PL207999B1 - Urządzenie do wentylacji szczelinowej na oknie, drzwiach lub tym podobnym elemencie oraz okno, drzwi lub tym podobny element z urządzeniem do wentylacji szczelinowej - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do wentylacji szczelinowej na oknie, drzwiach lub tym podobnym elemencie, usytuowane na ościeżnicy i odstawianym względem niej skrzydle, zawierające element urządzenia do wentylacji szczelinowej przewidziany na skrzydle od strony skrzydła oraz element urządzenia do wentylacji szczelinowej przewidziany na ramieniu okucia od strony ramienia okucia, przy czym ramię okucia znajduje się w przyldze pomiędzy skrzydłem i ościeżnicą i jest ułożyskowane obrotowo na skrzydle, dookoła osi obrotu biegnącej prostopadle do płaszczyzny obszaru przylgi, od strony skrzydła, i przy czym, jeden z elementów urządzenia do wentylacji szczelinowej sprzężony z prowadzonym na skrzydle w kierunku obszaru przylgi drążkiem napę dowym okucia drążka nap ę dowego jest ruchomy względem drugiego elementu urządzenia do wentylacji szczelinowej, a obydwa elementy urządzenia do wentylacji szczelinowej, przez tego rodzaju ruch względny przy ustalaniu skrzydła, w co najmniej jednym położeniu wentylacji szczelinowej, doprowadzane są ze sobą do przyporu, a przy uwalnianiu skrzydła znajdującego się w jednym położeniu wentylacji szczelinowej oddzielane są od siebie.

Przedmiotem wynalazku jest ponadto okno, drzwi lub tym podobny element, z tego rodzaju urządzeniem do wentylacji szczelinowej.

Stan techniki dla tej dziedziny stał się znany dzięki europejskiemu opisowi patentowemu nr EP-A-0 051 309. Przedmiotem fig. 29 do 33 tej publikacji jest urządzenie do wentylacji szczelinowej, w którym jako ramię okucia w powyższym sensie stosuje się dodatkowy mechanizm kierujący nożyc wysięgnikowych przewidzianych pomiędzy skrzydłem i ościeżnicą. Dodatkowy mechanizm kierujący jest jak zwykle ułożyskowany z jednej strony na skrzydle, a z drugiej strony na ramieniu wysięgnikowym nożyc wysięgnikowych. Oś obrotu od strony skrzydła dodatkowego mechanizmu kierującego jest przy tym mocno związana z zawiniętą szyną umocowaną na skrzydle. Ta szyna pokrywa ruchomy na skrzydle w kierunku obszaru przylgi drążek napędowy okucia drążka napędowego. Jako element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia przewiduje się koniec dodatkowego mechanizmu kierującego, oddalony od obrotowego ułożyskowania od strony skrzydła, który jest w tym celu wyposażony w uzębienie. Przyporządkowany od strony skrzydła element urządzenia do wentylacji szczelinowej tworzy się z członu nastawczego, który jest połączony z drążkiem napędowym okucia drążka napędowego i może poruszać się w kierunku obszaru przylgi skrzydła i który ma ewentualnie uzębienie. Jeż eli skrzydł o jest uchylone względem ościeżnicy z małą szerokością szczeliny, to uzębienia dodatkowego mechanizmu kierującego i członu nastawczego dają się doprowadzać ze sobą do przyporu drogą uruchomiania drążka napędowego. Ramię wysięgnikowe nożyc wysięgnikowych jest w ten sposób zablokowane w swoim chwilowym poł o ż eniu uchylania wzglę dem skrzydła i oś cież nicy i zapewnia w ten sposób opieranie się skrzydła na ościeżnicy, które zapobiega w ten sposób zmianie uchylnego położenia szczeliny dokonanego przez skrzydło. Wcześniej znane urządzenie do wentylacji szczelinowej jest zintegrowane niekorzystnie z nożycami wysięgnikowymi i w ten sposób związane z nimi pod względem swojego rozmieszczenia przestrzennego. Odpowiednio nieelastycznie przedstawiają się warunki w przypadku wcześniej znanych okien, drzwi, lub podobnych elementów pod względem rozmieszczenia urządzenia do wentylacji szczelinowej.

W niniejszym wynalazku postawiono sobie za cel zadanie zaradzenie tym niedogodnoś ciom.

Zgodnie z wynalazkiem zadanie to rozwiązane zostało w opisanym na wstępie urządzeniu przez to, że ramię okucia na ościeżnicy jest ułożyskowane obrotowo za pomocą prowadnicy obrotowo-przesuwnej dookoła osi biegnącej prostopadle do płaszczyzny przylgi ościeżnicy i przesuwnie w kierunku obszaru przylgi oraz, że ramię okucia, a poprzez niego i element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia, na skrzydle, jest sprzężone z drążkiem napędowym, a element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia jest ruchomy za pomocą drążka napędowego względem stałego względem skrzydła elementu od strony skrzydła, urządzenia do wentylacji szczelinowej i może wchodzić z nim w przypór albo oddzielać się od niego.

