PL206326B1 - Sposób sterowania instalacją wiatrową oraz instalacja wiatrowa - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Wynalazek ten dotyczy sposobu sterowania instalacją wiatrową, gdzie podczas pracy instalacji wiatrowej wykrywa się ruch wieży wsporczej. Wynalazek dotyczy też instalacji wiatrowej z czujnikami ruchu umieszczonymi na wieży wsporczej.

Przy wierzchołku pylonu instalacji wiatrowej o poziomej osi umieszczony jest generator, cały układ napędowy i wirnik, to znaczy wszystkie ruchome części instalacji wiatrowej, które przechwytują energię wiatru i przetwarzają ją w energię elektryczną.

Przetwarzanie to odbywa się za pomocą wirnika, który jest wprawiany przez wiatr w ruch obrotowy, a ten ruch obrotowy jest przenoszony na generator lub generatory. Prędkość obrotowa jest zależna z jednej strony od wiatru, a z drugiej strony od właściwości aerodynamicznych instalacji wiatrowej.

Z powyższego wynika, że pylon musi nie tylko wspierać wirnik, zespół napędowy i generator (oraz gondolę), ale oprócz tego musi niezawodnie wytrzymywać obciążenia działające nań podczas eksploatacji. Dodatkowo pylon musi wytrzymywać duże prędkości wiatru, nawet jeśli instalacja wiatrowa już nie działa.

DE 33 08 566 i analogiczne zgłoszenie patentowe USA 4 435 647 opisują instalację wiatrową z turbiną wiatrową , w której na pylonie umieszczone jest urzą dzenie mierzą ce ruch, które generuje sygnał ruchu w zależności od tego, jak wierzchołek pylonu porusza się podczas eksploatacji.

DE 100 11 393 opisuje system regulacji instalacji wiatrowej ze środkami pomiaru parametrów, które umożliwiają bezpośrednią lub pośrednią kwantyfikację aktualnego obciążenia turbiny i/lub naprężeń, które zależne są od lokalizacji i pogody. Dołączony dalej układ przetwarzania sygnału elektronicznego umożliwia ograniczenie redukcji mocy, potrzebnej w optymalnych instalacjach wiatrowych, do ekonomicznego optimum, odpowiadającego aktualnym warunkom eksploatacji w zakresie nominalnej prędkości wiatru i przy dużych prędkościach wiatru.

DE 100 16 912 opisuje eksploatacyjne zarządzanie morskimi instalacjami wiatrowymi, które jest zależne od częstotliwości drgań własnych pylonu, przy czym najpierw określane są odpowiednie krytyczne częstotliwości drgań własnych instalacji wiatrowej i/lub części instalacji wiatrowej, a następnie określany jest zakres prędkości obrotowej wirnika, w którym następuje wzbudzenie drgań całej instalacji wiatrowej i/lub poszczególnych części instalacji wiatrowej w zakresie jej krytycznych częstotliwości drgań własnych, tak że instalacja wiatrowa jest eksploatowana albo poniżej lub powyżej tego krytycznego zakresu prędkości obrotowej z szybkim przechodzeniem przez ten krytyczny zakres prędkości obrotowej.

Działające siły powodują naprężenia, w odniesieniu do których musi być skonstruowany pylon. Naprężenia te określają więc wymiary pylonu. Z kolei taka procedura określana wymiarów wyznacza również charakterystykę drgań pylonu, jego częstotliwości drgań własnych (częstotliwość pierwszą i jej harmoniczne) itd.

Obecnie dla instalacji wiatrowych istnieje szereg przepisów, które muszą być przestrzegane. Obejmują one również Wytyczne odnoszące się do instalacji wiatrowych wydane przez Deutsche Institut fur Bautechnik (DIBt) (Niemiecki Instytut Technologii Budowlanej) w Berlinie. Wytyczne obejmują między innymi przepisy dotyczące kontrolowania drgań eksploatacyjnych pylonu. W zakresie roboczym, w którym częstotliwość wzbudzenia wirnika jest w paśmie częstotliwości drgań własnych pylonu ± 5%, niedopuszczalne jest ciąg łe działanie bez nadzorowania drgań eksploatacyjnych.

Celem przedmiotowego wynalazku jest opracowanie sposobu i instalacji wiatrowej rodzaju wymienionego we wstępie niniejszego opisu tak, aby osiągnąć niezawodne i sprawne monitorowanie drgań w celu udostępnienia wymienionego wyżej zakresu częstotliwości dla eksploatacji instalacji wiatrowej.

