PL208128B1 - Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy dokument zabezpieczonego i/lub dokument wartościowy z cechami zabezpieczającymi i z elementem weryfikacyjnym do weryfikowania cechy zabezpieczającej.

Dokumenty, a w szczególności dokumenty osobiste, banknoty, papiery wartościowe, dokumenty finansowe, karty usługowe takie, jak karty kredytowe lub podobne, znaczki pocztowe, i oraz generalnie wyroby, które muszą być autoryzowane, są często wytwarzane w sposób łatwy do podrobienia.

Takie wyroby koniecznie należy zaopatrzyć w takie cechy, które pozwolą na udowodnienie ich autentyczności, to znaczy ich oryginalności.

Cechy zabezpieczające powinny być połączone możliwie nierozdzielnie z wyrobem przeznaczonym do autoryzacji i/lub posiadać właściwości trudne do skopiowania.

Ogólnie, w stanie techniki znane jest wytwarzanie i zastosowanie cech zabezpieczających w dokumentach zabezpieczonych i/lub w dokumentach wartoś ciowych.

Znana jest duża liczba rodzajów cech zabezpieczających, jak włókna fluoryzujące, pręciki fluoryzujące, farby fluoryzujące, mikrodruki, struktury wytwarzające morę, hologramy i podobne.

W produkcie przeznaczonym do zabezpieczenia jako cechy zabezpieczające często wprowadza się specjalne farby o własnościach widmowych lub o własnościach magnetycznych lub własnościach zależnych od temperatury (farby ciepłoczułe). Używane są kody kreskowe, w których wykorzystywane są różnice zdolności powierzchni do odbijania światła, lub są używane struktury siatkowe, a takie anteny foliowe w celu zastosowania wykorzystania czę stotliwoś ci rezonansowej w obwodzie rezonansowym.

Z opisu nr AU 488 652 są, znane dokumenty zabezpieczone, w których cechy zabezpieczające można sprawdzać za pomocą oglądania w świetle przechodzącym. Między pasami z tworzywa sztucznego jest umieszczony element zmienny optycznie, który można oglądać przez przezroczyste okienko na znajdującym się tam pasie zakrywającym. Ponadto, niekorzystne jest w szczególności to, że umieszczone cechy zabezpieczające są widoczne gołym okiem tylko w świetle przechodzącym i że własności materiałowe dokumentu są znacznie zmienione.

Znane jest takie wprowadzenie jako zabezpieczenia w banknotach tylko przezroczystego okienka (banknoty australijskie).

W opisie DE 43 34 847 A1 ujawniono dokument wartoś ciowy z okienkiem, w którym noś nik jest dodatkowo zaopatrzony w wycięcie w postaci okienka, które jest zamknięte za pomocą przezroczystej folii zakrywającej, przy czym folia zakrywająca w tym obszarze okienka jest zaopatrzona w dodatkowe cechy zabezpieczające. Wytwarzanie dodatkowego wycięcia w postaci okienka nośnika dokumentu wartościowego i zakrycie tego wycięcia za pomocą przezroczystej folii zakrywającej, która częściowo jest również zaopatrzona w cechy zabezpieczające, jest z punktu widzenia techniki wytwarzania kosztowne i łączy się ze zwiększeniem grubości dokumentu wartościowego. Warunek, że obszary okienka muszą pozostać przezroczyste, aby gołym okiem można było zidentyfikować cechy zabezpieczające za pomocą światła przechodzącego, ograniczają możliwości stosowania cech zabezpieczających umieszczonych w sposób ukryty. W tym przypadku, tak jak w znanych nitkach okienkowych w banknotach, chodzi również o elementy, które w gruncie rzeczy są umieszczone tylko jako element zabezpieczający, lecz nie pełnią poza tym żadnej innej funkcji. Znane okienka mogą także same w sobie zawierać cechy zabezpieczające.

Sprawdzenie autentyczności znanych cech zabezpieczających wymaga zazwyczaj zastosowania szczególnych urządzeń, sposobów, a zwłaszcza zewnętrznych przyrządów kontrolnych, jak lupy do sprawdzania mikrodruków, rastry soczewkowe do sprawdzania ukrytych elementów graficznych, lampy nadfioletowe do uwidoczniania fluorescencji lub w metodzie wykorzystującej światło przechodzące do optycznej identyfikacji zabezpieczenia.

