PL206225B1 - Zamek karabinu powtarzalnego i urządzenie spustowe iglicy zamka broni powtarzalnej - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zamek karabinu powtarzalnego i urządzenie spustowe iglicy zamka broni powtarzalnej, przeznaczony do współpracy z magazynkiem dwurzędowym wykorzystywanym zwłaszcza w broni powtarzalnej wykonanej w układzie bull-pup.

Karabin wykonany w układzie bull-pup charakteryzuje się przesunięciem lufy do tyłu oraz umieszczeniem urządzenia spustowego i magazynka pomiędzy chwytem pistoletowym a stopką kolby. Układ taki pozwala na zastosowanie długiej lufy bez zwiększania gabarytu karabinu w porównaniu do karabinu wykonanego w klasycznym układzie, oraz redukuje podrzut broni, gdyż kolba stanowi przedłużenie osi lufy. Konstrukcja taka zapewnia dużą prędkość początkową pocisków, będącą funkcją długości lufy, przy jednoczesnej wysokiej celności karabinu, a jednocześnie charakteryzuje się zwartością konstrukcji umożliwiającą wygodne manewrowanie karabinem. Cechy te są szczególnie istotne dla karabinów służących do celnego strzelania ze znacznej odległości, przykładowo dla karabinów wyborowych lub sportowych.

Poprawnie działający zamek współpracujący z urządzeniem spustowym zapewnia prawidłowe podawanie amunicji z magazynka, płynność ruchu i bezpieczeństwo podczas cyklu przeładowania, dosyłania i zaryglowywania, bezpieczeństwo podczas udarów lub upadku broni, niezawodność działania, odporność na zanieczyszczenia oraz możliwość regulacji siły wywieranej na język spustowy. W konstrukcjach karabinów powtarzalnych, zwł aszcza wyborowych i sportowych dąży się do zmniejszenia bezwładności elementów ruchomych urządzenia odpalającego, to jest zespołu zaczep spustowy-iglica, celem zminimalizowania czasu reakcji mechanizmu odpalającego. Zapewniają to krótkie zamki karabinów wykonanych w układzie bull-pup, gdyż posiadają iglice o małych masach, krótkich drogach i są napędzane silnymi sprężynami uderzeniowymi.

Konstrukcje znanych karabinów wyborowych szczególnie wielkokalibrowych wykonanych w ukł adzie bull-pup nie posiadają magazynków dwurzę dowych prawdopodobnie ze wzglę du na występujące trudności w prawidłowym podawaniu amunicji. Jest to spowodowane wielkością otworu pod magazynek oraz trudnościami występującymi podczas współpracy stosowanego z uwagi na uwarunkowania ergonomiczne krótkiego zamka z dwurzędowym magazynkiem, gdzie pociski nabojów ułożonych w szachownicę, czyli naprzemiennie, są naciskane końcem zamka w dół, a łuski nabojów, ściślej rzecz biorąc tylne części nabojów, popychane sprężyną magazynka pozostają w górnym położeniu. Podczas ruchu zamka do tyłu, czyli przeładowania karabinu koniec zamka musi prawidłowo obniżyć pozostałe naboje znajdujące się w magazynku, celem wyeliminowania możliwości powstania zacięć karabinu.

Z polskiego zgł oszenia wynalazku o numerze P-372 642 jest znany wielkokalibrowy karabin wyborowy z 8-mio nabojowym magazynkiem dwurzędowym. W celu zapobieżenia wypadania zamka przez poszerzone gniazdo magazynka w korpusie, zamek został podwieszony na szynie górnej oraz stabilizowany szyną boczną zapobiegającą przekoszeniu zamka w korpusie.

Ujawniony karabin może współpracować z zamkiem i urządzeniem spustowym będącymi przedmiotem wynalazku.

