od 1 do 13, a jeszcze korzystniej 2-12.

Kompozycja utleniająca może też występować, w szczególności w wypadku odbarwiania, w postaci dwóch części do zmieszania w momencie użycia, przy czym jedna z tych dwóch części zawiera środki alkaliczne i występuje w postaci stałej lub ciekłej. Nadtlenek wodoru ma pH przed zmieszaniem korzystnie niższe od 7.

Można uzyskać i/lub klasycznie wyregulować pH wodnych kompozycji utleniających według wynalazku przez dodanie albo środków alkalizujących, jak np. woda amoniakalna, monoetanoloamina, dietanoloamina, trietanoloamina, izopropanoloamina, propanodiamina-1,3, węglan albo kwaśny węglan alkaliczny lub amonowy, węglan organiczny, jak węglan guanidyny, albo też wodorotlenek alkaliczny, przy czym wszystkie te związki mogą oczywiście być wzięte pojedynczo lub w mieszaninie, albo środków zakwaszających, jak np. kwas chlorowodorowy, kwas octowy, kwas mlekowy lub kwas borowy.

Kompozycja utleniająca może zawierać dodatki znane ze swego zastosowania w kompozycjach utleniających do farbowania włosów przez utlenienie, do trwałego odkształcania lub odbarwienia włosów, takie jak środki alkalizujące lub zakwaszające, konserwanty lub środki maskujące, takie jak EDTA i kwas etidronowy, filtry UV, woski, silikony lotne lub nielotne, cykliczne, liniowe lub rozgałęzione, modyfikowane grupami organicznymi (zwłaszcza grupami aminowymi) lub niemodyfikowane, ceramidy, pseudoceramidy, oleje roślinne, nieorganiczne lub syntetyczne, witaminy lub prowitaminy, jak pantenol, środki mącące, itd.

Gdy utleniacz jest wodą utlenioną, kompozycja utleniająca według wynalazku zawiera korzystnie co najmniej jeden stabilizator wody utlenionej. W kompozycjach łączących wodę utlenioną i polimery amfofilowe według niniejszego wynalazku, uzyskano szczególnie korzystne wyniki, stosując co najmniej jeden stabilizator wybrany spośród pirofosforanów metali alkalicznych lub ziem alkalicznych, cynianów metali alkalicznych lub ziem alkalicznych, fenacetyny lub soli kwasów i oksychinoliny, jak siarczan oksychinoliny. Jeszcze korzystniej stosuje się co najmniej jeden cynian w połączeniu z co najmniej jednym pirofosforanem lub bez niego.

Można stosować również kwas salicylowy i jego sole, kwas pirydynodikarboksylowy i jego sole, paracetamol i układy utworzone a) z buforu [boranu metalu alkalicznego (Na, K) lub amonu i korzystnie dekahydratu tetraboranu Na], b) ś rodka alkalicznego (NH4OH, monoetanoloaminy, węglanu amonu, kwaśnego węglanu amonu, wodorotlenku sodu) i c) środka maskującego ciężkiego jonu metalicznego (Fe, Mn, Cu), takich jak opisane w zgłoszeniach patentowych WO-01/72271, WO-01/72272, WO-01/52801.

W kompozycjach utleniających według wynalazku stężenie stabilizatorów wody utlenionej może wynosić od 0,0001 do 5% wagowych, korzystnie 0,01-2% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji utleniających.

W kompozycjach utleniających według wynalazku, zawierających wodę utlenioną, stosunek stężeń nadtlenku wodoru i stabilizatorów może wynosić 0,05-1000, korzystnie 0,1-500, a jeszcze korzystniej 1-200. Również stosunek stężeń polimeru(ów) amfofilowego(ych) według wynalazku i stabilizatorów może wynosić 0,05-1000, korzystnie 0,1-500, a jeszcze korzystniej 1-200.

W kompozycjach utleniających wedł ug wynalazku stężenie utleniaczy mieś ci się w zakresie 0,1 -25% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

Korzystnie według wynalazku stosunek stężeń polimeru(ów) amfofilowego(ych) według wynalazku i utleniaczy wynosi 0,001-10, przy czym ilości wymienionych polimerów i utleniaczy są wyrażone w ilości substancji aktywnej (nadtlenek wodoru dla wody utlenionej). Jeszcze korzystniej ten stosunek wynosi 0,01-5, a zwłaszcza 0,02-1.

Gdy kompozycje według wynalazku występują generalnie w postaci przezroczystego żelu, ich lepkość korzystnie mieści się w zakresie od 50 do 10 mPa.s, korzystniej od 75 mPa.s do 0,5 mPa.s.

Kompozycje według wynalazku mogą korzystnie zawierać ponadto co najmniej jeden substantywny polimer amfoteryczny lub kationowy.

PL 203 094 B1

Polimery kationowe

Dla celów niniejszego wynalazku wyrażenie „polimer kationowy” oznacza każdy polimer zawierający grupy kationowe i/lub grupy zdolne do zjonizowania na grupy kationowe.

Polimery kationowe nadające się do użytku zgodnie z niniejszym wynalazkiem można wybrać spośród wszystkich takich polimerów już znanych jako polepszające właściwości kosmetyczne włosów, a mianowicie opisanych w zgłoszeniu patentowym EP-A-337 354 i we francuskich opisach patentowych nr FR 2 270 846, 2 383 660, 2 598 611, 2 470 596 i 2 519 863.

Korzystne polimery kationowe wybiera się spośród tych, które obejmują ugrupowania zawierające aminowe grupy pierwszorzędowe, drugorzędowe, trzeciorzędowe i/lub czwartorzędowe, które mogą albo stanowić część głównego łańcucha polimerowego lub być niesione przez boczny podstawnik, związany z nim bezpośrednio.

Stosowane polimery kationowe mają generalnie liczbowo średnią masę cząsteczkową, wynoszącą od 500 do około 5.10⁶, a korzystnie od 10³ do około 3.10⁶.

Wśród polimerów kationowych można wymienić szczególniej polimery typu poliaminy, poliaminoamidu i czwartorzędowe poliamoniowe.

Są to produkty znane. Są one opisane zwłaszcza we francuskich opisach patentowych nr 2 505 348 lub 2 542 997.

Spośród tych polimerów można wymienić:

1) Homopolimery lub kopolimery pochodne estrów lub amidów akrylowych lub metakrylowych, zawierające co najmniej jedno ugrupowanie o następujących wzorach (I), (II), (III) lub (IV):

w których:

R3, jednakowe lub różne, oznaczają atom wodoru lub grupę CH3;

A, jednakowe lub różne, oznaczają grupę alkilową, liniową lub rozgałęzioną o 1-6 atomów węgla, korzystnie zawierającą 2 lub 3 atomy węgla albo grupę hydroksyalkilową o 1-4 atomów węgla;

R4, R5, R6, jednakowe lub różne, oznaczają grupę alkilową, zawierającą 1-18 atomów węgla lub grupę benzylową, a korzystnie grupę alkilową, zawierającą 1-6 atomów węgla;

R1 i R2, jednakowe lub różne, oznaczają atom wodoru lub grupę alkilową, zawierającą 1-6 atomów węgla, korzystnie metyl lub etyl;

X oznacza anion pochodny kwasu nieorganicznego lub organicznego, taki jak metylosiarczan, albo halogenek, w szczególności chlorek lub bromek.

PL 203 094 B1

Polimery z rodziny (1) mogą zawierać ponadto jedno lub kilka ugrupowań pochodnych komonomerów, które można wybrać z rodziny akrylamidów, metakrylamidów, diacetonoakrylamidów, akrylamidów i metakrylamidów, podstawionych przy atomie azotu niższymi grupami alkilowymi (C1-C4), kwasów akrylowych lub metakrylowych lub ich estrów, winylolaktamów, takich jak winylopirolidon lub winylokaprolaktam, estrów winylowych.

Tak więc wśród tych polimerów z rodziny (1) można wymienić:

- kopolimery akrylamidu i metakrylanu dimetyloaminoetylu czwartorzędowanego siarczanem dimetylu lub halogenkiem dimetylu, takie jak sprzedawany pod nazwą Hercofloc przez firmę Hercules,

- kopolimery akrylamidu i chlorku metakryloiloksyetylotrimetyloamoniowego opisane np. w zg ł oszeniu patentowym EP-A-080976 i sprzedawane pod nazwą Bina Quat P 100 przez firmę Ciba Geigy;

- kopolimer akrylamidu i metylosiarczanu metakryloiloksyetylotrimetyloamoniowego sprzedawany pod nazwą Reten przez firmę Hercules,

- kopolimery winylopirolidon/akrylan lub metakrylan dialkiloaminoalkilu czwartorzędowane lub nieczwartorzędowane, takie jak produkty sprzedawane pod nazwą „Gafquat” przez firmę ISP, w szczególności np. „Gafquat 734” lub „Gafquat 755”, lub też produkty nazwane „Copolymer 845, 958 i 937”. Te polimery opisano szczegółowo we francuskich opisach patentowych nr 2 077 143 i 2 393 573;

- terpolimery metakrylan dimetyloaminoetylu/winylokaprolaktam/winylopirolidon, takie jak produkt sprzedawany pod nazwą Gaffix VC 713 przez firmę ISP;

- kopolimer winylopirolidon/metakrylamidopropylodimetyloamina sprzedawany zwłaszcza pod nazwą Styleze CC 10 przez firmę ISP;

oraz czwartorzędowane kopolimery winylopirolidon/metakrylamid dimetyloaminopropylu, takie jak produkt sprzedawany pod nazwą „Gafquat HS 100” przez firmę ISP.

