PL207386B1

PL207386B1 - Sposób usuwania małży z rur instalacji wodnych

Info

Publication number: PL207386B1
Application number: PL377641A
Authority: PL
Inventors: Ryszard Wiśniewski
Original assignee: Sacutelusarczyk Jerzy
Priority date: 2005-10-14
Filing date: 2005-10-14
Publication date: 2010-12-31
Also published as: PL377641A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania małży z rur instalacji wodnych.

Zasiedlenie rur instalacji wodnych przez małże, zwłaszcza z gatunku Dreissena polymorpha (racicznica zmienna) utrudnia funkcjonowanie urządzeń hydrotechnicznych. Uciążliwość ta, polegająca na zmniejszeniu światła rur i spadku ciśnienia wody, wiąże się z posiadanymi przez racicznicę wyjątkowymi cechami biologicznymi. Najważniejsze z cech, decydujących o występowaniu tego właśnie gatunku w rurociągach to obecność stadium larwalnego w rozwoju biologicznym, często nazywanego veliger, w którym to larwy mogą przemieszczać się swobodnie z wodą, a ze względu na małe rozmiary nie są wychwytywane przez filtry ochronne i swobodnie wnikają do wnętrza rurociągów. Najstarsze stadium larwalne, najczęściej nazywane postveliger wykazuje dużą selektywność w wyborze podłoża, na którym się osiedla. Zwłaszcza intensywnie zasiedla miejsca już skolonizowanych przez dorosłą racicznicę. Stwierdzono, że stymulatorami intensywnego osadzania się larw są różne substancje chemiczne emitowane do wody przez pokrywający podłoże biofilm, zawierający między innymi zespoły glonów bakterii i pierwotniaków lub przez dorosłe małże. Najbardziej skutecznym stymulatorem jest przypuszczalnie substancja organiczna wydzielana ze skorup dorosłych racicznic - także martwych. Młode, oskorupione osobniki przytwierdzają się do podłoża specjalną substancją białkową nazywaną nićmi bisiorowymi o bardzo dużej wytrzymałości mechanicznej, zależnej od szybkości przepływu wody w miejscu osiedlenia się. Dorosłe małże wykazują bardzo dużą zdolność adaptacji do różnych niesprzyjających warunków środowiskowych na przykład niskich temperatur, zwiększonego zasolenia oraz braku tlenu, a także braku wody.

Znane są sposoby usuwania małży z rur instalacji wodnych, w których do rur wprowadza się środki toksyczne, powodując uśmiercenie małży. Stosowanie w tych sposobach toksykantów powoduje śmierć małży, ale muszle, przytwierdzone do podłoża nićmi bisiorowymi, pozostają na ściankach rur.

W innych znanych sposobach usuwania małży z rur instalacji wodnych wprowadza się do rur podgrzewane wcześniej wodę lub powietrze.

Znane sposoby usuwania małży z rur instalacji wodnych nie są selektywne i mogą powodować śmierć innych organizmów żywych. Obserwuje się też stosunkowo niską skuteczność tych metod w przypadku racicznicy.

Celem rozwiązania według wynalazku jest sposób pozwalający na usunięcie w większości żywych mięczaków z wnętrza rurociągów, które spływając z prądem wody gromadzić się będą na filtrach, gdzie łatwo je odcedzić.

Według wynalazku istota sposobu, w trakcie realizacji którego zamyka się odcinek rurociągu, w którym podgrzewa się wodę , charakteryzuje się tym, ż e w wyizolowanym hydraulicznie odcinku rurociągu utrzymuje się temperaturę wody w przedziałach od 10°C do 20°C i podaje się związek z grupy anestetyków, w ilości powodującym zwiotczenie mięśni małży, w stopniu uniemożliwiającym ewentualne zamknięcia ich muszli, po czym do wody podaje się substancję o działaniu stymulującym małże do produkcji enzymu rozpuszczającego białko, z którego zbudowana jest nić bisiorowa, natomiast po odklejeniu małży od ścianek odcinka rurociągu przepłukuje się go i odfiltrowuje na sitach spływające wraz z wodą małże. Według innej cechy wynalazku jako substancję o działaniu stymulującym małże do produkcji enzymu rozpuszczającego białko, z którego zbudowana jest nić bisiorowa stosuje się KCI.

Korzystnym skutkiem stosowana sposobu według wynalazku jest skuteczne usuwanie małży z wnę trza rurociągów, które spł ywają c z prą dem wody gromadzą się na filtrach, gdzie ł atwo je odcedzić, przy czym sposób ten pozwala na selektywne usuwanie małży, a jego przebieg nie powoduje śmierci innych organizmów żywych.

Sposób usuwania małży z rur instalacji wodnych według wynalazku przebiega dwuetapowo. W etapie pierwszym po hydraulicznym wyizolowaniu odcinka rurocią gu wodę w nim zamknię t ą utrzymuje się w temperaturze około 15°C i podaje się związek z grupy anestetyków, w ilości powodującym zwiotczenie mięśni małży, w stopniu uniemożliwiającym ewentualne zamknięcia ich muszli. W drugim etapie, do wody podaje się KCI stymulując małże do produkcji enzymu rozpuszczającego białko, z którego zbudowana jest nić bisiorowa. W rezultacie dochodzi do autolizy (samorozpuszczenia) nici bisiorowej, za pomocą której małże przytwierdzone są do ścianek rur i tym samym odklejenia ich i oczyszczenia rurociągu. Po odklejeniu małży od ścianek odcinka rurociągu przepłukuje się go i odfiltrowuje na sitach spływające wraz z wodą małże.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób usuwania małży z rur instalacji wodnych, w trakcie realizacji, którego zamyka się odcinek rurociągu, w którym podgrzewa się wodę, znamienny tym, że w wyizolowanym hydraulicznie odcinku rurociągu utrzymuje się temperaturę wody w przedziałach od 10°C do 20°C i podaje się związek z grupy anestetyków, w ilości powodującym zwiotczenie mięśni małży, w stopniu uniemożliwiającym ewentualne zamknięcia ich muszli, po czym do wody podaje się substancję o działaniu stymulującym małże do produkcji enzymu rozpuszczającego białko, z którego zbudowana jest nić bisiorowa, natomiast po odklejeniu małży od ścianek odcinka rurociągu przepłukuje się go i odfiltrowuje na sitach spływające wraz z wodą małże.
2. Sposób usuwania małży według zastrz. 1, znamienny tym, że jako substancję o działaniu stymulującym małże do produkcji enzymu rozpuszczającego białko, z którego zbudowana jest nić bisiorowa stosuje się KCI.