W DE 36 09 090 A1 jest opisany dokument wartościowy z włoż oną wewnątrz nitką zabezpieczającą, która daje się sprawdzać wzrokowo, bez technicznych środków pomocniczych. Nitka zabezpieczająca jest wykonana z przezroczystego materiału. Na jednej z powierzchni jest wytłoczony raster z soczewek cylindrycznych. Na przeciwległej do folii powierzchni nitki jest bezpośrednio umieszczony drukowany obraz. Drukowany obraz jest ukształtowany z uwzględnieniem optycznych własności soczewek cylindrycznych. W wyniku odpowiedniego ukształtowania drukowanego obrazu, mogą dzięki temu być wprowadzone informacje, które są widzialne tylko pod ustalonymi kątami patrzenia.

PL 208 128 B1

Jest niekorzystne, że bezpośrednio pod nitką jest umieszczony papier, tak, że ta cecha zabezpieczająca może być oglądana tylko w promieniach odbitych, a nie w promieniach przechodzących. Zabezpieczenie znajduje się tyko w nitce. Nitka stanowi zwykle cechę zabezpieczającą.

W opisie WO 98/15418 ujawniono dokument zabezpieczony z elementem zabezpieczającym i elementem weryfikacyjnym do weryfikacji elementu zabezpieczają cego. Elementem weryfikacyjnym może być soczewka optyczna, filtr barwny, polaryzator lub seria linii.

Z kolei w opisie GB 2 172 850 ujawniono dokument zabezpieczony w postaci książeczki bankowej, która posiada obszar zawierający zaszyfrowane oznaczenia i obszar przezroczysty ukształtowany jako ekran odczytowy do odszyfrowywania tych oznaczeń. Zaszyfrowane oznaczenia składają się z regularnie poliniowanego obrazu na tle linii, które są przesunięte bocznie względem linii oznaczeń, co w sumie tworzy ogólny, bezładny wzór lub „hałas”. Ekran odczytowy również składa się z serii linii do odszyfrowywania zaszyfrowanych oznaczeń , które mają postać podpisu.

W opisie US 5,284,364 ujawniono układ dokumentów zabezpieczonych, a dokł adniej - kartę identyfikacyjną posiadającą warstwę zmieniającą polaryzację naklejoną na materiał nośnikowy, umieszczoną trwale ponad nadrukiem podstawowym i zawierającą zakodowaną dodatkową informację, możliwą do odczytania za pomocą polaryzacyjnego urządzenia do oglądania dokumentów, nie połączonego w żaden sposób z dokumentem.

Opis US 5,033,829 dotyczy nakładających się na siebie paneli polaryzacyjnych, zdolnych, poza jasnymi i ciemnymi paskami, do wytwarzania obrazów barwnych. Dokument ten dotyczy paneli optycznych do selektywnego przypuszczania światła do zastosowania w oknach, żaluzjach, wyrobach artystycznych ze szkła i innym przedmiotów użytkowych, a nie dokumentów zabezpieczonych.

Z kolei w opisie US 5,057,776 ujawniono wyrób obejmujący materiał noś nikowy, zawierają cy układ z polem kodu kreskowego, który to układ posiada elementy z wytłoczonymi, optycznie czynnymi, mikroskopowymi strukturami reliefowymi, które można odczytać za pomocą oddzielnego, optycznego urządzenia odczytowego, zawierającego fotosensory do wykrywania wiązek światła, które uległy dyfrakcji.

Celem wynalazku jest opracowanie odpowiedniego rodzaju dokumentu zabezpieczonego i/lub dokumentu wartościowego, w którym zwiększone jest zabezpieczenie przed sfałszowaniem i zagwarantowane jest uproszczone sprawdzenie autentyczności dokumentu bez zewnętrznego środka pomocniczego.

Przedmiotem wynalazku jest zatem dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy z cechami zabezpieczającymi i z elementem weryfikacyjnym do weryfikowania cechy zabezpieczającej, gdzie w różnych miejscach dokumentu co najmniej jeden element weryfikacyjny jest zintegrowany z co najmniej jedną cechą zabezpieczającą, weryfikowalną za pomocą tego elementu weryfikacyjnego, przy czym element weryfikacyjny i cechę zabezpieczającą nakłada się na siebie, poprzez składanie, jedynie podczas weryfikacji. Dokument według wynalazku charakteryzuje się tym, że co najmniej dwa elementy weryfikacyjne są utworzone przez przylegające do siebie strefy analizatora, posiadające co najmniej jeden obszar przezroczysty i rozmieszczone obok siebie w jednym okienku lub w co najmniej dwóch sąsiadujących, umieszczonych obok siebie okienkach, przy czym cecha zabezpieczająca jest weryfikowalna za pomocą każdej ze stref analizatora elementów weryfikacyjnych.