2) Pochodne eterów celulozy, zawierające czwartorzędowe grupy amoniowe, opisane we francuskim opisie patentowym nr 1 492 597, w szczególności polimery sprzedawane pod nazwami „JR” (JR 400, JR 125, JR 30M) lub „LR” (LR 400, LR 30M) przez firmę Union Carbide Corporation. Te polimery są również określone w słowniku CTFA jako czwartorzędowe pochodne amoniowe hydroksyetylocelulozy przereagowanej z epoksydem podstawionym grupą trimetyloamoniową.

3) Kationowe pochodne celulozy, jak kopolimery celulozy lub pochodnych celulozy szczepione czwartorzędowym monomerem amoniowym rozpuszczalnym w wodzie i opisane zwłaszcza w opisie patentowym nr US 4 131 576, takie jak hydroksyalkilocelulozy, w szczególności hydroksymetylo-, hydroksyetylo- lub hydroksypropylocelulozy szczepione zwłaszcza solą metakryloiloetylotrimetyloamoniową, metakrylmidopropylotrimetyloamoniową, dimetylodialliloamoniową.

Produktami handlowymi odpowiadającymi tej definicji są zwłaszcza produkty sprzedawane pod nazwą „Celquat L 200” i „Celquat H 100” przez firmę National Starch.

4) Polisacharydy kationowe, opisane zwłaszcza w opisach patentowych nr US 3 589 578 i 4 031 307, jak gumy guarowe, zawierające kationowe grupy trialkiloamoniowe. Stosuje się np. gumy guarowe modyfikowane solą (np. chlorkiem) 2,3-epoksypropylotrimetyloamoniową.

Takie produkty są sprzedawane zwłaszcza pod nazwami handlowymi Jaguar C13 S, Jaguar C 15, Jaguar C 17 lub Jaguar C 162 przez firmę Meyhall.

5) Polimery utworzone z ugrupowań piperazynylowych i dwuwartościowych grup alkilenowych lub hydroksyalkilenowych o łańcuchach prostych lub rozgałęzionych, ewentualnie poprzerywanych atomami tlenu, siarki, azotu lub pierścieniami aromatycznymi albo heterocyklicznymi, jak też produkty utlenienia i/lub czwartorzędowania tych polimerów. Takie polimery opisano zwłaszcza we francuskich opisach patentowych nr 2 162 025 i nr 2 280 361.

6) Poliaminoamidy rozpuszczalne w wodzie, wytworzone w szczególności przez polikondensację związku kwasowego z poliaminą; te poliaminoamidy mogą być usieciowane epichlorowcohydryną, diepoksydem, dibezwodnikiem, nienasyconym dibezwodnikiem, pochodną bis-nienasyconą, bischlorowcohydryną, bisazetydynium, bischlorowcoacylodiaminą, bishalogenkiem alkilu lub też oligomerem powstałym z reakcji związku bifunkcyjnego reagującego z bischlorowcohydryną, bisazetydynium, bischlorowcoacylodiaminą, bishalogenkiem alkilu, epichlorowcohydryną, diepoksydem lub pochodną bis-nienasyconą; środek sieciujący stosuje się w ilości 0,025-0,35 mola na grupę aminową poliaminoamidu; te poliaminoamidy mogą być alkilowane lub też czwartorzędowane, jeśli zawierają jedną lub kilka trzeciorzędowych funkcyjnych grup aminowych. Takie polimery są opisane zwłaszcza we francuskich opisach patentowych nr 2 252 840 i nr 2 368 508.

7) Pochodne poliaminoamidów powstałe z kondensacji polialkilenopoliamin z kwasami polikarboksylowymi i następnie alkilowania środkami bifunkcyjnymi. Np. można wymienić polimery kwas

PL 203 094 B1 adypinowy/dialkiloaminohydroksyalkilodialkilenotriamina, w których grupa alkilowa zawiera 1-4 atomów węgla i oznacza korzystnie metyl, etyl, propyl. Takie polimery są opisane zwłaszcza we francuskim opisie patentowym nr 1 583 363.

Wśród tych pochodnych można szczególniej wymienić polimery kwas adypinowy/dimetyloaminohydroksypropylo/dietylenotriamina, sprzedawane pod nazwą „Cartaretine F, F4 lub F8” przez firmę Sandoz.

8) Polimery otrzymane przez reakcję polialkilenopoliaminy, zawierającej dwie pierwszorzędowe grupy aminowe i co najmniej jedną drugorzędową grupę aminową, z kwasem dikarboksylowym wybranym spośród kwasu diglikolowego i alifatycznych nasyconych kwasów dikarboksylowych, zawierających 3-8 atomów węgla. Stosunek molowy polialkilenopoliaminy i kwasu dikarboksylowego wynosi od 0,8:1 do 1,4:1; przy czym powstały poliaminoamid poddaje się reakcji z epichlorohydryną w stosunku molowym epichlorohydryny do drugorzędowej grupy aminowej poliaminoamidu, wynoszącym od 0,5:1 do 1,8:1. Takie polimery są opisane zwłaszcza w amerykańskich opisach patentowych nr 3 227 615 i nr 2 961 347.

Polimery tego typu są w szczególności sprzedawane pod nazwą „Hercosett 57” przez firmę Hercules Inc. lub też pod nazwą „PD 170” lub „Delsette 101” przez firmę Hercules w wypadku kopolimeru kwas adypinowy/epoksypropylo/dietylenotriamina.

9) Cyklopolimery alkilodialliloaminy lub dialkilodialliloamoniowe, takie jak homopolimery lub kopolimery zawierające jako główny składnik łańcucha, ugrupowania odpowiadające wzorom (V) lub (VI):

-(CH₂)t— (V)

-(CH₂)t-(VI)

w których k i t są równe liczbie 0 lub 1, przy czym suma k + t jest równa 1; R9 oznacza atom wodoru lub grupę metylową; R7 i R8 niezależnie od siebie oznaczają grupę alkilową, zawierającą 1-8 atomów węgla, grupę hydroksyalkilową, w której grupa alkilowa zawiera korzystnie 1-5 atomów węgla, niższą grupę amidoalkilową (C1-C4) lub R7 i R8 mogą oznaczać razem z atomem azotu, z którym są związane, grupę heterocykliczną, taką jak grupa piperydynylowa lub morfolinylowa; R7 i R8 niezależnie od siebie oznaczają korzystnie grupę alkilową, zawierającą 1-4 atomów węgla; Y^- oznacza anion, jak bromek, chlorek, octan, boran, cytrynian, winian, kwaśny siarczan, kwaśny siarczyn, siarczan, fosforan. Te polimery są opisane zwłaszcza we francuskim opisie patentowym nr 2 080 759 i w jego świadectwie dodatkowym nr 2 190 406.

Wśród polimerów określonych wyżej można wymienić szczególniej homopolimer chlorku dimetylodialliloamoniowego sprzedawany pod nazwą „Merquat 100” przez firmę Calgon (i jego homologi o małych masach molowych ś rednich wagowo) oraz kopolimery chlorku diallilodimetyloamoniowego i akrylamidu sprzedawane pod nazwą „Merquat 550”.

PL 203 094 B1

10) Czwartorzędowy polimer diamoniowy zawierający powtarzające się ugrupowania odpowiadające wzorowi (VII):

w którym:

R10, R11, R12 i R13 jednakowe lub różne, oznaczają grupy alifatyczne, alicykliczne lub aryloalifatyczne, zawierające 1-20 atomów węgla lub niższe alifatyczne grupy hydroksyalkilowe, albo też R10, R11, R12 i R13 razem lub oddzielnie, tworzą z atomami azotu, z którymi są związane, grupy heterocykliczne zawierające ewentualnie drugi heteroatom inny niż azot, lub też R10, R11, R12 i R13 oznaczają grupę alkilową o C1-C6, liniową lub rozgałęzioną, podstawioną grupą nitrylową, estrową, acylową, amidową lub -CO-O-R14-D albo -CO-NH-R14-D, gdzie R14 oznacza grupę alkilenową i D czwartorzędową grupę amoniową;

A1 i B1 oznaczają grupy polimetylenowe, zawierające 2-20 atomów węgla, które mogą być liniowe lub rozgałęzione, nasycone lub nienasycone i mogą zawierać, związane lub wtrącone do łańcucha głównego, jeden lub kilka pierścieni aromatycznych, albo jeden lub kilka atomów tlenu, siarki, albo grup sulfotlenkowych, sulfonowych, disiarczkowych, aminowych, alkiloaminowych, hydroksylowych, czwartorzędowych amoniowych, ureidowych, amidowych lub estrowych oraz X^- oznacza anion pochodny kwasu nieorganicznego lub organicznego;

A1, R10 i R12 mogą tworzyć z dwoma atomami azotu, z którymi są związane, pierścień piperazynowy; poza tym, jeśli A1 oznacza grupę alkilenową lub hydroksyalkilenową, liniową lub rozgałęzioną, nasyconą lub nienasyconą, B1 może też oznaczać grupę -(CH2)n-CO-D-OC-(CH2)n-, w której D oznacza:

a) resztę glikolu o wzorze: -O-Z-O-, gdzie Z oznacza grupę węglowodorową liniową lub rozgałęzioną, albo grupę odpowiadającą jednemu z następujących wzorów:

-(CH2-CH2-O)x-CH2-CH2-[CH2-CH(CH3)-O]y-CH2-CH(CH3)gdzie x i y oznaczają liczbę całkowitą 1-4, oznaczającą stopień polimeryzacji określony i jedyny lub jakąkolwiek liczbę 1-4, oznaczającą średni stopień polimeryzacji;

b) resztę diaminy bis-drugorzędowej, jak pochodna piperazyny;

c) resztę diaminy bis-pierwszorzędowej o wzorze: -NH-Y-NH-, gdzie Y oznacza grupę węglowodorową liniową lub rozgałęzioną, albo też grupę dwuwartościową

-CH2-CH2-S-S-CH2-CH2-;

d) grupę ureilenową o wzorze: -NH-CO-NH-.

