PL205725B1 - Rurka do regeneracji nerwu i sposób wytwarzania rurki do regeneracji nerwu - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest rurka do regeneracji nerwu i sposób wytwarzania rurki do regeneracji nerwu.

Jak wiadomo, połączenia uszkodzonych nerwów mogą być czasem odtworzone metodą rurkowania, w której to metodzie zakończenia nerwów są wkładane do silikonowej rurki, która może zawierać porowaty, wszczepialny, kolagenowy kopolimer glikozaminoglikanowy (kolagen GAG lub CG). Chociaż metoda ta była wykorzystywana do odtwarzania połączeń nerwów, to jednak stosowanie niewchłanialnych przez organizm, silikonowych rurek wymaga późniejszej procedury chirurgicznej zmierzającej do usunięcia tych rurek.

Dla uniknięcia drugiej operacji chirurgicznej, polegającej na usuwaniu silikonowych rurek, stosuje się również rurki wchłanialne, uformowane z kolagenu I typu, pochodzącego z bydlęcych ścięgien. Rurki wchłanialne z kolagenu I typu ze ścięgien formowano z porami w ściance bocznej o wielkości w przybliż eniu 22 nm (co okreś la się jako wykonane z „kolagenu porowatego”) i z porami w ś ciance bocznej o średnicy mniejszej niż 3,8 nm (co czasami określa się niewłaściwie jako wykonane z „kolagenu bez porów”). Te rurki uformowane z kolagenu I typu ze ścięgien są formowane przez nakładanie lepkiego żelu oczyszczonych kolagenowych włókien I typu na obracający się trzpień roboczy i ściskanie nałożonego materiału dla uformowania ciasno upakowanych włókien. Rurki są chemicznie usieciowione i liofilizowane. Jedną z wad wynikających ze stosowania rurek uformowanych jak wyżej opisano z kolagenu I typu ze ścięgien jest to, że tkanka łączna i komórki uczestniczące w formowaniu tkanki łącznej mogą przenikać przez pory w ściankach rurki wykonanej z kolagenu I typu ze ścięgien, co prowadzi do powstawania blizny tkanki łącznej; hamującej odtworzenie połączeń zakończeń nerwowych. W dodatku, powierzchnia wnętrza rurek wykonanych z kolagenu I typu ze ścięgien, uformowanych tak jak wyżej opisano, może również hamować odtwarzanie się połączeń zakończeń nerwowych. Z opisu WO 9310722 są znane rurki kolagenowe wykonane jako owodniowe i kosmówkowe membrany, stosowane jako przeszczepy nerwów i naczyń. Jednakże podczas stosowania tych rurek, mających gładką powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną, również następowało narastanie wewnątrz rurek włóknistej tkanki bliznowatej, zawierającej kurczliwe fibroblasty, które zakłócały regenerację nerwu (niewielka ilość regenerowanych aksonów).

Z opisu US 5837278 są znane wch ł aniane bł ony kolagenowe, wkł adane chirurgicznie dookoł a obrzeża zranienia dla wspomagania np. regeneracji kości.

Z artykułu „Histological Response to a Fully Degradable Collagen Device Implanted In a Gap In the Rat Sciatic Nerve”, Tissue Engineering, Tom 3, Nr 4, 1997, jest znany sposób regeneracji nerwu obwodowego, polegający na wszczepianiu rurek z ulegającego całkowitej degradacji kolagenu, zawierających analog kolagenu - glikozoaminoglikanu (GAG) w rurce kolagenowej, jako implantów dla pokrycia defektu.

Z artykuł u „Connective Tissue Response to Tubular Implants for Peripheral Nerve Regeneration: The Role of Myofibroblasts”, The Journal of Comparative Neurology, 417(2000) jest znane badanie regeneracji nerwu, polegające na implantowaniu pustych i wypełnionych matrycą kolagenowoglikozoaminoglikanową (GAG) rurek kolagenowych i silikonowych, i na porównywaniu wyników. Stwierdzono tam znaczące polepszenie odzyskiwania przez nerw normalnych funkcji w przypadku stosowania rurek silikonowych z matrycą kolagenu - GAG.