W jednym z korzystnych wariantów realizacji dokumentu według wynalazku strefy analizatora elementów weryfikacyjnych są rozdzielone na położone obok siebie strefę holograficzną i strefę niefiltrującą.

W innym korzystnym wariancie realizacji dokumentu wedł ug wynalazku strefy analizatora elementów weryfikacyjnych są umieszczone sąsiadująco w postaci dwóch stref filtracyjnych do oglądania anaglifów lub stereogramów. W szczególnie korzystnym przypadku dwie strefy filtrujące mają postać filtrów interferencyjnych lub filtrów holograficznych.

W kolejnym korzystnym wariancie realizacji dokumentu wedł ug wynalazku elementy weryfikacyjne są umieszczone sąsiadująco w postaci w postaci stref analizatora z pryzmatami holograficznymi do oglądania obrazów chromastereoskopowych.

W nastę pnym korzystnym wariancie realizacji dokumentu wedł ug wynalazku elementy weryfikacyjne są umieszczone sąsiadująco w postaci w postaci stref analizatora z polaryzatorami do oglądania stereogramów polaryzacyjnych.

W dalszym korzystnym wariancie realizacji dokumentu według wynalazku strefy analizatora elementów weryfikacyjnych tworzą wektograf.

W innym korzystnym wariancie realizacji dokument wedł ug wynalazku ma postać banknotu.

PL 208 128 B1

W jeszcze innym korzystnym wariancie realizacji dokument wed ł ug wynalazku ma postać paszportu posiadającego jedną stronę zawierającą element weryfikacyjny utworzony przez co najmniej jedno okienko i inną stronę posiadającą cechę zabezpieczającą.

Rozwiązanie wskazanego powyżej problemu technicznego wynika z cech dokumentu według przedmiotowego wynalazku. Przez dołączenie cech zabezpieczających i środków weryfikacyjnych, jak detektory służące do weryfikowania cech zabezpieczających na dokumencie lub w dokumencie osiąga się to, że nie są potrzebne żadne środki pomocnicze służące do sprawdzania autentyczności dokumentu. Na przykład, autentyczność cech zabezpieczających znajdujących się na banknocie może być sprawdzona, na przykład za pomocą jednego lub kilku przezroczystych okienek na tym samym banknocie. Kombinacja cech zabezpieczających i systemu weryfikacyjnego na tym samym banknocie zwiększa zabezpieczenie przed jego fałszowaniem, ponieważ system weryfikacji może być rozbudowany również o cechy zabezpieczające. W celu sprawdzenia autentyczności może być używana przednia i tylna strona banknotu. Na skutek odpowiedniego złożenia banknotu lub dowolnego innego dokumentu, który jest wykonany według zasad wynalazku, lub przez położenie kilku banknotów jeden na drugim, cechę zabezpieczającą można sprawdzić w ten sposób, że cechę zabezpieczającą wraz z systemem weryfikacji, na przykład okienkiem doprowadza się do współdziałania. Element weryfikacyjny umieszczony na dokumencie wartościowym może być sprawdzony z cechami zabezpieczającymi wprowadzonymi w różnych miejscach dokumentu.

W paszporcie, do kontroli dokumentu mogą sł u ż y ć na przykł ad dwie leżące naprzeciw strony. Do tego jedna strona może być zaopatrzona w element weryfikacyjny, na przykład folię z rastrem soczewkowym na części powierzchni lub na całej powierzchni, druga zaś strona z cechą zabezpieczającą przeznaczoną do analizy może być zaopatrzona na przykład w ukryte widzialne struktury rastrowe. Autentyczność jest kontrolowana w wyniku odpowiedniego położenia jednej strony na drugą. Tak samo może być sprawdzona autentyczność dwóch banknotów, czeków lub dwóch innych dokumentów, niczym nie różniących się wykonaniem.

Decydująca jest funkcjonalność okienka lub okienek zintegrowanych z dokumentem. Nie powoduje to zasadniczo dodatkowego pogrubienia dokumentu, ponieważ środek do wykrywania i cecha zabezpieczająca na dokumencie są umieszczone w różnych miejscach dokumentu, a nie na sobie.

Szczególne wykonanie elementu weryfikacyjnego jako detektora/analizatora lub też dekodera w postaci jednego lub kilku przezroczystych okienek lub takż e jednego okienka z kilkoma obszarami analizatora z elementami do wykrywania, zapewnia różnorodność wariantów służących do sprawdzania autentyczności dużej liczby możliwych cech zabezpieczających.