Korzystnie X^- oznacza anion, taki jak chlorek lub bromek.

Te polimery mają liczbowo średnią masę cząsteczkową, wynoszącą generalnie 1000-100 000. Polimery tego typu są opisane zwłaszcza we francuskich opisach patentowych nr 2 320 330,

270 846, 2 316 271, 2 336 434 i 2 413 907 oraz opisach patentowych nr US 2 273 780, 2 375 853,

388 614, 2 454 547, 3 206 462, 2 261 002, 2 271 378, 3 874 870, 4 001 432, 3 929 990, 3 966 904, 4 005 193, 4 025 617, 4 025 627, 4 025 653, 4 026 945 i 4 027 020.

Można szczególniej stosować polimery, które są utworzone z powtarzających się ugrupowań odpowiadających następującemu wzorowi (VIII):

R« R«

I +

-N (CH₂)_n-N-(CH₂)_p — (VIII)

R„ X' R,₃ X'

PL 203 094 B1 w którym R10, R11, R12 i R13 jednakowe lub różne, oznaczają grupę alkilową lub hydroksyalkilową, zawierającą około 1-4 atomów węgla, n i p oznaczają liczby całkowite w zakresie od 2 do około 20 i X^- oznacza anion pochodny kwasu nieorganicznego lub organicznego;

11) Czwartorzędowe polimery poliamoniowe utworzone z powtarzających się ugrupowań o wzorze (IX):

ch₃ ^χ *

Ń- (CH₂)-NH-CO-D-NH- (CH₂)_p ch₃

CH, l ₊

N — (CH₂)₂ - O — (CH₂)₂

Ćh₃ (IX) w którym p oznacza liczbę całkowitą w zakresie od 1 do około 6, D może oznaczać zero lub grupę -(CH2)r-CO-, w której r oznacza liczbę równą 4 lub 7, X^- oznacza anion;

Takie polimery można wytworzyć według sposobów opisanych w opisach patentowych USA nr 4 157 388, 4 702 906, 4 719 282. Są one opisane zwłaszcza w zgłoszeniu patentowym EP-A-122 324.

Wśród nich można np. wymienić produkty „Mirapol A15”, „Mirapol AD1”, „Mirapol AZ1” i „Mirapol 175” sprzedawane przez firmę Miranol;

12) Czwartorzędowe polimery winylopirolidonu i winyloimidazolu, jak np. produkty sprzedawane pod nazwami Luviquat FC 905, FC 550 i FC 370 przez firmę BASF;

13) Poliaminy jak Polyquart H sprzedawany przez firmę Henkel, wykazany w słowniku CTFA pod nazwą „Polyethyleneglycol(15) Tallow Polyamine”;

14) Usieciowane polimery soli metakryloiloksyalkilo(C1-C4)trialkilo(C1-C4)amoniowych, takie jak polimery otrzymane przez homopolimeryzację dimetyloaminoetylometakrylanu czwartorzędowanego chlorkiem metylu lub przez kopolimeryzację akrylamidu z dimetyloaminoetylometakrylanem czwartorzędowanym chlorkiem metylu, przy czym po homo- lub kopolimeryzacji następuje usieciowanie związkiem z nienasyconym wiązaniem olefinowym, w szczególności metylenobisakrylamidem. Można szczególniej stosować usieciowany kopolimer akrylamid/chlorek metakryloiloksyetylotrimetyloamoniowy (20/80 wagowo) w postaci dyspersji zawierającej 50% wagowych wymienionego kopolimeru w oleju nieorganicznym. Ta dyspersja jest sprzedawana pod nazwą „Salcare® SC 92 ” przez firmę Allied Colloids. Można też stosować usieciowany homopolimer chlorku metakryloiloksyetylotrimetyloamoniowego zawierający około 50% wagowych homopolimeru w oleju nieorganicznym lub w ciekł ym estrze. Te dyspersje są sprzedawane pod nazwami „Salcare® SC 95” i „Salcare® SC 96” przez firmę Allied Colloids.

Innymi polimerami kationowymi nadającymi się do użycia w ramach wynalazku są polialkilenoiminy, w szczególności polietylenoiminy, polimery zawierające ugrupowania winylopirydynowe lub winylopirydyniowe, kondensaty poliamin i epichlorohydryny, czwartorzędowe poliureileny i pochodne chityny.

Wśród wszystkich polimerów kationowych nadających się do użytku w ramach niniejszego wynalazku korzystne jest użycie polimerów z rodziny (1), (9), (10), (11) i (14), a jeszcze korzystniej polimerów z powtarzającymi się ugrupowaniami o następujących wzorach (W) i (U):

a zwłaszcza takich, w których ciężar cząsteczkowy, określony na drodze chromatografii permeacyjno-żelowej, wynosi 9500-9900;

PL 203 094 B1

ch₃ c₂h₅ a zwłaszcza takich, w których ciężar cząsteczkowy, określony na drodze chromatografii permeacyjno-żelowej, wynosi około 1200.

Stężenie polimeru kationowego w kompozycji według niniejszego wynalazku może zawierać się w zakresie 0,01-10% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji, korzystnie 0,05-5%, a jeszcze korzystniej 0,1-3%,

Polimery amfoteryczne

Polimery amfoteryczne nadające się do użytku zgodnie z niniejszym wynalazkiem można wybrać spośród polimerów obejmujących ugrupowania K i M rozłożone statystycznie w łańcuchu polimerowym, gdzie K oznacza ugrupowanie pochodzące od monomeru, zawierającego co najmniej jeden atom zasadowego azotu i M oznacza ugrupowanie pochodzące od monomeru kwasowego, zawierającego jedną lub kilka grup karboksylowych albo sulfonowych, lub też K i M mogą oznaczać grupy pochodzące od obojnaczych monomerów karboksybetain lub sulfobetain;

K i M mogą też oznaczać kationowy łańcuch polimerowy, zawierający aminowe grupy pierwszorzędowe, drugorzędowe, trzeciorzędowe lub czwartorzędowe, w których co najmniej jedna grupa aminowa niesie grupę karboksylową lub sulfonową, związaną za pośrednictwem grupy węglowodorowej, lub też K i M stanowią część łańcucha polimeru z grupą etyleno-a,e-dikarboksylową, w której jedna z grup karboksylowych przereagowała z poliaminą, zawierającą jedną lub kilka aminowych grup pierwszorzędowych lub drugorzędowych.

Szczególniej korzystne polimery amfoteryczne, odpowiadające podanej wyżej definicji, są wybrane spośród następujących polimerów:

1) Polimerów powstałych z kopolimeryzacji monomeru pochodnego związku winylowego, zawierającego grupę karboksylową, takiego zwłaszcza jak kwas akrylowy, kwas metakrylowy, kwas maleinowy, kwas α-chloroakrylowy i monomeru zasadowego pochodnego podstawionego związku winylowego, zawierającego co najmniej jeden zasadowy atom, takiego jak zwłaszcza dialkiloaminoalkilometakrylan i akrylan, dialkiloaminoalkilometakrylamid i akrylamid. Takie związki opisano w amerykańskim opisie patentowym nr 3 836 537. Można też wymienić kopolimer akrylan sodowy/chlorek akrylamidopropylotrimetyloamoniowy, sprzedawany pod nazwą Polyquart KE 3033 przez firmę Henkel.

Związek winylowy może być również solą dialkilodialliloamoniową, jak chlorek dimetylodialliloamoniowy. Kopolimery kwasu akrylowego i tego ostatniego monomeru proponuje firma Calgon pod nazwami Merquat 280, Merquat 295 i Merquat Plus 3330;

2) Polimerów zawierających ugrupowania pochodzące:

a) od co najmniej jednego monomeru wybranego spośród akrylamidów lub metakrylamidów podstawionych przy atomie azotu grupą alkilową,

b) od co najmniej jednego komonomeru kwasowego, zawierającego jedną lub kilka reaktywnych grup karboksylowych,

c) i od co najmniej jednego komonomeru zasadowego, takiego jak estry, podstawione grupą aminową pierwszorzędową, drugorzędową, trzeciorzędową i czwartorzędową, kwasu akrylowego i metakrylowego oraz produkt czwartorzędowania metakrylanu dimetyloaminoetylu siarczanem dimetylu lub dietylu.

Szczególniej korzystnymi według wynalazku akrylamidami lub metakrylamidami N-podstawionymi są grupy, w których alkile zawierają 2-12 atomów węgla, a zwłaszcza N-etyloakrylamid, N-tert-butyloakrylamid, N-tert-oktyloakrylamid, N-oktyloakrylamid, N-decyloakrylamid, N-dodecyloakrylamid, jak również odpowiednie metakrylamidy. Komonomery kwasowe wybiera się zwłaszcza spośród kwasu akrylowego, metakrylowego, krotonowego, itakonowego, maleinowego, fumarowego oraz monoestrów alkilu, zawierającego 1-4 atomów węgla i kwasu lub bezwodnika maleinowego albo fumarowego.

