PL204289B1 - Łącznik do rusztowań i element rusztowania - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest łącznik do rusztowań do umieszczenia na elementach rusztowania, zwłaszcza na pionowym stojaku przeznaczonym do pionowego ustawienia przy wznoszeniu rusztowania, który to łącznik najczęściej jest wykonany w postaci tarczy lub talerza i wystaje na zewnątrz elementu rusztowania jako otaczający kołnierz, i który do zamocowania następnych elementów rusztowania, zwłaszcza przy wznoszeniu rusztowania poziomo umieszczonych podłużnic i/lub skośnie umieszczonych tężników rusztowania, ma na swoim obwodzie regularnie rozmieszczone gniazda dla klinów, najczęściej otwory lub przelotowe wybrania służące do ryglującego wprowadzenia klinów łączących. Ponadto przedmiotem wynalazku jest element rusztowania wyposażony w co najmniej jeden taki łącznik.

W handlu znajdują się różne łączniki wyżej wspomnianego rodzaju lub elementy rusztowania wyposażone w tego rodzaju łączniki.

Przykładowo w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr US 4587786 A ujawniono łącznik z zewnętrznym w kierunku promieniowym wybraniem w każdym z gniazd dla klinów. Dzięki temu wybraniu zapewnia się w każdym z gniazd trzy przegródki do przyjęcia klinów łączących w różnych ustawieniach. Jednakże tylko środkowa przegródka utworzona za pomocą tego wybrania jest przystosowana do utrzymania prawidłowego ustawienia klina łączącego. Ustawienie klinów łączących umieszczonych w bocznych przegródkach gniazda dla klinów nie jest zaryglowane.

Element rusztowania, zwłaszcza taki element rusztowania, który jest przewidziany jako pionowy stojak czyli słup ma zwykle kilka równoodległych łączników, które przy pionowym ustawieniu odpowiednich elementów rusztowania, wystają w poziomej płaszczyźnie względem tego elementu rusztowania w postaci otaczających go kołnierzy. Za pomocą tego rodzaju elementów rusztowania można wznosić rusztowanie z modułów w ten sposób, że ustawione wzajemnie w odstępach pionowe elementy rusztowania są połączone ze sobą za pomocą poziomo umieszczonych następnych elementów rusztowania. W tym celu podłużnice rusztowania mają na swoich końcach głowice łączące, które zwykle obejmują widłowo talerzowy lub tarczowy łącznik na przyporządkowanym mu pionowym stojaku, zatem mogą obejmować go lub podtrzymywać. Podobnie jak łącznik głowica łącząca ma przy tym w odpowiadającym miejscu umieszczone gniazda dla klinów, stanowiące otwory lub przelotowe wybrania, za pomocą których w celu zaryglowania i dla połączenia tych obydwu elementów rusztowania może być wbity klin łączący, który przechodzi wtedy przez górną stronę głowicy łączącej podłużnicy rusztowania i następnie dolną część głowicy łączącej podłużnicy rusztowania.

Prócz tego sąsiadujące ze sobą pionowe stojaki najczęściej są ze sobą połączone dodatkowo za pomocą tężników rusztowania, które łączą jeden łącznik stojaka na wyższym poziomie z łącznikiem drugiego stojaka na niższym poziomie. Głowice łączące tych tężników rusztowania mogą być zasadniczo wykonane podobnie jak głowice łączące podłużnic rusztowania, przy czym głowice łączące tężników rusztowania ze względu na skośne ustawienie do łącznika są wygięte lub dają się wygiąć pod kątem względem tężnika rusztowania. W celu umieszczenia takiego tężnika rusztowania na łączniku, do którego jest już przyłożona także w tej samej płaszczyźnie pionowej głowica łącząca poziomej podłużnicy rusztowania, głowica łącząca tężnika rusztowania zwykle jest zamocowana w innym gnieździe dla klina łącznika, który jest umieszczony z boku gniazda dla klina podłużnicy rusztowania.

W tym celu łącznik można wykonać podobnie do koł a szprychowego, zatem moż e mieć on rodzaj piasty z centralnym otworem, za pomocą którego jest prowadzony słup rusztowania i wystające na zewnątrz w kierunku promieniowym przesmyki lub szprychy, które oddzielają od siebie sąsiadujące wzajemnie gniazda dla klinów i łączą piastę z otaczającą, współśrodkową z piastą, obręczą koła lub z wieńcem. W ten sposób często tej samej wielkości, zwłaszcza przystające gniazda dla klina są równomiernie rozmieszczone wokół piasty, a mianowicie często osiem gniazd dla klina, które względem środka łącznika w danym przypadku są rozmieszczone wzajemnie w odstępie kątowym wynoszącym 45°. To dopuszcza nie tylko wzajemnie sąsiadujące umieszczenie podłużnicy rusztowania i tężnika rusztowania na tym samym łączniku, lecz przygotowanie gniazd dla klina rozmieszczonych w takich odstępach kątowych umożliwia także na przykład rusztowanie okrągłe, a więc na przykład wznoszenie rusztowania wokół wieży lub wokół podobnego obiektu. Za pomocą wygięć pod kątem 45° poziomej płaszczyzny wokół budowli przeznaczonej do wzniesienia rusztowania lub wokół podobnego obiektu, można wtedy za pomocą odpowiedniego rusztowania wznieść jednolity pod względem ukształtowania ośmiokąt.