Zgodnie z wynalazkiem zamek karabinu powtarzalnego posiada dwa ścięcia w tylnej części korpusu zamka, w tym jedno niesymetryczne wykonane z prawej strony, natomiast z przeciwnej strony korpusu znajduje się wyjęcie w kształcie teownika służące do prowadzenia szyny górnej. Ścięcia zapewniają prawidłowe obniżenie nabojów podczas ruchu zamka do tyłu i zapobiegają wybieraniu naboju z lewej strony dwurzędowego magazynka podczas odryglowywania, to jest obrotu zamka. W celu zapewnienia bezpieczeństwa podczas obsługi, zamek jest wyposażony w dwa bezpieczniki. Bezpiecznik zabezpieczający przed odpaleniem naboju podczas jego dosyłania do komory nabojowej lufy, blokując obrót iglicy względem korpusu zamka, bezpośrednio współpracujący z szyną górną, na której podwieszono zamek, który przestaje działać z chwilą zejścia zamka z szyny górnej w końcowej fazie dosyłania, co umożliwia jego obrót i zaryglowanie lufy. Drugi bezpiecznik zabezpiecza przed odpaleniem przy niepełnym obrocie zamka podczas zaryglowywania, uniemożliwiając przesunięcie iglicy do przodu do czasu, kiedy zamek obróci się o wymagany kąt zapewniający pełne zaryglowanie przewodu lufy. Całkowita długość zamka jest mniejsza od długości naboju dosyłanego. Wewnątrz korpusu zamka jest umieszczona iglica połączona z zaczepem za pomocą klina przytrzymywanego sprężyną napiętą wstępnie wkrętką zablokowaną wkrętem. Na zewnętrznej powierzchni korpusu, w jego środkowej części, jest usytuowany kątowy bezpiecznik ze sprężyną, przytwierdzony do ściany korpusu wkrętami. Z kolei w wyjęciu do prowadzenia szyny górnej, na której jest podwieszony korpus zamka jest usytuowany

PL 206 225 B1 drugi bezpiecznik zabezpieczający przed odpaleniem naboju podczas jego dosyłania do komory nabojowej lufy. Ten bezpiecznik jest przytwierdzony do korpusu zamka za pomocą wkrętów. W korpusie zamka jest ponadto płaszczyzna do prowadzenia szyny bocznej, a dodatkowo zamek jest wyposażony w krzywkę do prowadzenia zaczepu iglicy i napinania sprężyny iglicy podczas odryglowania zamka, która to krzywka jest umieszczona w środkowej części korpusu zamka.

Zamek współpracuje z urządzeniem spustowym wykonanym jako oddzielny moduł połączony szyną spustową z językiem spustowym. Urządzenie spustowe ma postać spustu dźwigniowego, jednooporowego z regulacją siły nacisku i jest wyposażone w bezpiecznik wymuszający właściwe położenie zaczepu spustowego bez względu na zanieczyszczenia. Zaczep spustowy współpracuje z zaczepem iglicy będącym częścią zespołu zamka, przy czym iglica jest napędzana walcową sprężyną iglicy, napinaną podczas odryglowywania zamka. Moduł spustowy jest wyposażony w sprężynę powrotną wymuszającą początkowe ustawienie mechanizmów oraz służącą do wstępnej regulacji siły, jaką należy użyć do zwolnienia zaczepu spustowego. Wewnątrz korpusu modułu spustowego jest osadzony bezpiecznik, sprężyna płaska oraz suwak, na którym z jednej strony jest umieszczona spustowa sprężyna oparta jednym końcem o wewnętrzną ścianę korpusu, a drugostronnie napięta regulacyjną nakrętką. Z drugiej strony suwaka jest wykonany podłużny otwór dla rozłącznego osadzenia w nim na koł kach zaczepu spustu i spustowej szyny łączą cej mechanizm z ję zykiem spustowym, przy czym kołki te służą również do prowadzenia suwaka w wybraniu wzdłużnym wykonanym w bocznych ścianach korpusu. Zaczep spustu w kształcie sierpa jest zamocowany obrotowo na kołkach i posiada możliwość wykonania niepełnego ruchu obrotowego, połączonego z obniżeniem się górnego ramienia zaczepu spustu, ograniczonego wewnętrzną ścianą korpusu, położeniem suwaka oraz położeniem bezpiecznika, którego ramię współpracuje z zaczepem iglicy, przy tym zaczep spustu swoim dolnym ramieniem współpracuje z płaską sprężyną.

Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykładowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 ujawnia części składowe zamka karabinu powtarzalnego w rzucie aksonometrycznym, fig. 2 zamek w rzucie aksonometrycznym z widocznymi istotnymi dla opisu wynalazku pł aszczyznami i wyję ciami, z kolei fig. 3 do 6 pokazują przekrój podłużny zamka uwidaczniający pracę bezpieczników.

Z kolei urządzenie spustowe w jego przykładowym wykonaniu jest pokazane na fig. 7 - fig. 9 rysunku, gdzie fig. 7 przedstawia części składowe urządzenia spustowego, a fig. 8 i fig. 9 pokazują przekrój uwidaczniający współpracę części składowych zespołu podczas oddawania strzału.

Jak pokazano na fig. 1 rysunku zamek składa się z korpusu 1, iglicy 2, klina iglicy 3, sprężyny iglicy 4, zaczepu iglicy 5, wkrętki 6, wyrzutnika 7, sprężyny 8 wyrzutnika, pazura wyciągu 9, zatrzasku pazura 10, sprężyny pazura bezpiecznika kątowego 12, sprężyny bezpiecznika 13, wkrętów mocujących 14, wkręta 15, bezpiecznika 16, wkrętów 17, kołka 18, rękojeści 19 oraz kołka 20.

Na fig. 2 rysunku pokazano ścięcia 1.3 w tylnej części zamka, w tym jedno niesymetryczne wykonane z prawej strony, zapewniające prawidłową współpracę z magazynkiem dwurzędowym, wzajemne usytuowanie wyjęcia 1.2 w kształcie teownika służące do prowadzenia szyny górnej oraz płaszczyzny 1.1 do prowadzenia szyny bocznej, a także krzywkę 1.4 do prowadzenia zaczepu iglicy 5 i napinania sprężyny iglicy 4 fig. 1 rysunku podczas odryglowania zamka.

Z kolei fig. 3 i fig. 4 rysunku pokazują przekrój podłużny zamka, przy czym na fig. 3 uwidoczniono bezpiecznik 16 naciskany szyną górną 3.1 wchodzący w wyjęcie 2.1 w iglicy 2 - co ujawniono na fig. 1 rysunku - zabezpieczający iglicę przed obrotem podczas dosyłania naboju i przypadkowym odpaleniem. Na rysunku tym ujawniono również zastosowany w budowie zamka unikalny sposób połączenia zaczepu iglicy 5 z iglicą 2 za pomocą klina iglicy 3 przytrzymywanego sprężyną iglicy 4 napiętą wstępnie wkrętką 6. Układ ten jest nierozłączny podczas pracy zamka a jednocześnie łatwy do demontażu bez użycia specjalistycznych narzędzi. Na fig. 4 rysunku pokazano przekrój podłużny zamka po jego zejściu z prowadnicy górnej, kiedy bezpiecznik 16 uwolniony od nacisku szyny górnej wychodzi z wyjęcia 2.1 w iglicy - również fig. 1 rysunku - umożliwiając jej obrót względem korpusu zamka 1 podczas ryglowania przewodu lufy.

Działanie bezpiecznika kątowego przedstawiono na fig. 5 i fig. 6 rysunku, gdzie na fig. 5 pokazano, że iglica 2 podczas ryglowania przewodu lufy jest przytrzymywana przez bezpiecznik kątowy 12 zabezpieczający przed przedwczesnym odpaleniem naboju do czasu, aż korpus zamka zostanie obrócony o wymagany kąt zapewniający pełne zaryglowanie przewodu lufy, kiedy bezpiecznik kątowy natrafi na ścięcie 2.2 w iglicy 2 - również fig. 1 rysunku. W tym położeniu zaczep iglicy 5 zeskakuje na zaczep spustu 7.1. Kolejna figura 6 rysunku pokazuje układ po zwolnieniu zaczepu iglicy 5 z zaczepu

PL 206 225 B1 spustu 7.1, gdzie iglica 2 pod działaniem sprężyny iglicy 4 unosi bezpiecznik kątowy 12 i przemieszczając się do przodu powoduje odpalenie naboju.

