PL208067B1

PL208067B1 - Produkt do stosowania zwłaszcza jako podłoże wzrostowe dla roślin, zastosowanie tego produktu i sposób wytwarzania podłoża

Info

Publication number: PL208067B1
Application number: PL365791A
Authority: PL
Inventors: Anton Blaakmeer
Original assignee: Rockwool Int
Priority date: 2000-04-28
Filing date: 2001-04-24
Publication date: 2011-03-31
Also published as: PL365791A1; EP1278410A1; DK1278410T3; TR200401547T4; SI1278410T1; AU2001263883A1; ATE268986T1; DE60103885D1; EP1278410B1; ES2219528T3; WO2001082683A1; DE60103885T2; PT1278410E

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są produkt do stosowania zwłaszcza jako podłoże wzrostowe dla roślin, zastosowanie tego produktu i sposób wytwarzania podłoża wzrostowego dla roślin.

Od wielu lat znane są podłoża wzrostowe dla roślin na bazie sztucznych włókien szklistych, takich jak wełna mineralna, wełna szklana lub wełna żużlowa. Te podłoża mogą być dostarczane w postaci pł atów lub innych stał ych wyrobów, albo w postaci granulatu.

Produkty te zawierają zazwyczaj środek wiążący, często środek wiążący na bazie żywicy fenolowo-formaldehydowej, który zapewnia integralność produktu. Produkty poddaje się utwardzaniu w wysokiej temperaturze w piecu do utwardzania, po naniesieniu ś rodka wiążącego.

Istotne znaczenie ma to, aby podłoża chłonęły i utrzymywały wodę i powszechnie wiadomo, że w tym celu zawierają one ś rodek zwilż ają cy. W przeszł o ś ci pojawił y się róż ne ogólne sugestie odnośnie przydatnych środków zwilżających. Przykładowo można wymienić DD292828, gdzie sugerowano użycie sulfo-betainy oraz JP-A-2/166724, gdzie podano długą listę niejonowych środków powierzchniowo czynnych. W JP-A-3/280811 ujawniono różne inne materiały, w tym bentonit i polimery chłonące wodę.

Jednakże w praktyce, pomimo tych wielu sugestii, od wielu lat w produktach przemysłowych jako środek zwilżający stosuje się jeden środek powierzchniowo czynny. Jest to Triton CF-10, będący mieszaniną niejonowych środków powierzchniowo czynnych 85% wag. polieteru alkilowo-arylowego, 15% wag. oktylofenoksypolietoksyetanolu i mniej niż 3% wag. glikolu polietylenowego.

W ciągu tego czasu stwierdzono, że ten środek powierzchniowo czynny jest najskuteczniejszy. W szczególnoś ci wykazuje on niską fitotoksyczność w stosunku do roś lin oraz dobrą termostabilność, a zawierają ce go produkty odznaczają się dobrą wytrzymał o ś cią na mokro i na sucho.

Jednakże wykazuje on pewne wady związane z sugestiami, że produkty jego rozkładu są szkodliwe dla zdrowia, a więc są niepożądane z punktu widzenia ochrony środowiska. Te obawy nie są związane z fitotoksycznością, która w przypadku Tritonu CF-10 jest niska.

Ponadto podłoża wzrostowe powszechnie nawilża się na linii do nawilżania, na której na podłoże natryskuje się kropelki wody. Nadmiar wody oraz wodę, która przeszła przez produkt, zbiera się i zawraca do układu natryskowego. Zastosowanie Tritonu CF-10 jako środka zwilżającego może doprowadzić do pienienia się w układzie natryskowym, co jest niepożądane z punktu widzenia końcowych użytkowników. Zjawisko to zachodzi, mimo iż środek powierzchniowo czynny jest określany przez dostawców jako niskopieniący środek powierzchniowo czynny.