Rurka do regeneracji nerwu, przeznaczona do przywracania połączenia końców nerwu, zawierająca boczną ściankę, zwiniętą z wchłanialnego kolagenowego materiału arkuszowego, według wynalazku charakteryzuje się tym, że ścianka boczna rurki ma powierzchnię zewnętrzną w postaci zwartej, gładkiej powierzchni zaporowej i powierzchnię wewnętrzną w postaci miękkiej powierzchni włóknistej, przy czym kolagenowy materiał arkuszowy, z którego jest wykonana rurka, jest typu membranowego i ma zwartą, gładką zewnętrzną powierzchnię zaporową i miękką i włóknistą wewnętrzną powierzchnię.

Materiał bocznej ścianki zawiera mieszankę kolagenu III typu i kolagenu I typu.

Mieszanka zawiera od 1% do 10% kolagenu III typu i od 90% do 99% kolagenu I typu.

Rurka jest wypełniona materiałem wypełniającym, zawierającym kolagen I typu, kolagen IV typu, albo ich mieszankę.

Materiał wypełniający zawiera włókna kolagenowe zorientowane wzdłużnie w stosunku do rurki.

Materiał wypełniający jest mieszanką kolagenu I typu i kolagenu IV typu, przy czym kolagen

I typu i kolagen IV typu w materiale wypełniającym występują w stosunku wagowym 1:1.

PL 205 725 B1

Materiał wypełniający zawiera ponadto środek pobudzający wzrastanie nerwu, stanowiący lamininę oraz czynnik wzmagający wzrost nerwu, albo ich mieszankę.

Boczna ścianka jest zbudowana z kolagenowej tkanki błoniastej.

Kolagenowa tkanka błoniasta jest błoniastą tkanką otrzewnej.

Długość ścianki bocznej wynosi od 10 do 100 mm.

Ścianka boczna ma wewnętrzną średnicę o wielkości od 0,5 do 5 mm.

Ścianka boczna zawiera pojedynczy arkusz kolagenowego materiału arkuszowego.

Sposób wytwarzania rurki do regeneracji nerwu, polegający na zwijaniu w rurkę arkusza z materiału kolagenowego i łączeniu nakładających się brzegów arkusza, według wynalazku charakteryzuje się tym, że stosuje się arkusz typu membranowego, posiadający zewnętrzną, zwartą, gładką powierzchnię zaporową, i wewnętrzną, miękką powierzchnię włóknistą, który formuje się w rurkę posiadającą powierzchnię zewnętrzną stanowiącą zwartą, gładką powierzchnię zaporową i powierzchnię wewnętrzną stanowiącą miękką powierzchnię włóknistą.

Stosuje się arkusz kolagenowy zawierający mieszankę kolagenu III typu i kolagenu I typu, w ilości od 1% do 10% kolagenu III typu i od 90 do 99% kolagenu I typu.

Arkusz kolagenowy formuje się w rurkę razem z zawartym w niej materiałem wypełniającym, zawierającym kolagen I typu, kolagen IV typu, albo ich mieszankę.

Rurkę formuje się z pojedynczego arkusza kolagenowego.

Rozwiązanie według wynalazku jest skierowane na rurkę do regeneracji nerwu i na sposób jej wytwarzania, w którym rurka ma wchłanianą ściankę boczną utworzoną z arkusza kolagenowego w postaci błony, mającego zwartą, gładką, zewnętrzną powierzchnię zaporową i miękką, włóknistą powierzchnię wewnętrzną. Tym samym rurka ma zwartą, gładką, zewnętrzną, powierzchnię zaporową, która hamuje przyleganie do niej komórek i działa jako zapora zapobiegająca przechodzeniu komórek przez ściankę rurki.

Ponadto rurka ma miękką, włóknistą powierzchnię wewnętrzną, pobudzającą rozrost nerwu. Zakończenia uszkodzonych nerwów są umieszczane wewnątrz przeciwległych zakończeń rurki, ustalając podczas stosowania odbudowywanie połączenia zakończeń nerwów. Tego rodzaju rurka regenerująca pozwala na uniknięcie znacznego wytwarzania tkanki bliznowatej, która upośledza proces regeneracji nerwu.

Dotychczas rurki miały gładką powierzchnię wewnętrzną, tak jak na przykład rurki silikonowe, które podczas stosowania powodowały narastanie wewnątrz rurek włóknistej tkanki bliznowatej. Taka włóknista tkanka zawiera kurczliwe fibroblasty (miofibroblasty), które powodują kurczenie warstwy włóknistej.