Według wynalazku cel ten został osiągnięty przez sposób sterowania instalacją wiatrową zawierającą wirnik i wieżę wsporczą, przy czym podczas pracy instalacji wiatrowej wykrywa się ruch wieży wsporczej charakteryzujący się tym, że ruch wieży wsporczej wykrywa się w co najmniej dwóch kierunkach w płaszczyźnie poziomej, ponadto określa się amplitudę drgań wieży wsporczej wykorzystując wykrywany ruch wieży, przy czym jeżeli amplituda oscylacji wieży wsporczej przekracza z góry określoną wartość progową reguluje się pracę instalacji wiatrowej w ten sposób, że reguluje się prędkość obrotową wirnika.

Korzystnie regulację prędkości obrotowej wirnika przeprowadza się w ten sposób, że zmienia się kąt skoku łopaty wirnika.

Korzystniej obniża się prędkość obrotową wirnika obracając oś gondoli bokiem do wiatru.

PL 206 326 B1

Amplitudę drgań wieży wsporczej określa się korzystnie wykorzystując pierwszą częstotliwość drgań własnych wieży wsporczej.

Na podstawie amplitudy drgań korzystnie ustala się z góry określony przedział czasu, który jest przedziałem czasu przeznaczonym na wykrywanie oscylacji.

Korzystnie reguluje się pracę instalacji wiatrowej wtedy, gdy amplituda oscylacji wieży wsporczej podczas określonego z góry przedziału czasu przekracza ustaloną z góry wartość progową.

Jeżeli amplituda drgań wieży wsporczej przekracza z góry określoną wartość progową korzystnie przeprowadza się zatrzymanie wirnika.

Na podstawie wykrywanego ruchu wieży wsporczej w co najmniej dwóch kierunkach w płaszczyźnie poziomej określa się korzystnie metodą iteracyjną amplitudę drgań wieży wsporczej.

Ruch wieży wsporczej wykrywa się korzystnie podczas z góry określonego przedziału czasu.

Korzystnie ruch wieży wsporczej wykrywa się za pomocą pomiaru przyspieszenia wieży wsporczej stosując czujniki przyspieszenia.

Przyspieszenie wykrywane przez pierwszy czujnik przyspieszenia mierzy się korzystnie w płaszczyźnie, która jest równoległa do płaszczyzny wirnika, zaś przyspieszenie wykrywane przez drugi czujnik przyspieszenia mierzy się w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wirnika.

Korzystnie wykrywa się ruch wieży wsporczej stosując tensometry elektrooporowe umieszczone i ukierunkowane na wież y wsporczej.

Wykrywa się ruch wieży wsporczej korzystnie za pomocą wykrywania wydłużenia i/albo skracania wieży wsporczej podczas pracy instalacji wiatrowej.

Według wynalazku instalacja wiatrowa zawierająca wieżę wsporczą, wirnik umieszczony na wieży wsporczej, czujniki ruchu umieszczone na wieży wsporczej dostarczające dane reprezentujące ruch wieży charakteryzuje się tym, że czujniki ruchu są czujnikami przyspieszenia, z którymi połączona jest aparatura sterująca do regulacji prędkości obrotowej wirnika.

Korzystnie czujniki przyspieszenia obejmują pierwszy i drugi czujnik przyspieszenia umieszczone w płaszczyźnie poziomej, przy czym oba czujniki przyspieszenia są usytuowane względem siebie pod kątem prostym.

Korzystniej czujniki przyspieszenia obejmują pierwszy i drugi czujnik przyspieszenia umieszczone w płaszczyźnie poziomej, przy czym pierwszy czujnik przyspieszenia jest usytuowany w płaszczyźnie równoległej do płaszczyzny wirnika, a drugi czujnik przyspieszenia jest usytuowany w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wirnika.

Najkorzystniej czujniki ruchu są tensometrami elektrooporowymi.

Wynalazek oparty jest na tym, że nie tylko mierzy się częstotliwości drgań, jak w stanie techniki, ale w szczególności również amplitudy drgań, czyli określa się amplitudę drgań. Wreszcie instalacja wiatrowa może również pracować w krytycznym zakresie częstotliwości, jeżeli amplitudy drgań nie przewyższają określonej wartości granicznej.

