PL208627B1

PL208627B1 - Podstawione 2-tio-3,5-dicyjano-4-fenylo-6-aminopirydyny, sposób ich wytwarzania i ich zastosowanie

Info

Publication number: PL208627B1
Application number: PL370163A
Authority: PL
Inventors: Ulrich Rosentreter; Thomas Krämer; Mitsuyuki Shimada; Walter Hübsch; Nicole Diedrichs; Thomas Krahn; Kerstin Henninger; Johannes-Peter Stasch; Ralf Wischnat
Original assignee: Bayer Healthcare Ag
Priority date: 2001-12-11
Filing date: 2002-11-28
Publication date: 2011-05-31
Also published as: HRP20040618A2; CN1617721A; US20060217373A1; ZA200404566B; NZ533384A; KR100958474B1; CA2469586A1; UY27571A1; MY134892A; IL162266A0; PT1455785E; MXPA04005624A; AU2002358055B8; AR037477A1; CA2469586C; HK1078266A1; US7109218B2; PE20030694A1; HUP0402264A3; ES2321387T3

Description

Opis wynalazku

Niniejszy wynalazek dotyczy podstawionych 2-tio-3,5-dicyjano-4-fenylo-6-aminopirydyn, sposobu ich wytwarzania oraz ich zastosowania do wytwarzania leków.

Adenozyna, nukleozyd składający się z adeniny i D-rybozy, jest endogennym czynnikiem posiadającym aktywność ochronną wobec komórek, w szczególności w warunkach uszkadzających komórkę z ograniczonym zaopatrzeniem w tlen i substraty, takich jak na przykład niedokrwienie w obrębie różnych narządów (na przykład serce i mózg).

Adenozyna jest wytwarzana wewnątrzkomórkowo jako produkt pośredni podczas degradacji 5'-monofosforanu adenozyny (AMP) i S-adenozylohomocysteiny, ale może być uwalniana z komórki i w takim przypadku, poprzez wią zanie ze specyficznymi receptorami, dział a jako substancja hormonopodobna lub neuroprzekaźnikowa.

W warunkach prawidłowego zaopatrzenia w tlen, stężenie wolnej adenozyny w przestrzeni zewnątrzkomórkowej jest bardzo niskie. Jednakże w warunkach niedokrwienia lub niedotlenienia, zewnątrzkomórkowe stężenie adenozyny w dotkniętych tymi stanami narządach dramatycznie wzrasta. Tak więc, wiadomo jest na przykład, że adenozyna hamuje agregację płytek i zwiększa zaopatrzenie w krew tę tnic wieńcowych. Dodatkowo, wpływa też na częstość akcji serca, na uwalnianie neuroprzekaźników i na różnicowanie limfocytów.

Celem tych działań adenozyny jest zwiększenie zaopatrzenia w tlen dotkniętych jego brakiem narządów i/lub zmniejszenie metabolizmu tych narządów w celu dostosowania metabolizmu narządu do zaopatrzenia w krew w warunkach niedokrwienia lub niedotlenienia.

Działanie adenozyny zachodzi za pośrednictwem specyficznych receptorów. Do chwili obecnej znane są podtypy A1, A2a, A2b i A3. Działanie tych receptorów adenozyny jest przekazywane wewnątrzkomórkowo poprzez przekaźnikowy cAMP. W przypadku związania adenozyny z receptorem A2a lub A2b, ilość wewnątrzkomórkowego cAMP wzrasta poprzez aktywację związanej z błoną adenylocyklazy, podczas gdy związanie adenozyny z receptorem A1 lub A3 powoduje zmniejszenie ilości wewnątrzkomórkowego cAMP poprzez inhibicję adenylocyklazy.

Zgodnie z wynalazkiem, „selektywne ligandy receptora adenozyny są to substancje, które selektywnie wiążą się z jednym lub więcej podtypów receptorów adenozyny i w taki sposób albo naśladują działanie adenozyny (agoniści adenozyny) albo blokują jej działanie (antagoniści adenozyny).

W kontekś cie niniejszego wynalazku, ligandy receptora adenozyny uważ ane są za „selektywne jeśli, po pierwsze są wyraźnie aktywne wobec jednego lub więcej podtypów receptorów adenozyny i po drugie, ich aktywno ść obserwowana wzglę dem jednego lub wię cej innych podtypów receptorów adenozyny jest znacząco słabsza (czynnik 10 lub mniej), jeśli jest w ogóle obecna. W odniesieniu do metod testowych na selektywność działania, uczyniony jest odsyłacz to metod testowych opisanych w paragrafie A.II.

Pod względem selektywności względem receptora, selektywne ligandy receptora adenozyny mogą być podzielone na różne kategorie. Na przykład ligandy które wiążą się selektywnie z receptorami adenozyny A1 lub A2, a w przypadku ostatniego, na przykład te które wiążą się selektywnie z receptorem adenozyny A2a lub A2b. Możliwe są także ligandy receptora adenozyny, które wiążą się selektywnie do wielu podtypów receptorów adenozyny, na przykład ligandy, które wiążą się selektywnie z receptorem adenozyny A1 i A2, ale nie z receptorem A3.