Urządzenie do wentylacji szczelinowej według wynalazku można wykonać samodzielnie, a zatem niezależ nie zwłaszcza od noż yc wysię gnikowych. Jego ukł ad przestrzenny na odnoś nym skrzydle i odnośnej ościeżnicy jest zatem w najwyższym stopniu wolny, a zatem wybierany w zależności od potrzeby. Urządzenie do wentylacji szczelinowej według wynalazku zwłaszcza nie musi koniecznie być umieszczone w narożnikowym obszarze skrzydła i ościeżnicy, korzystnym

PL 207 999 B1 dla wbudowania nożyc wysięgnikowych. Zamiast tego daje się ono w przypadku potrzeby raczej zamontować w środku skrzydła i ościeżnicy albo na narożniku skrzydła leżącym naprzeciw nożyc wysięgnikowych. Istnieje także możliwość stosowania urządzenia do wentylacji szczelinowej razem z nożycami wysięgnikowymi, a następnie, zwłaszcza w przypadku większych skrzydeł, wykorzystania go jako dodatkowego urządzenia do ułożyskowania skrzydła, a przez to do zabezpieczenia odnośnego skrzydła przed skręcaniem. Zastosowanie według wynalazku ramienia okucia jako nośnika elementu urządzenia do wentylacji szczelinowej warunkuje przy odpowiedniej długości ramienia okucia i odpowiednim układzie elementów urządzenia do wentylacji szczelinowej korzystnie duży obszar rozwarcia szczeliny, na którym można blokować skrzydło w położeniach wentylacji szczelinowej, w związku z czym okna, drzwi, lub podobne elementy odznaczają się odpowiednimi zaletami.

Korzystnie, co najmniej jeden z elementów urządzenia do wentylacji szczelinowej ma szereg następujących po sobie przyporów w kierunku odstawiania skrzydła dla drugiego elementu urządzenia do wentylacji szczelinowej.

Urządzenie do wentylacji szczelinowej umożliwia odstawianie skrzydła od ościeżnicy z różnymi rozwarciami szczeliny. Jeżeli obydwa elementy urządzenia do wentylacji szczelinowej mają większą liczbę punktów przyporu, to daje się osiągnąć przypór wielokrotny, a przez to osiągnąć szczególnie skuteczne oparcie skrzydła o ościeżnicę.

Korzystnie, co najmniej jeden element urządzenia do wentylacji szczelinowej jest w postaci płytki.

Korzystnie dalej, element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia jest utworzony przez wytłoczenie w ramieniu okucia.

Zgodnie z wynalazkiem, skrzydło jest odsuwane od ościeżnicy, dookoła osi uchylania, w położenie uchylania szczelinowego oraz, jako elementy urządzenia do wentylacji szczelinowej przewidziane są: element uchylania szczelinowego od strony skrzydła i element uchylania szczelinowego od strony ramienia okucia, a ramię okucia znajduje się w przyldze leżącej na przeciwko osi uchylania skrzydła, pomiędzy skrzydłem i ościeżnicą.

Skrzydło w położeniu uchylenia może opierać się o ościeżnicę, do pomyślenia są jednak i takie rozwiązania wynalazku, które służą do ustalenia równolegle odstawionych okien.

Korzystnie, skrzydło jest ułożyskowane obrotowo na ościeżnicy dookoła osi obrotu, a okucie drążka napędowego jest przestawne w położenie gotowości do obrotu, przy czym ramię okucia drążka napędowego znajdującego się w położeniu gotowości do obrotu, biegnie na odnośnej powierzchni przylgi skrzydła w kierunku obszaru przylgi i poruszane jest za pomocą drążka napędowego w kierunku obszaru przylgi w położenie, po którego przyjęciu, przewidziany na ramieniu okucia od strony ościeżnicy i przyporządkowany prowadnicy obrotowo-przesuwnej od strony ościeżnicy, element prowadzący uwalniany jest od prowadnicy obrotowo-przesuwnej w swoim kierunku ruchu, przyporządkowanym ruchowi obrotowemu skrzydła.

Wynalazek jest przeznaczony do stosowania w przypadku skrzydeł, które można odstawiać od przynależnej ościeżnicy w położenie wentylacji szczelinowej, a ponadto są one ułożyskowane na ościeżnicy obrotowo. Gdy ramię okucia urządzenia do wentylacji szczelinowej w położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego jest uwolnione od prowadzenia obrotowo przesuwnego w swoim kierunku ruchu przyporządkowanym ruchowi obrotowemu skrzydła, to daje się ono odprzęgać od ościeżnicy i zapobiega w ten sposób obrotowemu otwieraniu skrzydła.

Ramię okucia, w swoim położeniu zablokowania i, ewentualnie, w swoim położeniu, przyporządkowanym położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego na skrzydle, jest zablokowane przed obracaniem się dookoła swojej osi obrotu od strony skrzydła, poprzez ruchomy od strony drążka napędowego element blokujący na skrzydle, sprzężony z drążkiem napędowym poprzez element blokujący od strony skrzydła.

W tym przypadku zapewnia się ustawienie ramienia okucia w położeniu blokowania i ewentualnie w położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego wzdłuż odnośnej powierzchni przylgi skrzydła. W ten sposób unika się niekontrolowanego obracania ramienia okucia zwłaszcza w przypadku skrzydła otwartego obrotowo i jest wykluczone, aby ramię okucia przyjmowało położenia obrotowe, przez co zapobiega ono zamykaniu skrzydła otwartego obrotowo.