Wynalazek oparty jest na spostrzeżeniu, że jeśli chodzi o wszystkie niewymuszone drgania pylonu, drgania z częstotliwością pierwszej harmonicznej drgań własnych pylonu mają największą amplitudę, a więc powodują największe naprężenia dla pylonu. Drgania o częstotliwościach wyższych harmonicznych częstotliwości drgań własnych mają zawsze mniejsze amplitudy. Składowe przyspieszeń będące harmonicznymi pierwszej częstotliwości drgań własnych pylonu, które chociaż mają wpływ na określenie amplitudy drgań, ale mają mniejszą amplitudę, są jednakże uwzględniane w obliczeniach opartych na pierwszej częstotliwości drgań własnych są na skutek tego przewartościowane.

Oznacza to, że amplituda drgań jest zasadniczo proporcjonalna do działających sił, a naprężenia wyprowadzone z amplitudy drgań są raczej większe niż naprężenia działające faktycznie. Naprężenia są zatem raczej przewartościowane niż niedowartościowane. Wykrywanie naprężeń niesie ze sobą zatem zwiększony poziom bezpieczeństwa.

W przypadku drgań, które są równoległe do płaszczyzny wirnika i są w związku z tym wymuszane, częstotliwość drgań może być znacznie mniejsza niż częstotliwość drgań własnych pylonu. W takim przypadku określenie naprężenia na podstawie pierwszej częstotliwości drgań własnych pylonu z pewnością spowoduje niedowartościowanie amplitudy drgań. Aby uniknąć tego i niedowartościowania, kontroluje się częstotliwość drgań w trakcie eksploatacji i w razie potrzeby wykorzystuje się ją do określenia skorygowanej wartości amplitudy drgań.

W razie stwierdzenia amplitudy drgań przewyższającej pierwszą wartość graniczną, a zatem powyżej pierwszego naprężenia, rozpoznawana jest sytuacja zagrożenia i aparatura sterująca reaguje na to. Sytuacja zagrożenia jest podobnie rozpoznawana, jeżeli w uprzednio określonym przedziale

PL 206 326 B1 czasowym przekroczona zostanie druga wartość graniczna w odniesieniu do amplitudy drgań. Aby niezawodnie wyeliminować taką sytuację zagrożenia, instalację wiatrową można wyłączyć.

Ponadto cel wynalazku osiągnięty został przez instalację wiatrową, która charakteryzuje się tym, że ma urządzenie do wykrywania amplitudy drgań na podstawie zarejestrowanych przyspieszeń. Taka zmierzona droga - amplituda drgań jest następnie przetwarzana lub oceniana zgodnie ze sposobem według wynalazku.

W korzystnym przykł adzie realizacji wynalazku instalacja wiatrowa zawiera urządzenie do monitorowania urządzenia wykrywającego wartości przyspieszenia pylonu. Dzięki temu można wykryć uszkodzenie w części monitorującej drgania i można uruchomić środki eliminujące tę usterkę oraz powodujące zatrzymanie instalacji wiatrowej, tak że drgania nie mogą występować w sposób niekontrolowany.

Wynalazek jest wyjaśniony w przykładach wykonania przedstawionych na rysunku, na którym:

fig. 1 przedstawia widok z góry gondoli z dwoma czujnikami przyspieszenia, fig. 2 przedstawia schemat blokowy algorytmu procesu sterowania według pierwszego przykładu realizacji wynalazku.

Widok z góry na fig. 1 przedstawia gondolę 10, z której odchodzą na boki łopaty 12 wirnika. Gondola ta jest umieszczona przy wierzchołku pylonu 16. Wewnątrz gondoli 10 usytuowane jest urządzenie pomiarowe z dwoma czujnikami i przyspieszenia 14. Te czujniki przyspieszenia 14 są zorientowane w płaszczyźnie poziomej i są usytuowane pod kątem prostym względem siebie. Dzięki takiej konstrukcji możliwe jest wykrywanie drgań pylonu w odpowiednich kierunkach, to znaczy z jednej strony zasadniczo równolegle do płaszczyzny łopat wirnika, a z drugiej strony prostopadle do płaszczyzny łopat wirnika.