PL 204 289 B1

W handlu wystę pują zasadniczo łączniki, w których gniazda dla klinów nie są tej samej wielkości, lecz, na przykład jedno gniazdo dla klina mniejsze i jedno większe, to znaczy łączniki mają na obwodzie na przemian wydłużone i zwykłe gniazda dla klina. Wydłużone gniazdo dla klina mające zatem większy lub dłuższy odcinek łuku koła wokół środka łącznika, może służyć do ustawienia podłużnicy rusztowania na łączniku w sposób nieprzerwany z poprzedzającą podłużnicą rusztowania, co jest konieczne ze względu na przykład na okrągły kształt rusztowania. Ponadto dla rusztowania okrągłego mogą być wytworzone nie tylko ośmiokąty, lecz wielokąty o dużej liczbie naroży na rusztowaniu w ten sposób, że kontur rusztowania w płaszczyźnie poziomej w sposób nieprzerwany jeszcze lepiej przylega do formy kołowej.

Wada wydłużonych gniazd dla klina polega jednakże na tym, że klin przechodzący przez to gniazdo dla klina ma większy luz ruchowy, a zatem odpowiedniej podłużnicy nie można związać po rozprężeniu klina w ustalonym i pożądanym ustawieniu poprzez odpowiednio duże dostosowanie gniazda do tego rozprężenia klina. Jest to szczególnie niekorzystne wtedy, gdy nie buduje się rusztowania okrągłego, lecz zbudowane ma być rusztowanie z elementami pod kątem prostym, ponieważ wtedy łącznik z takim wykonaniem i rozmieszczeniem jego gniazd dla klinów w danym przypadku nie przyjmuje ustalonego kąta prostego.

Także, gdy wydłużone gniazdo dla klina jest stosowane do rozmieszczenia tężników rusztowania, niekorzystny jest luz ruchowy odziaływujący na tężnik rusztowania.

Innymi słowami, swobodny dobór ustawienia elementu rusztowania na łączniku zmierza do niezawodnego obciążenia zaryglowania i ustawienia tego elementu rusztowania.

Prócz tego przy wykonaniu gniazd dla klinów należy liczyć się z tym, że szerokość gniazda dla klina, a więc wymiar gniazda dla klina na odcinku łuku koła wokół środka łącznika nie może być sam zbyt dokładnie dopasowany do szerokości klina łączącego, ponieważ kliny łączące zwykle są zaopatrzone w sworzeń lub czop w ten sposób, że kliny łączące są umieszczone na głowicach łączących elementów rusztowania w sposób uniemożliwiający eliminację ich ruchu. Ma to tę zaletę, że przy montażu elementu rusztowania przynależny klin łączący zawsze jest pod ręką, a ponadto przy montażu nie można go zgubić, co jest istotne z tego względy, iż upadek takiego klina łączącego z większej wysokości mogłoby mieć groźne skutki. Sworzeń lub czopy wystają nieco z boku nad bokami klina łączącego i dla wytworzenia połączenia klinowego muszą być przeprowadzone przez gniazdo dla klina łącznika. W tym celu gniazdo dla klina musi mieć do dyspozycji odpowiednią przestrzeń to znaczy, np. gniazdo dla klina zasadniczo może mieć od wewnątrz, w kierunku promieniowym na zewnątrz, rozszerzający się przekrój poprzeczny w kształcie części pomarańczy, jednakże boczne obrysy przebiegające na zaokrągleniach tego gniazda dla klina powinny być w kształcie beczkowatym, nieznacznie wypukłe na zewnątrz, aby przygotować niezbędną przestrzeń w tym obszarze dla wspomnianych sworzni lub czopów. Przesmyki oddzielające od siebie gniazda dla klinów w tym obszarze mogłyby się stać cieńsze. Z drugiej strony dla tego rodzaju przesmyków, także w ścieśnionym obszarze materiał ma wystarczającą grubość wymaganą dla stateczności łącznika. Wskutek tego w stanie techniki liczba gniazd dla klina umieszczonych na obwodzie łącznika ostatecznie jest ograniczona do maksimum ośmiu gniazd dla klina.

Nieznacznie beczkowate wykonanie gniazda dla klina nie utrudnia niezawodnego ustalenia klina łączącego, na przykład przy połączeniu podłużnicy na pionowym stojaku, ponieważ podłużnica rusztowania za pomocą tego połączenia ostatecznie jest naprężona między dwoma pionowymi stojakami i dzięki temu klin łączący zasadniczo lub nawet wyłącznie przylega do zewnętrznej strony gniazda dla klina w kierunku promieniowym, podczas gdy boczny obrys piasty gniazda dla klina mógłby nie stykać się z klinem łączącym.

Celem wynalazku jest opracowanie łącznika wspomnianego na wstępie rodzaju, który przy zachowującym stateczność i materiałooszczędnym wykonaniu stwarzałby dużą liczbę ustalonych możliwości ukierunkowania elementów rusztowania przeznaczonych do połączenia z tym łącznikiem, co jednocześnie stwarzałoby różnorakie możliwości ich ustawienia z uzyskaniem pewności zaryglowania danego ustawienia.

Ten problem jest według wynalazku rozwiązany za pomocą łącznika, który wyróżnia się tym, że w co najmniej jednym z gniazd dla klinów są wykonane co najmniej dwie przegródki przez wystają cy promieniowo do wewnątrz w gnieździe dla klina co najmniej jeden ząb, wskutek czego na promieniowo zewnętrznym obrysie i/lub promieniowo wewnętrznym obrysie gniazd dla klina są przewidziane co najmniej dwa rowki, a boczne obrysy przegródek dla klina łączącego są takie, że każda z przegródek

PL 204 289 B1 gniazda dla klinów jest wykonana jako obejma dla klina łączącego utrzymująca prawidłowe jego ustawienie w przegródce w zadanym kierunku.

Korzystnie na zewnętrznej w kierunku promieniowym powierzchni co najmniej jednego gniazda dla klina znajduje się co najmniej jeden ząb, który może tworzyć, swojego rodzaju fragment przesmyku służący do podziału i separacji dwóch sąsiednich przegródek gniazda dla klina, wewnątrz tego gniazda dla klina.