Korzystnie, element blokujący od strony drążka napędowego, do blokowania ramienia okucia w swoim położeniu przyporządkowanym położeniu zablokowania okucia drążka napędowego i, ewentualnie, element blokujący od strony drążka napędowego do blokowania ramienia okucia, w swoim

PL 207 999 B1 położeniu przyporządkowanym położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego, jest wykonany w postaci jednej jednostki konstrukcyjnej z elementem urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia oraz ewentualnie, że odpowiedni element blokujący od strony skrzydła, jest wykonany w postaci jednej jednostki konstrukcyjnej z elementem urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony skrzydła.

Korzystnie także, element blokujący od strony drążka napędowego do blokowania ramienia okucia w swoim położeniu przyporządkowanym położeniu blokowania okucia drążka napędowego i ewentualnie, jako element blokują cy od strony drążka napędowego, do blokowania ramienia okucia w swoim położeniu przyporządkowanym położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego, przewidziany jest element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia.

Dzięki temu, urządzenie do wentylacji szczelinowej może, obok swojego właściwego zadania, przejmować także funkcję ogranicznika rozwarcia na skrzydle znajdującym się w uchylnym położeniu otwarcia. Tego rodzaju urządzenie do wentylacji szczelinowej jest zatem przeznaczone zwłaszcza do stosowania w postaci podwójnych nożyc, to jest w postaci ułożyskowania skrzydła dodatkowo do istniejących poza tym nożyc wysięgnikowych.

Zgodnie dalej z wynalazkiem, przewidziana jest blokada wadliwej obsługi działająca na okucie drążka napędowego, która, przy okuciu drążka napędowego znajdującym się w położeniu wentylacji szczelinowej, uwalnia drążek napędowy w celu przeprowadzenia okucia drążka napędowego w położenie gotowości do uchylania i, która, przy okuciu drążka napędowego znajdującym się w położeniu gotowości do uchylania albo w położeniu gotowości do obrotu, blokuje drążek napędowy przed przeprowadzeniem okucia drążka napędowego w położenie gotowości do obrotu albo w położenie gotowości do uchylania.

Rozwiązanie wynalazku odznacza się tym, że wykluczone jest przypadkowe przestawianie okucia drążka napędowego z położenia gotowości do uchylania do położenia gotowości do obrotu i odwrotnie, przy czym jednak istnieje moż liwość przeprowadzenia okucia drążka napę dowego z poł o ż enia gotowoś ci do uchylania w poł o ż enie uchylenia szczelinowego, a zatem poruszania skrzydła z położenia uchylnego w położenie wentylacji szczelinowej i zablokowania w położeniu wentylacji szczelinowej.

Wynalazek w przykładzie wykonania został przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia okucie drążka napędowego od strony skrzydła z częścią urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony skrzydła i blokadą wadliwej obsługi w widoku z góry na powierzchnię przylgi skrzydła, fig. 2 okucie drążka napędowego według fig. 1 w widoku prostopadłym do głównej płaszczyzny skrzydła, fig. 3 część okucia od strony ościeżnicy w widoku perspektywicznym, fig. 4 - część okucia z fig. 3 w widoku prostopadł ym do gł ównej pł aszczyzny oś cież nicy, fig. 5 - część okucia z fig. 3 i 4 w widoku w kierunku strzałki V na fig. 4, fig. 6 do 8 - okucie drążka napędowego z fig. 1 i 2 oraz część okucia z fig. 3 do 5 w postaci jednej jednostki konstrukcyjnej i przy zamkniętym skrzydle oraz z położeniem zablokowania, gotowości do obrotu i gotowości do uchylania okucia drążka napędowego, fig. 9, 10 jednostkę konstrukcyjną z fig, 6 do 8 przy przeprowadzaniu okucia drążka napędowego oraz skrzydła w położenie uchylenia szczelinowego, fig. 11, 12 - jednostkę konstrukcyjną z fig. 6 do 10 z dwoma dalszymi położeniami uchylenia szczelinowego okucia drążka napędowego oraz skrzydła, fig. 13 jednostkę konstrukcyjną z fig. 6 do 12 przy skrzydle maksymalnie otwartym w położeniu uchylnym, fig. 14 - okucie drążka napędowego z fig. 1 i 2 w widoku z góry na dolną stronę zwróconą do skrzydła, fig. 15 - jednostkę uruchamiającą blokady wadliwej obsługi z fig. 1, 2 i 14, fig. 16 i 17 - górną część jednostki uruchamiającej dalszej blokady wadliwej obsługi, fig. 18, 19 - kołpaki adapterowe dla górnej części jednostki uruchamiającej z fig. 16, 17, a fig. 20 do 22 - obszar blokady wadliwej obsługi z fig. 14 w różnych położeniach przestawiania okucia drążka napędowego.

Zgodnie z fig. 1 i 2 okucie drążka napędowego 1 od strony skrzydła obejmuje zawiniętą szynę 4 przyśrubowaną na górnej poziomej powierzchni przylgi skrzydła 2 do skrzydła 3 okna, drążek napędowy 6 prowadzony ruchomo na dolnej stronie szyny, w kierunku obszaru przylgi 5, ramię okucia 7, płytkę zębatą 8 oraz blokadę wadliwej obsługi 9 z jednostką uruchamiającą 10.

Ramię okucia 7 jest na jednym końcu połączone przegubowo, poprzez oś obrotu 11 biegnącą prostopadle do powierzchni przylgi skrzydła 2, z drążkiem napędowym 6. Oś obrotu 11 przechodzi przy tym przez podłużne wycięcie 12 w zawiniętej szynie 4, rozciągające się w kierunku obszaru przylgi 5. W pobliżu osi obrotu 11 ramię okucia 7 jest wyposażone w wytłoczenie 13, które na swoim wolPL 207 999 B1 nym końcu ma postać zębów. Oś obrotu 11 i poprzez nią ramię okucia 7 można przestawiać względem drążka napędowego 6 za pomocą mimośrodowego trzpienia.