Drgania z częstotliwością drgań własnych pylonu 16, które są wzbudzane na przykład przez działanie wiatru, są zawsze drganiami prostopadłymi do płaszczyzny wirnika i są wykrywane przez odpowiednio zorientowany pierwszy czujnik przyspieszenia 14.

Wymuszone drgania, które mogą wystąpić na przykład na skutek niewyważenia wirnika, są drganiami, które są zasadniczo równoległe do płaszczyzny wirnika. Są one wykrywane przez drugi czujnik przyspieszenia 14. W takim przypadku takie wymuszone drgania w żaden sposób nie mają pierwszej częstotliwości drgań własnych pylonu 16 ani jej harmonicznej. Są one w sposób wymuszony nakładane na pylon 16 i mogą osiągnąć takie wysokie amplitudy, że potrzebne jest natychmiastowe wyłączenie.

Monitorowanie amplitudy drgań w kierunku prostopadłym do płaszczyzny wirnika umożliwia również monitorowanie sterowania kątem skoku łopat wirnika, aby wtedy, gdy sterowanie kątem natarcia łopat wirnika działa zadowalająco, charakterystyka drgań pylonu różniła się znacznie od charakterystyki drgań, gdy sterowanie to nie działa prawidłowo. Kiedy sterowanie kątem natarcia łopat wirnika nie działa zadowalająco, występują również drgania, które mogą spowodować wyłączenie.

Dane zmierzonych drgań można również łączyć z danymi kierunku wiatru, tak, że możliwe jest również określenie zależności, czy przy danych kierunkach wiatru wystąpiły większe amplitudy drgań niż przy innych kierunkach wiatru. Wreszcie, w pewnych okolicznościach geografia terenu wokół instalacji wiatrowej również ma pewien wpływ przy niezmiennej prędkości wiatru zależnie od kierunku, z którego wiatr wieje.

Fig. 2 przedstawia schemat blokowy algorytmu związanego ze sposobem sterowania instalacji wiatrowej według wynalazku. Procedura ta rozpoczyna się od kroku 20. Następny krok 22 obejmuje wykrywanie drgań pylonu przez czujniki przyspieszenia 14. Wykrywanie drgań trwa 20 s. W takim przypadku kumulowanie przyspieszeń odbywa się w tych dwudziestu sekundach. Po upływie tego czasu efektywna amplituda drgań na wysokości piasty obliczana jest z sumy wszystkich przyspieszeń i pierwszej częstotliwości drgań własnych pylonu według wzoru S(eff)=a(eff)/iO². S(eff) oznacza efektywną amplitudę drgań pylonu, a(eff) oznacza wartość skuteczną wszystkich przyspieszeń drgań, w przedziale 20 s, a ω² jest kwadratem 2π, przy czym f oznacza pierwszą częstotliwość drgań własnych pylonu. Wartość S(eff) jest następnie mnożona przez 72, aby otrzymać amplitudę drgań, jak również maksymalne odchylenie pylonu od położenia spoczynkowego.

Pierwsza częstotliwość drgań własnych pylonu jest zwykle stosunkowo dokładnie znana z pomiarów lub obliczeń, tak że wartość ta jest wykorzystywana po raz pierwszy do obliczania amplitudy drgań, gdy instalacja wiatrowa jest świeżo uruchomiona. Ponieważ jednak rzeczywista częstotliwość drgań własnych pylonu może różnić się od wartości teoretycznej ze względu na tolerancje wykonawcze w sensie sztywności pylonu lub różnych rodzajów fundamentów, częstotliwość drgań własnych

PL 206 326 B1 pylonu, która jest wykorzystywana w obliczeniach, jest stopniowo korygowana przez urządzenie sterujące, gdy występują drgania pylonu, przy ocenie czasu trwania sygnału z czujników przyspieszenia 14. W ten sposób pomiar amplitudy drgań zostaje dostosowany do odpowiednich warunków instalacji wiatrowej.

Dla dalszego przebiegu tego sposobu określa się również szereg wartości granicznych, które są uwzględniane przy ocenie amplitudy wykrytych drgań. Pierwsza wartość graniczna określa S_max maksymalną dopuszczalną amplitudę drgań. Załóżmy, że w przedstawionym przykładzie jest to 500 mm. Druga wartość graniczna określa pewną minimalną amplitudę drgań Smn. Załóżmy, że w przedstawionym przykładzie jest to 220 mm. Trzecia wartość graniczna określa granicę wyłączania i jest zawsze wykorzystywana jako kryterium wyłączenia, gdy wprawdzie pierwsza wartość graniczna S_max nie jest przekroczona, ale druga wartość graniczna S_min jest przekroczona. Ta trzecia wartość graniczna jest oznaczana przez S_qranicz. i służy do wykrywania tendencji wzrostowej amplitudy drgań przekraczającej zadaną wartość.