Skurczone włókniste obrzeże przeszkadza wydłużaniu się aksonów poprzez rurkę i tym samym zakłóca regenerację nerwu. Aczkolwiek początkowo nie zdawano sobie sprawy ze znaczenia gładkiej powierzchni wewnętrznej takich rurek, to jednak późniejsze badania i analizy wykazały, iż grubość włóknistej blizny tworzącej się wzdłuż wewnętrznej powierzchni rurki jest uzależniona od topografii powierzchni, i uzależnienie to jest tego rodzaju, że przy gładszych powierzchniach (łącznie z powierzchniami niektórych rurek kolagenowych) jest wzmożone formowanie grubszej warstwy bliznowatej, zawierającej dużą ilość komórek kurczliwych.

W przeciwieństwie do tego, w wynalazku zastosowano rurki z kolagenowej błony mające miękką, włóknistą powierzchnię wewnętrzną, która niespodziewanie minimalizuje formowanie grubej włóknistej blizny przy jednoczesnym pobudzaniu wzrostu aksonów wewnątrz rurki, tak że ich liczba jest nieoczekiwanie duża w porównaniu z zastosowaniem znanych rurek kolagenowych bez miękkiej, włóknistej powierzchni wewnętrznej.

Dane eksperymentalne przedstawione przez jednego z wynalazców, dr Myrona Spectora wykazują, iż rurki według wynalazku do regeneracji nerwu, wykonane z kolagenowej błony (grupa V) powodują, w odróżnieniu od zwykłych rurek kolagenowych (grupa IV) rozrost nieoczekiwanie dużej liczby aksonów nerwu centralnego, co należy uznać za nieoczekiwany efekt wynalazku (patrz fig. 1 artykułu „Effects of Bridging a Gap in the Rat Spinał Cord with a Collagen Tube and Membrane” Harvard Medical School, Boston, MA).

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematyczny widok z boku błony do formowania rurki, według jednej z postaci wynalazku; fig. 2 - schematyczny widok końca wypełnionej rurki, według jednej z postaci wynalazku; fig. 3

- widok boczny, częściowo schematyczny, rurki według jednej z postaci wynalazku; fig. 4 - schematyczny widok końca rurki ze złączem zakładkowym, według innej postaci wynalazku.

PL 205 725 B1

Tak więc według wynalazku opracowano sposób i rurkę do odtwarzania połączeń i do regeneracji uszkodzonych nerwów, na przykład zewnętrznych nerwów kręgosłupa. Niniejszy wynalazek wykorzystuje rurki uformowane z wchłanialnego przez organizm materiału kolagenowego, posiadające zwartą, gładką od zewnątrz powierzchnię zaporową, przeciwdziałającą wrastaniu tkanki łącznej, zapobiegającą formowaniu się blizny tkanki i pozwalającą na gojenie się uszkodzonych nerwów bez pogarszania ich funkcji.

Zewnętrzna powierzchnia zaporowa rurki według wynalazku wstrzymuje przyklejanie się do niej komórek i działa jako zapora zabezpieczająca przed przechodzeniem przez nią komórek, takich jak komórki, które uczestniczą w formowaniu włókien tkanki łącznej.

Ścianka boczna rurki według wynalazku ma od wewnątrz miękką, włóknistą powierzchnię, przeciwległą do zewnętrznej gładkiej powierzchni zaporowej.

W zalecanych przykł adach wedł ug wynalazku, rurka wed ł ug wynalazku jest wykonana z mieszaniny kolagenu III typu i kolagenu I typu, na przykład ma zawartość kolagenu III typu od około 1% do 10% wagowo oraz zawartość kolagenu I typu od około 90% do 99% wagowo. W szczególnie zalecanych postaciach, rurka według wynalazku ma zawartość kolagenu III typu od około 1% do 5% wagowo oraz zawartość kolagenu I typu od około 95% do 99% wagowo.

W zalecanych postaciach wykonania, boczna ś cianka rurki według wynalazku jest wykonana z błoniastej tkanki kolagenowej bydlęcej, ś wińskiej lub pochodzącej z innego zwierzęcego źródła.

W zalecanych postaciach wykonania, bł oniasta tkanka jest tkank ą bł ony otrzewnej pobraną od młodego cielęcia.

Jednym z odpowiednich materiałów arkuszowych do formowania rurek według wynalazku jest błoniasty materiał Bio-Gide® pochodzący z Ed. Geistlich Sohne AG far Chemische Industrie, zawierający od około 1% do około 5% kolagenu III typu i od około 95% do około 99% kolagenu I typu. Materiał Bio-Gide® oraz jego formowanie są opisane w patencie USA nr 5,837,278.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia arkusz materiału kolagenowego do formowania rurki według wynalazku, fig. 2 - rurkę według wynalazku w przekroju, fig. 3 - rurkę według wynalazku w widoku z boku, a fig. 4 - sposób formowania rurki według wynalazku.