Elementy weryfikacyjne na jednym lub w jednym albo na kilku lub w kilku okienkach lub w obszarach okienka, w przeważającej części są wykonane z przejrzystego, przezroczystego materiału i na ogół są utworzone z nastę pujących grup:

1. Elementy weryfikacyjne są utworzone przez dwuwypukłe soczewki, soczewki cylindryczne, chwiejące się obrazy i urządzenia z siatkową kliszą tworzące obraz trójwymiarowy, które umożliwiają uwidocznianie optycznie kodowanych zabezpieczeń lub struktur naniesionych na dokument techniką drukarską, które znajdują, się w przezroczystej folii lub na przezroczystej folii itp.

Rastry soczewkowe składają się przede wszystkim z soczewek cylindrycznych tego samego rodzaju, które są umieszczone równolegle do siebie, najczęściej w takim samym odstępie (na przykład 200 μm). Ognisko tego rodzaju rastra soczewkowego jest zwykle dostosowane do optycznej grubości zastosowanego przezroczystego materiału podłoża.

Te soczewki cylindryczne mogą być umieszczone za pomocą kilku sposobów w przezroczystym materiale, np. w foliach z PCW, przykładowo w wyniku tłoczenia za pomocą odpowiedniego wzornika, mogą one być wytwarzane także przez odlewanie folii w odpowiedniej formie, mogą także być utworzone przez wytłaczanie w folii za pomocą szczególnie ukształtowanych ustników wtryskarek.

2. Elementy weryfikacyjne są utworzone z soczewek Fresnela lub z podobnych do nich struktur powiększających, które umożliwiają rozpoznanie bardzo małego druku lub elementów graficznych na dokumencie.

3. Elementy weryfikacyjne są utworzone przez drobne graficzne struktury, zwłaszcza okienka drukowane, wprowadzone nie tylko na folii, lecz także na części dokumentu.

Okienko tworzy maskę dla „ukazania bariery paralaksy” (parallax - barrier display).

Przy położeniu jednej na drugą, odpowiadające sobie powierzchnie (okienko/cecha zabezpieczająca na dokumencie), wytwarzają tak zwane struktury wytwarzające morę. Rastry liniowe lub rastry punktowe na okienku, tworzą z odpowiednimi rastrami liniowymi lub rastrami punktowymi w obszarze

PL 208 128 B1 cech zabezpieczających dokumentu wartościowego strukturę mory. Wytworzona w ten sposób struktura mory uchodzi za charakterystyczne zabezpieczenie dla dokumentu wartościowego.

Gdy okienka są tak umieszczone, że przy złożeniu dokumentu leżą jedno na drugim, w tym przypadku można osiągnąć, że dokładne, zawierające zapis struktury wytwarza się przy przesunięciu względnym przez zmianę koloru lub zmianę wzoru.

4. Elementy weryfikacyjne są utworzone przez filtr polaryzacyjny.

Korzystne są dwa przejrzyste okienka umieszczone obok siebie lub jedno okienko podzielone na dwa obszary analizatora.

Okienka mogą być wykonane jako dwa polaryzatory służące do oglądania polaryzacyjnych obrazów trójwymiarowych.

Można osiągnąć, że co najmniej jedno specjalnie ukształtowane okienko tworzy „PolaroidVectograph”.

W celu realizacji osł ony kontrastowej, okienka mogą być wykonane jako poś rednie mię dzy przepuszczalnymi a nieprzepuszczalnymi. Takie struktury mogą być realizowane dzięki temu, że na polaryzującą liniowo folię są wprowadzane obszary „połówek lambda, na przykład za pomocą odpowiednio zorientowanych folii o właściwej grubości; jasne i ciemne obszary obrazu są obszarami a polaryzacji liniowej a zmiennym poziomym i pionowym kierunku polaryzacji.

Można wykonać okienka, które realizują wyraźną barwną przesłonę według zasady „color shutter”.

5. Okienko jest wykonane jako filtr interferencyjny lub filtr barwny (przezroczyste struktury uginające, Multilayer-Systeme - systemy wielowarstwowe).

Przezroczyste okienko jest wykonane jako filtr holograficzny, który odbija wąski zakres widmowy albo analogicznie do okularów chroniących przed światłem laserowym, albo ujawnia barwę złożoną w innej barwie, albo powoduje znikanie czystej barwy widmowej.

Taki filtr jest odpowiedni także dla dwóch przejrzystych okienek, przy czym okienko weryfikacyjne może być podzielone na leżącą obok siebie część holograficzną i część niefiltrującą.