Krok 23 schematu blokowego algorytmu z fig. 2 obejmuje sprawdzanie, czy określona amplituda drgań przekracza pierwszą wartość graniczną S_max. Jeżeli tak jest, wówczas w kroku 29 instalacja zostaje niezwłocznie wyłączona i procedura jest zakończona.

Jeżeli operacja sprawdzania w kroku 23 wykaże, że amplituda drgań nie przekracza pierwszej wartości granicznej S_max, wówczas w kroku 24 algorytmu następuje tworzenie sumy Sum różnicy kwadratów kolejnej amplitudy drgań S i drugiej wartości granicznej Smin². W tym celu amplituda S drgań, określona w wymienionym przedziale czasowym, jest podnoszona do kwadratu, a od wyniku odejmowany jest kwadrat drugiej wartości granicznej Smin, to znaczy Smin². Uzyskana różnica jest sumowana z sumą Sum już otrzymaną w poprzednich przedziałach czasu.

Powoduje to wyłączenie instalacji wiatrowej najwcześniej, gdy zmierzona amplituda drgań w ośmiu przedziałach pomiarowych jest równa maksymalnej dopuszczalnej amplitudzie drgań S_max. Amplitudy drgań, które mieszczą się pomiędzy minimalną amplitudą drgań a maksymalną amplitudą drgań, powodują nieproporcjonalne skrócenie czasów wyłączenia na skutek tworzenia sumy i kwadratów i zależności amplitudy drgań. Jeżeli wartość ta zmaleje poniżej minimalnej amplitudy drgań (druga wartość graniczna Smin), suma kwadratów amplitud drgań maleje. Jeżeli osiągnięta zostanie lub przekroczona przez sumę kwadratów trzecia wartość graniczna S_arenz, wówczas instalacja wiatrowa jest znów wyłączana.

Możliwe jest również, by zamiast natychmiastowego wyłączania instalacji wiatrowej była ona ewentualnie eksploatowana w taki sposób, że pierwsza wartość graniczna S_max następnie natychmiast maleje. W tym celu można np. wprowadzić regulację ustawienia łopat wirnika lub obracanie gondoli bokiem do wiatru. Można również zwiększać prędkość łopat wirnika, tak że instalacja wychodzi poza krytyczny zakres swej częstotliwości drgań własnych.

Niniejszy wynalazek dotyczy również zastosowania czujników przyspieszenia do określania amplitudy drgań, choć możliwe jest również stosowanie innych. Specjalista użyje w razie potrzeby urządzenia odpowiedniego do danego zastosowania. Alternatywnie wobec czujników przyspieszenia i wobec określania amplitudy drgań za pomocą czujników przyspieszenia możliwe jest również realizowanie pomiaru optycznego, chociaż jest to zwykle dość drogie.

Alternatywnie wobec urządzenia mierzącego przyspieszenie można również w pewnych okolicznościach określać drgania pylonu za pomocą elektrooporowych czujników tensometrycznych u podstawy pylonu instalacji wiatrowej. W tym celu należy co najmniej dwa elektrooporowe czujniki tensometryczne zamontować w obszarze podstawy pylonu przesunięte względem siebie o około 90°. Takie elektrooporowe czujniki tensometryczne mogą nie tylko wykrywać rozciąganie, ale również ściskanie materiału. W związku z tym im większa jest amplituda drgań pylonu, tym większe jest również odpowiednie rozciąganie/ściskanie w obszarze elektrooporowych czujników tensometrycznych, które korzystnie są umieszczone w głównym kierunku wiatru dla instalacji wiatrowej. Takie elektrooporowe czujniki tensometryczne mogą być używane nie tylko do mierzenia naprężeń pylonu w obszarze jego podstawy, ale również do określania wartości odchylenia pylonu w obszarze gondoli lub wierzchołka pylonu, ponieważ naprężenie w obszarze podstawy pylonu zwiększa się również w zależności od odpowiedniej amplitudy wychylenia wierzchołka pylonu. Należy zauważyć, że opisane powyżej elektrooporowe czujniki tensometryczne (lub inne czujniki, które wykrywają naprężenie pylonu) powinny być również umieszczone w innych częściach pylonu, np. również pośrodku wysokości pylonu.