Wspomniana powyżej selektywność względem receptora może być oznaczana poprzez wpływ substancji na linie komórkowe, które po stabilnej transfekcji z odpowiadającym cDNA, wykazują ekspresję receptorów o których mowa [patrz publikacja M. E. Olah, H. Ren, J. Ostrowski, K. A. Jacobson, G. L. Stiles, „Cloning, expression, and characterization of the unique bovine A1 adenosine receptor. Studies on the ligand binding site by sited-directed mutagenesis w J. Biol. Chem. 267 (1992) strony 10764-10770, ujawnienie której zostało w pełni włączone do tego zgłoszenia jako odsyłacz].

Wpływ substancji na takie linie komórkowe może być monitorowany poprzez pomiary biochemiczne wewnątrzkomórkowego informacyjnego cAMP [patrz publikacja K. N. Klotz, J. Hessling, J. Hegler, C. Owman, B. Kull, B. B. Fredholm, M. J. Lohse, „Comparative pharmacology of human adenosine receptor subtypes - characterization of stably transfected receptors in CHO cells w Naunyn Schmiedebergs Arch. Pharmacol. 357 (1998) strony 1-9, ujawnienie której zostało włączone do niniejszego zgłoszenia jako odsyłacz].

W przypadku agonistów receptora A1 (sprzę ganych preferencyjnie poprzez biał ka Gi), obserwowane jest zmniejszanie ilości wewnątrzkomórkowego cAMP (korzystnie po bezpośredniej prestyPL 208 627 B1 mulacji cyklazy adenylowej przez forskolin). W przypadku antagonistów receptora A1 obserwowany jest wzrost stężenia wewnątrzkomórkowego cAMP (korzystnie po prestymulacji za pomocą adenozyny lub podobnych do niej substancji plus bezpośredniej prestymulacji adenylocyklazy przez forskolin). Odpowiednio, agoniści receptorów A2a i A2b (sprzęgani preferencyjnie przez białka Gs) prowadzą do zwiększenia, a antagoniści do zmniejszenia stężenia cAMP w komórkach. W przypadku receptorów A2, bezpośrednia prestymulacja adenylocyklazy przez forskolin nie przynosi korzyści.

„Specyficzne ligandy receptora adenozyny znane z uprzedniego stanu techniki są głównie pochodnymi wywodzącymi się z naturalnej adenozyny [S.-A. Pulsen i R. J. Quinn, „Adenosine receptors: new opportunities for future drugs w Bioorganic and Medicinal Chemistry 6 (1998), strony 619 do 641]. Jednakże, większość ligandów adenozyny znanych z uprzedniego stanu techniki posiada wady polegające na tym, że ich działanie nie jest naprawdę specyficzne receptorowo, ich aktywność jest mniejsza niż aktywność naturalnej adenozyny i mają bardzo słabą aktywność po podaniu doustnym. Dlatego są one głównie stosowane jedynie do celów eksperymentalnych.

Dodatkowo, w zgłoszeniu WO 01/25210 ujawniono 2-tio-3,5-dicjano-4-arylo-6-aminopirydyny o budowie podobnej do związków według wynalazku. Jednakże, właściwości farmakokinetyczne związków opisanych w tamtym zgłoszeniu są mniej korzystne. W szczególności, mają one słabą dostępność biologiczną po podaniu doustnym. Przedmiotem niniejszego wynalazku jest znalezienie lub dostarczanie związków, które nie posiadają wad związków znanych z uprzedniego stanu techniki i/lub posiadają ulepszoną dostępność biologiczną.

Przedmiotem wynalazku są związki o wzorze I

w którym n oznacza liczbę 2, 3 albo 4,

R¹ oznacza atom wodoru lub grupę (C1-C4)-alkilową oraz

R² oznacza ugrupowanie pirydylowe albo tiazolilowe, które ze swojej strony może być podstawione grupą (C1-C4)-alkilową, atomem chlorowca, grupą aminową, dimetyloaminową, acetyloaminową, guanidynową, pirydyloaminową, tienylową, pirydylową, morfolinylową, pirolidynylową, oksazolilową, ewentualnie podstawioną resztą (C1-C4)-alkilową grupą tiazolilową lub fenylową, która jest ewentualnie podstawiona jedno-, dwu- albo trzykrotnie atomem chlorowca, grupą (C1-C4)-alkilową bądź (C1-C4)-alkoksylową, oraz ich sole, wodziany, wodziany soli i solwaty. Korzystne są związki o wzorze I, w którym: n oznacza liczbę 2,

R¹ oznacza atom wodoru, grupę metylową lub etylową oraz

R² oznacza ugrupowanie pirydylowe albo tiazolilowe, które ze swojej strony może być podstawione grupą metylową, etylową, atomem fluoru, chloru, grupą aminową, dimetyloaminową, acetyloaminową, guanidynową, 2-pirydyloaminową, 4-pirydyloaminową, tienylową, pirydylową, morfolinylową, ewentualnie podstawioną resztą metylową grupą tiazolilową lub fenylową, która jest ewentualnie podstawiona jedno-, dwu- albo trzykrotnie atomem chloru bądź grupą metoksylową oraz ich sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.