W korzystnym przykładzie wykonania na wzajemnie przeciwległych stronach gniazda dla klina zęby usytuowane naprzeciwległe względem siebie wystają do wewnątrz gniazda dla klina.

Gniazdo dla klina ma rowek, który korzystnie sam może stanowić przegródkę gniazda dla klina.

Rowek ten korzystnie ma płytkie wklęsłe sklepienie.

Ponadto korzystnie każde gniazdo dla klina jest podzielone na kilka, korzystnie trzy jednakowej szerokości przegródki za pomocą zębów równoodległych wzajemnie i względem promieniowych ograniczeń (przesmyków).

Łącznik według kolejnego przykładu wykonania ma postać podobną do koła szprychowego, przy czym między obszarem środkowym stanowiącym rodzaj piasty, który otacza element rusztowania i zewnętrzną obrę czą koła rozciągają się szprychowe przesmyki, które każdorazowo oddzielają od siebie dwa następujące po sobie gniazda dla klinów rozmieszczone na obwodzie łącznika.

Na obwodzie łącznika w równych odległościach są rozmieszczone tej samej wielkości gniazda dla klinów, korzystnie osiem gniazd dla klinów, w odstępie kątowym między dwoma pozycjami gniazd dla klinów wynoszącym odpowiednio 45°.

Korzystnie na obwodzie łącznika znajdują się na przemian gniazda dla klinów mające dwie różne wielkości.

Korzystnie większe gniazda dla klinów są przewidziane przy zachowaniu pierwszeństwa do zamocowania tężników rusztowania.

W kolejnym przykł adzie wykonania wynalazku co najmniej jedno z wię kszych, wydł u ż onych gniazd dla klinów, które następuje po odcinku łuku koła wokół środka łącznika w co najmniej jednym obszarze końcowym tego przebiegu ma przegródkę w gnieździe dla klina, która jest oddzielona od reszty tego gniazda dla klina.

Większe gniazda dla klinów, patrząc zgodnie kierunkiem obrotu wokół środka łącznika mogą mieć po tej samej stronie oddzieloną przegródkę, przy czym każdorazowo dwie z tych przegródek są umieszczone parami, naprzeciwko siebie nad środkiem łącznika.

Korzystnie te strukturyzowane części znajdują się zewnętrznej w kierunku promieniowym na stronie powierzchni gniazda dla klina.

Według wynalazku jest więc gniazdo dla klina podzielone na kilka równej wielkości lub nierównej wielkości, najczęściej dwie lub trzy przegródki w gnieździe klina, przy czym ten podział uzyskuje się korzystnie dzięki strukturyzowaniu części obrysu gniazda dla klina, a nie na skutek wykonania kolejnych przesmyków, które musiałyby mieć odpowiednią grubość i wymagałyby odpowiedniej przestrzeni, której ze względu na opisane wykonanie klina, zwłaszcza ze względu na czopy nie wystarczyłoby.

Przy tym jest istotna, jak już poprzednio wspomniano, zwłaszcza leżąca na zewnątrz w kierunku promieniowym boczna ściana gniazda dla klina, do której w pozycji połączenia klin przylega pod naciskiem. Według wynalazku, zwłaszcza w tym obszarze ściany bocznej gniazda dla klina są przewidziane ustalone części strukturyzowane, które z jednej strony określają boczne granice przegródek dla klina łączącego w ten sposób, że jest możliwe ustalone i z powodu sił napinających także ostatecznie zaryglowane wprowadzenie klinów łączących i połączonych z nimi elementów rusztowania. Umożliwia to także wielorakie możliwości ustawienia elementów rusztowania, ponieważ przykładowo istniejących osiem gniazd dla klina dzięki nadaniu struktury, każdorazowo np. można podzielić na trzy gniazda dla klina w ten sposób, że ostatecznie są określone z góry dwadzieścia cztery ustalone możliwości ustawienia, które mają jeszcze między sobą odstęp kątowy zasadniczo wynoszący mniej więcej tylko 15° tak, że w szczególności łatwiej jest wykonać rusztowanie okrągłe, nie tracąc wymaganego bezpieczeństwa ustawienia przy wznoszeniu rusztowania pod kątem prostym.

Według wynalazku może chodzić o jedno gniazdo dla klina. Przy tym wybranie może samo tworzyć przegródkę w gnieździe klina, a więc na przykład jest wykonane jako rowek, który odpowiada szerokości przegródki. Ale mogłoby chodzić także o stosunkowo płaskie, wklęsłe sklepienie, które co najmniej także ogranicza i środkuje ruch wędrujący klina łączącego, który tak jak powiedziano jest poddany działaniu skierowanych promieniowo sił napinających. W szczególności mogłoby takie płytkie, wklęsłe sklepienie być przewidziane dodatkowo jako następne środkowanie, na przykład służące

PL 204 289 B1 do ustawienia tężnika rusztowania w pozostającej stosunkowo szerokiej przegródce w gnieździe dla klina, podczas gdy sąsiadująca z nią węższa przegródka jest ostrzej zarysowana dla ustalenia klina łączącego podłużnicę rusztowania.

W celu ukształtowania gniazda dla klina są także możliwe układy kombinowane składające się z zębów i z wybrań, przy czym i tak chodzi o pojęcia wzglę dne, ponieważ przestrzeń pośrednia między dwoma zębami mogłaby być uważana za podstawę, od której wystają zęby, przy czym alternatywnie przestrzeń pośrednia między dwoma zębami mogłaby przede wszystkim stanowić wybranie materiału znajdującego się między zębami.

Układy kombinowane są możliwe także w taki sposób, że ostrzejsze i bardziej wystające zęby mogłyby występować w układzie kombinowanym z płaskimi zębami lub sklepieniami, przy czym te sklepienia mogłyby być przewidziane jako alternatywne lub dodatkowe do płytkich wklęsłych sklepień. Dzięki temu są możliwe układy, umożliwiające bezstopniowe wprowadzanie klina w każdym położeniu.

