PL205427B1

PL205427B1 - Bezdemontażowy sposób określenia stanu granicznego zużycia elementów maszyn oraz stanu granicznego zużycia kształtu powierzchni i formy elementów maszyn

Info

Publication number: PL205427B1
Application number: PL372399A
Authority: PL
Inventors: Oleh Klyus; Władimir Tilipałow; Oleg Bieziukow
Original assignee: Zachodniopomorski Univ T W Szc
Priority date: 2005-01-24
Filing date: 2005-01-24
Publication date: 2010-04-30
Also published as: PL372399A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest bezdemontażowy sposób określenia stanu granicznego zużycia elementów maszyn służący do uzyskania wartości granicznych wymiarów części oraz bezdemontażowy sposób określania zmiany kształtu i formy tych elementów - płaskości, okrągłości, walcowości i innych.

Znany jest sposób określenia zużycia elementów maszyn podczas badań weryfikacyjnych polegający na zastosowaniu sztucznych baz naniesionych na powierzchnię części maszyn (Awdeew M., Wołowik E., Ulman I. Technologia remonta masin i oborudowania. Moskwa, Agropromizdat, 1986). Pozwala on na pomiar początkowy określonego wymiaru bazy sztucznej wykonanej w postaci wgłębienia na powierzchni części oraz pomiar tego samego wymiaru po pewnym czasie eksploatacji części.

Znany jest z opisu patentowego PL 130 440 sposób badania i pomiaru zużycia płaszczyzn narażonych na ścieranie polegający na tym, że sztuczne bazy w postaci zgłębień wykonuje się jednorazowo co najmniej 6 zagłębień zlokalizowanych w okręgu o promieniu około 20 mm, nakłada pierścień stalowy tak, aby obejmował wszystkie zagłębienia, wlewa się do pierścienia żywicę. Po jej zastygnięciu zdejmuje się krążek wraz z wlewem i mierzy się odległość odstępu krawędzi każdej repliki wzdłuż przekątnej jej przekroju poprzecznego, oblicz/ich średnia, po czym po określonym czasie pracy, powtórnie wykonuje się repliki, dokonuje pomiarów oraz oblicza się średnią odległość krawędzi replik, a następnie oblicza się różnicę średnich, która stanowi miarę zużycia powierzchni.

Należy podkreślić, że w technologii remontów maszyn w procesie badań weryfikacyjnych najważniejszym jest nie tyle określenie konkretnego wymiaru części lub jej elementów przed rozpoczęciem eksploatacji oraz z upływem czasu, a określenie stanu granicznego wymiaru tej części po osiągnięciu którego należy przeprowadzić zabiegi remontowe - wymianę części na wymiar naprawczy lub wymianę na część nową.

Sposób według wynalazku umożliwia określenie osiągnięcia wartości granicznej zużycia elementów maszyn oraz zmian kształtu powierzchni i formy elementów maszyn podczas bezdemontażowych badań diagnostycznych, na przykład diagnostycznych badań endoskopowych, bez konieczności przeprowadzenia procedur pomiarowych.

Sposób według wynalazku polega na tym, że na powierzchni badanego elementu wykonuje się wgłębienie z co najmniej jednym bolcem, przy czym górna płaszczyzna bolca znajduje się poniżej płaszczyzny elementu na wysokości odpowiadającej wartości wymiaru naprawczego lub granicznego zużycia elementu badanego. Po upływie pewnego czasu eksploatacji następuje zużycie powierzchni elementu oraz zmiana wymiaru nominalnego. Po osiągnięciu wymiaru granicznego następuje zużycie górnej krawędzi bolca, co stwierdza się podczas bezdemontażowych endoskopowych badań diagnostycznych w procesie obsługi pianowo-zapobiegawczej. Wgłębienie wraz z bolcem korzystnie wykonuje się przez frezowanie lub chemiczne trawienie. Wgłębienie oraz bolce wykonuje się w postaci figury geometrycznej o widoku z góry kwadratu, prostokąta lub koła.