Pożądane byłoby stosowanie środków zwilżających, w przypadku których nie można by było twierdzić, że są niepożądane z punktu widzenia ochrony środowiska. Pożądane byłoby również wytwarzanie produktów, które wykazują niski poziom pienienia na linii do nawilżania, zachowują niską fitotoksyczność i odznaczają się dobrą termostabilnością, zwilżalnością i wytrzymałością.

W WO97/07664 opisano alternatywny ukł ad, w którym stosuje się hydrofilowy ś rodek wiążący, tak że nie ma potrzeby stosowania jakiegokolwiek środka zwilżającego. Stanowi to jedno rozwiązanie problemu, przy czym nie jest ono odpowiednie do wszystkich zastosowań.

Wynalazek dotyczy produktu do stosowania zwłaszcza jako podłoże wzrostowe dla roślin, zawierającego sztuczne włókna szkliste (włókna MMV), impregnowanego środkiem zwilżającym, przy czym ten produkt charakteryzuje się tym, że środek zwilżający stanowi niejonowy środek powierzchniowo czynny w postaci estru kwasu tłuszczowego z poliglikolem, o wzorze RC(O)O[CH2CH2O]nH, w którym R oznacza liniową lub rozgałęzioną, cykliczną lub niecykliczną, alkilową, alkenylową lub alkinylową grupę zawierającą co najmniej 6 atomów węgla, korzystnie co najmniej 8 atomów węgla, a n oznacza co najmniej 1, korzystnie co najmniej 4.

Korzystnie produkt według wynalazku zawiera ester kwasu tłuszczowego o łańcuchu węglowym zawierającym co najmniej 15 atomów węgla.

Korzystnie produkt według wynalazku zawiera środek powierzchniowo czynny o średnim stopniu etoksylowania 4-9, korzystnie 6-8.

Korzystnie produkt według wynalazku zawiera ester kwasu tłuszczowego o wzorze RC(O)O[CH2CH2O]nH, w którym R oznacza liniową niecykliczną grupę alkilową lub alkenylową, zawierającą co najmniej 15, korzystnie co najmniej 16 atomów węgla.

Korzystniej produkt według wynalazku zawiera ester kwasu tłuszczowego, w którym R oznacza mononienasyconą grupę alkenylową.

PL 208 067 B1

Korzystnie produkt według wynalazku zawiera ester kwasu tłuszczowego, w którym R oznacza grupę C17H33, korzystnie nienasyconą przy C9.

Korzystnie produkt według wynalazku zawiera ester kwasu tłuszczowego, w którym n oznacza 4 - 10, korzystnie 6 - 8.

Ogólnie produkt według wynalazku zawiera środek zwilżający w ilości 1 - 200 ppm, korzystnie 5 - 100 ppm, korzystniej 10 - 50 ppm, obliczonej jako liczba miligramów środka zwilżającego na 1 kg wody, przy założeniu, że cała objętość produktu jest wypełniona wodą.

Korzystny jest produkt według wynalazku, gdy jego czas zatapiania wynosi nie więcej niż 0,6 s/mm, korzystnie nie więcej niż 0,4 s/mm, korzystniej nie więcej niż 0,2 s/mm.

Wynalazek dotyczy również zastosowania produktu określonego powyżej, jako podłoża wzrostowego, korzystnie obejmującego nawilżanie produktu na linii do nawilżania, przez nanoszenie na produkt strumienia kropelek wody, przy czym proces nawilżania obejmuje zawracanie ściekającej wody do układu do natryskiwania.

Wynalazek dotyczy ponadto sposobu wytwarzania podłoża wzrostowego dla roślin, polegającego na wytwarzaniu sztucznych włókien szklistych i nanoszeniu na włókna środka zwilżającego, przy czym jako środek zwilżający stosuje się środek zdefiniowany powyżej.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że konkretna grupa środków powierzchniowo czynnych stosowanych zgodnie z wynalazkiem, spośród wielu znanych niejonowych środków powierzchniowo czynnych, nadaje szczególnie odpowiednie połączenie właściwości produktowi przydatnemu zwłaszcza jako podłoże wzrostowe, gdy zastosuje się go zamiast Tritonu CF-10, a w rzeczywistości wykazuje przy porównaniu z nim pewne zalety.