Innymi słowy, za część strukturyzowaną może być uważany każdy środek, który różni się od idealnie kołowej ściany gniazda dla klina wokół środka łącznika.

W związku z tym należ ałoby wspomnieć, że każdorazowo mając na względzie konieczne potrzeby statyczne, łącznik według wynalazku nie koniecznie musiałby mieć postać tarczy lub postać koła, lecz mógłby, na przykład w płaszczyźnie poziomej mieć także postać pewnego rodzaju rozety lub podobnego elementu. Łącznik w kierunku pionowym mógłby także odbiegać od postaci tarczy, zatem mógłby być wykonany, na przykład w postaci beczkowatej.

Istotne jest to, że promieniowy zewnętrzny obrys gniazda dla klina w kierunku promieniowym jest od strony funkcjonalnej szczególnie ważny dla przylegania i ukierunkowania klina łączącego tak, że nie jest wymagane tworzenie odpowiednich kształtów na wewnętrznej stronie w kierunku promieniowym gniazda dla klina. Jednakże część strukturyzowaną także na wewnętrznej stronie gniazda dla klina w kierunku promieniowym mogłaby być przydatna dla wprowadzenia klina łączącego podczas procesu łączenia, ponieważ w ten sposób lepiej odgraniczy się odpowiednią przegródkę w gnieździe dla klina, a zwłaszcza eliminuje się skośne ustawienie lub zakleszczenie klina w niepożądanym i w danym przypadku niepewnym położeniu pośrednim w ten sposób, że pozostająca przestrzeń pośrednia między dwoma wzajemnie wystającymi zębami jest tak krótka, że nie dopuszcza się do skośnego ustawienia klina względem wnętrza w tej przestrzeni pośredniej. Jest przy tym do rozważenia, że tego rodzaju procesy łączenia podczas wznoszenia rusztowania bardzo szybko i po części są podejmowane także ze znacznym użyciem siły tak, że w rzeczywistości oddala się również niebezpieczeństwo, że klin łączący zostanie na siłę ustalony w niewłaściwej pozycji.

Większe gniazda dla klinów, patrząc zgodnie z kierunkiem obrotu wokół środka łącznika mają po tej samej stronie oddzieloną przegródkę, przy czym każdorazowo dwie z tych przegródek są umieszczone parami, naprzeciwko siebie nad środkiem łącznika.

W szczególnoś ci w przypadku wydł u ż onych gniazd dla klinów mogł oby by ć korzystne, aby je podzielić na stosunkowo wąską przegródkę stosunkowo szeroką przegródkę, przy czym węższa przegródka w gnieździe dla klina może tworzyć końcowy odcinek wydłużonego gniazda. Szersza przegródka gniazda dla klina może być przewidziana, na przykład do zamocowania tężnika rusztowania, a węższa przegródka moż e być przewidziana do zamocowania podł uż nicy rusztowania. W przypadku węższych przegródek w gniazdach dla klina umieszczonych parami naprzeciwko siebie, gdy występują tylko tego rodzaju gniazda dla klina, jest utrzymane i zapewnione w wystarczającym stopniu prostopadłe ustawienie podłużnicy rusztowania na łączniku.

Dla elementu rusztowania z co najmniej jednym łącznikiem jest wymagane niezależne zabezpieczenie.

Kontur zewnętrzny łącznika nie musi być koniecznie kołowy, lecz w celu oszczędności materiału może mieć w kierunku promieniowym przesklepienia, które ze względu statycznych muszą występować zwłaszcza w obszarze przesmyków. Ponadto tego rodzaju przesklepienia sprzyjają podatności na układanie w stosy elementów rusztowania z tego rodzaju łącznikami i ograniczają skłonność do toczenia się tego rodzaju elementów rusztowania, gdy są one składowane na większą wysokość, na przykład na belkach rusztowania.

Zgodny z wynalazkiem element rusztowania, zwłaszcza pionowy stojak, z łącznikiem do mocowania następnych elementów rusztowania, zwłaszcza przy wznoszeniu rusztowania poziomo umieszczonych podłużnic i/lub skośnie umieszczonych tężników rusztowania, przy czym ten łącznik korzystnie jest wykonany w postaci tarczy lub talerza i wystaje na zewnątrz elementu rusztowania jako otaczający kołnierz, i który do zamocowania następnych elementów rusztowania, zwłaszcza przy

PL 204 289 B1 wznoszeniu rusztowania poziomo umieszczonych podłużnic i/lub skośnie umieszczonych tężników rusztowania, ma na swoim obwodzie regularnie rozmieszczone gniazda dla klinów, korzystnie w postaci otworów lub przelotowych wycięć do ryglującego wprowadzenia klinów łączących, charakteryzuje się tym, że w co najmniej jednym z gniazd dla klina są wykonane co najmniej dwie przegródki przez wystający promieniowo do wewnątrz w gnieździe dla klina co najmniej jeden ząb, wskutek czego na promieniowo zewnętrznym obrysie i/lub promieniowo wewnętrznym obrysie gniazd dla klina są przewidziane co najmniej dwa rowki, a boczne obrysy przegródek dla klina łączącego są takie, że każda z przegródek gniazda dla klinów jest wykonana jako obejma dla klina łączącego utrzymująca prawidłowe jego ustawienie w przegródce w zadanym kierunku.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie i częściowo w przekroju łącznik na słupie rusztowania, fig. 2 - łącznik odpowiadający temu na fig. 1 z różnymi położeniami klinów łączących w gnieździe dla klina, fig. 3 w powię kszeniu łącznik w widoku z góry i fig. 4a i fig. 4b do fig. 12a i fig. 12b przedstawiaj ą róż ne przykłady wykonania łączników, w danym przypadku w widoku perspektywicznym i w widoku z góry, przy czym fig. 4a i 4b uwidaczniają postacie łącznika nie objęte wynalazkiem.