Podczas eksploatacji materiały eksploatacyjne w postaci smaru, produktów spalania i innych, wypełniają wgłębienie wraz z bolcem i pokrywając go powodują, że bolec jest niewidoczny. Podczas eksploatacji następuje powierzchniowe zużycie elementu oraz zmiana wymiaru nominalnego zużywającej się powierzchni elementu, zaś górna płaszczyzna bolca zostaje nienaruszona. We wgłębieniu może być wykonanych kilka bolców, których górne płaszczyzny znajdować się będą na wysokości odpowiadającej różnym wymiarom naprawczym.

Sposobem według wynalazku można także określić graniczne wartości zmiany kształtu powierzchni i formy elementów maszyn. Na powierzchni badanego elementu wykonuje się wówczas co najmniej cztery, rozmieszczone symetrycznie, wgłębienia z co najmniej jednym bolcem, w jednej płaszczyźnie pomiarowej lub w kilku płaszczyznach pomiarowych. Górna płaszczyzna bolca znajduje się poniżej płaszczyzny elementu na wysokości odpowiadającej wartości wymiaru naprawczego lub granicznego zużycia elementu badanego. Powierzchnia elementu badanego po upływie określonego czasu eksploatacji zużywa się, co powoduje zmianę wymiaru nominalnego, zaś po osiągnięciu wymiaru granicznego następuje zużycie górnej krawędzi bolca co stwierdza się podczas endoskopowych badań diagnostycznych. Wykonując wgłębienia w jednej płaszczyźnie i uzyskując wartości graniczne zużycia w poszczególnych wgłębieniach określa się wartości graniczne zmiany powierzchni elementu. Wykonując wgłębienia w kilku płaszczyznach uzyskuje się wartości graniczne zużycia w poszczególnych wgłębieniach i określa się wartości graniczne zmiany formy elementu tak zwane beczkowatość, wklęsłość i inne. Wgłębienia wraz z bolcem korzystnie wykonuje się przez frezowanie lub chemiczne

PL 205 427 B1 trawienie. Wgłębienie oraz bolce wykonuje się w postaci figury geometrycznej o widoku z góry kwadratu, prostokąta lub koła.

Sposób według wynalazku opisany jest w przykładach wykonania i przedstawiony na rysunkach, na którym fig. 1 przedstawia wgłębienie z jednym bolcem w widoku z boku, fig. 2 przedstawia wgłębienie w postaci czworokąta z jednym bolcem w kształcie walca, w widoku perspektywicznym, fig. 3 przedstawia wgłębienie z dwoma bolcami w widoku z boku, fig. 4 przedstawia wgłębienie w postaci czworokąta z dwoma bolcami w kształcie walców, w widoku perspektywicznym, fig. 5 przedstawia wgłębienie w postaci koła z dwoma bolcami w kształcie walców w widoku perspektywicznym, fig. 6 przedstawia wgłębienie w postaci koła z dwoma bolcami w kształcie prostopadłościanów w widoku perspektywicznym, fig. 7 przedstawia wgłębienie w postaci czworokąta z dwoma bolcami w kształcie sześcianów, fig. 8 przedstawia wgłębienie w postaci czworokąta z dwoma bolcami w kształcie prostopadłościanów.

P r z y k ł a d 1

Na powierzchni elementu 1 wykonano metodą frezowania wgłębienie 2 w postaci czworokąta z jednym bolcem 3 w kształcie walca. Górna płaszczyzna bolca 3 znajduje się poniżej płaszczyzny górnej elementu 1, na wysokości odpowiadającej wartości wymiaru naprawczego lub granicznego D_R1. Po upływie pewnego czasu eksploatacji następuje zużycie powierzchni elementu 1 oraz zmiana wymiaru nominalnego DN. Po osiągnięciu wymiaru granicznego DR1 następuje zużycie górnej krawędzi bolca 3 co stwierdza się podczas endoskopowych badań diagnostycznych w procesie obsługi pianowo-zapobiegawczej.