Na końcu oddalonym od osi obrotu 11 ramię okucia 7 element prowadzący w kształcie trzpienia prowadzącego 14 wyposażonego w grzybkowy łeb i biegnący prostopadle do płaszczyzny przylgi skrzydła.

Zębata płytka 8 jest połączona na stałe z zawiniętą szyną 5, a zatem także i ze skrzydłem_3. Na swojej stronie położonej z dala od wytłoczenia 13 ramienia okucia 7 płytka zębata 8 jest wyposażona w uzębienie 15, które obejmuje szereg następujących po sobie, w kierunku poprzecznym głównej płaszczyzny skrzydła, zazębień 16 dla zębatego wytłoczenia 13. Płytka zębata 8 tworzy w ten sposób element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony skrzydła, a wytłoczenie 13 - element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia. Jednostka konstrukcyjna tworzy z płytką zębatą 8 część prowadzącą 28 z rowkiem prowadzącym biegnącym w kierunku obszaru przylgi 5.

Ramieniu okucia 7 od strony skrzydła jest przyporządkowana część okucia w postaci obrotowo-przesuwnej prowadnicy 19, przykręcona na górnej poziomej powierzchni przylgi 17 ościeżnicy do ościeżnicy 18. Ta część rozciąga się w kierunku obszaru przylgi 5 i jest wyposażona w biegnącą w tym kierunku szczelinę prowadzącą 20. Na swoim prawym końcu na fig. 3 do 5 szczelina prowadzącą 20 przechodzi w rozszerzenie końcowe 21· W widoku prostopadłym do głównej płaszczyzny ościeżnicy 18 (fig. 4) prowadnica obrotowo-przesuwna 19 jest kilkakrotnie zgięta. Pomiędzy mocującymi końcami 22, 23, na których przykręca się śrubami prowadnicę obrotowo-przesuwną 19 do ościeżnicy 18, biegnie wyposażona w szczelinę prowadzącą 20 część prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 z poziomym odcinkiem 24 oraz z sąsiadującym z nim zagiętym do dołu odcinkiem 25. Stąd prowadnica obrotowo-przesuwna 19 biegnie dalej swoim zagiętym do góry odcinkiem 26, w którym jest wycięte końcowe rozszerzenie 21. Po zagiętym do góry odcinku 26 prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 następuje wtedy dalszy poziomy odcinek 27, który swoją dolną stroną leży nieznacznie wyżej niż górna strona poziomego odcinka 24. W prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 jest ułożyskowany czop prowadzący 14, a przez to i ramię okucia 7 przesuwnie w kierunku obszaru przylgi 5 i obrotowo dokoła osi biegnącej prostopadle do płaszczyzny przylgi ościeżnicy 17.

Do zawiniętej szyny 4 i drążka napędowego 6 według fig. 1 i 2 przyłącza się w znany sposób dalsze zawinięte szyny i drążki napędowe, które ze swojej strony są również wyposażone w części funkcyjne. Na ościeżnicy 18 obok pokazanej na fig. 4 do 5 prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 przewiduje się dalsze części okucia. W ten sposób powstaje całkowite okucie, które umożliwia przeprowadzenie skrzydła 3 na ościeżnicy 18 w położenie zablokowania, obrotowe położenie otwarcia, uchylne położenie otwarcia oraz w kilka położeń wentylacji szczelinowej względnie szczelinowych położeń uchylnych. Do przestawiania okucia drążka napędowego 1 w odpowiednie położenia przestawiania służy jak zwykle rękojeść uruchamiająca na dźwigarze skrzydła 3 od strony otworu. W jaki sposób różne położenia przestawiania okucia drążka napędowego 1 względnie różne położenia skrzydła 3 odbijają się na częściach okuć przedstawionych na fig. 1 do 5, wyjaśnia się w szczególności za pomocą fig. 6 do 13.

Na fig. 6 przedstawiono warunki w przypadku zamkniętego, zablokowanego skrzydła 3 względnie w okuciu drążka napędowego 1 przestawionego w położenie zablokowania. Ramię okucia 7 rozciąga się przy tym w kierunku obszaru przylgi 5. Za pomocą drążka napędowego 6 ramię okucia 7 sytuuje się w kierunku obszaru przylgi w ten sposób, że wytłoczeniem 13 wchodzi w rowek prowadzący części prowadzącej 28 na zębatej płytce 8. W ten sposób ramię okucia 7 blokuje się przed obrotem dookoła osi obrotu 11. Wytłoczenie 13 i część prowadząca 28 tworzą w ten sposób elementy blokujące. Czop prowadzący 14 na końcu ramienia okucia 7 oddalonym od osi obrotu 11 leży poniżej prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 od strony ościeżnicy, a tam pomiędzy poziomym odcinkiem 27 i końcem mocującym 23. Rękojeść uruchamiająca do przestawiania okucia drążka napędowego 1 jest, jak naszkicowano na fig. 6, skierowana prostopadle do dołu. Jeżeli na prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 przewidziano odpowiednie gniazdo dla czopu prowadzącego 14, to mógłby on być wykorzystany także jako czop blokujący do blokowania skrzydła 3 na ościeżnicy 18. Szczególnie skuteczne blokowanie poprzez czop prowadzący 14 pojawiłoby się wtedy, gdyby w przedłużeniu czopa prowadzącego 14 od strony skrzydła na dolnej stronie ramienia okucia 7 wystawał dalszy czop i wchodził w gniazdo blokujące od strony skrzydła.