Na fig. 1 pokazano w częściowym przekroju węzeł złączny 1 rusztowania przedstawionego w widoku z boku, przy czym węzeł złączny zasadniczo składa się z tarczowego lub talerzowego łącznika 3 na elemencie 2 rusztowania, np. rurze rusztowania. W przypadku elementu 2 rusztowania chodzi o pionowy stojak umieszczony we wznoszonym rusztowaniu, który w stałych odstępach ma na sobie kilka łączników 3. Te łączniki 3 służą do zamocowania następnych umieszczonych poziomo elementów rusztowania, mianowicie tak zwanych podłużnic 4. Następnie, łącznik służy do zamocowania tak zwanych tężników rusztowania, które ukośnie, pod kątem przebiegają między elementem pionowym i poziomym i są zamocowane na łączniku w ten sposób, jak zaznaczona podłużnica 4. W tym sensie łącznik 3 lub przedstawiony na fig. 1 węzeł złączny w rzeczywistości tworzy węzeł kratownicy, w którym różne elementy rusztowania spotykają się wewnątrz rusztowania, zwłaszcza rusztowania wzniesionego z modułów.

Na końcu 5 podłużnicy 4 znajduje się złącze klinowe 6, które jest jednakowe dla wszystkich podłużnic 4 i dla wszystkich tężników rusztowania, tj. jak wspomniano, jest zasadniczo takie same. Łączniki 3 są dzięki temu znormalizowane, a zwłaszcza wzajemnie przystające. Jak można zauważyć, na przykład na fig. 2, w celu zamocowania klina łączącego 8 w miejscu 7 jest pozostawiona wolna przestrzeń, zatem łączniki mają rozmieszczone na swoim obwodzie otwory lub przelotowe wybrania służące za gniazda dla klinów łączących 8.

Przy zamocowaniu podłużnic 4 lub tężników rusztowania na pionowym stojaku względnie na jego łączniku 3, kliny łączące 8 tkwią w głowicach 9, które są przyspawane na końcach 5 podłużnic 4. Głowice 9 są rozwidlone i mają po jednym występie widełkowym 10, 11, między które można wprowadzić łącznik 3. W występach widełkowych 10, 11 znajduje się po jednej prowadnicy dla klina łączącego 8. Gdy klin łączący 8 wprowadza się od góry do dołu (na fig. 1), to głowica 9 napręża się, a wraz z nią także napręża się podłużnica 4 pomiędzy powierzchnią klina 13, łącznikiem 3 i zewnętrznym płaszczem 14 pionowo przebiegającego stojaka. W tym celu końce 15, 16 obydwu występów widełkowych 10, 11 opierają się na płaszczu 14. Klin łączący 8, dzięki skierowanej promieniowo na zewnątrz sile napinającej przylega do strony zewnętrznej w kierunku promieniowym gnieździe dla klina łącznika 3.

Na fig. 3 pokazano, że łączniki 3 mają postać zbliżoną do kół szprychowych. Mają one wewnętrzne koło podziałowe, które stanowi rodzaj piasty 17 i, jak to jest uwidocznione na fig. 1, obejmujące pionowy stojak. Zewnętrzne koło podziałowe łącznika 3 tworzy wieniec lub obręcz 18 koła. Na swojej wewnętrznej powierzchni 19 ta obręcz 18 koła tworzy podporę dla klina łączącego 8 złącza klinowego 6, który jak już wyżej wspomniano, pod wpływem działania siły napinającej w kierunku promieniowym na zewnątrz jest ciągnięty do tej wewnętrznej powierzchni 19 obwodowej, która jednocześnie w kierunku promieniowym tworzy zewnętrzny obrys gniazda dla klina, przez które jest prowadzony klin łączący 8.

Jak pokazano na fig. 2 osie 20, 21 szprych czyli przesmyków tworzą odstęp kątowy, korzystnie wynoszący 45°. Dzięki temu na obwodzie koła znajduje się osiem szprych lub przesmyków 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, a między przesmykami występuje osiem wspomnianych gniazd 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37 dla klinów.

Na fig. 3 pokazano osie symetrii 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45 gniazd dla klinów. Ponieważ w przykładzie wykonania na fig. 3 wszystkie gniazda dla klinów są przystające, osie symetrii wzajemPL 204 289 B1 nie przeciwległych wybrań dla klinów zbiegają się. Krzyżujące się pod kątem prostym osie symetrii tworzą dwa układy osi obróconych względem siebie o kąt 45°. A zatem utworzono osiem gniazd dla klinów zawierających po trzy przegródki w gniazdach dla klinów oraz w związku z tym osiem przesmyków oddzielających te gniazda dla klinów.

Łączniki 3 (fig. 1) są wytwarzane, na przykład z wykrojów okrągłych z blachy w wyniku wycinania gniazd 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37 dla klinów. Wskutek tego mają one płaskie i równoległe powierzchnie 46, 47 obrysu, w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 1 - 3 ze sobą połączone powierzchnią walcową 48. Łączniki 3 mogą być wykonane także w postaci odlewów. Nie muszą one koniecznie mieć powierzchni płaskorównoległych i obwodu ograniczonego powierzchnią walcową. W szczególności na obwodzie mogą znajdować się przesklepienia, które ułatwiają układanie słupów rusztowania w stosy i zmniejszają skłonność do toczenia się słupów rusztowania przy magazynowaniu.

Przesmyki 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29 przebiegają w kierunku promieniowym od środka M przekroju poprzecznego pionowego stojaka.