Szczególnie korzystne są związki o wzorze I, w którym: n oznacza liczbę 2,

PL 208 627 B1

R¹ oznacza atom wodoru albo grupę metylową oraz

R² oznacza ugrupowanie pirydylowe albo tiazolilowe, które ze swojej strony może być podstawione grupą metylową, atomem chloru, grupą aminową, dimetyloaminową, acetyloaminową, guanidynową, 2-pirydyloaminową, 4-pirydyloaminową, tienylową, pirydylową, morfolinylową, 2-metylotiazol-5-ilową, fenylową, 4-chlorofenylową albo 3,4,5-trimetoksyfenylową oraz ich sole, wodziany, wodziany soli i solwaty. Szczególnie korzystny jest związek mający następującą budowę

oraz jego sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.

Następnym przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania związków o wzorze I określonych powyżej, polegający na tym, że związki o wzorze II

w którym n oraz R¹ mają wyżej podane znaczenia, poddaje się reakcji ze związkami o wzorze III R²-CH2-X (III) w którym R² ma wyż ej podane oraz X oznacza grupę odchodząc ą.

Następnym przedmiotem wynalazku są związki o wzorze I określone powyżej stosowane do zapobiegania i/lub leczenia schorzeń związanych z agonistami receptorów adenozyny.

Następnym przedmiotem wynalazku są leki obejmujące związek o wzorze I określony powyżej i co najmniej jedną substancję pomocniczą.

Następnym przedmiotem wynalazku jest zastosowanie związków o wzorze (I), określonych powyżej, do wytwarzania leków do zapobiegania i/lub leczenia schorzeń układu sercowo-naczyniowego.

Następnym przedmiotem wynalazku jest zastosowanie związków o wzorze (I), określonych powyżej, do wytwarzania leków do zapobiegania i/lub leczenia schorzeń okolicy moczowo-płciowej i raka.

PL 208 627 B1

Następnym przedmiotem wynalazku jest zastosowanie związków o wzorze (I), określonych powyżej, do wytwarzania leków do zapobiegania, i/lub leczenia schorzeń zapalnych i schorzeń zapalnych pochodzenia neurogennego, neurodegeneracyjnych i bólu.

W zależ noś ci od rodzaju podstawienia, zwią zki o wzorze I mogą wystę pować w postaciach stereoizomerów, które stanowią bądź obraz i jego lustrzane odbicie (enancjomery) bądź też nie stanowią obrazu i jego lustrzanego odbicia (diastereomery).

Wynalazek dotyczy zarówno enancjomerów, jak i diastereomerów, a także ich odpowiednich mieszanin. Postacie racemiczne, takie jak diastereomery, można w znany sposób rozdzielić na steroizomerycznie jednorodne składniki. Podobnie, niniejszy wynalazek dotyczy też innych tautomerów związków o wzorze I i ich soli.

Solami związków o wzorze I mogą być fizjologicznie dopuszczalne sole związków według wynalazku z kwasami nieorganicznymi, kwasami karboksylowymi lub kwasami sulfonowymi. Zwłaszcza korzystne są, na przykład, sole z kwasem chlorowodorowym, kwasem bromowodorowym, kwasem siarkowym, kwasem fosforowym, kwasem metanosulfonowym, kwasem etanosulfonowym, kwasem toluenosulfonowym, kwasem benzenosulfonowym, kwasem naftalenodisulfonowym, kwasem trifluorooctowym, kwasem octowym, kwasem propionowym, kwasem mlekowym, kwasem winowym, kwasem cytrynowym, kwasem fumarowym, kwasem maleinowym albo kwasem benzoesowym.

Do soli, które można tu wymienić, zalicza się także sole z typowymi zasadami, takie jak, na przykład, sole metali alkalicznych (np. sole sodowe lub sole potasowe), sole metali ziem alkalicznych (np. sole wapniowe lub sole magnezowe) bądź też sole amonowe i amoniowe wywodzące się z amoniaku albo amin organicznych, takich jak, na przykład, dietyloamina, trietyloamina, etylodiizopropyloamina, prokaina, dibenzyloamina, N-metylomorfolina, dihydroabietyloamina, 1-efenamina lub metylopiperydyna.

Zgodnie z wynalazkiem, wodziany albo solwaty stanowią takie postacie związków o wzorze I, jakie, w stanie stałym lub ciekłym, tworzy w wyniku uwodnienia wodą bądź skoordynowania z cząsteczką rozpuszczalnika cząsteczka związku albo kompleks. Przykłady wodzianów stanowią seskwihydraty, monohydraty, dihydraty lub trihydraty. Podobnie, odpowiednie są też wodziany albo solwaty soli związków według wynalazku.

Związki według wynalazku mogą występować w postaci proleków. Proleki to postacie związków o wzorze I, które ze swojej strony mogą być biologicznie czynne albo nieczynne, ale które w warunkach fizjologicznych (na przykład, metabolicznie lub solwolitycznie) można przekształcić w odpowiednią czynną biologicznie postać.

Zgodnie z niniejszym wynalazkiem, podstawniki, jeżeli nie zostało to określone inaczej, mają następujące znaczenia:

Chlorowiec na ogół oznacza fluor, chlor, brom lub jod. Korzystny jest fluor, chlor albo brom, a zwłaszcza korzystne chlorowce to fluor bądź chlor.

Grupa (C1-C4)-alkilowa na ogół oznacza liniowy albo rozgałęziony rodnik alkilowy o 1-4 atomach węgla. Jako przykłady można tu wymienić grupy: metylową, etylową, n-propylową, izopropylową, n-butylową, sec-butylową, izobutylową i tert-butylową.