Okienka są wykonane jako dwa filtry barwne do oglądania anaglifów (obrazów trójwymiarowych) lub jako pryzmaty, korzystnie jako gradientowe pryzmaty indeksowe (w miarę możliwości nadchromatyczne), do barwnego obrazu trójwymiarowego.

Kolejne korzystne wykonania wynalazku wynikają z zastrzeżeń zależnych.

Przedmiot wynalazku w przykładach wykonania banknotu jako dokumentu wartościowego jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia banknot z jednym okienkiem i z jedną cechę zabezpieczającą, fig. 2 - układ okienka z dwoma obszarami jako elementem weryfikacyjnym na banknocie, w sposób schematyczny, fig. 2a - układ okienka z dwoma obszarami według fig. 2 do utworzenia „wektografu”, w sposób schematyczny, fig. 2b - układ okienka z dwoma obszarami według fig. 2 do utworzenia różnych wzorów, w sposób schematyczny, fig. 2c - układ okienka z dwoma obszarami według fig. 2 do utworzenia barwnego obrazu trójwymiarowego, w sposób schematyczny, fig. 2d układ okienka z dwoma obszarami według fig. 2 do utworzenia obszarów „połówek lambda”, w sposób schematyczny, fig. 3 - układ dwóch położonych obok siebie okienek z różnymi elementami weryfikacyjnymi, w sposób schematyczny, fig. 4 - schematycznie wytwarzanie struktur rastrowych i fig. 5 banknot z okienkami w rogu, w sposób schematyczny.

Odpowiednio do przedstawienia na fig. 1 jest wykonany dokument wartościowy, na przykład banknot 1 z przezroczystym okienkiem 2, które dzięki wyposażeniu w elementy weryfikacyjne jest używane jako detektor do zweryfikowania cechy zabezpieczającej w obszarze 3 banknotu 1. Sprawdzanie cechy zabezpieczającej w obszarze 3 banknotu 1 następuje na przykład przez położenie jednego na drugim obydwu obszarów 2 i 3.

W pierwszym przykładzie wykonania okienko 2 na fig. 2 jest zaopatrzone w raster soczewkowy jako element weryfikacyjny. Ustawienie rastra soczewkowego w obszarze okienka 2 i odpowiadającego mu wytworzonego techniką drukarską rastra jako cechy zabezpieczającej w obszarze 3 banknotu 1 musi być dopasowane w ten sposób, że żądane efekty są widzialne, gdy dzięki odpowiedniemu położeniu jednego na drugim obszarów 2 i 3, na przykład przez składanie, przystają one do siebie.

Drukowane struktury rastrowe jako cechy zabezpieczające w obszarze 3 mogą być wytwarzane za pomocą wszystkich sposobów drukowania stosowanych w drukach zabezpieczonych, zwłaszcza w metodzie typooffsetu (Letterset), ze względu na wymaganą wysoką rozdzielczość.

Na fig. 4 jest przedstawiony nieskomplikowany przykład wytwarzania struktur rastrowych w postaci litery „D”. Przez nałożenie na siebie rastra soczewkowego w okienku 2 i rastra soczewkowego 4 w obszarze 3 w oku oglądającego powstaje łatwy do odczytania obraz 7 litery „D”.

PL 208 128 B1

Także drukowane struktury liniowe w kombinacji z wytłoczeniami, które wykazują tak zwane efekty przechylania (DE 23 34 702) i są wytwarzane najczęściej za pomocą barwnego druku wklęsłego, dzięki odpowiedniemu nakładaniu obszarów 2, 3 (fig. 3) banknotu 1 mogą stać się widoczne, przy czym obszar 2 w celu wzmocnienia efektu przechylania musi mieć raster soczewkowy 2.

Rastry soczewkowe wykonuje się najczęściej z tego samego rodzaju soczewek cylindrycznych, które są umieszczone równolegle do siebie, zwłaszcza w takim samym odstępie wynoszącym na przykład 200 μm.

Te soczewki cylindryczne mogą być umieszczone w przezroczystym materiale, na przykład w folii z PCW za pomocą różnych sposobów, na przykład za pomocą odlewania folii w pasie z rzeźbą w formie wklęsłej lub przez wytłaczanie rastrów soczewkowych za pomocą specjalnie ukształtowanych ustników wtryskarek, na przykład dysz szerokoszczelinowych.

Soczewki cylindryczne mogą być następnie wytwarzane za pomocą tłoczenia z odpowiednim wzorem lub przez rozwalcowywanie folii między rolkami z odpowiednią formą wklęsłą.