Jak pokazano na fig. 1, arkusz materiału kolagenowego ma postać błony, która ma zwartą, gładką zewnętrzną powierzchnię zaporową 10 od zewnątrz oraz miękką powierzchnię włóknistą 12 po przeciwnej stronie gładkiej powierzchni zaporowej 10.

Nieoczekiwanie okazało się, że miękka włóknista powierzchnia 12 od strony wnętrza rurki do regeneracji nerwu według wynalazku ułatwia regenerację nerwu.

Regeneracja nerwu może być także dodatkowo ułatwiona przez wypełnienie rurki według wynalazku materiałem sprzyjającym wzrostowi nerwu. W zalecanej postaci, wypełniający materiał sprzyjający wzrostowi nerwu jest materiałem zawierającym kolagen I typu, kolagen IV typu, albo ich mieszankę. Najbardziej zalecany jest materiał wypełniający, który zawiera włókna kolagenowe posiadające wzdłużną orientację w stosunku do osi rurki. Fig. 2 przedstawia rurkę 14 według wynalazku w przekroju, zawierającą materiał wypełniający 16, w skład którego wchodzą włókna kolagenowe posiadające wzdłużną orientację w stosunku do rurki 14.

W szczególnie zalecanych postaciach wykonania rurki według wynalazku, materiał wypełniający 16 jest mieszanką kolagenu I typu i kolagenu IV typu, najlepiej w stosunku wagowym około 1: 1.

Materiał wypełniający 16 może również zawierać inne składniki do pobudzania wzrostu nerwu, takie jak środki pobudzające wzrost nerwu (na przykład laminina), oraz czynnik wzrostu nerwu (NGF), lub tym podobne, albo ich mieszaniny.

Według jednej z postaci, rurka regenerująca nerw według wynalazku jest wykonywana sposobem, w którym jest stosowany opisany wyżej błoniasty kolagenowy materiał Bio-Gide® w formie arkusza, i ten błoniasty arkusz jest kształtowany w rurkę. W tym sposobie, dwa przeciwległe brzegi 18 i 20 arkusza materiału są naprowadzone wzajemnie na siebie dla uformowania rurki 14, jak pokazano na fig. 3. Dwa przeciwległe brzegi 18 i 20 arkusza mogą być razem połączone ze sobą odpowiednią metodą formowania rurki, w której wykorzystuje się wchłanialne przez organizm szwy 22, pokazane na fig. 3, uformowane przez zastosowanie nici podlegających rozkładowi biologicznemu, na przykład nici z kolagenu, polilaktydu, poliglikolidu, lub tym podobne. Alternatywnie, do łączenia brzegów 18, 20 może być wykorzystywany klej dopuszczalny pod względem medycznym, taki jak klej fibrynowy, zawiesina skrobiowa lub zawiesina kolagenowa.

PL 205 725 B1

Jak pokazano na fig. 2, do wnętrza rurki 14 po jej uformowaniu może być wtryśnięty materiał wypełniający 16, sprzyjający wzrostowi nerwu.

Alternatywnie, sprzyjający wzrostowi nerwu, materiał wypełniający 16, może być uformowany w postaci tamponu i osuszony sublimacyjnie, a nastę pnie wycię ty w kształ t okrą g ł ego cylindra posiadającego średnicę zbliżoną do średnicy wnętrza rurki 14. Cylindryczny tampon można wtedy ścisnąć i wprowadzić do rurki 14 po jej uformowaniu.

W jeszcze innej postaci sposobu wykonania rurki 14 według wynalazku, na powierzchnię włóknistą 12 arkusza materiału kolagenowego, w postaci błony, takiego jak arkusz pokazany na fig. 1, może być nakładana zawiesina materiału wypełniającego 16, sprzyjającego wzrostowi nerwu, jeszcze przed formowaniem rurki. Następnie rurka może być formowana przez zwijanie błony z zawiesiną materiału wypełniającego powiązanego z powierzchnią włóknistą, tak żeby w jednym zabiegu uformować rurkę z zawartym wewnątrz niej materiałem wypełniającym 16. Dwa brzegi mogą być razem połączone szwami, klejem, albo innym odpowiednim spoiwem. Rolę spoiwa może też spełniać zawiesina materiału wypełniającego.