Brak jest w ich przypadku jakichkolwiek przeciwwskazań odnośnie zgodności ze środowiskiem. Ponadto nieoczekiwanie stwierdzono, że wykazują one niższy poziom fitotoksyczności niż Triton CF-10.

Uwalnianie formaldehydu z produktów, w których zastosowano środek wiążący na bazie formaldehydu, jest zasadniczo niepożądane; stwierdzono, że produkty według wynalazku nie powodują zwiększenia poziomu uwalniania formaldehydu, a mogą nawet wykazywać zmniejszone uwalnianie formaldehydu.

Produkty odznaczają się dobrą hydrofilowością.

Ważne jest, aby dowolny środek powierzchniowo czynny wybrany jako środek zwilżający był termostabilny, gdyż produkty tego typu są rutynowo wystawiane na działanie wysokiej temperatury podczas utwardzania środka wiążącego. Stwierdzono, że konkretne środki powierzchniowo czynne stosowane zgodnie z wynalazkiem wykazują doskonałą termostabilność, pomimo iż literatura techniczna dotycząca pewnych spośród tych produktów przestrzega przed poddawaniem ich działaniu temperatury powyżej 40°C.

Ponadto produkty wykazują dobrą wytrzymałość na mokro i na sucho.

W szczególności produkty zawierające określone środki zwilżające mogą powodować mniej problemów z pienieniem na linii do nawilżania. Na dodatek okazało się, że środki zwilżające wykazują odmienną charakterystykę odnośnie rozmieszczenia wody oraz zdolności do uwalniania i chłonięcia wody, co może być korzystne w pewnych okolicznościach.

Środkiem zwilżającym stosowanym zgodnie z wynalazkiem jest niejonowy ester kwasu tłuszczowego z poliglikolem. W powyższym wzorze I R oznacza łańcuch tłuszczowy. Zazwyczaj zawiera on co najmniej 6 atomów węgla, korzystnie co najmniej 8 atomów węgla, korzystniej co najmniej 10 lub 12 atomów węgla. Łańcuchy zawierające co najmniej 15 atomów węgla są szczególnie korzystne. Mogą być one liniowe lub rozgałęzione i mogą zawierać grupy cykliczne. Są one zazwyczaj alifatyczne. R może zawierać wiązania podwójne lub potrójne węgiel-węgiel, a zatem może stanowić alkenyl lub alkinyl, a także alkil. Korzystnie jest to liniowy alkil lub alkenyl, korzystniej alkenyl. Grupy alkenylowe mogą być mono- lub wyżej nienasycone, ale korzystnie są mononienasycone. Szczególnie korzystną grupę R stanowi C17H33. Korzystnie nienasycenie znajduje się przy C9.

Symbol n oznacza liczbę grup etoksylowych. Tak więc n oznacza co najmniej 1, a korzystnie co najmniej 3, korzystniej 4 - 10, a zwłaszcza 6-8. Zazwyczaj n oznacza nie więcej niż 12.

Dostępne w handlu środki powierzchniowo czynne często w praktyce wytwarza się z mieszaniny estrów kwasów tłuszczowych z poliglikolami, zawierających różne łańcuchy kwasów tłuszczowych. Zgodnie z wynalazkiem mogą być przydatne takie dostępne w handlu środki powierzchniowo czynne, podobnie jak mieszaniny środków powierzchniowo czynnych. Gdy użyty środek powierzchniowo czynny zawiera mieszaninę różnych cząsteczek estrów kwasów tłuszczowych z poliglikolami, korzystnie co najmniej 50%, korzystniej co najmniej 60%, a najkorzystniej co najmniej 70% cząsteczek (wagowo