Gradientowe soczewki indeksowe mogą być wykonane z wybielonych warstw halogenku srebra lub z fotopolimerów.

W drugim przykładzie wykonania według fig. 1 element weryfikacyjny w okienku 2 banknotu 1 jest utworzony przez soczewki Fresnela lub przez podobne powiększające optyczne struktury, które umożliwiają rozpoznanie bardzo małego pisma lub elementów graficznych w obszarze 3 na dokumencie 1 za pomocą odpowiedniego położenia jednego na drugim obszarów 2, 3. Bardzo mała przy tym grubość soczewek Fresnela, przy jednocześnie dobrym powiększeniu lupy, na przykład pięciokrotnym do dziesięciokrotnego, jest korzyścią rozstrzygającą dla integracji z materiałami podłoża.

Według trzeciego przykładu wykonania, element weryfikacyjny w oknie 2 banknotu 1 na fig. 1 jest utworzony przez drobne struktury liniowe, które są wykonane także na części dokumentu 1 w obszarze 3. Przy położeniu jeden na drugim odpowiadających sobie obszarów 2 i 3 dokumentu 1, dzięki temu są wytwarzane tak zwane struktury mory. Przykłady wzoru wytwarzającego morę są opisane w niemieckich opisach patentowych DE 28 19 640, DE 23 24 702, DE 26 03 558 i DE 36 02 563.

Element weryfikacyjny w oknie 2 może być wydrukowanym rastrem liniowym lub także rastrem punktowym dla wzrokowej metody odszyfrowania/metody zaszyfrowania w banknocie 1. Oprócz druku drobnych punktów i/lub linii istnieje także możliwość wykrawania lub dziurkowania obszaru 2 (okienka) dokumentu 1, zwłaszcza za pomocą perforowania laserowego, także za pomocą, odpowiedniego położenia jednego na drugim obszarów 2 i 3 banknotu 1, na przykład przez składanie, jest wytwarzany wzór mory. Obszar 3 banknotu 1 może być przezroczystym materiałem z nadrukowanym rastrem liniowym, nieprzezroczystym materiałem z nadrukowanym rastrem liniowym lub także obszarem z odpowiednią perforacją, zwłaszcza perforacją za pomocą lasera.

W czwartym przykładzie wykonania filtr polaryzacyjny na przezroczystym materiale w postaci folii lub najczęściej w przezroczystym materiale w postaci folii jako element weryfikacyjny w obszarze 2, na przykład banknotu 1, jest zintegrowany w kombinacji z kolejnym, podobnie ukształtowanym filtrem polaryzacyjnym w obszarze 3. Filtr polaryzacyjny w obszarze 3 jest najczęściej ukształtowany prostopadle lub równolegle do filtra polaryzacyjnego w obszarze 2 i działa jako analizator, także przez odpowiednie położenie jednego na drugim obszarów 2 i 3 banknotu 1 i obrocie leżących jeden na drugim obszarów 2 i 3 względem siebie, optyczna przezroczystość (jasno/ciemno) zmienia się lub ulega zamianie.

Kolejny wariant wykonania jest utworzony na skutek tego, że na jednym z dwóch filtrów polaryzacyjnych w obszarach 2 i 3 jest wprowadzona na przykład przez drukowanie, napylanie, wylewanie i coś podobnego dodatkowa dwubarwna (dwójłomna), graficznie upostaciowana warstwa, tak, że przez odpowiednie położenie jednego na drugim obszarów 2, 3 banknotu 1 i obrocie leżących jeden na drugim obszarów 2 i 3 względem siebie, jest widoczny element graficzny, na przykład pismo.

W kolejnym wariancie wykonania przewiduje się zastąpienie jednego z dwóch filtrów polaryzacyjnych przez odbijającą warstwę, przy czym na tej odbijającej warstwie jeszcze dodatkowo jest umieszczona dwubarwna, graficznie upostaciowana warstwa. Ta dwójłomna przezroczysta warstwa może być wykonana przede wszystkim z folii zawierającej ciekłe kryształy. Przez odpowiednie położenie jednego na drugim obszarów 2, 3 banknotu 1, na przykład przez składanie i przez obracanie leżących jeden na drugim obszarów względem siebie, jest widoczny element graficzny, na przykład pismo.

Dla wielu efektów weryfikacyjnych jest pożądane, aby łatwo i szybko dwa różnego rodzaju elementy weryfikacyjne umieścić nad cechą zabezpieczającą. Ułatwia to często spostrzeżenie zmiany w przypadku efektów ruchowych lub efektów barwnej przesłony. Ułatwia to weryfikację w przypadPL 208 128 B1 kach, w których jest potrzebny obrót elementu weryfikacyjnego względem cechy zabezpieczającej.