Grupa (C1-C4)-alkoksylowa na ogół oznacza liniowy albo rozgałęziony rodnik alkoksylowy o 1-4 atomach węgla. Jako przykłady można tu wymienić grupy: metoksylową, etoksylową, n-propoksylową, izopropoksylową, n-butoksylową, sec-butoksylową, izobutoksylową i tert-butoksylową.

Korzystne są związki o wzorze I, w którym n oznacza liczbę 2,

R¹ oznacza atom wodoru, grupę metylową lub etylową oraz

Zwłaszcza korzystne są związki o wzorze I, w którym R¹ oznacza atom wodoru albo grupę metylową.

Zwłaszcza korzystne są też związki o wzorze I, w którym n oznacza liczbę 2,

R¹ oznacza atom wodoru albo grupę metylową oraz

PL 208 627 B1

R² oznacza ugrupowanie pirydylowe albo tiazolilowe, które ze swojej strony może być podstawione grupą metylową, atomem chloru, grupą aminową, dimetyloaminową, acetyloaminową, guanidynową, 2-pirydyloaminową, 4-pirydyloaminową, tienylową, pirydylową, morfolinylową, 2-metylotiazol-5-ilową, fenylową, 4-chlorofenylową albo 3,4,5-trimetoksyfenylową oraz ich sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.

Najkorzystniejszy jest związek z przykładu 6 o następującej budowie

oraz jego sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.

Niniejszy wynalazek dotyczy też sposobu wytwarzania związków o wzorze I, charakteryzującego się tym, że związki o wzorze II

w którym n oraz R¹ mają uprzednio podane znaczenia, poddaje się, ewentualnie w obecności zasady, reakcji ze związkami o wzorze III

R²-CH2-X (III) w którym R² ma podane uprzednio znaczenia oraz X oznacza odpowiednią grupę odchodzącą, na przykład, a także korzystnie, atom chlorowca, w szczególności chloru, bromu lub jodu, albo oznacza resztę mesylanową, tosylanową, triflatową lub 1-imidazolilową.

Opisany powyżej sposób można dla przykładu zilustrować następującym równaniem:

PL 208 627 B1

(II) (III) (I)

Zgodnie ze sposobem według wynalazku odpowiednimi rozpuszczalnikami są wszystkie rozpuszczalniki organiczne obojętne w warunkach reakcji. Zalicza się do nich alkohole, takie jak metanol, etanol i izopropanol, ketony, takie jak aceton i keton metylowoetylowy, acykliczne oraz cykliczne etery, takie jak eter dietylowy i tetrahydrofuran, estry, takie jak octan etylu lub octan butylu, węglowodory, takie jak benzen, ksylen, toluen, heksan albo cykloheksan, chlorowane węglowodory, takie jak dichlorometan, chlorobenzen lub dichloroetan, bądź też inne rozpuszczalniki, takie jak dimetyloformamid, acetonitryl, pirydyna albo sulfotlenek dimetylowy (DMSO). Odpowiedni rozpuszczalnik stanowi także woda. Korzystny rozpuszczalnik to dimetyloformamid. Można też stosować mieszaniny wymienionych rozpuszczalników.

Odpowiednimi zasadami są typowe zasady nieorganiczne lub organiczne. Korzystnie obejmują one wodorotlenki metali alkalicznych, na przykład wodorotlenek sodu albo wodorotlenek potasu, bądź węglany metali alkalicznych, takie jak węglan sodu lub węglan potasu, bądź wodorowęglany metali alkalicznych, takie jak wodorowęglan sodu albo wodorowęglan potasu, bądź alkoholany metali alkalicznych, takie jak metanolan sodu lub metanolan potasu, etanolan sodu lub etanolan potasu albo tertbutanolan potasu, bądź amidki, takie jak amidek sodu, bis(trimetylosililo)amidek litu albo diizopropyloamidek litu, bądź związki metaloorganiczne, takie jak butylolit albo fenylolit, bądź 1,8-diazabicyklo-[5.4.0]undec-7-en (DBU) albo 1,5-diazabicyklo[4.3.0]non-5-en (DBN), bądź też inne aminy, takie jak trietyloamina i pirydyna. Korzystne są węglany metali alkalicznych i wodorowęglany metali alkalicznych. Zasady można stosować w ilości od 1 mola do 10 moli, korzystnie 1-5 moli, w szczególności 1-4 mole w przeliczeniu na 1 mol zwią zków o wzorze II.

Reakcję prowadzi się na ogół w przedziale temperatury od -78°C do +140°C, korzystnie od -78°C do +40°C, w szczególności w temperaturze pokojowej.

Reakcję można realizować pod ciśnieniem atmosferycznym, zwiększonym lub zmniejszonym (na przykład w przedziale 0,5-5 barów, czyli 0,05-0,5 MPa). Z reguły reakcję prowadzi się pod ciśnieniem atmosferycznym.

Związki o wzorze II są jako takie znane specjalistom albo można je otrzymać typowymi metodami znanymi z literatury, na przykład w wyniku reakcji odpowiednich benzaldehydów z cyjanotioacetamidem. Jako odnośniki mogą w szczególności posłużyć następujące publikacje, których odpowiednia treść jest formalnie włączona do niniejszego zgłoszenia w charakterze odsyłacza:

- Dyachenko i inni, Russian Journal of Chemistry, tom 33, nr 7, 1997, strony 1014-1017 oraz tom 34, nr 4, 1998, strony 557-563;

- Dyachenko i inni, Chemistry of Heterocyclic Compounds, tom 34, nr 2, 1998, strony 188-194;

- Qintela i inni, European Journal of Medicinal Chemistry, tom 33, 1998, strony 887-897;

- Kandeel i inni, Zeitschrift fur Naturforschung 42b, 107-111 (1987).