Jeżeli skrzydło zablokowane zgodnie z fig. 6 ma być otwierane obrotowo, to rękojeść uruchamiającą należy obracać wychodząc z jej położenia według fig. 6 o 90° w kierunku przeciwnym do ru6

PL 207 999 B1 chu wskazówek zegara i jest ona wtedy, jak przedstawiono na fig. 7, skierowana poziomo w prawo.

Opisanemu obrotowi rękojeści uruchamiającej towarzyszy przeprowadzenie okucia drążka napędowego 1 w położenie gotowości do obrotu. Drążek napędowy 6 przesuwa się w kierunku obszaru przyIgi 5 i zabiera przy tym ze sobą ramię okucia 7. Jak można zapoznać się w szczególności z fig. 7, ramię okucia 7 razem z wytłoczeniem 13 pozostaje we wnętrzu rowka prowadzącego części prowadzącej 28 na płytce zębatej 8. Ramię okucia 7 jest zatem zablokowane na skrzydle 3 także w położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego 1 przed obracaniem dookoła swojej osi obrotu 11 od strony skrzydła. Na końcu od strony ościeżnicy ramienia okucia 7 czop prowadzący 14 leży teraz poniżej poziomego odcinka 27 na prowadnicy obrotowo-przesuwnej 18. Prowadnica obrotowo-przesuwna 19 uwalnia przez to czop prowadzący 44 dla ruchu prostopadle do głównej płaszczyzny skrzydła 3 względnie ościeżnicy 18. Zatem skrzydło 3 daje się obracać dookoła swojej osi pionowej, a przez to otwierać obrotowo. Blokowanie ramienia okucia 7 skrzydle zapewnia, że ramię okucia 7 przy otwartym obrotowo skrzydle 3 nie obraca się w sposób niekontrolowany dookoła swojej osi obrotu 11, a następnie może przyjmować położenia obrotowe, w których zapobiegałoby ono zamykaniu otwartego obrotowo skrzydła 3.

Jeżeli skrzydło 3 ma być uchylane względem ościeżnicy 18, to rękojeść uruchamiającą, przy skrzydle 3 znajdującym się w położeniu zamknięcia i wychodząc z poziomego położenia według fig. 7, należy obrócić o kąt obrotu 90° w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i w ten sposób przeprowadzić w położenie według fig. 8, w którym jest ona skierowana prostopadle do góry. Z tym ruchem obrotowym rękojeści uruchamiającej jest związane ponowne przesunięcie drążka napędowego 6 w kierunku obszaru przylgi 5 i odpowiednie przemieszczenie ramienia okucia 7 względem skrzydła 3 oraz ościeżnicy 18. Okucie drążka napędowego 1 przyjmuje teraz położenie gotowości do uchylania przedstawione poglądowo na fig. 8. Ramię okucia 7 biegnie mianowicie jak poprzednio w kierunku obszaru przylgi 5, przy czym jednak opuściło ono wraz z wytłoczeniem 15 rowek prowadzący części prowadzącej 28 na płytce zębatej 8. Przy tym ramię okucia odsunęło się tak daleko od płytki zębatej 8, że wierzchołek wytłoczenia 13 przy obróceniu ramienia okucia 7 może przejść bezkolizyjnie dookoła jego osi obrotu 11 przez uzębienie 15 na płytce zębatej 8. Czop prowadzący 14 na końcu ramienia okucia 7 od strony ościeżnicy, wchodzi na prowadnicy obrotowo-przesuwnej 18 od strony ościeżnicy w końcowe rozszerzenie 21 i znajduje się tam w obszarze przejściowym do zagiętego do dołu odcinka 25. Jeżeli skrzydło uchyla się teraz dookoła swojej osi uchylania, to ramię okucia 7 obraca się dookoła swojej osi obrotu 11, a czop prowadzący 14 wchodzący w prowadnicę obrotowo-przesuwną 19 od strony ościeżnicy na ramieniu okucia 7 porusza się w kierunku wzdłużnym szczeliny prowadzącej 20 na prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19, aż do oparcia się o ograniczenie szczeliny prowadzącej 20, leżące z dala od mocującego końca 22. Stąd pojawiają się wtedy warunki pokazane na fig. 13. Gdy czop prowadzący 14 na ramieniu okucia 7 jest zatrzymywany przez ograniczenie szczeliny prowadzącej 20 na prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 przy kontynuowaniu swojego ruchu w kierunku obszaru przylgi 5, a koniec ramienia okucia 7 od strony skrzydła jest ustalony nieprzesuwnie poprzez samohamowny drążek napędowy 6 w kierunku obszaru przylgi 5 na skrzydle 3, to ramię okucia 7 działa teraz jako ogranicznik uchylnego otwierania skrzydła 3. Jeżeli ramię okucia 7, stosuje się dodatkowo do konwencjonalnych nożyc wysięgnikowych, to może ono wspierać je w ich funkcji ograniczania rozwarcia.