PL 208 067 B1 w przeliczeniu na cało ść środka powierzchniowo czynnego typu estru poliglikolu) stanowią korzystne typy przedstawione powyżej. W szczególności cząsteczki zawierające łańcuchy tłuszczowe o co najmniej 6, korzystnie co najmniej 8, korzystniej co najmniej 10 lub 12, a zwł aszcza o co najmniej 15 atomach węgla, korzystnie stanowią co najmniej te korzystne ilości całkowitej masy środka powierzchniowo czynnego. Część hydrofobową stanowi zwłaszcza łańcuch węglowy zawierający co najmniej 15 atomów węgla.

Szczególnie korzystnym niejonowym środkiem powierzchniowo czynnym w postaci estru kwasu tłuszczowego z poliglikolem, odpowiadającym powyższemu wzorowi I, jest środek powierzchniowo czynny dostępny w handlu pod nazwą Rewopal EO 70 z Goldschmidt. Zawiera on przede wszystkim ester kwasu oleinowego z poliglikolem, przy czym R oznacza C17H33, a n oznacza średnio 6,5 - 7,5. Dostępny w handlu środek wytwarza się z kwasu oleinowego jako surowca. Kwas oleinowy pochodzi z nasion. Zawiera on kwasy tł uszczowe o nastę pują cym skł adzie:

poniżej C14	do 1%,
^C14	do 3%,
^C15	do 1%,
^C16	3 - 6%,
^C16:1	3 - 7%,
^C17	do 2%,
^C18	do 2%,
^C18:1	65 - 74%,
^C18:2	7 - 14%
^C18:3	do 2%,
powyżej C18	do 3%.

W produkcie wedł ug wynalazku ś rodek zwilż ają cy jest zawarty zasadniczo w zwykł ej iloś ci. Przy przyjęciu jako kryterium maksymalnej ilości wody, którą można utrzymać w produkcie, dogodna ilość wynosi 1 - 200 ppm, korzystnie 5 - 100 ppm, korzystniej 10 - 50 ppm. Wartości te podano jako mg środka zwilżającego/kg wody, przy założeniu, że cała objętość produktu jest wypełniona wodą. Zatem przyjmuje się, że blok o wymiarach 10 cm x 10 cm x 6,5 cm zawiera 650 ml (650 g) wody.

Alternatywnie ilość można mierzyć w odniesieniu do masy włókna. W takim przypadku odpowiednie stężenie wynosi 100 - 600 ppm (mg/kg), korzystnie 150 - 500 ppm, korzystniej 200 - 450 ppm, a zwł aszcza 300 - 400 ppm.

Sztucznymi włóknami szklistymi (MMV) mogą być dowolne włókna do wytwarzania podłoży wzrostowych dla roślin. Może to być wełna mineralna, wełna szklana lub wełna żużlowa. Korzystnie jest to wełna mineralna. Do odpowiednich kompozycji należą kompozycje opisane w WO96/14274 i WO96/14454. W szczególności mogą one zawierać tlenek glinu w ilości powyżej 16%, korzystnie powyżej 18%.

Produkt zazwyczaj zawiera środek wiążący, zapewniający integralność produktu. Korzystnymi środkami wiążącymi są utwardzalne żywice formaldehydowe, takie jak żywica fenolowo-formaldehydowa, mocznikowo-formaldehydowa i fenolowo-mocznikowo-formaldehydowa.

Produkt może mieć dowolną odpowiednią znaną postać produktu przydatnego jako podłoże wzrostowe. Zawiera on matrycę z włókien MMV. Mogą być one wytworzone dowolnym znanym sposobem, np. przez rozwłóknianie wirówkowe stopionego materiału o żądanym składzie.