Można więc też, na przykład, otrzymać związki o wzorze II ze związków o wzorze IV w wyniku reakcji z sulfidem metalu alkalicznego. Tę metodę syntezy ilustruje dla przykładu następujące równanie:

PL 208 627 B1

Jako sulfid metalu alkalicznego stosuje się korzystnie sulfid sodu w ilości 1-10 moli, korzystnie 1-5 moli, w szczególności 1-4 mole w przeliczeniu na 1 mol związków o wzorze IV.

Odpowiednimi rozpuszczalnikami są wszystkie rozpuszczalniki organiczne obojętne w warunkach reakcji. Zalicza się do nich, na przykład, N,N-dimetyloformamid, N-metylopirolidon, pirydynę i acetonitryl. Korzystny jest N,N-dimetyloformamid. Można też stosować mieszaniny wymienionych rozpuszczalników.

Reakcję prowadzi się na ogół w przedziale temperatury od +20°C do +140°C, korzystnie od +20°C do +120°C, w szczególności od +60°C do +100°C.

Związki o wzorze III są bądź dostępne w handlu, bądź też są znane specjalistom lub można je otrzymać typowymi metodami.

Związki o wzorze IV są bądź dostępne w handlu, bądź też są znane specjalistom albo można je otrzymać typowymi metodami. Jako odnośniki mogą w szczególności posłużyć następujące publikacje, których odpowiednia treść jest formalnie włączona do niniejszego zgłoszenia w charakterze odsyłacza:

- Kambe i inni, Synthesis, 531-533 (1981);

- Elnagdi i inni, Z. Naturforsch., 47b, 572-578 (1991).

Aktywność farmaceutyczna związków o wzorze (I) może być wytłumaczona poprzez ich działanie jako selektywnych ligandów receptora adenozyny A1. Tutaj działają one jako agoniści receptora A1.

Zaskakująco, związki o wzorze (I) posiadają niespodziewane użyteczne spektrum aktywności farmakologicznej i z tego powodu są odpowiednie w szczególności do profilaktyki i/lub leczenia schorzeń.

W porównaniu z uprzednim stanem techniki, zgodne z wynalazkiem zwią zki o wzorze (I), posiadają ulepszone właściwości farmakokinetyczne, a w szczególności lepszą dostępność biologiczną po podaniu doustnym.

Związki o wzorze (I), pojedynczo lub w kombinacji z jednym lub więcej innych aktywnych związków, są odpowiednie do zapobiegania i/lub leczenia różnorodnych schorzeń, a w szczególności na przykład, schorzeń układu sercowo-naczyniowego (schorzeń sercowo-naczyniowych). Aktywne związki odpowiednie do kombinacji są to w szczególności aktywne związki do leczenia choroby wieńcowej serca, takie jak na przykład nitraty, beta blokery, antagoniści wapnia lub środki moczopędne.

W kontekście niniejszego wynalazku, przykładowo jako choroby sercowo-naczyniowe rozumiane są w szczególności następujące schorzenia; restenoza wieńcowa, taka jak na przykład restenoza po rozszerzaniu balonikiem obwodowych naczyń krwionośnych, tachykardia, zaburzenia rytmu, choroby naczyń obwodowych i sercowych, stabilna i niestabilna dusznica bolesna, migotanie przedsionków i komór.

Związki o wzorze (I) są dodatkowo także wyjątkowo odpowiednie do zmniejszania obszaru mięśnia sercowego objętego zawałem.

PL 208 627 B1

Związki o wzorze (I) są dodatkowo szczególnie odpowiednie do na przykład, zapobiegania i/lub leczenia chorób zakrzepowo-zatorowych takich jak zawał mięśnia sercowego, udar i przemijające ataki niedokrwienne.

Kolejnymi obszarami wskazań dla których związki o wzorze (I) są szczególnie odpowiednie są na przykład zapobieganie i/lub leczenie schorzeń okolicy moczowo-płciowej takich jak na przykład nadwrażliwy pęcherz moczowy, zaburzenia erekcji i kobiece zaburzenia seksualne. Dodatkowo są one także odpowiednie do zapobiegania i/lub leczenia chorób zapalnych takich jak na przykład astma i zapalne choroby skóry, zapalne choroby oś rodkowego ukł adu nerwowego pochodzenia neurogennego takie jak na przykład stany po zawale mózgu, choroba Alzheimera, dodatkowo także schorzenia neurodegeneracyjne jak również ból lub nowotwór.

Kolejnym, szczególnym obszarem wskazań jest na przykład zapobieganie i/lub leczenie schorzeń układu oddechowego takich jak na przykład astma, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, zwłóknienie torbielowate (mukowiscydoza) i nadciśnienie płucne.

Ostatecznie, związki o wzorze (I) są szczególności także odpowiednie do na przykład zapobiegania i/lub leczenia cukrzycy.