Korzystnymi komonomerami zasadowymi są metakrylany aminoetylu, butyloaminoetylu, N,N'-dimetyloaminoetylu, N-tert-butyloaminoetylu.

PL 203 094 B1

Stosuje się zwłaszcza kopolimery o nazwie CTFA (4-te wyd., 1991) Octylacrylamide/acrylates/butylaminoethylmethacrylate copolymer, takie jak produkty sprzedawane pod nazwą Amphomer lub Lovocryl 47 przez firmę National Starch.

3) Poliaminoamidów usieciowanych i alkilowanych częściowo lub całkowicie, pochodnych poliaminoamidów o ogólnym wzorze (X):

i-CO-Ri9-CO-Z-l- (X) w którym R19 oznacza dwuwartościową grupę pochodną nasyconego kwasu dikarboksylowego, alifatycznego kwasu mono- lub dikarboksylowego z podwójnym wiązaniem etylenowym, estru niższego alkanolu, zawierającego 1-6 atomów węgla i tych kwasów lub grupę pochodzącą z addycji któregokolwiek z wymienionych kwasów z aminą bis-pierwszorzędową lub bis-drugorzędową oraz Z oznacza grupę polialkilenopoliaminy bis-pierwszorzędowej, mono- lub bis-drugorzędowej, a korzystnie oznacza:

a) w ilości 60-100% molowych, grupę o wzorze (XI):

-NHi-(CH2)x-NH-V (XI) gdzie x = 2 i p = 2 lub 3, albo też x = 3 i p = 2, przy czym ta grupa pochodzi od dietylenotriaminy, trietylenotetraaminy lub dipropylenotriaminy;

b) w ilości 0-40% molowych, powyższą grupę (XI), w której x = 2 i p = 1, pochodzącą od etylenodiaminy, albo grupę pochodną piperazyny:

—l·/ \— \_/

c) w ilości 0-20% molowych, grupę -NH-(CH2)6-NH-, pochodną heksametylenodiaminy, przy czym te poliaminoaminy są sieciowane przez dodanie bifunkcyjnego czynnika sieciującego, wybranego spośród epichlorowcohydryn, diepoksydów, dibezwodników, pochodnych bis-nienasyconych, przy użyciu 0,025-0,35 mola czynnika sieciującego na grupę aminową poliaminoamidu i alkilowane przez działanie kwasu akrylowego, kwasu chlorooctowego lub alkanosultonu albo ich soli.

Nasycone kwasy karboksylowe wybiera się korzystnie spośród kwasów, zawierających 6-10 atomów węgla, takich jak kwas adypinowy, 2,2,4-trimetyloadypinowy i 2,4,4-trimetyloadypinowy, tereftalowy, kwasów z podwójnym wiązaniem etylenowym, jak np. kwas akrylowy, metakrylowy, itakonowy. Alkanosultonami używanymi do alkilowania są korzystnie propano- lub butanosulton, solami czynników alkilujących są korzystnie sole sodowe lub potasowe.

4) Polimerów zawierających ugrupowania obojnacze o wzorze (XII):

w którym R20 oznacza nienasyconą grupę zdolną do polimeryzacji, taką jak grupa akrylanowa, metakrylanowa, akrylamidowa lub metakrylamidowa, y i z oznaczają liczbę całkowitą 1-3, R21 i R22 oznaczają atom wodoru, metyl, etyl lub propyl, R23 i R24 oznaczają atom wodoru lub taką grupę alkilową, że suma atomów węgla w R23 i R24 nie przekracza 10. Polimery zawierające takie ugrupowania mogą też obejmować ugrupowania pochodne monomerów nieobojnaczych, jak akrylan lub metakrylan dimetylu albo dietyloaminoetylu albo alkiloakrylany lub metakrylany, akrylamidy lub metakrylamidy, albo octan winylu.

Przykładowo można wymienić kopolimer metakrylan butylu/metakrylan dimetylokarboksymetyloamonioetylu, taki jak produkt sprzedawany pod nazwą Diaformer Z301 przez firmę Sandoz.

PL 203 094 B1

5) Polimerów pochodnych chitozanu, opisanych zwłaszcza we francuskich opisach patentowych nr 2137684 lub nr US 3879376, zawierających ugrupowania monomerowe, połączone w łańcuch, odpowiadające następującym wzorom (XIII), (XIV), (XV):

przy czym ugrupowanie o wzorze (XIII) jest obecne w ilości 0-30%, ugrupowanie o wzorze (XIV) w ilości 5-50% i ugrupowanie o wzorze (XV) w ilości 30-90% i przyjmuje się, że w tym ugrupowaniu o wzorze (XV), R25 oznacza grup ę o wzorze:

^27 ^28

R₂₆-C —(O)_q-C-H w którym q oznacza 0 lub 1;

jeśli q = 0, każdy z R26, R27 i R28, jednakowych lub różnych, oznacza atom wodoru, resztę metylową, hydroksylową, acetoksy lub aminową, resztę monoalkiloaminową lub resztę dialkiloaminową, ewentualnie poprzerywane jednym lub kilkoma atomami azotu i/lub ewentualnie podstawione jedną lub kilkoma grupami aminowymi, hydroksylowymi, karboksylowymi, alkilotio, sulfonowymi, resztę alkilotio, w której grupa alkilowa niesie resztę aminową, przy czym co najmniej jedna z grup R26, R27 i R28 oznacza w tym wypadku atom wodoru;

albo jeśli q = 1, każdy z R26, R27 i R28 oznacza atom wodoru, oraz soli utworzonych przez te związki z zasadami lub kwasami.

Szczególniej korzystne polimery tego typu zawierają 0-20% wagowych ugrupowania (XIII), 40 -50% wagowych ugrupowania (XIV) i 40-50% % wagowych ugrupowania (XV), w którym R25 oznacza grupę -CH2-CH2-.

6) Polimerów pochodzących z N-karboksyalkilowania chitozanu, jak N-karboksymetylochitozan lub N-karboksybutylochitozan, sprzedawany pod nazwą „Evalsan” przez firmę Jan Dekker.

7) Polimerów odpowiadających ogólnemu wzorowi (XVI), takich jak np. opisane we francuskim opisie patentowym nr 1 400 366:

^29 (CH—CH₂)

PL 203 094 B1

We wzorze (XVI) R29 oznacza atom wodoru, grupę CH3O, CH3CH2O, grupę fenylową, R30 oznacza atom wodoru lub niższą grupę alkilową, jak metyl, etyl, R31 oznacza atom wodoru lub niższą grupę alkilową jak metyl, etyl, R32 oznacza niższą grupę alkilową jak metyl, etyl lub grupę odpowiadającą wzorowi: -R33-N(R31)2, przy czym R33 oznacza grupę -CH2-CH2-, -CH2-CH2-CH2-, -CH2-CH(CH3)-, a R31 ma znaczenia wymienione wyżej, oraz wyższe homologi tych grup, zawierające do 6 atomów węgla;

r jest takie, ż e ciężar czą steczkowy wynosi 500-6 000 000, a korzystnie 1000-1 000 000.

8) Polimerów amfoterycznych typu -D-X-D-X-, wybranych spośród:

a) polimerów otrzymanych przez działanie kwasu chlorooctowego lub chlorooctanu sodu na związki zawierające co najmniej jedno ugrupowanie o wzorze (XVII):

-D-X-D-X-D- (XVII) gdzie D oznacza grupę —l·/ \f— \_/ i X oznacza symbol E lub E', gdzie E lub E', jednakowe lub różne, oznaczają grupę dwuwartościową, która jest grupą alkilenową o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, zawierającą do 7 atomów węgla w łańcuchu głównym, niepodstawionym lub podstawionym grupami hydroksylowymi i który może zawierać ponadto atomy tlenu, azotu, siarki, 1-3 pierścieni aromatycznych i/lub heterocyklicznych; przy czym atomy tlenu, azotu i siarki są obecne w postaci grupy eterowej, tioeterowej, sulfotlenkowej, sulfonowej, sulfoniowej, alkiloaminowej, alkenyloaminowej, grupy hydroksylowej, benzyloaminowej, tlenku aminy, czwartorzędowej grupy amoniowej, amidowej, imidowej, alkoholowej, estrowej i/lub uretanowej;

b) polimerów o wzorze (XVIII):

-D-X-D-X- (XVIII) gdzie D oznacza grupę:

—l·/ \f— \_/ i X oznacza symbol E lub E' i co najmniej raz E'; E ma znaczenie podane wyżej i E' oznacza grupę dwuwartościową, która jest grupą alkilenową o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, zawierającym do 7 atomów węgla w łańcuchu głównym, niepodstawionym lub podstawionym jedną lub kilkoma grupami hydroksylowymi i zawierającym jeden lub kilka atomów azotu, przy czym atom azotu jest podstawiony łańcuchem alkilowym ewentualnie przerwanym atomem tlenu i zawierającym koniecznie jedną lub kilka grup karboksylowych albo jedną lub kilka grup hydroksylowych, przeprowadzonych w betainy przez reakcję z kwasem chlorooctowym lub chlorooctanem sodu.

9) Kopolimerów eter alkilo(C1-C5)winylowy/bezwodnik maleinowy modyfikowany częściowo przez półamidowanie N,N-dialkiloaminoalkiloaminą, taką jak N,N-dimetyloaminopropyloamina lub przez półestryfikację N,N-dialkanoloaminą. Te kopolimery mogą też zawierać inne komonomery winylowe, jak winylokaprolaktam.