W przykł adzie pokazanym na fig. 4 dla uformowania rurki 14', dwa przeciwległ e brzegi 18' i 20' są połączone na zakładkę. Założone na siebie brzegi 18' i 20' mogą być razem połączone szwami lub klejem 24, jak pokazano na fig. 4. Alternatywnie, do łączenia przeciwległych bocznych krawędzi przy formowaniu rurki, jako spoiwo może służyć materiał sprzyjający wzrostowi nerwu.

Kiedy materiał wypełniający, sprzyjający wzrostowi nerwu, jest dostarczany jako zawiesina do wypełniania rurki, wówczas wypełniane rurki przy składowaniu ich przed użyciem do celów chirurgicznych są osuszane sublimacyjnie.

W rozwią zaniu alternatywnym, przy formowaniu rurek wedł ug wynalazku bezpoś rednio z bł oniastego materiału takiego jak Bio-Gide®, boczna ścianka rurek może być wykonywana z zawiesiny kolagenowej, tak aby uzyskać zwartą, gładką powierzchnię zaporową na zewnątrz i włóknistą, miękką przeciwległą powierzchnię od strony wnętrza. Następnie materiał może być osuszony sublimacyjnie i dalej uformowany zgodnie z wynalazkiem. Podczas stosowania, zakończenia nerwów są wkładane do otwartych końców 26 i 28 rurki 14 według wynalazku dla ułatwienia odtworzenia połączeń zakończeń nerwowych.

Wynalazek jest zilustrowany następującymi poniżej przykładami.

P r z y k ł a d 1.

Rurki uformowano z błon materiału Bio-Gide® tak, że miały wewnętrzną średnicę od około 0,5 mm do około 5 mm oraz długość od około 10 mm do około 100 mm. Brzegi rurek połączono szwem lub klejem.

P r z y k ł a d 2.

Ze skór prosiąt wytworzono żelowatą masę kolagenu I typu tak jak podano niżej. Skóry prosiąt posiekano na kawałki o maksymalnej wielkości 1 cm³, a następnie przy pomocy rozpuszczalnika organicznego, mającego zdolność rozpuszczania wody, usunięto wodę ze skór prosiąt, i pozwolono na odparowanie rozpuszczalnika. Osuszone kawałki skóry odtłuszczono płynnym rozpuszczalnikiem węglowodorowym. Następnie płynny rozpuszczalnik węglowodorowy usunięto, a suche kawałki skóry nasączono wodą. Nawodnione kawałki skóry poddano działaniu roztworu 1N wodorotlenku sodowego (roztworu o stężeniu 1-normalnym) i wypłukano. Wypłukane kawałki skóry poddano działaniu roztworu 0,04N kwasu solnego (roztworu o stężeniu 0,04-normalnym) i ponownie wypłukano. Obrobiony w ten sposób materiał zmielono w młynie koloidalnym dla uzyskania homogenizowanej płynnej zawiesiny zawierającej około 1,5% kolagenu. Zawiesinę tę umieszczono w strzykawce do wtryskiwania i wypełniono nią rurki, uformowane według przykładu 1. Wypełnione rurki zamrożono przez 24 godziny w temperaturze - 20°C i osuszono sublimacyjnie przez 72 godziny pod ciśnieniem mniejszym niż 1 mbar.

P r z y k ł a d 3.

Materiał wypełniający, zawierający 50% kolagenu I typu i 50% kolagenu IV typu, przygotowano jak podano niżej. Ze skór prosiąt przygotowano zawiesinę o zawartości 1,5% kolagenu I typu, tak jak opisano w przykładzie 2. Dostępny w handlu kolagen IV typu zmieszano z wodą i połączono z 1,5% zawiesiną. Zawiesiny kolagenu I typu i kolagenu IV typu zmieszano razem w tych samych ilościach. Pomieszane ze sobą zawiesiny umieszczono w strzykawce i tą mieszanką zawiesin wypełniono rurki, takie jak uformowane w przykładzie 1.

P r z y k ł a d 4.

