PL208528B1 - Mikrokapsułki chlomazonu i środek chwastobójczy zawierający chlomazon - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest mikrokapsułka chlomazonu składająca się z zewnętrznej ścianki polimocznikowej i/lub poliuretanowej oraz jądra stanowiącego roztwór chlomazonu w fenetolu, ewentualnie z dodatkiem hydrofobowych środków żelujących.

Chlomazon, nazwa wg Chemical Abstract: 2-[(2-chlorophenyl)methyl]-4,4-dimethyl-3-isoxazolidinone, CAS 81777-89-1, wzór chemiczny:

jest substancją krystaliczną o temperaturze topnienia 25°C i temperaturze wrzenia 275°C. Stosowany jest powszechnie do zwalczania chwastów, np. w uprawie rzepaku ozimego. Jego wysoka lotność powoduje, że jest on fitotoksyczny dla roślin uprawnych, np. powoduje tzw. bielenie rzepaku.

W celu obniżenia jego lotności stosuje się formulacje mikrokapsułkowane. Zgłoszenie patentowe WO 9614743 opisuje mikrokapsułki z ciekłym jądrem o ścianie polimocznikowej tworzącej się jako produkt reakcji PMPPI z wielofunkcyjną aminą wybraną spośród EDA, DETA, TETA i HDA. Ciekłe jądro zawiera chlomazon oraz rozpuszczalnik węglowodorowy, np. Petroleum Solvent Aromatic 200 (Solvesso 200). Średnia wielkość mikrokapsułek jest w przedziale od 5 do 50 μm. Podobne mikrokapsułki opisano w zgłoszeniu patentowym WO 0010392 dotyczącym metody kapsulacji chlomazonu z drugą substancją agrochemiczną.

Zgłoszenie patentowe WO 0054590 opisuje mikrokapsułki mające ścianę z porowatego polimeru z ciekłym jądrem. Do ich preparowania stosuje się „żywice (chemiczny polimer o masie cząsteczkowej 100-400 kDa, będący jednocześnie emulgatorem i środkiem sieciującym poliizocjanian) i/lub „tłuszcze (korzystnie zawierającego > 95% tłuszczu nasyconego). Jako rozpuszczalniki wymienia się np. aromatyczne węglowodory o temperaturze wrzenia 90-250°C, korzystnie mieszaninę C9-C15 o temperaturze zapłonu 95°C (Solvesso 200), estry aromatyczne i oleje roślinne takie jak olej kukurydziany lub sojowy.

Zgłoszenia patentowe WO 9701274 i WO 9824317 opisują mikrokapsułki mające ścianę z porowatego polimeru zamykającego ciekłe jądro złożone z chlomazonu rozpuszczonego w obojętnym rozpuszczalniku organicznym o temperaturze wrzenia > 170°C.

W polskim patencie 199406 opisano sposób wytwarzania mikrokapsułek chlomazonu ze stałym hydrofobowym jądrem z użyciem anizolu jako rozpuszczalnika organicznego. Anizol ma temperaturę wrzenia 154°C, silny zapach oraz co najmniej jeden symbol zagrożenia R (R10: produkt łatwopalny oraz R38:działa drażniąco na skórę lub R36/37/38 działa drażniąco na oczy, drogi oddechowe i skórę).

Obecnie stwierdzono, że korzystnym rozpuszczalnikiem chlomazonu w preparatach mikrokapsułkowanych jest fentol (etoksybenzen, CAS : 103-73-3). W odróżnieniu od anizolu ma on słaby zapach i nie ma żadnego symbolu zagrożenia R. Jego temperatura wrzenia wynosi 169-170°C, a gęstość 0,966 kg/dm³.

Przedmiotem wynalazku jest mikrokapsułka chlomazonu składająca się z zewnętrznej ścianki polimocznikowej i/lub poliuretanowej oraz jądra zawierającego roztwór chlomazonu w rozpuszczalniku organicznym, która charakteryzuje się tym, że rozpuszczalnikiem organicznym jest fentol.

Jądro kapsułek wg wynalazku może zawierać również hydrofobowy polimer żelujący korzystnie wytwarzany in situ.

Przedmiotem wynalazku jest także środek chwastobójczy zawierający dyspersję mikrokapsułek sporządzoną wg wynalazku. Środek można zastosować jako herbicyd do zwalczania chwastów np. w uprawie rzepaku ozimego w ciągu kilku dni po siewie.

P r z y k ł a d I.

Formulacja mikrokapsułek zawierająca 360 g/l L chlomazonu.

PL 208 528 B1

Do 535 g 2,5% roztworu wodnego polialkoholu winylowego zawierającego 0,2% silikonowego środka przeciwpiennego oraz 0,5% krzemianu glinowo-magnezowego dodano w temperaturze 20°C roztwór 379 chlomazonu 95,2% w 127 g roztworu PMDI (31 g) oraz emulgatora Tensiofix N9811 (1 g) w fenetolu przy intensywnym mieszaniu. Po 5 minutach do otrzymanej emulsji O/W dodano 6 g dietylenotriaminy, następnie 2 g biocydu (10% soli sodowej 1,2-benzisothiazol-3(2H)-one) i 5 g 40% roztworu wodnego kwasu cytrynowego. W ten sposób otrzymano 1 l koncentratu mikrokapsułek o średniej wielkości cząstek 3,1 μm i zakresie średnic od 0,3 do 11,6 μm i lepkości 230 cP mierzonej w 20°C przy 100 rpm. Wymrażanie w ciągu 7 dni w 0°C nie zmienia zakresu wielkości cząstek ani trwałości zawiesiny w wodzie.

Claims (3)

1. Mikrokapsułka chlomazonu składająca się z zewnętrznej ścianki polimocznikowej i/lub poliuretanowej oraz jądra zawierającego roztwór chlomazonu w rozpuszczalniku organicznym, znamienna tym, że rozpuszczalnikiem organicznym jest fenetol.

2. Mikrokapsułka wg zastrzeżenia 1, znamienna tym, że jądro kapsułki zawiera dodatkowo hydrofobowy środek żelujący,

3. Środek chwastobójczy zawierający chlomazon, znamienny tym, że zawiera dyspersję mikrokapsułek określonych w zastrz. 1 albo 2.