Matryca z włókien MMV może być w postaci płatków lub innych granulatów, które można wysypać na tacę, do doniczki lub do innego elementu utrzymującego kształt podłoża. Jednakże zazwyczaj matryca z włókien i produkt przydatny jako podłoże wzrostowe dla roślin mają z góry ustalony trójwymiarowy kształt. Przykładowo może to być np. korek lub sześcian (np. do przesadzania lub propagowania sadzonek lub roślinek z hodowli tkankowej) albo blok (który może być w postaci sześcianu, płyty, prostokąta lub mieć dowolny inny żądany kształt), Zazwyczaj produkt przydatny jako podłoże wzrostowe dla roślin wytwarza się przez zebranie włókien mineralnych powstałych w procesie rozwłókniania, w postaci wstęgi, w obecności środka wiążącego, w razie potrzeby układanie krzyżowe wstęgi dla otrzymania maty, oraz utwardzanie środka wiążącego z wytworzeniem zasadniczo sztywnej maty. Sztywną matę następnie tnie się lub nadaje jej żądany kształt, albo granuluje się.

Gdy mata lub produkt przydatny jako podłoże wzrostowe dla roślin mają określony trójwymiarowy kształt, gęstość wynosi zazwyczaj 15 - 150 kg/m³, często około 40 - 100 kg/m³.

Środek wiążący zazwyczaj wprowadza się do początkowej wstęgi lub maty przez natryskiwanie na włókna podczas ich wytwarzania i zbierania we wstęgę. Środek wiążący może zawierać katalizator

PL 208 067 B1 przyspieszający utwardzanie żywicy i/lub silikon (np. jak to opisano w WO97/07664) jeszcze bardziej zwiększający przyczepność pomiędzy żywicą stanowiącą środek wiążący i włóknami.

Środek zwilżający zazwyczaj dodaje się w tym samym etapie.

Żywicę zazwyczaj utwardza się przez ogrzewanie maty zawierającej matrycę z włókien i nieutwardzony środek wiążący, z tym, że w pewnych przypadkach środek wiążący może być samoutwardzalny, bez ogrzewania.

W razie potrzeby do ś rodka wiążącego moż na wprowadzić akceptor formaldehydu.

Zgodne z wynalazkiem produkty przydatne jako podłoże wzrostowe dla roślin odznaczają się dobrą hydrofilowością. Można ją mierzyć wartością czasu zatapiania. W celu znormalizowanego pomiaru czasu zatapiania stosuje się próbkę produktu w postaci walca o średnicy 5 - 6 cm i wysokoś ci 7,5 cm, pobraną ze spodu płyty (lub produktu o innym kształcie). Próbkę umieszcza się płaską powierzchnią na powierzchni wody o pewnej objętości i mierzy się szybkość, z jaką próbka zanurza się w wodzie. Zazwyczaj szybkość wynosi nie więcej niż 0,6 s/mm, korzystnie nie więcej niż 0,4 s/mm, korzystniej nie więcej niż 0,2 s/mm.

Ogólnie niezbędna ilość środka zwilżającego w produktach według wynalazku jest większa niż ilość Tritonu SF-10, gdy wymagany jest taki sam czas zatapiania. Jednakże środki zwilżające stosowane zgodnie z wynalazkiem odznaczają się o wiele niższą fitotoksycznością niż Triton CF-10, a zatem ta dodatkowa ilość środka zwilżającego nie powoduje powstania problemów związanych z fitotoksycznością.

Stwierdzono, że jeśli bada się wzrost roślin w obecności środka zwilżającego stosowanego zgodnie z wynalazkiem i dokonuje się np. pomiarów długości pierwszego liścia, fitotoksyczność środków powierzchniowo czynnych jest znacząco niższa od wykazywanej nawet przez Triton CF-10, z powodzeniem stosowany od wielu lat. Wyniki dotyczą ce fitotoksyczności dla Rewopalu EO 70 były zasadniczo takie same jak w przypadku próby kontrolnej bez środka zwilżającego.