Taki obrót przy jedynie jednym okienku weryfikacyjnym 2 byłby bardzo niepraktyczny. W celu usunięcia tego problemu proponuje się podział okienka służącego do sprawdzania 2 na dwa położone obok siebie obszary analizatora (fig. 2, fig. 2a, fig. 2b, fig. 2c, fig. 2d) lub układ dwóch położonych obok siebie okienek 2 (fig. 3) z różnymi elementami weryfikacyjnymi.

Na fig. 2c jest przedstawiony wariant wykonania okienka 2 jako elementu weryfikacyjnego, w którym na banknocie 1 jako elementy weryfikacyjne są umieszczone obok siebie co najmniej dwa przejrzyste obszary analizatora 5, 6, jako okienko 2. Obszary analizatora 5, 6 są korzystnie wykonane jako pryzmaty holograficzne, w miarę możności jako pryzmaty nadchromatyczne do tak zwanego barwnego obrazu trójwymiarowego. Pryzmaty są korzystnie wykonane jako gradientowe pryzmaty indeksowe w postaci cienkich folii.

W wariancie wykonania na fig. 2a przewiduje się, że co najmniej dwa umieszczone obok siebie przejrzyste obszary analizatora 5, 6 w okienku 2 są wykonane jako tak zwany „wektograf”. „Wektograf” składa się z dwóch laminowanych jedna na drugiej folii z poli(alkoholu winylowego), które tworzą liniowy filtr polaryzacyjny, gdy są one zadrukowane farbami jodkowymi. Obydwie folie są tak ustawione, że przednia strona w zetknięciu z farbą jodkową kształtuje polaryzację pionową, tylna strona zaś w zetknięciu z farbą jodkową kształtuje polaryzację poziomą (fig. 2a, fig. 2b). Na przedniej stronie folii jest wydrukowany za pomocą farby jodkowej pierwszy wybrany wzór, na przykład kwadrat 10 (fig. 2a, fig. 2b) i na tylnej stronie jest wydrukowany wybrany drugi wzór, na przykład gwiazda 11 (fig. 2a, fig. 2b). Podczas oglądania położonych na sobie folii za pomocą analizatora liniowego (okienko 2, obszar 5 na fig. 2a i fig. 2b) przy poziomym ustawieniu analizatora 5 ukazuje się pierwszy wzór (kwadrat 10) i przy pionowym ustawieniu analizatora 6 ukazuje się drugi wzór (gwiazda 11). W taki sam sposób mogą być realizowane zmiany kolorów.

Podzielone w ten sposób okienko weryfikacyjne z obszarami analizatora 5, 6 pozwala oszczędzić obrotu okienka 2; okienko 2 jest tylko przesuwane.

Podobnie ukształtowane obszary 5, 6 do realizowania osłony kontrastowej mogą być ukształtowane między przepuszczalnymi i nieprzepuszczalnymi. Takie struktury mogą być realizowane dzięki temu, że na liniowo polaryzującej folii 8 (fig. 2d) są umieszczone tak zwane obszary „połówek lambda” (płytki fazowe z przesunięciem fazowym 180° między promieniem zwyczajnym i nadzwyczajnym), na przykład dzięki odpowiednio ustawionym materiałom w postaci folii o właściwej grubości. W tych obszarach kierunek polaryzacji jest obrócony o 90°. Ten efekt wywiera szczególnie głębokie wrażenie przy wzorach z wypełnieniem powierzchniowym. Podobnie ukształtowane nadbudówki służy do realizowania wyraźnej barwnej przesłony według zasady tak zwanej „color shutter” (barwnej przesłony).

W kolejnym wariancie wykonania elementu weryfikacyjnego lub elementów weryfikacyjnych w okienku 2 banknotu 1 są stosowane filtry interferencyjne lub filtry barwne, ogólnie przezroczyste struktury uginające, Multilayer-System (systemy wielowarstwowe).

Filtry interferencyjne lub filtry barwne są wykonane najczęściej w przezroczystych materiałach w postaci folii lub na przezroczystych materiałach w postaci folii lub składają się z takiego materiału. Na przykład na banknocie 1 w obszarze 2 filtry są zintegrowane w kombinacji z barwnym graficznym elementem w obszarze 3. Dzięki odpowiedniemu położeniu jeden na drugim obszarów 2, 3 banknotu 1 ustalony zakres widmowy w elemencie graficznym, na przykład pismo, jest przesłaniany lub przepuszczany przez obszar 2, tak, że powstaje wrażenie barwne odmienne od barwy oryginalnej.