W przykładzie wykonania według fig. 1 - 3, w każdym gnieździe dla klina są wykonane trzy rowki 49, 50, 51 na pierścieniowej powierzchni 19 od strony wewnętrznej obręczy 18 koła, które są utworzone poprzez zęby o bokach 53, 54 wystające w kierunku promieniowym do wnętrza od strony wewnętrznej lub pierścieniowej powierzchni 19. Najgłębiej w tych wykonanych rowkach znajduje się powierzchnia współpracująca lub powierzchnia przylegania dla klina łączącego 8. Obydwa znajdujące się na zewnątrz rowki 49, 51 mając na względzie luz ruchowy dla klina łączącego 8 są tak wąskie, że uzyskuje się w nich zadane położenie klina, które podczas wprowadzania klina łączącego 8 w sposób wymuszony, ustawia w ustalonym kierunku przeznaczoną do zamocowania z tym klinem łączącym podłużnicę 4 lub przeznaczony do zamocowania tężnik rusztowania. To ustawienie jest konieczne w szczególności w przypadku podłużnic 4, a zatem zwłaszcza wtedy, gdy ma być wzniesione, w widoku z góry, rusztowanie pod kątem prostym, ponieważ wtedy jest ważne, że osiadające w płaszczyźnie poziomej na łączniku 3 podłużnice 4 są względem siebie ustawione prostopadle. Ustawienie tężników rusztowania nie jest aż tak ważne. Dlatego tężniki rusztowania mogłyby być zamocowane, na przykład sąsiadująco z podłużnicą 4 w następnym rowku, zwłaszcza szerszym rowku 50, który zapewnia ustalony luz.

Duża liczba istniejących rowków 49, 50, 51 lub zębów wystających w gniazdach 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37 dla klinów dzieli gniazda 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37 dla klinów na odpowiednio dużą liczbę przegródek, mianowicie w tym przykładzie wykonania na 24 przegródki. Dzięki temu duża liczba przegródek w gniazdach dla klina umożliwia budowę rusztowania okrągłego, na przykład wokół zbiornika w kształcie walca lub wieży, do których można dopasować odpowiednio kołowy łuk rusztowania.

W przykładzie wykonania według fig. 2, znajdujące się na zewnątrz rowki są założone z góry jako szersze, mianowicie w tym przypadku specjalnie o szerokości 8 mm, podczas gdy średni rowek ma szerokość wynoszącą tylko 6 mm. W tym przykładzie wykonania mogłyby zatem, zwłaszcza środkowe rowki być wykorzystane do wymuszonego, dokładnego prostopadłego ustawienia poziomych podłużnic 4, a mianowicie przy wznoszeniu rusztowania, w widoku z góry, pod kątem prostym.

Jak to jest najlepiej widoczne na fig. 3 w rowkach znajduje się uzębienie z kołem podziałowym 52. Powierzchnia prowadząca dla powierzchni klina tworzy dno wrębu międzyzębnego. Boki 53, 54 zęba różnią się w kierunku na zewnątrz i tworzą płaszczyzny ślizgowe, po których ślizga się swoimi brzegami klin łączący 8 i dzięki temu wzębia się samoczynnie we wręby międzyzębne.

W związku z tym należy jeszcze raz podkreślić, że odpowiedni podział gniazd 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37 dla klina, jak przykładowo pokazano, na trzy przegródki w gnieździe dla klina z przebiegającymi dalszymi przesmykami nie byłby możliwy, ponieważ każdy przesmyk 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29 ze względu na stateczność musi mieć odpowiednią grubość i szerokość, dla których wewnątrz gniazd dla klinów nie pozostałoby do wykorzystania dość miejsca, z pozostawieniem wystarczającej ilości miejsca lub wystarczającej szerokości dla klinów łączących 8 w przegródkach. Należy liczyć się z tym, że kliny łączące zwykle są zaopatrzone w przebiegające poprzecznie sworznie lub czopy, które wystają z boków, aby zapobiec wysunięciu się klina łączącego 8 z głowicy łączącej 9, a zatem należy zamocować kliny łączące 8 w tych głowicach łączących w sposób uniemożliwiający poluzowanie zaciśnięcia przy wystarczającej ruchomości połączenia klinowego. Także te wystające czopy wymagają wystarczającej przestrzeni do przeprowadzenia przez gniazda dla klinów lub wykonane w nich przegródki.

Dzięki zastosowaniu zębów stanowiących „niepełne przesmyki, w obszarze tych tzw. przerwanych przesmyków jest zapewniona dla nich wystarczająca przestrzeń, przy czym zęby jak też istniejące

PL 204 289 B1 główne przesmyki 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29 są wystarczająco mocne i nadają łącznikom 3 wystarczającą stabilność.

Na fig. 4a) i fig. 4b) do fig. 12a) i fig. 12b) przedstawiono kolejne rożne przykłady wykonania łączników 3. Przy tym każda z figur częściowych oznaczona liczbą z dodatkiem „a przedstawia przykład wykonania łącznika w widoku perspektywicznym, a częściowa figura oznaczona liczbą z dodatkiem „b przedstawia ten sam przykład wykonania w widoku z góry.

Ze względu na przejrzystość na figurach przedstawiających poszczególne przykłady wykonania łącznika według wynalazku zrezygnowano z wprowadzenia odsyłających oznaczeń liczbowych.

Dla wszystkich przykładów wykonania jest wspólne to, że na obwodzie łącznika są rozmieszczone gniazda dla klinów, przy czym co najmniej niektóre z tych gniazd dla klinów mają w łączniku rowki i/lub zęby tworzące przegródki w gniazdach dla klinów.

Gniazda dla klinów w niektórych przykładach wykonania są tej samej wielkości. Ale istnieje również możliwość stosowania na przemian różnej wielkości lub różnie ukształtowanych gniazd na odcinkach łuków koła.