Szczególnie korzystnymi według wynalazku polimerami amfoterycznymi są polimery z rodziny (1).

Według wynalazku polimer lub polimery amfoteryczne mogą stanowić 0,01-10% wagowych, korzystnie 0,05-5% wagowych, a jeszcze korzystniej 0,1-3% wagowych całkowitego ciężaru kompozycji.

Kompozycje według wynalazku korzystnie zawierają jeden lub kilka środków powierzchniowo czynnych.

Środek lub środki powierzchniowo czynne można dowolnie wybrać pojedynczo lub w mieszaninie spośród środków powierzchniowo czynnych anionowych, amfoterycznych, niejonowych, obojnaczych i kationowych.

Do użytku w niniejszym wynalazku nadają się zwłaszcza następujące środki powierzchniowo czynne:

PL 203 094 B1

i) Anionowy(e) środek(i) powierzchniowo czynny(e):

Jako przykłady anionowych środków powierzchniowo czynnych, nadających się do użytku, pojedynczo lub w mieszaninie, w ramach niniejszego wynalazku, można wymienić zwłaszcza (lista nie ograniczająca) sole (w szczególności sole alkaliczne, zwłaszcza sodowe, sole amonowe, sole amin, sole aminoalkoholi lub sole magnezu) następujących związków: alkilosiarczanów, alkiloeterosiarczanów, alkiloamidoeterosiarczanów, alkiloarylopolieterosiarczanów, monoglicerydów siarczanów, alkilosulfonianów, alkilofosforanów, alkiloamidosulfonianów, alkiloarylosulfonianów, α-olefinosulfonianów, parafinosulfonianów, alkilo(C6-C24) sulfobursztynianów, alkilo(C6-C24)eterosulfobursztynianów, alkilo(C6-C24)amidosulfoburszty-nianów, alkilo(C6-C24)sulfooctanów, acylo(C6-C24)sarkozynianów i acylo(C6-C24)glutaminianów. Można też stosować estry alkilo(C6-C24)poliglikozydokarboksylowe, jak alkiloglikozydocytryniany, alkilopoliglikozydowinian i alkilopoliglikozydosulfobursztyniany, alkilosulfobursztynoamiany; acyloizotioniany i N-acylotauryniany, przy czym grupa alkilowa lub acylowa wszystkich tych różnych związków zawiera korzystnie 12-20 atomów węgla, a grupa arylowa oznacza korzystnie grupę fenylową lub benzylową. Wśród anionowych środków powierzchniowo czynnych również nadających się do użytku można też wymienić sole kwasów tłuszczowych, takie jak sole kwasu oleinowego, rycynolowego, palmitynowego, stearynowego, kwasów z oleju z kopry lub z uwodornionego oleju z kopry, acylolaktylany, w których grupa acylowa zawiera 8-20 atomów węgla. Można również stosować kwasy alkilo-D-galaktozydouronowe i ich sole, kwasy alkilo(C6-C24)eterokarboksylowe polioksyalkilenowane, kwasy alkilo(C6-C24)-aryloeterokarboksylowe polioksyalkilenowane, kwasy alkilo(C6-C24)Amidoeterokarboksylowe polioksyalkilenowane i ich sole, w szczególności zawierające 2-50 grup tlenku alkilenu, zwłaszcza etylenu, oraz ich mieszaniny.

ii) Niejonowy(e) środek(i) powierzchniowo czynny(e):

Niejonowe środki powierzchniowo czynne są związkami dobrze znanymi jako takie (patrz zwłaszcza pod tym względem „Handbook of Surfactants ” przez M.R.Portera, wydanie Blackie & Son (Glasgow and London), 1991, str.116-178) i ich charakter nie ma znaczenia krytycznego w ramach niniejszego wynalazku. Tak więc można je wybrać zwłaszcza spośród (lista nieograniczająca) alkoholi, α-dioli, alkilofenoli polietoksylowanych, polipropoksylowanych o łańcuchu tłuszczowym zawierającym np. 8-18 atomów węgla, przy czym ilość grup tlenku etylenu lub tlenku propylenu może wynosić zwłaszcza 2-50. Można też wymienić kopolimery tlenku etylenu i propylenu, kondensaty tlenku etylenu i propylenu z alkoholami tłuszczowymi, amidy tłuszczowe polietoksylowane, zawierające korzystnie 230 moli tlenku etylenu, amidy tłuszczowe poliglicerolowane zawierające przeciętnie 1-5 grup glicerolu, a w szczególności 1,5-4, polietoksylowane aminy tłuszczowe, zawierające korzystnie 2-30 moli tlenku etylenu, oksyetylenowane estry kwasów tłuszczowych i sorbitanu, zawierające 2-30 moli tlenku etylenu, estry kwasów tłuszczowych i sacharozy, estry kwasów tłuszczowych i glikolu polietylenowego, alkilopoliglikozydy, pochodne N-alkiloglukaminy, tlenki amin, takie jak tlenki alkilo(C10-C14)amin lub tlenki N-acyloaminopropylomorfoliny. Należy zaznaczyć, że alkilopoliglikozydy stanowią środki powierzchniowo czynne, mieszczące się szczególnie dobrze w ramach niniejszego wynalazku.

iii) Amfoteryczny(e) lub obojnaczy(e) środek(i) powierzchniowo czynny(e):

Amfoterycznymi lub obojnaczymi środkami powierzchniowo czynnymi, których charakter nie ma znaczenia krytycznego w ramach niniejszego wynalazku, mogą być zwłaszcza (lista nieograniczająca) pochodne alifatycznych amin drugorzędowych lub trzeciorzędowych, w których grupa alifatyczna jest łańcuchem prostym lub rozgałęzionym, zawierającym 8-18 atomów węgla i obejmującym co najmniej jedną anionową grupę nadającą rozpuszczalność w wodzie (np. karboksylan, sulfonian, siarczan, fosforan lub fosfonian); można też wymienić alkilo(C8-C20)betainy, sulfobetainy, alkilo(C8-C20)amidoalkilo(C1-C6)betainy lub alkilo(C8-C20)amidoalkilo(C1-C6)sulfobetainy.

Wśród pochodnych amin można wymienić produkty sprzedawane pod nazwą Miranol, jakie opisano w opisach patentowych nr US 2 528 378 i US 2 781 354 i klasyfikowane w słowniku CTFA, 3-cie wydanie, 1982, pod nazwami Amphocarboxyglycinates i Amphocarboxypropionates o odpowiednich strukturach:

R2-CONHCH2CH2-N(R3)(R4)(CH2COO^-) gdzie R2 oznacza grupę alkilową z kwasu R2-COOH obecnego w shydrolizowanym oleju z kopry, grupę heptylową, nonylową lub undecylową, R₃ oznacza grupę β-hydroksyetylową i R₄ grupę karboksymetylową;

oraz R2'-CONHCH2CH2-N(B)(C)

PL 203 094 B1 w której:

B oznacza -CH2CH2OX', C oznacza -(CH2)Z-Y', przy z = 1 lub 2,

X' oznacza grupę -CH2CH2-COOH lub atom wodoru,

Y' oznacza -COOH lub grupę -CH2-CHOH-SO3H,

R2' oznacza grupę alkilową z kwasu R9-COOH, obecnego w oleju z kopry lub shydrolizowanym oleju lnianym, grupę alkilową, zwłaszcza o C7, C9, C11 lub C13, grupę alkilową o C17 i jej postać izo, nienasyconą grupę C17.

Te związki są sklasyfikowane w słowniku CTFA, 5-te wydanie, 1993, pod nazwami Disodium Cocoamphodiacetate, Disodium Lauroamphodiacetate, Disodium Caprylamphodiacetate, Disodium Capryloamphodiacetate, Disodium Cocoamphodipropionate, Disodium Lauroamphodipropionate, Disodium Caprylamphodipropionate, Disodium Capryloamphodipropionate, Lauroamphodipropionic acid, Cocoamphodipropionic acid.

Przykładowo można wymienić cocoamphodiacetate sprzedawany pod handlową nazwą Miranol® C2M stężony przez towarzystwo Rhodia Chimie.

iv) Kationowe środki powierzchniowo czynne

Spośród kationowych środków powierzchniowo czynnych można wymienić w szczególności (lista nieograniczająca): sole tłuszczowych amin pierwszorzędowych, drugorzędowych lub trzeciorzędowych, ewentualnie poliokyalkilenowanych; czwartorzędowe sole amoniowe, jak chlorki lub bromki tetraalkiloamoniowe, alkiloamidoalkilotrialkiloamoniowe, trialkilobenzyloamoniowe, trialkilohydroksyalkiloamoniowe lub alkilopirydyniowe; pochodne imidazoliny lub tlenki amin o charakterze kationowym.

Ilości ś rodków powierzchniowo czynnych obecnych w kompozycji według wynalazku mogą mieścić się w zakresie 0,01-40%, a korzystnie 0,5-30% całkowitego ciężaru kompozycji.

Kompozycje według wynalazku mogą też zawierać inne środki regulowania reologii, takie jak zagęstniki celulozowe (hydroksyetyloceluloza, hydroksypropyloceluloza, karboksymetyloceluloza..), guma guarowa i jej pochodne (hydroksypropyloguar..), gumy pochodzenia bakteryjnego (guma ksantanowa, guma skleroglukanowa..), zagęstniki syntetyczne, jak usieciowane homopolimery kwasu akrylowego lub kwasu akrylamidopropanosulfonowego i polimery, tworzące asocjaty, niejonowe, anionowe, kationowe lub amfoteryczne, takie jak polimery sprzedawane pod nazwami Pemulen TR1 lub TR2 przez firmę Goodrich, Salcare SC90 przez firmę Allied Colloids, Aculyn 22, 28, 33, 44 lub 46 przez firmę Rohm&Haas i Elfacos T210 i T212 przez firmę Akzo.