Dla przeprowadzenia w położenie wentylacji szczelinowej, poprzednio w położenie uchylania szczeliny, skrzydło 3, wychodząc z jego maksymalnego rozwarcia uchylenia według fig. 13, jak poprzednio, przy pionowej skierowanej do góry rękojeści uruchamiającej, należy obrócić w kierunku ościeżnicy 18. Z tym ruchem obrotowym jest związany ruch obrotowy ramienia okucia 7 dookoła osi obrotu 11 od strony skrzydła oraz przesunięcie czopa prowadzącego 14 na końcu ramienia okucia 7 od strony ościeżnicy we wnętrzu szczeliny prowadzącej 20 na prowadnicy obrotowo-przesuwnej 19 od strony ościeżnicy. Gdy ramię okucia 7 w czasie swojego ruchu obrotowego wraz z wytłoczeniem 14 dochodzi do przylegania do uzębienia 15 na zębatej płytce 8, to skrzydło 3 daje się blokować w położeniu wentylacji szczelinowej względem ościeżnicy 18. W tym celu należy obrócić rękojeść uruchamiającą ze swojego położenia skierowanego pionowo do góry (fig. 9) o 45° w kierunku ruchu wskazówek zegara. W ten sposób drążek napędowy 6 przesuwa się w kierunku obszaru przylgi 9. Ramię okucia 7 połączone przegubowo poprzez oś obrotu 11 z drążkiem napędowym porusza się zatem wraz z wytłoczeniem 13 względem płytki zębatej 8 i wchodzi na koniec wierzchołkiem wytłoczenia 13 w jeden z przyporów 16 (fig. 10). Gdy przypory 16 są rozmieszczone na płytce zębatej 8 od strony skrzydła wzdłuż łuku kołowego, który biegnie

PL 207 999 B1 równolegle do łuku kołowego, jaki opisuje wierzchołek wytłoczenia 13 przy obracaniu ramienia okucia 7 dookoła swojej osi obrotu 11 od strony skrzydła, to wymaga to do wytworzenia połączenia kształtowego pomiędzy wytłoczeniem 13 na ramieniu okucia 7 i uzębieniem 15 na zębatej płytce 8 wciąż tej samej drogi przestawiania drążka napędowego 6, a przez to tego samego kąta obrotu rękojeści uruchamiającej niezależnie od tego, w który z przyporów 16 uzębienia 15 ma wejść wytłoczenie 13. Jak można zapoznać się zwłaszcza z fig. 11 i 12, szerokość otwarcia wentylacji szczelinowej pomiędzy skrzydłem 3 i ościeżnicą 18 za pomocą pokazanego urządzenia do wentylacji szczelinowej daje się zmieniać w szerokich granicach.

Szczególnie konstruktywne środki należy podjąć w przypadkach niniejszego rodzaju wtedy, gdy obsługujący ma być zabezpieczony przed wadliwą obsługą okucia. Zatem należy zapewnić, aby okucie przy otwartym uchylnie skrzydle nie mogło być przestawione w położenie gotowości do obrotu, a przy obrotowo otwartym skrzydle - w położenie gotowości do uchylania. Jednocześnie musi jednak istnieć możliwość przeprowadzania okucia w uchylne położenie szczeliny, a blokada wadliwej obsługi 9 musi sprostać tym szczególnym wymaganiom.

Zgodnie z fig. 15, jednostka uruchamiająca 10 blokady wadliwej obsługi 9 obejmuje klinową część górną 29 oraz część dolną 30. Obydwie części poruszają się prostopadle do płaszczyzny obszaru przylgi 2 względem siebie i w tym kierunku za pomocą sprężyny 31 opierają się o siebie. Czop blokady 32 jest połączony z częścią górną 29, a zatem może poruszać się z nim względem części dolnej 30. Czop blokujący 32 ma trzonek o stosunkowo małej średnicy oraz rozszerzony koniec. Na dolnej części 30 przewiduje się czopy mocujące 33, 34.

Jak można zapoznać się na przykład z fig. 1, jednostka uruchamiająca 10 blokady wadliwej obsługi 9 jest umieszczona na zawiniętej szynie 4. Połączenie z zawiniętą szyną 4 wytwarza się przy tym poprzez czopy mocujące 33, 34 na dolnej części 30 jednostki uruchamiającej 10. Czop blokujący 32 przechodzi przez zawiniętą szynę 4 i wchodzi w konturowe wycięcie 35 na drążku napędowym 6 znajdującym się poniżej zawiniętej szyny 4 (fig. 14). Wycięcie 35 obejmuje zwężony odcinek 36, przylegające do niego krótkie rozszerzenie 37 oraz sąsiadujące z nim długie rozszerzenie 38.

W położeniu zamknięcia skrzydła 3 na ościeżnicy 18 górna część 29 jednostki uruchamiającej 10 leży pod prowadnicą obrotowo-przesuwną 19 od strony ościeżnicy i jest przyciskana poprzez jej poziomy odcinek 24 pod naprężeniem sprężyny 31 do dolnej części 30 jednostki uruchamiającej 10. Styk pomiędzy jednostką uruchamiającą 10 i prowadnicą obrotowo-przesuwną 19 staje się możliwy dzięki zukosowaniu ramienia okucia 7, które biegnie dookoła jednostki uruchamiającej 10.