Prócz tego mniejsze gniazda dla klinów mogą korzystnie być zastosowane do zamocowania podłużnic 4 i/lub tężników rusztowania, podczas gdy wydłużone gniazda dla klinów mogą być użyte do zamocowania tężników rusztowania, zwłaszcza przy wznoszeniu rusztowania pod kątem prostym patrząc na nie od góry.

W przykładach wykonania część gniazd dla klinów zaopatrzone w zęby podzielono na przegródki tej samej wielkości, a część zaś na przegródki o różnej wielkości. Toteż właściwie w tym przypadku, mniejsza przegródka w gnieździe dla klina może korzystnie służyć do zamocowania z większą dokładnością ukierunkowanych podłużnic, podczas gdy wydłużone przegródki w gniazdach dla klina mogą służyć korzystnie do zamocowania tężników rusztowania. W rusztowaniu okrągłym, w rzeczywistości do zamocowania podłużnic mogą być używane większe gniazda dla klinów lub z większymi przegródkami i w ten sposób w przypadku rusztowania okrągłego można uzyskać możliwość tworzenia różnych wariantów rusztowań.

W szczególności odnośnie wydłużonych gniazd dla klinów należy jeszcze wspomnieć, że mogłyby mieć one inną budowę, na przykład dzięki mniejszym wzniesieniom zębów lub inne odchylenia od kształtu łuku kołowego zewnętrznej powierzchni 19 tych gniazd dla klinów lub przegródek gniazd dla klinów. Dzięki takiej zmianie budowy, zwłaszcza przy zamocowaniu tężników rusztowania, w tym wydłużonym obszarze jest ograniczony możliwy ruch wędrujący złącza klinowego 6 w tym obszarze wskutek tego, że mniejsze przyległe zęby służą jako ograniczenia lub płytkie wklęsłe wzmocnione wysklepienia, tworzą potencjalne punkty zagłębienia w powierzchniach 19, w których środkowy obszar klina łączącego 8 przemieszcza się w styczności do powierzchni 19 i pod działaniem siły napinającej skierowanej promieniowo na zewnątrz.

Prócz tego z przykładów wykonania na fig. 4 - 12 można wywnioskować, że niekoniecznie wszystkie gniazda dla klinów są podzielone za pomocą zębów na przegródki gniazd dla klinów. W szczególności co drugie gniazdo dla klina może być podzielone na przegródki.

Jak to jest objaśnione na przykład na fig. 7 i 8, wydłużone gniazda dla klinów mogą mieć przegródkę albo na jednym końcu lub też na obydwu końcach. W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 8, przegródki te są wykonane na tym samym końcu każdego z gniazd dla klina, patrząc zgodnie z kierunkiem obwodowym.

Prócz tego z fig. 9 i fig. 10 wynika, że zęby umieszczone na zewnętrznych powierzchniach 19 mogą mieć także zęby współpracujące na stronie wewnętrznej gniazd dla klinów w ten sposób, że tego rodzaju zęby w kierunku promieniowym wystają względem siebie parami. W wyniku tego przejście między każdorazowymi przegródkami dodatkowo zwęża się tak, że w szczególności nie dopuszcza się do tego, aby w obszarze przejściowym, o ile to możliwe, klin łączący 8 był w sposób zukosowany wbijany na siłę, lecz dzięki znajdującemu się dodatkowemu prowadzeniu klin 8 jest niezawodnie przewlekany przez przewidzianą przegródkę gniazda dla klina.

Z fig. 12a i fig. 12b wynika natomiast to, że w celu nadania gniazdom części strukturyzowanych wykonuje się w nich zęby ostrzejsze i bardziej płaskie.

Claims (20)

1. Łącznik do rusztowań do umieszczenia na elementach rusztowania, zwłaszcza na pionowym stojaku przeznaczonym do pionowego ustawienia przy wznoszeniu rusztowania, który to łącznik korzystnie jest wykonany w postaci tarczy lub talerza i wystaje na zewnątrz elementu rusztowania jako otaczający kołnierz, i który do zamocowania następnych elementów rusztowania, zwłaszcza przy wznoszeniu rusztowania poziomo umieszczonych podłużnic i/lub skośnie umieszczonych tężników rusztowania, ma na swoim obwodzie regularnie rozmieszczone gniazda dla klinów, korzystnie w postaci otworów lub przelotowych wycięć do ryglującego wprowadzenia klinów łączących, znamienny tym, że w co najmniej jednym z gniazd (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów są wykonane co najmniej dwie przegródki przez wystający promieniowo do wewnątrz w gnieździe (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina co najmniej jeden ząb, wskutek czego na promieniowo zewnętrznym obrysie i/lub promieniowo wewnętrznym obrysie gniazd (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina są przewidziane co najmniej dwa rowki (49, 50, 51), a boczne obrysy przegródek dla klina łączącego (8) są takie, że każda z przegródek gniazda dla klinów jest wykonana jako obejma dla klina łączącego (8) utrzymująca prawidłowe jego ustawienie w przegródce w zadanym kierunku.

2. Łącznik według zastrz. 1, znamienny tym, że na zewnętrznej w kierunku promieniowym powierzchni (19) co najmniej jednego gniazda (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina znajduje się co najmniej jeden ząb.

3. Łącznik według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że na wzajemnie przeciwległych stronach gniazda (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina usytuowane naprzeciwległe zęby wystają względem siebie do wewnątrz.

4. Łącznik według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że gniazdo (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina ma rowek (49, 50, 51).

5. Łącznik według zastrz. 3, znamienny tym, że gniazdo (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina ma rowek (49, 50, 51).

6. Łącznik według zastrz. 5, znamienny tym, że rowek (49, 50, 51) sam stanowi przegródkę gniazda dla klina.