Te dodatkowe zagęstniki mogą stanowić 0,01-10% wagowych całkowitego ciężaru kompozycji.

Innym przedmiotem wynalazku jest sposób farbowania utleniającego ludzkich włókien keratynowych, a w szczególności włosów, z użyciem kompozycji barwiącej, zawierającej na podłożu odpowiednim do farbowania wymienionych włókien co najmniej jeden barwnik utlenialny i kompozycję utleniającą, jaką określono wyżej.

Według tego sposobu nakłada się na włókna co najmniej jedną kompozycję barwiącą, jaką określono poprzednio, przy czym kolor jest wywoływany przy pH kwaśnym, obojętnym lub alkalicznym za pomocą kompozycji utleniającej według wynalazku, którą nakłada się jednocześnie lub sekwencyjnie, z pośrednim spłukaniem lub bez niego.

Według szczególnie korzystnej postaci użycia sposobu farbowania według wynalazku, miesza się w momencie użycia, kompozycję barwiącą opisaną wyżej z kompozycją utleniającą według wynalazku. Następnie otrzymaną mieszaninę nakłada się na włókna keratynowe i pozostawia się na nich na okres około 3-50 minut, korzystnie około 5-30 minut, po czym spłukuje się, myje szamponem, ponownie spłukuje się i suszy.

Innym przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób trwałego odkształcania ludzkich włókien keratynowych, a w szczególności włosów, stosujący jako kompozycję utleniającą kompozycję określoną wyżej.

Według tego sposobu nakłada się na traktowane włókno keratynowe kompozycję redukującą, przy czym włókno keratynowe poddaje się naprężeniu mechanicznemu przed, podczas lub po wspomnianym nałożeniu, włókno ewentualnie spłukuje się, na włókno ewentualnie spłukane nakłada się kompozycję utleniającą według niniejszego wynalazku, po czym włókno ewentualnie spłukuje się ponownie.

Pierwszy etap tego sposobu polega na nałożeniu na włosy kompozycji redukującej. To nakładanie prowadzi się na kosmykach lub na wszystkich włosach.

PL 203 094 B1

Kompozycja redukująca zawiera co najmniej jeden reduktor, który można wybrać w szczególności spośród kwasu tioglikolowego, cysteiny, cysteaminy, tioglikolanu glicerolu, kwasu tiomlekowego lub soli kwasu tiomlekowego lub tioglikolowego.

Zwykły etap naprężania włosów w postaci odpowiadającej żądanej końcowej postaci włosów (np. loków) można wykonać każdym sposobem, zwłaszcza mechanicznym, odpowiednim i znanym jako taki do utrzymania włosów w naprężeniu, takim jak np. wałki, lokówki i analogiczne.

Włosy można też ukształtować bez pomocy zewnętrznych środków, po prostu palcami.

Przed przystąpieniem do następnego fakultatywnego etapu spłukiwania, należy standardowo włosy, na które nałożono kompozycję redukującą, pozostawić w spokoju przez kilka minut, generalnie od 5 minut do jednej godziny, korzystnie 10-30 minut, aby dać odpowiedni czas na poprawne podziałanie reduktora na włosy. Ta faza odczekania zachodzi korzystnie w temperaturze 35-45°C, przy czym również chroni się korzystnie włosy czepkiem.

W drugim fakultatywnym etapie sposobu (etap ii) włosy nasycone kompozycją redukującą są następnie spłukane delikatnie kompozycją wodną.

Potem, w trzecim etapie (etap iii) nakłada się na tak spłukane włosy kompozycję utleniającą według niniejszego wynalazku w celu utrwalenia nowej postaci nadanej włosom.

Jak w wypadku nałożenia kompozycji redukującej, włosy, na które nałożono kompozycję utleniającą, następnie są standardowo pozostawione w fazie spokoju lub odczekania, która trwa kilka minut, generalnie 3-30 minut, korzystnie 5-15 minut.

Podłoże kompozycji redukującej i utleniającej, stosowanych według wynalazku, jest korzystnie środowiskiem wodnym, utworzonym przez wodę i może korzystnie zawierać organiczne rozpuszczalniki dopuszczalne w dziedzinie kosmetyki, wśród nich zwłaszcza alkohole, jak alkohol etylowy, alkohol izopropylowy, alkohol benzylowy i alkohol fenyloetylowy albo poliole lub etery polioli, jak np. eter monometylowy, monoetylowy i monobutylowy glikolu etylenowego, glikol propylenowy lub jego etery, jak np. eter monometylowy glikolu propylenowego, glikol butylenowy, glikol dipropylenowy oraz etery alkilowe glikolu dietylenowego, jak np. eter monoetylowy lub monobutylowy glikolu dietylenowego. Rozpuszczalniki mogą wtedy być obecne w stężeniach wynoszących od około 0,5 do 20% i korzystnie od około 2 do 10% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

Jeśli naprężanie włosów prowadzi się środkami zewnętrznymi, można je zdjąć z włosów (wałki, lokówki i analogiczne) przed lub po etapie utrwalania.

Na koniec, w ostatnim etapie sposobu według wynalazku (etap iv), również etapie fakultatywnym, włosy nasycone kompozycją utleniającą spłukuje się delikatnie, generalnie wodą.

Ostatecznie uzyskuje się włosy łatwe do rozczesania, delikatne. Włosy są zaondulowane.

Kompozycję utleniającą według wynalazku można też stosować w sposobie odbarwiania ludzkich włókien keratynowych, a w szczególności włosów.

Sposób odbarwiania według wynalazku obejmuje etap nałożenia na włókna keratynowe kompozycji utleniającej według wynalazku, przy czym ta kompozycja zawiera korzystnie wodę utlenioną w środowisku alkalicznym po zmieszaniu tuż przed użyciem. Standardowo drugim etapem sposobu odbarwiania według wynalazku jest etap spłukiwania włókien keratynowych.

Następujące przykłady ilustrują wynalazek, nie wykazując charakteru ograniczającego.

Przykłady wytwarzania

Wytwarzanie etoksylowanych estrów (met)akrylowych

Można je otrzymać zwłaszcza przez działanie (met)akrylanu glicydylu lub kwasu (met)akrylowego, albo (met)akrylanu alkilu, lub halogenku (met)akryloilu na etoksylowany alkohol tłuszczowy. Można wymienić jako przykłady nieograniczające, następujące przykłady wytwarzania:

a) z metakrylanu glicydylu i z Genapolu T-250

b) z kwasu (met)akrylowego i z Genapolu UD-070

c) z (met)akrylanu metylu i z Genapolu LA-090

d) z chlorku (met)akryloilu i z Genapolu UD-070.

a) Do trójszyjnego reaktora o pojemności 1 litra, zaopatrzonego w mieszadło, termometr i chłodnicę zwrotną, wprowadzono 500 g Genapolu T-250 i 75 g metakrylanu glicydylu. Ogrzewano mieszaninę reakcyjną w temperaturze 100°C w ciągu 2 godzin i usunięto nadmiar metakrylanu glicydylu przez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany monomer można stosować do polimeryzacji bez dalszego oczyszczania.

b) Do trójszyjnego reaktora o pojemności 1 litra, zaopatrzonego w mieszadło, termometr i chłodnicę zwrotną, wprowadzono 500 g Genapolu UD-070, 100 g kwasu (met)akrylowego i kwas

PL 203 094 B1 p-toluenosulfonowy jako katalizator. Ogrzewano mieszaninę reakcyjną w temperaturze wrzenia wobec powrotu skroplin w ciągu 2 godzin i oddzielono nadmiar kwasu i wody utworzonej podczas reakcji przez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany monomer można stosować do polimeryzacji bez dalszego oczyszczania.

c) Do trójszyjnego reaktora o pojemności 1 litra, zaopatrzonego w mieszadło, termometr i chłodnicę zwrotną, wprowadzono 500 g Genapolu LA-090, 100 g (met)akrylanu metylu i 20 g tetraizopropanolanu tytanu. Ogrzewano mieszaninę reakcyjną w temperaturze wrzenia wobec powrotu skroplin w ciągu 2 godzin i po oddzieleniu przez destylację utworzonego alkoholu oddestylowano pozostały ester pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany monomer można stosować do polimeryzacji bez dalszego oczyszczania.

d) Do trójszyjnego reaktora o pojemności 1 litra, zaopatrzonego w mieszadło, termometr i chłodnicę zwrotną, wprowadzono 500 g Genapolu UD-070, 110 g chlorku (met)akryloilu i 50 g węglanu sodu. Ogrzewano mieszaninę reakcyjną w temperaturze wrzenia wobec powrotu skroplin w ciągu 2 godzin i oddzielono nadmiar chlorku kwasowego przez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany monomer można stosować do polimeryzacji bez dalszego oczyszczania.

Polimeryzacja według metody wytrącania w tert-butanolu

Do reaktora o pojemności 2 litrów, zaopatrzonego w chłodnicę zwrotną, wlot gazu, termometr i mieszadło, wprowadzono 500 ml tert-butanolu i obliczoną ilość AMPS. Mieszaninę zobojętniono, wprowadzając NH3 i do mieszaniny reakcyjnej dodano monomer otrzymany wyżej. Zobojętniono mieszaninę reakcyjną przez przepuszczenie azotu lub argonu i gdy temperatura wewnątrz osiągnęła 60°C, wprowadzono inicjator (AIBN) dla zapoczątkowania polimeryzacji.