Jeżeli okucie drążka napędowego 1 przy zamkniętym skrzydle 3 znajduje się w położeniu zablokowania (Fig. 20), to czop blokujący 32 blokady wadliwej obsługi 9 przechodzi swoim trzonkiem przez zwężony odcinek 36 wycięcia 35 na drążku napędowym 6. Rozszerzony koniec czopa blokującego 12 leży poniżej drążka napędowego 6. Jeżeli okucie drążka napędowego 1 przy zamkniętym przedtem i potem skrzydle 3 przechodzi w swoje położenie gotowości do obrotu (fig. 21), to czop blokujący 32 dochodzi swoim rozszerzonym końcem na wysokość krótkiego rozszerzenia 37 wycięcia 35. Jeżeli skrzydło 3 otwiera się teraz obrotowo, to górna część 29 pod działaniem sprężyny 31 podnosi się od dolnej części 30 jednostki uruchamiającej 10 i zabiera przy tym ze sobą czop blokujący 32. Ten z kolei dochodzi zatem swoim rozszerzonym końcem do wnętrza krótkiego rozszerzenia 37 wycięcia 35 na drążku napędowym 6. Czop blokujący 32 blokuje, teraz przesunięcie drążka napędowego 6 i w ten sposób zmianę położenia przestawienia okucia drążka napędowego 1. W szczególności nie jest możliwe przeprowadzenie okucia drążka napędowego 1 drogą obracania rękojeści uruchamiającej w położenie gotowości do uchylenia.

Przy zamkniętym skrzydle 3 i w położeniu gotowości do uchylenia okucia drążka napędowego 1 (fig. 22) czop blokujący 32 blokady wadliwej obsługi 9 znajduje się swoim rozszerzonym końcem poniżej długiego rozszerzenia 38 wycięcia 35 na drążku napędowym 6. Jeżeli teraz skrzydło 3 otwiera się uchylnie, to górna część 29 podnosi się od dolnej części 30 jednostki uruchamiającej 10, a rozszerzony koniec czopa blokującego 32 przylega we wnętrzu długiego rozszerzenia 38 na drążku napędowym 6. Dzięki nadwyżce wymiarowej długiego rozszerzenia danej w kierunku poruszania się drążka napędowego 6 względem rozszerzonego końca czopa blokującego 32 drążek napędowy 6 daje się jednak przesuwać w kierunku obszaru przylgi 5. W ten sposób staje się możliwe doprowadzenie ramienia okucia 7 wytłoczeniu 13 do przyporu z uzębieniem 15 na płytce zębatej 8 od strony skrzydła i w ten sposób blokowanie skrzydła 3 w położeniu wentylacji szczelinowej. Daleko idącemu przemieszczaniu się drążka napędowego 6 przy skrzydle 3 znajdującym się w położeniu wentylacji szczelinowej zapobiega się po pierwsze przez to, że ramię okucia 7 i płytka zębata 7 opierają się

PL 207 999 B1 o siebie i blokują przez to drążek napędowy 6 przed przesuwaniem w kierunku położenia gotowości do obrotu. Odpowiednie blokowanie drążka napędowego 6 wynika z wchodzenia rozszerzonego końca czopa blokującego 32 w długie rozszerzenie 38 na drążku napędowym 6 oraz dzięki nadwyżce wymiarowej rozszerzonego końca czopa blokującego 32 względem połączenia pomiędzy długim rozszerzeniem 38 i krótkim rozszerzeniem 37 wycięcia 35.

Część górna 29a, która w przypadku jednostki uruchamiającej 10 może być stosowana zamiast górnej części 29 według fig. 15, jest przedstawiona na fig. 16 i 17. W gniazdkach zatrzaskowych 39, 40, 41 górna część 29a, w celu dopasowania do zmieniających się szerokości przylgi pomiędzy skrzydłem 3 i ościeżnicą 18, może zatrzaskiwać się z kołpakami adapterowymi. Kołpak adapterowy 42 z ramionami zatrzaskowymi 43, 44, 45, 46 jest pokazany przykładowo na fig. 18 i 19.

Claims (12)

1. Urządzenie do wentylacji szczelinowej na oknie, drzwiach lub tym podobnym elemencie, usytuowane na ościeżnicy i na odstawianym od niej skrzydle, zawierające przewidziany na skrzydle element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony skrzydła oraz przyporządkowany mu, przewidziany na ramieniu okucia, element urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia, przy czym ramię okucia znajduje się w przyldze pomiędzy skrzydłem i ościeżnicą i jest ułożyskowane obrotowo na skrzydle, dookoła osi obrotu biegnącej prostopadle do płaszczyzny obszaru przylgi, od strony skrzydła, i przy czym, jeden z elementów urządzenia do wentylacji szczelinowej, sprzężony z drążkiem napędowym okucia drążka napędowego, prowadzonym na skrzydle w kierunku obszaru przylgi, jest ruchomy względem drugiego elementu urządzenia do wentylacji szczelinowej, i obydwa elementy urządzenia do wentylacji szczelinowej, przez tego rodzaju ruch względny przy ustalaniu skrzydła co najmniej w jednym położeniu wentylacji szczelinowej, doprowadzane są ze sobą do przyporu, a przy uwalnianiu skrzydła znajdującego się w jednym położeniu wentylacji szczelinowej oddzielane są od siebie, znamienne tym, że ramię okucia (7) na ościeżnicy (18) jest ułożyskowane obrotowo za pomocą prowadnicy obrotowo-przesuwnej (19) dookoła osi biegnącej prostopadle do płaszczyzny przylgi ościeżnicy (17) i przesuwnie w kierunku obszaru przylgi (5) oraz że ramię okucia (7), a poprzez niego i element (13) urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia, na skrzydle (3), jest sprzężone z drążkiem napędowym (6), a element (13) urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia jest ruchomy za pomocą drążka napędowego (6) względem stałego skrzydła (3) elementu (8) od strony skrzydła, urządzenia do wentylacji szczelinowej i może wchodzić z nim w przypór albo oddzielać się od niego.