Jako filtry interferencyjne lub filtry barwne mogą być stosowane nie tylko farbowane przezroczyste materiały, lecz także przezroczyste materiały, na przykład z naparowanymi lub napylonymi czy zadrukowane farbami.

W kolejnym wariancie wykonania są umieszczone obok siebie co najmniej dwa przejrzyste obszary analizatora 5, 6 odpowiednio do fig. 2 i fig. 3. Te obszary 5, 6 są wykonane jako co najmniej dwa barwne filtry do oglądania tak zwanych anaglifów (obrazów trójwymiarowych), przy czym anaglify znajdują się na obszarze 3 banknotu 1. Na skutek odpowiedniego położenia jeden na drugim obszarów 5, 6 i 3, w ustalonym odstępie od siebie, jest wywoływane wrażenie stereoskopowe.

Wszystkie okienka mogą być wykonane w dowolnej formie, zwłaszcza w formie, która najlepiej odpowiada rodzajowi wybranego elementu weryfikacyjnego, także w postaci nitki lub, jak to pokazano na fig. 5, w postaci trójkąta.

Okienka mogą być wykonane w dowolnych miejscach dokumentu, także w narożniku dokumentu, jak to przykładowo pokazano na fig. 5; muszą one tylko spełniać warunek, że cechy zabezpieczające i elementy weryfikacyjne w celu weryfikowania. Cechy zabezpieczającej mogą być doprowadzo8

PL 208 128 B1 ne do połączenia roboczego, na przykład przez składanie, skręcanie, położenie jednego na drugim, jednego lub kilku dokumentów.

Położenie jednego na drugim może następować w bezpośredniej styczności lub w pewnych przypadkach także w pewnym odstępie między cechą zabezpieczającą i elementem weryfikacyjnym.

Lista oznaczeń odsyłających:

dokument wartościowy/banknot obszar (okienko/weryfikator) obszar (cecha zabezpieczająca) raster liniowy obszar analizatora obszar analizatora obraz folia polaryzacyjna obszar „połówki lambda” kwadrat gwiazda

Claims (9)

1. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy z cechami zabezpieczającymi i z elementem weryfikacyjnym do weryfikowania cechy zabezpieczającej, gdzie w różnych miejscach dokumentu co najmniej jeden element weryfikacyjny jest zintegrowany z co najmniej jedną cechą zabezpieczającą, weryfikowalną za pomocą tego elementu weryfikacyjnego, przy czym element weryfikacyjny i cechę zabezpieczającą nakłada się na siebie, poprzez składanie, jedynie podczas weryfikacji, znamienny tym, że co najmniej dwa elementy weryfikacyjne (2) są utworzone przez przylegające do siebie strefy analizatora, posiadające co najmniej jeden obszar przezroczysty i rozmieszczone obok siebie w jednym okienku lub w co najmniej dwóch sąsiadujących, umieszczonych obok siebie okienkach, przy czym cecha zabezpieczająca (3) jest weryfikowalna za pomocą każdej ze stref (5, 6) analizatora elementów weryfikacyjnych (2).

2. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że strefy analizatora elementów weryfikacyjnych (2) są rozdzielone na położone obok siebie strefę holograficzną i strefę niefiltrującą (5, 6).

3. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że strefy analizatora elementów weryfikacyjnych (2) są umieszczone sąsiadująco w postaci dwóch stref filtracyjnych (5, 6) do oglądania anaglifów lub stereogramów.

4. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 3, znamienny tym, że dwie strefy filtrujące mają postać filtrów interferencyjnych lub filtrów holograficznych.

5. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że elementy weryfikacyjne (2) są umieszczone sąsiadująco w postaci w postaci stref (5, 6) analizatora z pryzmatami holograficznymi do oglądania obrazów chromastereoskopowych.

6. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że elementy weryfikacyjne (2) są umieszczone sąsiadująco w postaci w postaci stref (5, 6) analizatora z polaryzatorami do oglądania stereogramów polaryzacyjnych.

7. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że strefy (5, 6) analizatora elementów weryfikacyjnych (2) tworzą wektograf.

8. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że ma postać banknotu.

9. Dokument zabezpieczony lub dokument wartościowy według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że ma postać paszportu posiadającego jedną stronę zawierającą element weryfikacyjny (2) utworzony przez co najmniej jedno okienko i inną stronę posiadającą cechę zabezpieczającą (3).