Tak wytworzony polimer wytrącił się po kilku minutach. Ogrzewano mieszaninę w temperaturze wrzenia wobec powrotu skroplin w ciągu 2 godzin i oddzielono polimer od rozpuszczalnika przez filtrację za pomocą pompy, po czym wysuszono pod zmniejszonym ciśnieniem.

W opisany wyżej sposób wytworzono następujące polimery: (z następujących reagentów w ilościach wyrażonych w gramach)

Metakrylan Genapol T-250	10	20	30	97
AMPS zobojętniony przez NH3	90	80	90	3
Metylenobisakrylamid (środek sieciujący)			1,5
Metakrylan allilu (środek sieciujący)		1,7
TMPTA (środek sieciujący)	1,8			1,8
Azobisizobutyronitryl (inicjator)			1
Nadtlenek dilaurylu (inicjator)	1	1		1
Tert-butanol	300	300	300	300

P r z y k ł a d 1. Kompozycja do farbowania utleniającego Kompozycja barwiąca

Użyto odcienia ciemnokasztanowatego z serii handlowej Excellence Creme® firmy L'Oreal. Kompozycja utleniająca

- Kopolimer kwas akrylamido-2-metylo-2-propanosulfonowy/ /n-dodecyloakrylamid (3,5%/96,5%) zobojętniony w 100% wodorotlenkiem sodu 1 g

- Nadtlenek wodoru q.s 20 objętości

- Pirofosforan tetrasodowy (0,02 g) i cynian sodowy (0,04 g)

- Środek maskujący: pentaoctan pentasodowy 0,06 SA*

- Woda zdemineralizowana q.s.ad 100 g

SA* oznacza substancję aktywną

W momencie użycia kompozycję barwiącą zmieszano z kompozycją utleniającą w stosunku wagowym 1/1,5.

Otrzymaną mieszaninę nałożono na kosmyki włosów siwych w 90% białych w ilości 10 g na 1 g włosów i pozostawiono na 30 minut.

Następnie włosy spłukano, umyto standardowym szamponem, po czym wysuszono.

Otrzymano jednorodny odcień ciemnokasztanowaty.

PL 203 094 B1

P r z y k ł a d 2. Kompozycja do trwałego odkształcania

Sporządzono następującą kompozycję redukującą (wyrażono w gramach):

Kwas tioglikolowy	9,2
Arginina	15
Woda amoniakalna o 20% NH3	9,3
Węglan amonu	4,5
Kokoiloamidopropylobetaina/monolaurynian glicerolu (25/5) w 30% wodnym roztworze	1,3
Środek peptyzujący	0,8
Alkohol izostearylowy (Tego Alkanol 66 sprzedawany przez firmę Goldschmidt)	12
Środek maskujący	0,4
Woda zdemineralizowana q.s.ad	100 g

Tę redukującą kompozycję nałożono na kosmyk wilgotnych włosów, uprzednio nawinięty na lokówkę o średnicy 9 mm.

Po 10 minutach przerwy spłukano go obficie wodą.

Potem nałożono następującą kompozycję utleniającą:

Kompozycja utleniająca:

- Kopolimer kwas akrylamido-2-metylo-2-propanosulfonowy/n-dodecyloakrylamid (3,5%/96,5%) zobojętniony w 100% wodorotlenkiem sodu 1 g

- Woda utleniona 8 objętości

- Pirofosforan tetrasodowy (0,02 g) i cynian sodowy (0,04 g)

- Środek maskujący: pentaoctan pentasodowy 0,06 SA*

- Woda zdemineralizowana q.s.ad..100 g

SA* oznacza substację aktywną.

Po 10 minutach przerwy kosmyk znów obficie spłukano.

Następnie nawinięto włosy na lokówkę i wysuszono je.

Kosmyk został zaondulowany.

Podobne wyniki otrzymano, zastępując kopolimer kwas akrylamido-2-metylo-2-propanosulfonowy/n-dodecyloakrylamid zobojętniony wodorotlenkiem sodu z powyższych przykładów 1 i 2, kopolimerem usieciowanym przez metylenobisakrylamid, utworzonym z 75% wagowych ugrupowań AMPS zobojętnionych NH3 i 25% wagowych ugrupowań o wzorze (III), w którym R1 = H, R4 = C16-C18 i x = 25.

Podobne wyniki otrzymano, zastępując kopolimer kwas akrylamido-2-metylo-2-propanosulfonowy/n-dodecyloakrylamid zobojętniony wodorotlenkiem sodu z powyższych przykładów 1 i 2, kopolimerem usieciowanym przez metakrylan allilu, utworzonym z 90% wagowych ugrupowań AMPS zobojętnionych NH3 i 10% wagowych ugrupowań metakrylanu z Genapol T-250 [ugrupowania o wzorze (III), w którym R1 = CH3, R4 = C16-C18 i x = 25] lub kopolimerem usieciowanym przez metakrylan allilu, utworzonym z 80% wagowych ugrupowań AMPS zobojętnionych NH3 i 20% wagowych ugrupowań metakrylanu z Genapol T-250 [ugrupowania o wzorze (III), w którym R1 = CH3, R4 = C16-C18 i x = 25].

Claims (56)

1. Kompozycja kosmetyczna i/lub dermatologiczna przeznaczona do oddziaływania na substancje keratynowe zawierająca w podłożu odpowiednim dla substancji keratynowych zagęstniki i/lub środki żelujące oraz utleniacz, znamienna tym, że obejmuje:

a) co najmniej jeden polimer amfofilowy, zawierający co najmniej jeden monomer z nienasyconym wiązaniem etylenowym i grupą sulfonową w postaci wolnej albo częściowo lub całkowicie zobojętnionej i ponadto co najmniej jedną część hydrofobową wybraną spośród kopolimerów amfofilowych z kwasem 2-akryloamido-2-metylopropanosulfonowym (AMPS) i z co najmniej jednym monomerem

PL 203 094 B1 hydrofobowym z nienasyconym wiązaniem etylenowym, obejmującym co najmniej jedną część hydrofobową, zawierającą 6-50 atomów węgla i wybraną spośród akrylanów lub akrylamidów o następującym wzorze (I):

w którym R1 i R3, jednakowe lub różne, oznaczają atom wodoru lub grupę C1-C6-alkilową, liniową lub rozgałęzioną; Y oznacza O lub NH; R2 oznacza grupę węglowodorową hydrofobową, zawierającą co najmniej 6-50 atomów węgla; x oznacza liczbę moli tlenku alkilenu i zawiera się w zakresie 0-100,

b) oraz co najmniej jeden utleniacz.

2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że R2 oznacza hydrofobowy węglowodór zawierający 6-22 atomów węgla

3. Kompozycja według zastrz. 2, znamienna tym, że R2 oznacza hydrofobowy węglowodór zawierający 6-18 atomów węgla.

4. Kompozycja według zastrz. 3, znamienna tym, że R2 oznacza hydrofobowy węglowodór zawierający 12-18 atomów węgla.

5. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-4, znamienna tym, że polimery amfofilowe są zobojętnione częściowo lub całkowicie zasadą organiczną lub nieorganiczną.

6. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-5, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe posiadające ciężar cząsteczkowy, wyrażony liczbowo, wynoszący 1000-20000000 g/mol.

7. Kompozycja według zastrz. 6, znamienna tym, że ciężar cząsteczkowy, wyrażony liczbowo, mieści się w zakresie 20000-5000000 g/mol.

8. Kompozycja według zastrz. 7, znamienna tym, że ciężar cząsteczkowy, wyrażony liczbowo, mieści się w zakresie 100 000-1 500 000 g/mol.

9. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-8, znamienna tym, że 1% (wagowo) roztwór wodny wymienionych polimerów wykazuje w temperaturze 25°C lepkość, mierzoną w wiskozymetrze Brookfielda, stożek 7, wynoszącą 20000 -100000 mPas.

10. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-9, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe wytworzone przez polimeryzację rodnikową z wytrąceniem w tert-butanolu.

11. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-10, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe usieciowane lub nieusieciowane.

12. Kompozycja według zastrz. 11, znamienna tym, że zawiera usieciowane polimery amfofilowe.

13. Kompozycja według zastrz. 12, znamienna tym, że środek lub środki sieciujące są wybrane spośród nienasyconych związków poliolefinowych.

14. Kompozycja według dowolnego zastrz. 13, znamienna tym, że środek lub środki sieciujące są wybrane spośród metylenobisakrylamidu, metakrylanu allilu lub trimetylolopropanotriakrylanu (TMPTA).

15. Kompozycja według dowolnego zastrz. 12-14, znamienna tym, że stopień usieciowania korzystnie mieści się w zakresie 0,01-10% molowych.

16. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-15, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe wybrane spośród statystycznych polimerów z AMPS, modyfikowanych przez reakcję z n-mono(C6-C22)alkiloaminą lub di-n-(C6-C22)alkiloaminą.

PL 203 094 B1

17. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-16, znamienna tym, że obejmuje polimery amfofilowe z AMPS, zawierające ponadto co najmniej jeden monomer z nienasyconym wiązaniem etylenowym, niezawierający łańcucha tłuszczowego.