Produkty według wynalazku odznaczają się dobrą termostabilnością. Termostabilność środka zwilżającego bada się przez umieszczenie określonej objętości środka zwilżającego w wodzie w określonym stężeniu, na płytce Petriego, w suszarce w 105°C, aż do odparowania wody. Próbkę umieszcza się w suszarce na 10 minut w różnych temperaturach. Początkowa temperatura w badaniach wynosi 150°C, a następne temperatury pomiarów wynoszą 175°C, 200°C, 225°C i 250°C. Po każdym pomiarze próbkę pozostawia się do ostygnięcia i środek zwilżający rozpuszcza się w dichlorometanie, dodawanym do takiej samej objętości, jak początkowa objętość w wodzie. Następnie dodaje się soli kobaltu. W wyniku tego powstaje błękitny kompleks i adsorpcję przez próbkę mierzy się spektrofotometrem. Im większy jest rozkład środka zwilżającego, tym słabsza jest absorpcja. Korzystnie środek zwilżający i zawierający go produkt wytrzymują takie temperatury, czyli wykazują niski poziom rozkładu. Produkty według wynalazku mogą korzystnie wytrzymać temperaturę co najmniej 200°C, korzystniej co najmniej 225°C, najkorzystniej co najmniej 250°C.

Środki zwilżające stosowane zgodnie z wynalazkiem odznaczają się wymywalnością różną od wykazywanej przez Triton CF-10. W szczególności, gdy zmierzy się rozmieszczenie wody wzdłuż wysokości, przy zawartości wody 50% w bloku zawierającym Triton CF-10, rozmieszczenie to jest zasadniczo takie samo w nieprzepłukanym, jak w przepłukanym produkcie. Natomiast w produkcie według wynalazku rozmieszczenie wody wzdłuż wysokości bloku staje się bardziej równomierne po przepłukaniu.

Środki powierzchniowo czynne stosowane zgodnie z wynalazkiem, a zwłaszcza Rewopal EO70, wyróżniają się niską zdolnością do pienienia się, co powoduje, że są one skuteczniejsze jako środki powierzchniowo czynne w podłożu.

Kolejną potencjalną zaletę produktu stanowi to, że wygląda on na bardziej suchy, tak jakby oddał wodę, niż produkt, w którym środkiem zwilżającym jest Triton CF-10. Nie jest jasne, dlaczego taki efekt występuje i nie jest jasne, czy jest to spowodowane tym, że produkt jest bardziej suchy, ale taki wygląd możne być uznany za zaletę przez pewnych końcowych użytkowników.

Środki powierzchniowo czynne stosowane zgodnie z wynalazkiem nadają dobrą wytrzymałość na ściskanie. Przykładowo, suchy blok o grubości 10,3 cm, o gęstości 70 kg/m³ i o zawartości środka wiążącego 2,5% może wykazywać wytrzymałość na ściskanie w poprzek grubości co najmniej 100 N/cm², korzystnie co najmniej 150 N/cm², korzystniej co najmniej 180 N/cm²; w poprzek szerokości co najmniej 10 N/cm²; a w poprzek długości co najmniej 10 N/cm², korzystnie co najmniej 20 N/cm². W przypadku takiej samej płyty wytrzymałość na ściskanie na mokro w poprzek grubości wynosi korzystnie co najmniej 100 N/cm², korzystniej co najmniej 140 N/cm²; wytrzymałość na ściskanie na mokro

PL 208 067 B1 w poprzek szerokości wynosi korzystnie co najmniej 10 N/cm²; a wytrzymało ść na ściskanie na mokro w poprzek długości wynosi korzystnie co najmniej 20 N/cm².

Produkty według wynalazku można stosować w dowolnym ze zwykłych układów, w których stosuje się podłoża wzrostowe. W szczególności do podłoża doprowadza się w sposób ciągły lub nieciągły wodną pożywkę i hoduje w nim rośliny.

Wynalazek ma szczególne znaczenie w przypadku gdy produkt przydatny jako podłoże wzrostowe dla roślin nasyca się wodą na linii do nawilżania, w której strumień kropelek wody natryskuje się na produkt, a ściekającą wodę zawraca się do układu natryskującego.