Niniejszy wynalazek dotyczy także zastosowania związków o wzorze (I) do wytwarzania leków przeznaczonych do zapobiegania i/lub leczenia wspomnianych powyżej stanów klinicznych.

Przedmiot wynalazku dodatkowo obejmuje leki zawierające co najmniej jeden związek o wzorze (I), korzystnie razem z jedną lub więcej farmaceutycznie dopuszczalnych substancji pomocniczych lub nośników, i ich zastosowanie do wymienionych powyżej celów.

Do podawania związków o wzorze (I) są odpowiednie wszystkie zwyczajowe postacie podawania jak na przykład postacie doustne, pozajelitowe, postacie do inhalacji, do podawania donosowego, podjęzykowego, doodbytniczego i postacie do stosowania miejscowego takie jak na przykład implanty lub stenty, lub do stosowanie zewnętrznego, na przykład przezskórnego. W przypadku podawania drogą pozajelitową, należy szczególnie wspomnieć o podawaniu drogą dożylną, domięśniową i podskórną, na przykład pod postacią preparatów podskórnych w formie depot (porcja leku o przedłużonym działaniu umieszczona w tkance - przyp. tłumacza). Szczególnie uprzywilejowana jest doustna droga podawania.

Aktywne związki mogą być podawane samodzielnie, lub pod postacią preparatów. Odpowiednimi preparatami do podawania doustnego są między innymi tabletki, kapsułki, peletki, tabletki w otoczce cukrowej, pigułki, granulki, stałe lub płynne aerozole, syropy, emulsje, zawiesiny i roztwory. Aktywny związek powinien być w nich obecny w takiej ilości, aby został osiągnięty efekt terapeutyczny. Ogólnie, aktywny związek może być obecny w stężeniu od około 0,1 do 100% wagowych, w szczególności od 0,5 do 90% wagowych, korzystnie od 5 do 80% wagowych. W szczególności, stężenie aktywnego związku powinno wynosić od 0,5 do 90% wagowych, tj. aktywny związek powinien być obecny w ilościach wystarczających do osiągnięcia wymienionego zakresu dawek.

Ostatecznie, aktywne związki mogą być przetwarzane w powszechnie znany sposób w zwyczajowe preparaty. Jest to osiągane z użyciem obojętnych nietoksycznych, odpowiednich farmaceutycznie nośników, środków wspomagających rozpuszczalników, zaróbek, środków emulsyfikujących i/lub rozpraszających.

Środkami wspomagającymi które mogą być wymienione są na przykład: woda, nietoksyczne organiczne rozpuszczalniki takie jak np. parafiny, oleje roślinne (np. olej sezamowy), alkohole (np. etanol, glicerol), glikole (np. glikol polietylenowy), stałe nośniki takie jak naturalne lub syntetyczne minerały gruntowe (na przykład talk lub krzemiany), cukry (na przykład laktoza), środki emulsyfikujące, rozpraszające (na przykład poliwinylopirolidon) i środki poślizgowe (np. siarczan magnezu).

Przy podawaniu doustnym, tabletki mogą także zawierać dodatki takie jak cytrynian sodu, łącznie ze środkami wspomagającymi takimi jak skrobia, żelatyna i podobne. Wodne preparaty do podawania doustnego mogą być dodatkowo zmieszane ze środkami wzmacniającymi smak lub środkami koloryzującymi.

Stwierdzono, że w celu osiągnięcia skutecznych wyników w przypadku podawania pozajelitowego, korzystne jest podawanie ilości od około 0,1 do około 10 000 μg/kg, w szczególności od około 1 μg/kg do około 100 μg/kg wagi ciała. W przypadku podawania doustnego, ilość wynosi od około 0,05 do około 5 mg/kg, korzystnie od około 0,1 do około 5 mg/kg, a w szczególności od około 0,1 do około 1 mg/kg ciężaru ciała.

PL 208 627 B1

Niezależnie od tego, może być konieczne odstępstwo od wymienionych dawek w zależności od ciężaru ciała, drogi podawania, indywidualnej odpowiedzi na aktywny związek, rodzaju preparatu oraz czasu i odstępu w jakim ma miejsce podawanie.

Niniejszy wynalazek jest zilustrowany przez poniższe nieograniczające korzystne przykłady, które w żaden sposób nie zacieśniają jego zakresu. W przykładach tych udziały procentowe, o ile to nie zostało podane inaczej, w każdym przypadku oznaczają procenty wagowe; części stanowią części wagowe.

A. Ocena aktywności fizjologicznej

I. Wykrywanie działania sercowo-naczyniowego.

Od poddanych anestezji szczurów, po otwarciu klatki piersiowej, szybko pobierane jest serce i umieszczane w konwencjonalnym aparacie Langendorffa. Tę tnice wieńcowe są poddawane perfuzji stałą objętością (10 ml/min), a wynikające z perfuzji ciśnienie jest zapisywane za pomocą odpowiedniego czujnika ciśnienia. W tym układzie, zmniejszenie ciśnienia perfuzyjnego koresponduje z rozkurczem tętnic wieńcowych. W tym samym czasie, ciśnienie wytwarzane przez serce podczas każdego skurczu jest mierzone za pomocą balonu, który jest wprowadzany do lewej komory i posiada drugi czujnik ciśnienia. Częstotliwość pracy serca, które bije w izolacji jest wyliczana z ilości skurczów na jednostkę czasu.