18. Kompozycja według dowolnego zastrz. 17, znamienna tym, że monomer z nienasyconym wiązaniem etylenowym, niezawierający łańcucha tłuszczowego, jest wybrany spośród kwasów (met)akrylowych i ich pochodnych alkilowych podstawionych w pozycji β lub ich estrów otrzymanych z monoalkoholami lub glikolami mono- lub polialkilenowymi, albo też spoś ród (met)akrylamidów, winylopirolidonu, bezwodnika maleinowego, kwasu itakonowego lub kwasu maleinowego, albo mieszanin tych związków.

19. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-18, znamienna tym, że grupa hydrofobowa R2 jest wybrana spośród grup C6-C18-alkilowych liniowych, rozgałęzionych lub cyklicznych; grup alkilo(C6-C18)-perfluorowanych; grupy cholesterylowej lub estru cholesterolu; aromatycznych grup policyklicznych.

20. Kompozycja według zastrz. dowolnego 1-19, znamienna tym, że monomer o wzorze (I) obejmuje ponadto co najmniej jedno ugrupowanie tlenku alkilenu (x > 1).

21. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-20, znamienna tym, że monomer o wzorze (I) obejmuje ponadto co najmniej jeden łańcuch polioksyalkilenowy.

22. Kompozycja według zastrz. 21, znamienna tym, że łańcuch polioksyalkilenowy jest utworzony z ugrupowań tlenku etylenu i/lub ugrupowań tlenku propylenu.

23. Kompozycja według zastrz. 22, znamienna tym, że łańcuch polioksyalkilenowy jest utworzony jedynie z ugrupowań tlenku etylenu.

24. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-23, znamienna tym, że liczba ugrupowań oksyalkilenowych mieści się w zakresie 3-100.

25. Kompozycja według zastrz. 24, znamienna tym, że liczba ugrupowań oksyalkilenowych mieści się w zakresie 3-50.

26. Kompozycja według zastrz. 25, znamienna tym, że liczba ugrupowań oksyalkilenowych mieści się w zakresie 7-25.

27. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-19, znamienna tym, że zawiera polimer amfofilowy z AMPS, wybrany spośród:

- kopolimerów usieciowanych lub nieusieciowanych, zobojętnionych lub niezobojętnionych, zawierających 15-60% wagowych ugrupowań AMPS i 40-85% wagowych ugrupowań (C8-C16)alkilo(met)akrylamidu albo ugrupowań (C8-C16)alkilo(met)akrylanu w stosunku do polimeru;

- terpolimerów zawierających 10-90% molowych ugrupowań akrylamidu, 0,1-10% molowych ugrupowań AMPS i 5-80% molowych ugrupowań n-(C6-C18)alkiloakrylamidu w stosunku do polimeru.

28. Kompozycja według dowolnego z zastrz. 1-19, znamienna tym, że zawiera polimer amfofilowy z AMPS wybrany spośród:

- kopolimerów usieciowanych i nieusieciowanych z AMPS, częściowo lub całkowicie zobojętnionym i metakrylanu dodecylu;

- kopolimerów usieciowanych i nieusieciowanych z AMPS, częściowo lub całkowicie zobojętnionym i n-dodecylometakrylamidu.

29. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-26, znamienna tym, że zawiera polimer amfofilowy z AMPS, wybrany spośród kopolimerów utworzonych z ugrupowań kwasu 2-akrylamido-2-metylopropanosulfonowego (AMPS) o następującym wzorze (II):

w którym X⁺ oznacza proton, kation metalu alkalicznego, kation ziem alkalicznych lub jon amoniowy;

PL 203 094 B1 oraz ugrupowań o następującym wzorze (III):

^CH2 θ . (Ul)

0=C o—Εοη,-οη,-οΙ^— r₄ w którym x oznacza liczbę całkowitą w zakresie 3-100, korzystnie 5-80 a jeszcze korzystniej 7-25; R1 ma to samo znaczenie, jak podane wyżej we wzorze (I) i R4 oznacza grupę C6-C22-alkilową, liniową lub rozgałęzioną, korzystniej C10-C22-alkilową.

30. Kompozycja według zastrz. 29, znamienna tym, że x = 25, R1 oznacza metyl i R4 oznacza n-dodecyl.

31. Kompozycja według zastrz. 1 albo 29, znamienna tym, że procentowy stosunek molowy ugrupowań o wzorze (I) lub ugrupowań o wzorze (III) w polimerach mieści się w zakresie 50,1-99,9%.

32. Kompozycja według zastrz. 1 albo 29, znamienna tym, że procentowy stosunek molowy ugrupowań o wzorze (I) lub ugrupowań o wzorze (III) w polimerach mieści się w w zakresie 0,1-50%.

33. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-32, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe obecne w stężeniu 0,01-30% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

34. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-33, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe obecne w stężeniu 0,1-10% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

35. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-34, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe obecne w stężeniu 0,1-5% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

36. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-35, znamienna tym, że zawiera polimery amfofilowe obecne w stężeniu 0,5-2% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

37. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-36, znamienna tym, że zawiera utleniacz wybrany z grupy utworzonej przez nadtlenek wodoru, nadtlenek mocznika, nadborany, nadsiarczany, albo ich mieszaniny.

38. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-37, znamienna tym, że zawiera utleniacz, będący nadtlenkiem wodoru.

39. Kompozycja według zastrz. 37 albo 38, znamienna tym, że zawiera nadtlenek wodoru w stężeniu mieszczącym się w zakresie 0,5 do 40 objętości, korzystnie 2-30 objętości.

40. Kompozycja według zastrz. 38, znamienna tym, że woda utleniona zawiera stabilizator.

41. Kompozycja według zastrz. 40, znamienna tym, że stabilizator jest wybrany spośród pirofosforanów metali alkalicznych lub ziem alkalicznych, cynianów metali alkalicznych lub ziem alkalicznych, fenacetyny lub soli kwasów i oksychinoliny.

42. Kompozycja według zastrz. 41, znamienna tym, że stabilizatorem jest cynian lub cynian w połączeniu z pirofosforanem.

43. Kompozycja według dowolnego zastrz. 40-42, znamienna tym, że stężenie stabilizatora mieści się w zakresie od 0,0001 do 5% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

44. Kompozycja według dowolnego zastrz. 38-43, znamienna tym, że stosunek stężeń nadtlenku wodoru do stabilizatorów mieści się w zakresie 0,05-1000.

45. Kompozycja według dowolnego zastrz. 38-44, znamienna tym, że stosunek stężeń polimeru(ów) amfofilowego(ych) zdefiniowanych w zastrzeżeniach 1-36 i stabilizatorów mieści się w zakresie 0,05-1000.

46. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-36, znamienna tym, że stosunek stężeń polimeru(ów) amfofilowego(ych) zdefiniowanych w zastrz. 1-36 do utleniaczy mieści się w zakresie 0,001-10.

47. Kompozycja według dowolnego z zastrz. 37-45, znamienna tym, że stężenie utleniaczy mieści się w zakresie 0,1-25% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

48. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-47, znamienna tym, że jest wodna i że pH całej kompozycji mieści się w zakresie 1-13.

PL 203 094 B1

49. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-48, znamienna tym, że występuje w postaci przezroczystego żelu o lepkości 50 mPa*s do 10 Pa*s.

50. Kompozycja według dowolnego zastrz. 1-49, znamienna tym, że występuje w postaci przezroczystego żelu o lepkości 75 mPa*s do 0,5 Pa*s.

51. Sposób utleniającego farbowania ludzkich włókien keratynowych, a w szczególności włosów, znamienny tym, że stosuje się na włókna kompozycję barwiącą, zawierającą na podłożu odpowiednim do farbowania włókien keratynowych, co najmniej jeden barwnik utlenialny i kompozycję utleniającą zdefiniowaną w dowolnym zastrzeżeniu 1-50.

52. Sposób farbowania według zastrz. 51, znamienny tym, że w momencie użycia miesza się kompozycję barwiącą z kompozycją utleniającą; następnie otrzymaną mieszaninę nakłada się na włókna keratynowe i pozostawia na okres około 3-50 minut, korzystnie około 5-30 minut, po czym spłukuje się, myje szamponem, ponownie spłukuje się i suszy.

53. Sposób farbowania według zastrz. 51, znamienny tym, że nakłada się sekwencyjnie kompozycję barwiącą i kompozycję utleniającą, z pośrednim płukaniem lub bez niego.

54. Sposób oddziaływania na ludzkie włókna keratynowe, a w szczególności włosy, w celu uzyskania trwałego odkształcenia tych ostatnich, w szczególności w postaci włosów z trwałą ondulacją, przy czym ten sposób obejmuje następujące etapy: (i) nakłada się na odkształcane włókno keratynowe kompozycję redukującą, przy czym włókno keratynowe poddaje się naprężeniu mechanicznemu przed, podczas lub po wspomnianym nałożeniu, (ii) włókno keratynowe ewentualnie spłukuje się, znamienny tym, że (iii) na włókno keratynowe ewentualnie spłukane nakłada się kompozycję utleniającą, jaką określono w jednym z zastrz. 1-50, (iv) ewentualnie ponownie spłukuje się włókno keratynowe.

55. Sposób odbarwiania ludzkich włókien keratynowych, a w szczególności włosów, znamienny tym, że obejmuje następujące etapy: i) nakłada się na włókno keratynowe kompozycję utleniającą zdefiniowaną w dowolnym zastrz. 1-50, ii) spłukuje się tak odbarwiane włókno keratynowe.

56. Zastosowanie, jako zagęstnika i/lub środka żelującego w kompozycji kosmetycznej i/lub dermatologicznej zawierającej co najmniej jeden utleniacz, polimeru amfofilowego zdefiniowanego w dowolnym zastrzeżeniu 1-34.