Claims (17)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób sterowania instalacją wiatrową zawierają c ą wirnik i wieżę wsporczą , przy czym podczas pracy instalacji wiatrowej wykrywa się ruch wieży wsporczej, znamienny tym, że ruch wieży wsporczej wykrywa się w co najmniej dwóch kierunkach w płaszczyźnie poziomej, ponadto określa się amplitudę drgań wieży wsporczej (16) wykorzystując wykrywany ruch wieży (16), przy czym jeżeli amplituda oscylacji wieży wsporczej (16) przekracza z góry określoną wartość progową reguluje się pracę instalacji wiatrowej w ten sposób, że reguluje się prędkość obrotową wirnika.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że regulację prędkości obrotowej wirnika przeprowadza się w ten sposób, że zmienia się kąt skoku łopaty wirnika.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że obniża się prędkość obrotową wirnika obracając oś gondoli bokiem do wiatru.
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że określa się amplitudę drgań wieży wsporczej (16) wykorzystując pierwszą częstotliwość drgań własnych wieży wsporczej (16).
5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że na podstawie amplitudy drgań ustala się z góry określony przedział czasu, który jest przedziałem czasu przeznaczonym na wykrywanie oscylacji.
6. 6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że reguluje się pracę instalacji wiatrowej wtedy, gdy amplituda oscylacji wieży wsporczej (16) podczas określonego z góry przedziału czasu przekracza ustaloną z góry wartość progową.
7. 7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jeżeli amplituda drgań wieży wsporczej (16) przekracza z góry określoną wartość progową przeprowadza się zatrzymanie wirnika.
8. 8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że na podstawie wykrywanego ruchu wieży wsporczej (16) w co najmniej dwóch kierunkach w płaszczyźnie poziomej określa się metodą iteracyjną amplitudę drgań wieży wsporczej (16).
9. 9. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że ruch wieży wsporczej (16) wykrywa się podczas z góry określonego przedziału czasu.
10. 10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że ruch wieży wsporczej (16) wykrywa się za pomocą pomiaru przyspieszenia wieży wsporczej (16) stosując czujniki przyspieszenia (14).
11. 11. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że przyspieszenie wykrywane przez pierwszy czujnik przyspieszenia mierzy się w płaszczyźnie, która jest równoległa do płaszczyzny wirnika, zaś przyspieszenie wykrywane przez drugi czujnik przyspieszenia mierzy się w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wirnika.
12. 12. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykrywa się ruch wieży wsporczej (16) stosując tensometry elektrooporowe umieszczone i ukierunkowane na wieży wsporczej (16).
13. 13. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wykrywa się ruch wieży wsporczej (16) za pomocą wykrywania wydłużenia i/albo skracania wieży wsporczej (16) podczas pracy instalacji wiatrowej.
14. 14. Instalacja wiatrowa zawierająca wieżę wsporczą, wirnik umieszczony na wieży wsporczej, czujniki ruchu umieszczone na wieży wsporczej dostarczające dane reprezentujące ruch wieży, znamienna tym, że czujniki ruchu są czujnikami przyspieszenia (14), z którymi połączona jest aparatura sterująca do regulacji prędkości obrotowej wirnika.
15. 15. Instalacja wiatrowa według zastrz. 14, znamienna tym, że czujniki przyspieszenia (14) obejmują pierwszy i drugi czujnik przyspieszenia umieszczone w płaszczyźnie poziomej, przy czym oba czujniki przyspieszenia (14) są usytuowane względem siebie pod kątem prostym.
16. 16. Instalacja wiatrowa według zastrz. 14, znamienna tym, że czujniki przyspieszenia obejmują pierwszy i drugi czujnik przyspieszenia umieszczone w płaszczyźnie poziomej, przy czym pierwszy czujnik przyspieszenia jest usytuowany w płaszczyźnie równoległej do płaszczyzny wirnika, a drugi czujnik przyspieszenia jest usytuowany w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wirnika.
17. 17. Instalacja wiatrowa według zastrz. 14, znamienna tym, że czujniki ruchu są tensometrami elektrooporowymi.