W tym układzie eksperymentalnym, zostały uzyskane następujące dane dotyczące zmniejszenia częstości akcji serca (stwierdzany stosunek procentowy odnosi się do zmniejszenia częstości akcji serca w procentach, przy stężeniu o którym mowa):

Związek z przykładu	Zmniejszenie częstości akcji serca w procentach przy stężeniu
	10^-7 g/ml	10^-6 g/ml
1	15,0%	17,5%
6	15,5%	20,0%

II. Oznaczanie aktywności agonistycznej względem receptorów adenozyny A1, A2a, A2b i A3 a) Oznaczanie aktywności agonistycznej pośrednio za pomocą ekspresji genów.

Komórki stałej linii komórkowej CHO (jajnika chomika chińskiego), są poddawane stabilnej transfekcji CDNA dla pod-typów receptora adenozyny A1, A2a i A2b. Receptory adenozyny A1 są sprzęgane z adenylocyklazą poprzez białka Gi, podczas gdy receptory A2A i A2b są sprzęgane przez białka Gs. Odpowiednio do tego, tworzenie cAMP w komórce jest odpowiednio hamowane lub stymulowane. Następnie, ekspresja lucyferazy jest modulowana poprzez zależne od cAMP miejsce w genomie dla syntezy RNA. Test lucyferazy jest optymalizowany w celu osiągnięcia wysokiej czułości i powtarzalności, niskiej rozbież ności i dobrej przydatności do wdrożenia do automatycznego systemu, poprzez zmianę wielu parametrów takich jak gęstość komórek, czas trwania fazy wzrostu i inkubacja testu, stężeniu forskolinu i skład pożywki. Do farmakologicznego charakteryzowania komórek i do wspomaganego automatycznie testu przesiewowego substancji jest stosowany następujący protokół testu:

Podstawowe hodowle rosną w temperaturze 37°C, przy 5% stężeniu CO2 w pożywce DMEM/F12 zawierającej 10% FCS (płodowej surowicy cielęcej) i w każdym przypadku dzielone w stosunku 1:10 po 2-3 dniach. Testowe hodowle są wysiewane na 384 dołkowe płytki w ilości od 1000 do 3000 komórek na dołek i hodowane w temperaturze 37°C przez około 48 godzin. Następnie pożywka zostaje zastąpiona fizjologicznym roztworem chlorku sodu (130 mM chlorku sodu, 5 mM chlorku potasu, 2 mM chlorku wapnia, 2 0 mM HEPES, 1 mM chlorku magnezu 6H2O, 5 mM NaHCO3, pH 7,4). Substancje, które są rozpuszczone w DMSO, są trzykrotnie rozcieńczane w stosunku 1:10 tym fizjologicznym roztworem chlorku sodu i przenoszone pipetą to testowanych hodowli (maksymalne końcowe stężenie

DMSO w testowej mieszaninie: 0,5%). W ten sposób są uzyskiwane ostateczne stężenia substancji na przykład od 5 μΜ do 5 NM. Po 10 minutach, do komórek A1 jest dodawany forskolin i wszystkie hodowle są następnie inkubowane w temperaturze 37°C przez cztery godziny. Po tym czasie, do hodowli jest dodawane 35 μl roztworu, który składa się z 50% odczynnika litycznego (30 mM uwodornionego fosforanu disodowego, 10% glicerolu, 3% Tritonu X100, 25 mM Tris HCl, 2 mM ditiotreitolu (DTT), pH 7,8) i 50% roztworu substratu lucyferazy (2,5 mM ATP, 0,5 mM lucyferyny, 0,1 mM koenzymu A, 10 mM trycyny, 1,35 mM siarczanu magnezu, 15 mM DTT, pH 7,8). Płytki są wstrząsane przez około 1 minutę i aktywność lucyferazy jest mierzona za pomocą kamery. Jako związek odniesienia jest w tych eksperymentach stosowany związek analogowy adenozyny NE CA (5-N-etylokarboksamidoPL 208 627 B1 adenozyna), który wiąże się z wysokim powinowactwem ze wszystkimi podtypami receptora adenozyny i posiada działanie agonistyczne [Klotz, K. N., Hessling, J., Hegler J., Owman C, Kull B., Fredholm B. B., Lohse M. J., Comparative pharmacology of human adenosine receptor subtypes - characterization of stably transfected receptors in CHO cells, Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol, 357 (1998), 1-9].

W umieszczonej poniżej Tabeli 1 znajdują się wartości uzyskane dla stymulacji róż nych podtypów receptora adenozyny przez różne stężenia związku z przykładów 1 i 6.

T a b e l a 1: Stymulacja receptorów adenozyny przez różne stężenia związku z przykładów 1 i 6.

Podtyp receptora	10 nmol	Przykład 1 1 nmol	0,3 nmol	10 nmol	Przykład 2 1 nmol	0,3 nmol
A1	4%	11%	56%	7%	25%	45%
A2a	-2%	2%	-1%	2%	4%	0%
A2b	8%	6%	2%	29%	3%	0

Tabela 1 podaje % wartości odpowiedniego bodźca odniesienia. Wartości zmierzone dla receptorów A2a i A2b są wartościami wyrażonymi w procentach maksymalnej stymulacji osiąganej przez

NECA; wartości mierzone dla receptora A1 są wartościami w procentach po bezpośredniej prestymulacji adenylocyklazy przez 1 μmolamy forskolin (odpowiadający 100% wartości). Agoniści receptora A1 wykazują zmniejszenie aktywności lucyferazy (mierzone wartości wynoszą poniżej 100%).

b) Oznaczanie aktywności agonistycznej adenozyny bezpośrednio, poprzez wykrywanie cAMP.