P r z y k ł a d 2

Na powierzchni elementu 1 wykonano metodą chemicznego trawienia wgłębienie 2 z dwoma bolcami 3 i 4. Górna płaszczyzna bolca 3 znajduje się poniżej płaszczyzny górnej elementu 1, na wysokości odpowiadającej wartości wymiaru naprawczego D_R1, zaś górna płaszczyzna bolca 4 znajduje się poniżej płaszczyzny górnej elementu 1, na wysokości odpowiadającej wartości wymiaru granicznego D_R2. Po upływie pewnego czasu eksploatacji następuje zużycie powierzchni elementu 1 oraz zmiana wymiaru nominalnego D_n Po osiągnięciu wymiaru granicznego D_R1 następuje zużycie górnej krawędzi bolca 3 co stwierdza się podczas endoskopowych badań diagnostycznych w procesie obsługi planowo-zapobiegawczej. Wymienia się wówczas na wymiar naprawczy część współpracującą z częścią z elementem 1. Po upływie pewnego czasu eksploatacji następuje dalsze zużycie powierzchni elementu 1. Po osiągnięciu wymiaru granicznego D_R2 następuje zużycie górnej płaszczyzny bolca 4 co stwierdza się podczas endoskopowych badań diagnostycznych w procesie obsługi planowo-zapobiegawczej. Wówczas podlega kolejnej wymianie na kolejny wymiar naprawczy część współpracująca z częścią elementem 1.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Bezdemontażowy sposób określenia stanu granicznego zużycia powierzchni elementów maszyn polegający na wykonaniu na powierzchni elementu wgłębienia, znamienny tym, że na dnie wgłębienia (2) wykonanego na powierzchni elementu (1) wykonuje się co najmniej jeden bolec (3), przy czym górna płaszczyzna bolca (3) znajduje się poniżej płaszczyzny elementu (1) na wysokości odpowiadającej wartości wymiaru naprawczego lub granicznego zużycia elementu badanego (1), którego powierzchnia po upływie określonego czasu eksploatacji zużywa się, co powoduje zmianę wymiaru nominalnego Dn, zaś po osiągnięciu wymiaru granicznego DR1 następuje zużycie górnej krawędzi bolca 3 co stwierdza się podczas endoskopowych badań diagnostycznych.
2. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wgłębienie (2) wraz z bolcami wykonuje się metodą frezowania lub chemicznego trawienia.
3. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykonuje się wgłębienie (2) mające w widoku z góry postać kwadratu.
4. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykonuje się wgłębienie (2) mające w widoku z góry postać prostokąta.
5. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykonuje się wgłębienie (2) mające w widoku z góry postać koła.
6. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykonuje się bolec (3) mający w widoku z góry postać kwadratu.

PL 205 427 B1
7. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykonuje się bolec (3) mający w widoku z góry postać prostokąta.
8. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykonuje się bolec (3) mający w widoku z góry postać koła.
9. Bezdemontażowy sposób określenia stanu granicznego zużycia kształtu powierzchni i formy elementów maszyn polegający na wykonaniu na powierzchni elementu wgłębienia, znamienny tym, że w jednej lub w kilku płaszczyznach pomiarowych wykonuje się co najmniej cztery, rozmieszczone symetrycznie, wgłębienia (2) w których znajduje się nie mniej niż jeden bolec przy czym górna płaszczyzna bolca (3) znajduje się poniżej płaszczyzny elementu (1) na wysokości odpowiadającej wartości wymiaru naprawczego lub granicznego zużycia elementu badanego (1), którego powierzchnia po upływie określonego czasu eksploatacji zużywa się, co powoduje zmianę wymiaru nominalnego Dn, zaś po osiągnięciu wymiaru granicznego D_R1 następuje zużycie górnej krawędzi bolca 3 co stwierdza się podczas endoskopowych badań diagnostycznych.
10. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wgłębienie (2) wraz z bolcami wykonuje się metodą frezowania lub chemicznego trawienia.
11. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wykonuje się wgłębienie (2) mające w widoku z góry postać kwadratu.
12. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wykonuje się wgłębienie (2) mające w widoku z góry postać prostokąta.
13. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wykonuje się wgłębienie (2) mające w widoku z góry postać koła.
14. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wykonuje się bolec (3) mający w widoku z góry postać kwadratu.
15. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wykonuje się bolec (3) mający w widoku z góry postać prostokąta.
16. Bezdemontażowy sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wykonuje się bolec (3) mający w widoku z góry postać koła.