7. Łącznik według zastrz. 5 albo 6, znamienny tym, że rowek (49, 50, 51) ma płytkie wklęsłe sklepienie.

8. Łącznik według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że każde gniazdo (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina jest podzielone na kilka, korzystnie trzy jednakowej szerokości przegródki za pomocą zębów równoodległych wzajemnie i względem promieniowych ograniczeń (przesmyków 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29).

9. Łącznik według zastrz. 3, znamienny tym, że każde gniazdo (30, 31,32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina jest podzielone na kilka, korzystnie trzy jednakowej szerokości przegródki za pomocą zębów równoodległych wzajemnie i względem promieniowych ograniczeń przesmyków (22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29).

10. Łącznik według zastrz. 1 albo 2, albo 5, albo 6, albo 9, znamienny tym, że ma postać podobną do koła szprychowego, przy czym między obszarem środkowym stanowiącym rodzaj piasty (17), który otacza element (2) rusztowania i zewnętrzną obręczą (18) koła rozciągają się szprychowe przesmyki (22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29), które każdorazowo oddzielają od siebie dwa następujące po sobie gniazda (30, 31,32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów rozmieszczone na obwodzie łącznika (3).

11. Łącznik według zastrz. 3, znamienny tym, że ma postać podobną do koła szprychowego, przy czym między obszarem środkowym stanowiącym rodzaj piasty (17), który otacza element (2) rusztowania i zewnętrzną obręczą (18) koła rozciągają się szprychowe przesmyki (22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29), które każdorazowo oddzielają od siebie dwa następujące po sobie gniazda (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów rozmieszczone na obwodzie łącznika (3).

12. Łącznik według zastrz. 7, znamienny tym, że ma postać podobną do koła szprychowego, przy czym między obszarem środkowym stanowiącym rodzaj piasty (11), który otacza element (2) rusztowania i zewnętrzną obręczą (18) koła rozciągają się szprychowe przesmyki (22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29), które każdorazowo oddzielają od siebie dwa następujące po sobie gniazda (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów rozmieszczone na obwodzie łącznika (3).

13. Łącznik według zastrz. 10, znamienny tym, że na obwodzie łącznika (3) w równych odległościach są rozmieszczone tej samej wielkości gniazda (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów,

PL 204 289 B1 korzystnie osiem gniazd (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów, w odstępie kątowym między dwoma pozycjami gniazd (30, 31,32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów wynoszącym odpowiednio 45°.

14. Łącznik według zastrz. 10, znamienny tym, że na obwodzie łącznika (3) znajdują się na przemian gniazda (30, 31,32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów mające dwie różne wielkości.

15. Łącznik według zastrz. 14, znamienny tym, że większe gniazda dla klinów są przewidziane przy zachowaniu pierwszeństwa do zamocowania tężników rusztowania.

16. Łącznik według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że co najmniej jedno z większych, wydłużonych gniazd dla klinów, które następuje po odcinku łuku koła wokół środka (M) łącznika (3) w co najmniej jednym obszarze końcowym tego przebiegu ma przegródkę w gnieździe dla klina, która jest oddzielona od reszty tego gniazda dla klina.

17. Łącznik według zastrz. 3, znamienny tym, że co najmniej jedno z większych, wydłużonych gniazd dla klinów, które następuje po odcinku łuku koła wokół środka (M) łącznika (3) w co najmniej jednym obszarze końcowym tego przebiegu ma przegródkę w gnieździe dla klina, która jest oddzielona od reszty tego gniazda dla klina.

18. Łącznik według zastrz. 14 albo 15, znamienny tym, że co najmniej jedno z większych, wydłużonych gniazd dla klinów, które następuje po odcinku łuku koła wokół środka (M) łącznika (3) w co najmniej jednym obszarze końcowym tego przebiegu ma przegródkę w gnieździe dla klina, która jest oddzielona od reszty tego gniazda dla klina.

19. Łącznik według zastrz. 16, znamienny tym, że większe gniazda dla klinów, patrząc zgodnie kierunkiem obrotu wokół środka (M) łącznika (3) mają po tej samej stronie oddzieloną przegródkę, przy czym każdorazowo dwie z tych przegródek są umieszczone parami, naprzeciwko siebie nad środkiem (M) łącznika (3).

20. Element rusztowania, zwłaszcza pionowy stojak, z łącznikiem do mocowania następnych elementów rusztowania, zwłaszcza przy wznoszeniu rusztowania poziomo umieszczonych podłużnic i/lub skośnie umieszczonych tężników rusztowania, przy czym ten łącznik korzystnie jest wykonany w postaci tarczy lub talerza i wystaje na zewnątrz elementu rusztowania jako otaczający kołnierz, i który do zamocowania następnych elementów rusztowania, zwłaszcza przy wznoszeniu rusztowania poziomo umieszczonych podłużnic i/lub skośnie umieszczonych tężników rusztowania, ma na swoim obwodzie regularnie rozmieszczone gniazda dla klinów, korzystnie w postaci otworów lub przelotowych wycięć do ryglującego wprowadzenia klinów łączących, znamienny tym, że w co najmniej jednym z gniazd (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klinów są wykonane co najmniej dwie przegródki przez wystający promieniowo do wewnątrz w gnieździe (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina co najmniej jeden ząb, wskutek czego na promieniowo zewnętrznym obrysie i/lub promieniowo wewnętrznym obrysie gniazd (30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37) dla klina są przewidziane co najmniej dwa rowki (49, 50, 51), a boczne obrysy przegródek dla klina łączącego (8) są takie, że każda z przegródek gniazda dla klinów jest wykonana jako obejma dla klina łączącego (8) utrzymująca prawidłowe jego ustawienie w przegródce w zadanym kierunku.