Urządzenie spustowe iglicy zamka broni powtarzalnej według wynalazku zgodnie z fig. 7 rysunku składa się z zaczepu spustu 7.1, bezpiecznika 7.2, korpusu 7.3 modułu spustowego, sprężyny 7.4 spustu, regulacyjnej nakrętki 7.5, suwaka 7.6 oraz kołków 7.7 i jest połączone rozłącznie z językiem spustowym 7.10 za pomocą szyny spustowej 7.9.

Na rysunku fig 8 pokazano układ części urządzenia spustowego przed oddaniem strzału. Suwak 7.6 osadzony suwliwe za pomocą kołków 7.7 w korpusie modułu spustowego 7.3 przechodzi walcową częścią przez otwór w wewnętrznej ścianie korpusu 7.3. Na walcowej części suwaka 7.6 jest osadzona sprężyna spustu 7.4 zablokowana z jednej strony wewnętrzną ścianą korpusu 7.3 a z drugiej nakrętką regulacyjną 7.5 umożliwiającą regulację siły napięcia sprężyny, a w konsekwencji siły spustu. Druga część suwaka 7.6 posiada podłużny otwór, w którym za pomocą kołków 7.7 zamocowano rozłącznie zaczep spustu 7.1 oraz szynę spustową 79. Zaczep spustu 7.1 pod działaniem wstępnie napiętej sprężyny spustu 7.4 znajduje się w położeniu wyjściowym i jego górna oraz dolna część przylega do wewnętrznej ścianki korpusu 73, a zaczep iglicy 2 jest zazębiony z zaczepem spustu 7.1.

Na rysunku fig. 9 pokazano układ części w czasie oddania strzału. Nacisk na język spustowy 7.10 - fig. 7 - powoduje przeniesienie ruchu poprzez szynę spustową 7.9 na suwak 76, który pokonując opór wynikający z napięcia sprężyny spustu 7.4 oraz sił tarcia, przesuwa się wzdłużnie na kołkach 7.7 zabierając zaczep spustu 7.1 oraz obracając ramiona bezpiecznika 72. Zaczep spustu 7.1 może wykonywać niepełny ruch obrotowy ograniczony kształtem i położeniem suwaka 7.6 oraz położeniem bezpiecznika 72, którego ramię współpracuje z zaczepem iglicy 2. Górna część zaczepu spustu 7.1 dociskana przez zaczep iglicy do wewnętrznej ściany korpusu 7.3 osuwa się w dół, aż do momentu gdy zaczep iglicy 2 zostanie całkowicie zwolniony, a iglica 2 pod działaniem sprężyny iglicy 4 - fig 6 - przemieszczając się do przodu spowoduje odpalenie naboju.

Zwolniony zaczep iglicy 2 blokuje powrót mechanizmu do położenia wyjściowego. Podczas przeładowania następuje przesunięcie zaczepu iglicy 2 do tyłu i odblokowanie zaczepu spustu 7.1, który pod działaniem ściśniętej sprężyny 7.4 wspomaganej przez sprężynę płaską 7.8 powraca w położenie wyjściowe. Zadaniem sprężyny płaskiej 7.8 jest zwiększenie kąta natarcia a krawędzi zaczepu spustu 7.1 na wewnętrzną ścianę korpusu dla uniemożliwienia zakleszczenia zaczepu spustu (układ samohamowny). Dla zapewnienia bezpieczeństwa i wymuszenia powrotu zaczepu spustu 7.1 w położenie wyjściowe nawet w przypadku znacznego zanieczyszczenia zastosowano bezpiecznik 7.2, którego uniesione ramię naciskane przez przesuwający się do tyłu zaczep iglicy 2, spowoduje obrót bezpiecznika 7.2 i wywierając nacisk na boczne ścianki suwaka 7.6 wymusi powrót części w położenie wyjściowe lub w przypadku bardzo silnego zabrudzenia uniemożliwiającego powrót części w położenie wyjściowe nie przepuści zaczepu iglicy, a w konsekwencji całego zamka, to jest uniemożliwi przeładowanie.