2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że co najmniej jeden (8) z elementów (8, 13) urządzenia do wentylacji szczelinowej ma szereg następujących po sobie przyporów (16) w kierunku odstawiania skrzydła (3) dla drugiego elementu (13) urządzenia do wentylacji szczelinowej.

3. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że co najmniej jeden element (8) urządzenia do wentylacji szczelinowej jest w postaci płytki.

4. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że element (13) urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia jest utworzony przez wytłoczenie w ramieniu okucia (7).

5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że skrzydło (3) jest odsuwane od ościeżnicy (18), dookoła osi uchylania, w położenie uchylania szczelinowego oraz, że jako elementy (8, 13) urządzenia do wentylacji szczelinowej przewidziane są: element uchylania szczelinowego od strony skrzydła i element uchylania szczelinowego od strony ramienia okucia, a ramię okucia (7) znajduje się w przyldze leżącej na przeciwko osi uchylania skrzydła (3), pomiędzy skrzydłem (3) i ościeżnicą (18).

6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że skrzydło (3) jest ułożyskowane obrotowo na ościeżnicy (18) dookoła osi obrotu, a okucie drążka napędowego (1) jest przestawne w położenie gotowości do obrotu, przy czym ramię okucia (7) okucia drążka napędowego (1) znajdującego się w położeniu gotowości do obrotu, biegnie na odnośnej powierzchni przylgi skrzydła (2) w kierunku obszaru przylgi (5) i poruszane jest za pomocą drążka napędowego (6) w kierunku obszaru przylgi (5) w położenie, po którego przyjęciu, przewidziany na ramieniu okucia (7) od

PL 207 999 B1 strony ościeżnicy i przyporządkowany prowadnicy obrotowo-przesuwnej (19) od strony ościeżnicy, element prowadzący (14) uwalniany jest od prowadnicy obrotowo-przesuwnej (19) w swoim kierunku ruchu, przyporządkowanym ruchowi obrotowemu skrzydła (3).

7. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że ramię okucia (7), w swoim położeniu zablokowania i, ewentualnie, w swoim położeniu, przyporządkowanym położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego (1) na skrzydle, jest zablokowane przed obracaniem się dookoła swojej osi obrotu (11) od strony skrzydła, poprzez ruchomy od strony drążka napędowego element blokujący (13) na skrzydle (3), sprzężony z drążkiem napędowym (6) poprzez element blokujący (28) od strony skrzydła.

8. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że element blokujący od strony drążka napędowego, do blokowania ramienia okucia (7) w swoim położeniu przyporządkowanym położeniu zablokowania okucia drążka napędowego (1) i, ewentualnie, element blokujący od strony drążka napędowego do blokowania ramienia okucia (7), w swoim położeniu przyporządkowanym położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego (1), jest wykonany w postaci jednej jednostki konstrukcyjnej z elementem urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia oraz ewentualnie, że odpowiedni element blokujący (28) od strony skrzydła, jest wykonany w postaci jednej jednostki konstrukcyjnej z elementem (8) urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony skrzydła.

9. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jako element blokujący od strony drążka napędowego do blokowania ramienia okucia (7) w swoim położeniu przyporządkowanym położeniu blokowania okucia drążka napędowego (1) i ewentualnie, jako element blokujący od strony drążka napędowego, do blokowania ramienia okucia (7) w swoim położeniu przyporządkowanym położeniu gotowości do obrotu okucia drążka napędowego (1), przewidziany jest element (13) urządzenia do wentylacji szczelinowej od strony ramienia okucia.

10. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że skrzydło (3) jest ułożyskowane uchylnie dookoła osi uchylania na ościeżnicy (18) i jest przemieszczane w położenie uchylania względem ościeżnicy (28) oraz, że skrzydło (3), po przyjęciu położenia uchylania, oparte jest poprzez ramię okucia (7) w uchylnym kierunku otwarcia, o ościeżnicę (18).

11. Urządzenie do wentylacji szczelinowej według zastrz. 1, znamienne tym, że przewidziana jest blokada wadliwej obsługi (9) działająca na okucie drążka napędowego (1), która, przy okuciu drążka napędowego (1) znajdującym się w położeniu wentylacji szczelinowej, uwalnia drążek napędowy (6) w celu przeprowadzenia okucia drążka napędowego (1 w położenie gotowości do uchylania i, która, przy okuciu drążka napędowego (1 znajdującym się w położeniu gotowości do uchylania albo w położeniu gotowości do obrotu, blokuje drążek napędowy (6) przed przeprowadzeniem okucia drążka napędowego (1 w położenie gotowości do obrotu albo w położenie gotowości do uchylania.

12. Okno, drzwi lub tym podobny element, zawierające ościeżnicę (18), odstawiane od niej skrzydło (3) oraz przewidziane na ościeżnicy (18) i skrzydle (3) urządzenie do wentylacji szczelinowej według jednego z poprzedzających zastrz. 1 do 11.