Wynalazek ilustrują następujące przykłady.

P r z y k ł a d 1

Stopioną kompozycję do wytwarzania wełny mineralnej, zawierającą w swym składzie co najmniej 18% tlenku glinu, rozwłókniono z użyciem przędzarki kaskadowej. Na włókna natryśnięto żywicę jako środek wiążący (żywicę fenolowo-mocznikowo-formaldehydowa) i środek zwilżający. Natryśnięte włókna zebrano w postaci wstęgi, którą następnie ułożono krzyżowo i otrzymano matę. Ułożoną krzyżowo matę sprasowano i utwardzono w piecu, w wyniku czego otrzymano blok, który pocięto na produkty o wymaganym kształcie. Poziom środka zwilżającego w produkcie końcowym wynosił około 30 - 40 ppm w stosunku do maksymalnej zawartości wody w produkcie. Jako środek zwilżający zastosowano Rewopal EO 70. Poziom środka wiążącego wyniósł około 2,5%. Produkt końcowy był w postaci płyty o gruboś ci 103 mm. Jej gęstość wynosiła 70 kg/m³.

P r z y k ł a d porównawczy 1

Produkt otrzymano zasadniczo w taki sam sposób jak w przykładzie 1, z tym że jako środek zwilżający zastosowano Triton CF-10, przy czym jego zawartość w produkcie końcowym wynosiła około 15 ppm.

Zmierzono rozmieszczenie wody wzdłuż wysokości bloku przy zawartości wody 50% dla produktów z przykładu 1 i przykładu porównawczego 1.

Dla produktu z przykładu 1 rozmieszczenie było następujące: 5,3 cm, 35%; 3,8 cm, 43%; 2,3 cm, 56%; 0,8 cm, 66%.

Dla produktu z przykładu porównawczego 1 rozmieszczenie było następujące: 5,3 cm, 37%; 3,8 cm, 46%, 2,3 cm, 55%, 0,8 cm, 62%.

Produkty następnie przepłukano wodą i ponownie zmierzono rozmieszczenie wody wzdłuż wysokości bloku przy zawartości wody 50%.

Dla produktu z przykładu 1 rozmieszczenie było następujące: 5,3 cm, 42%, 3,8 cm, 46%, 2,3 cm, 56%; 0,8 cm, 56%.

Dla produktu z przykładu porównawczego 1 rozmieszczenie było takie samo jak przed przepłukaniem.

Można zatem stwierdzić, że rozmieszczenie wody wzdłuż wysokości w produkcie według wynalazku zostało zmodyfikowane w wyniku przepłukania i stało się bardziej równomierne.

P r z y k ł a d porównawczy 3

Zbadano również inne produkty jako potencjalne środki zwilżające, ale uzyskano następujące wyniki:

a) Laurapal 0205, etoksylowany C10-12 alkohol: fitotoksyczność porównywalna jak w przypadku Tritonu CF-10, ale nietrwały w temperaturze powyżej 175°C.

b) Diizooktylosulfobursztynian sodu, anionowy środek powierzchniowo czynny: silnie fitotoksyczny.

c) Modyfikowany polieterotrisiloksan, niejonowy środek powierzchniowo czynny: nietrwały termicznie w temperaturze powyżej 175°C, fitotoksyczny.

d) Surfynol 465, etoksylowany tetrametylodecynodiol, średni stopień etoksylowania 10: nie fitotoksyczny, ale termostabilność niższa niż w przypadku Tritonu CF-10.

e) Surfynol 440, jak (d) średni stopień etoksylowania 3,5: pod względem fitotoksyczności porównywalny z Tritonem CF-10, ale nietrwały powyżej 225°C;

f) Plurafac LF300, etoksylowany C13 alkohol, niejonowy środek powierzchniowo czynny: fitotoksyczny, termostabilność taka jak w przypadku Tritonu CF-10.