Claims (7)

1. Zamek karabinu powtarzalnego, zwłaszcza wielkokalibrowego karabinu wyborowego z magazynkiem dwurzędowym wykonanego w układzie bull-pup, znamienny tym, że całkowita długość zamka jest mniejsza od długości naboju dosyłanego, a wewnątrz korpusu (1) jest umieszczona iglica (2) połączona z zaczepem (5) za pomocą klina (3) przytrzymywanego sprężyną (4) napiętą wstępnie wkrętką (6), która to wkrętka jest zablokowana wkrętem (15), zaś na zewnętrznej powierzchni korpusu (1), w jego środkowej części, jest usytuowany kątowy bezpiecznik (12) ze sprężyną (13), przytwierdzony do ściany korpusu (1) wkrętami (14), natomiast w wyjęciu (1.2) do prowadzenia szyny górnej, na której jest podwieszony korpus (1) zamka jest usytuowany drugi bezpiecznik (16) zabezpieczający przed odpaleniem naboju podczas jego dosyłania do komory nabojowej lufy, który za pomocą wkrętów (17) jest przytwierdzony do korpusu (1).

2. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że w tylnej części korpusu (1) zamka są wykonane dwa ścięcia (1.3) umożliwiające współpracę zamka z magazynkiem dwurzędowym, z których niesymetryczne jest usytuowane prawostronnie, natomiast z przeciwnej strony korpusu (1) znajduje się wyjęcie (1.2) w kształcie teownika służące do prowadzenia szyny górnej.

PL 206 225 B1

3. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że w korpusie (1) jest płaszczyzna (1.1) do prowadzenia szyny bocznej.

4. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że jest wyposażony w krzywkę (1.4) do prowadzenia zaczepu (5) iglicy (2) i napinania sprężyny iglicy (4) podczas odryglowania zamka, umieszczoną w środkowej części korpusu (1) zamka.

5. Urządzenie spustowe iglicy zamka broni powtarzalnej, zwłaszcza broni powtarzalnej wykonanej w układzie bull-pup, znamienne tym, że wewnątrz korpusu (7.3) modułu spustowego jest osadzony bezpiecznik (7.2), sprężyna płaska (7.8) oraz suwak (7.6), na którym z jednej strony jest umieszczona spustowa sprężyna (7.4) oparta jednym końcem o wewnętrzną ścianę korpusu (7.3) a drugostronnie napięta regulacyjną nakrętką (7.5), z drugiej strony suwaka (7.6) jest wykonany podłużny otwór dla rozłącznego osadzenia w nim na kołkach (7.7) zaczepu (7.1) spustu i spustowej szyny (7.9) łączącej mechanizm z językiem spustowym (7.10), przy czym kołki (7.7) służą również do prowadzenia suwaka (7.6) w wybraniu wzdłużnym wykonanym w bocznych ścianach korpusu.

6. Urządzenie spustowe według zastrz. 5, znamienne tym, że zaczep spustu (7.1) w kształcie sierpa zamocowany obrotowo na kołku (7.7) posiada możliwość wykonania niepełnego ruchu obrotowego, połączonego z obniżeniem się górnego ramienia zaczepu spustu (7.1), ograniczonego wewnętrzną ścianą (7.3) korpusu, położeniem suwaka (7.6) oraz położeniem bezpiecznika (7.2), którego ramię współpracuje z zaczepem iglicy (2).

7. Urządzenie spustowe według zastrz. 5, znamienne tym, że zaczep spustu (7.1) dolnym ramieniem współpracuje ze sprężyną płaską (7.8).