Na włókniste strony błoniastych arkuszy Bio-Gide® nałożono zawiesinę według przykładu 2, albo mieszankę zawiesin według przykładu 3, i te arkusze zwinięto w jednej operacji aż do nałożenia na

PL 205 725 B1 siebie bocznych brzegów arkuszy i osłonięcia mieszaniny znajdującej się w środku, po czym połączono boczne brzegi arkuszy. Wypełnione w ten sposób rurki zamrożono przez 24 godziny w temperaturze -20°C i osuszono sublimacyjnie przez 72 godziny pod ciśnieniem mniejszym niż 1 mbar.

Wszystkie opisane wyżej rurki, po ich użyciu do regeneracji nerwu, umożliwiły rozrost znacząco dużej liczby aksonów regenerowanego nerwu

Claims (16)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Rurka do regeneracji nerwu, przeznaczona do przywracania połączenia końców nerwu, zawierająca boczną ściankę, zwiniętą z wchłanialnego kolagenowego materiału arkuszowego, znamienna tym, że ścianka boczna rurki (14) ma powierzchnię zewnętrzną w postaci zwartej, gładkiej powierzchni zaporowej (10) i powierzchnię wewnętrzną w postaci miękkiej powierzchni włóknistej (12), przy czym kolagenowy materiał arkuszowy, z którego jest wykonana rurka (14) jest typu membranowego i ma zwartą, gładką zewnętrzną powierzchnię zaporową i miękką i włóknistą wewnętrzną powierzchnię.
2. 2. Rurka według zastrz. 1, znamienna tym, że materiał bocznej ścianki zawiera mieszankę kolagenu III typu i kolagenu I typu.
3. 3. Rurka według zastrz. 2, znamienna tym, że mieszanka zawiera od 1% do 10% kolagenu III typu i od 90% do 99% kolagenu I typu.
4. 4. Rurka według zastrz. 1, znamienna tym, że rurka (14) jest wypełniona materiałem wypełniającym (16), zawierającym kolagen I typu, kolagen IV typu, albo ich mieszankę.
5. 5. Rurka według zastrz. 4, znamienna tym, że materiał wypełniający (16) zawiera włókna kolagenowe zorientowane wzdłużnie w stosunku do rurki (14).
6. 6. Rurka według zastrz. 4, znamienna tym, że materiał wypełniający (16) jest mieszanką kolagenu I typu i kolagenu IV typu, przy czym kolagen I typu i kolagen IV typu w materiale wypełniającym (16) występują w stosunku wagowym 1:1.
7. 7. Rurka według zastrz. 4, znamienna tym, że materiał wypełniający (16) zawiera ponadto środek pobudzający wzrastanie nerwu, stanowiący lamininę oraz czynnik wzmagający wzrost nerwu, albo ich mieszankę.
8. 8. Rurka według zastrz. 1, znamienna tym, że boczna ścianka jest zbudowana z kolagenowej tkanki błoniastej.
9. 9. Rurka według zastrz. 8, znamienna tym, że kolagenowa tkanka błoniasta jest błoniastą tkanką otrzewnej.
10. 10. Rurka według zastrz. 1, znamienna tym, że długość ścianki bocznej wynosi od 10 do 100 mm.
11. 11. Rurka według zastrz.1, znamienna tym, że ścianka boczna ma wewnętrzną średnicę o wielkoś ci od 0,5 do 5 mm.
12. 12. Rurka według zastrz. 1, znamienna tym, że ścianka boczna zawiera pojedynczy arkusz kolagenowego materiału arkuszowego.
13. 13. Sposób wytwarzania rurki do regeneracji nerwu, polegający na zwijaniu w rurkę arkusza z materiału kolagenowego i łączeniu nakładających się brzegów arkusza, znamienny tym, że stosuje się arkusz typu membranowego, posiadający zewnętrzną, zwartą, gładką powierzchnię zaporową, i wewnętrzną, mię kką powierzchnię włóknistą, który formuje się w rurkę (14) posiadając ą powierzchnię zewnętrzną stanowiącą zwartą, gładką powierzchnię zaporową (10) i powierzchnię wewnętrzną stanowiącą miękką powierzchnię włóknistą (12).
14. 14. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że stosuje się arkusz kolagenowy zawierający mieszankę kolagenu III typu i kolagenu I typu, w ilości od 1% do 10% kolagenu III typu i od 90 do 99% kolagenu I typu.
15. 15. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że arkusz kolagenowy formuje się w rurkę (14) razem z zawartym w niej materiałem wypełniającym (16), zawierającym kolagen I typu, kolagen IV typu, albo ich mieszankę.
16. 16. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że rurkę (14) formuje się z pojedynczego arkusza kolagenowego.