W zwią zku z tym moż na stwierdzić , ż e róż ne inne niejonowe ś rodki powierzchniowo czynne wykazują wysoką fitotoksyczność w porównaniu ze środkami zwilżającymi stosowanymi zgodnie z wynalazkiem i w porównaniu z Tritonem CF-10. Te, które wykazują niską fitotoksyczność, odznaczają się niską termostabilnością, choć niektóre z nich są reklamowane jako termostabilne.

Stwierdzono, że środki zwilżające stosowane zgodnie z wynalazkiem, spośród wszystkich możliwych środków zwilżających, wykazują pożądane połączenie właściwości.

Claims

1. Produkt do stosowania zwłaszcza jako podłoże wzrostowe dla roślin, zawierający sztuczne włókna szkliste (włókna MMV), impregnowany środkiem zwilżającym, znamienny tym, że środek zwilżający stanowi niejonowy środek powierzchniowo czynny w postaci estru kwasu tłuszczowego z poliglikolem, o wzorze RC(O)O[CH2CH2O]nH, w którym R oznacza liniową lub rozgałęzioną, cykliczną lub niecykliczną, alkilową, alkenylową lub alkinylową grupę zawierającą co najmniej 6 atomów węgla, korzystnie co najmniej 8 atomów węgla, a n oznacza co najmniej 1, korzystnie co najmniej 4.

2. Produkt wedł ug zastrz. 1, znamienny tym, ż e zawiera ester kwasu tł uszczowego o ł a ń cuchu węglowym zawierającym co najmniej 15 atomów węgla.

3. Produkt według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że zawiera środek powierzchniowo czynny o średnim stopniu etoksylowania 4 - 9, korzystnie 6 - 8.

4. Produkt wedł ug zastrz. 1, znamienny tym, ż e zawiera ester kwasu tł uszczowego o wzorze RC(O)O[CH2CH2O]nH w którym R oznacza liniową niecykliczną grupę alkilową lub alkenylową, zawierającą co najmniej 15, korzystnie co najmniej 16 atomów węgla.

5. Produkt według zastrz. 1 albo 4, znamienny tym, że zawiera ester kwasu tłuszczowego, w którym R oznacza mononienasyconą grupę alkenylową.

6. Produkt według zastrz. 1-5, znamienny tym, ż e zawiera ester kwasu tł uszczowego, w którym R oznacza grupę C17H33, korzystnie nienasyconą przy C9.

7. Produkt według zastrz. 1-6, znamienny tym, że zawiera ester kwasu tłuszczowego, w którym n oznacza 4 - 10, korzystnie 6-8.

8. Produkt według zastrz. 1-7, znamienny tym, że zawiera środek zwilżający w ilości 1 - 200 ppm, korzystnie 5 -100 ppm, korzystniej 10 - 50 ppm, obliczonej jako liczba miligramów środka zwilżającego na 1 kg wody, przy założeniu, że cała objętość produktu jest wypełniona wodą.

9. Produkt wedł ug zastrz. 1-8, znamienny tym, ż e jego czas zatapiania wynosi nie wię cej niż 0,6 s/mm, korzystnie nie więcej niż 0,4 s/mm, korzystniej nie więcej niż 0,2 s/mm.

10. Zastosowanie produktu określonego w zastrz. 1-9, jako podłoża wzrostowego, korzystnie obejmujące nawilżanie produktu na linii do nawilżania, przez nanoszenie na produkt strumienia kropelek wody, przy czym proces nawilżania obejmuje zawracanie ściekającej wody do układu do natryskiwania.

11. Sposób wytwarzania podłoża wzrostowego dla roślin polegający na wytwarzaniu sztucznych włókien szklistych i nanoszeniu na włókna środka zwilżającego, znamienny tym, że jako środek zwilżający stosuje się środek zdefiniowany w zastrz. 1-9.