Komórki stałej linii komórkowej CHO (jajnika chomika chińskiego) są poddawane stabilnej transfekcji cDNA dla podtypów receptorów adenozyny A1, A2a, A2b i A3. Wiązanie substancji do podtypów receptorów A2a lub A2b jest oznaczane poprzez pomiar zawartości wewnątrzkomórkowego cAMP w tych komórkach za pomocą konwencjonalnego testu radioimmunologicznego (cAMP RIA, IBL GmbH, Hamburg, Niemcy).

Kiedy substancja działa jako agonista, wiązanie substancji wyraża się zwiększeniem zawartości wewnątrzkomórkowego cAMP. Jako związek stanowiący odniesienie w tych eksperymentach jest stosowany NECA (5-N-etylokarboksamidoadenozyna), związek analogowy do adenozyny, który wiąże się z dużym powinowactwem, ale nie selektywnie z wszystkimi podtypami receptorów adenozyny i posiada działanie agonistyczne. [Klotz, K. N., Hessling, J., Hegler J., Owman C, Kull B., Fredholm B. B., Lohse M. J., Comparative pharmacology of human adenosine receptor subtypes - characterization of stably transfected receptors in CHO cells, Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol, 357 (1998), 1-9].

Receptory adenozyny A1 i A3 są sprzęgane z białkiem Gi, tj. stymulacja tych receptorów prowadzi do hamowania adenylocyklazy i w konsekwencji do obniżenia poziomu wewnątrzkomórkowego cAMP. W celu identyfikacji agonistów receptora A1/A3, adenylocyklaza jest stymulowana przez forskolin. Jednakże, dodatkowa stymulacja receptorów A1/A3 hamuje adenylocyklazę, co oznacza że agoniści receptorów A1/A3 mogą być wykryci poprzez porównywalnie niską zawartość cAMP w komórce.

W celu wykrywania działania antagonistycznego na receptory adenozyny, rekombinowane komórki które uległy transfekcji odpowiednim receptorem są wstępnie stymulowane za pomocą NECA i badane jest działanie substancji na obniżanie wewnątrzkomórkowej zawartości cAMP wywoływanej przez tą wstępną stymulację. Jako związek stanowiący odniesienie w tych eksperymentach jest używany XAC (związek pokrewny aminy ksantynowej), który wiąże się z dużym powinowactwem ze wszystkimi podtypami receptora adenozyny i wywiera działanie antagonistyczne. [M^ler, CE., Stein B., Adenosine receptor antagonists: structures and potential therapeutic applications, Current Pharmaceutical design, 2 (1996), 501-530].

III. Badania farmakokinetyczne

Dane farmakokinetyczne były oznaczane po podaniu różnorodnych substancji w postaci roztworów, dożylnie lub doustnie, myszom, szczurom i psom. W tym celu były pobierane próbki krwi w czasie do 24 godzin po podaniu. Stężenia niezmienionej substancji w próbkach osocza uzyskanych z próbek krwi były oznaczane za pomocą metod bioanalitycznych (HPLC lub HPLC-MS). Parametry farmakokinetyczne były kolejno wyznaczane w czasie z przebiegu stężeń, które były uzyskane w ten sposób. W umieszczonej poniżej Tabeli 2 podana jest dostępność biologiczna u różnych gatunków.

PL 208 627 B1

T a b e l a 2: Dostępność biologiczna po podaniu doustnym.

	Mysz	Szczur	Pies
Przykład 22 w WO 01/ 25210	Nie możliwa do oznaczenia * (przy dawce 3 mg/kg doustnie)	Nie możliwa do oznaczenia * (przy dawce 10 mg/kg doustnie)	1,47% (przy dawce 1 mg/kg doustnie)
Związek z przykładu 1	31,5% (przy dawce 1 mg/kg doustnie)	5,0% (przy dawce 3 mg/kg doustnie)	32,6% (przy dawce 3 mg/kg doustnie)
Związek z przykładu 6	41,3% (przy dawce 3 mg/kg doustnie)	42,3% (przy dawce 3 mg/kg doustnie)	28,5% (przy dawce 1 mg/kg doustnie)

*poziomy w osoczu we wszystkich pomiarowych punktach czasowych były poniżej granicy oznaczenia (< 1 μg/l).

B. Przykłady robocze

Stosowane skróty:

DBU = 1,8-diazabicyklo[5.4.0]undec-7-en

DMF = dimetyloformamid

ESI = jonizacja elektrorozpryskowa (do MS)

HEPES = kwas 2-[4-(2-hydroksyetylo)piperazyno]etanosulfonowy

HPLC = wysokociśnienowa, wysokosprawna chromatografia cieczowa

b.p. = temperatura wrzenia

MS = spektroskopia masowa

NMR = spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego

p.a. = do analiz (pro analysi)

RT = temperatura pokojowa

Tris = 2-amino-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol

Przykłady otrzymywania

P r z y k ł a d 1

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-[(3-pirydynylometylo)sulfanylo]pirydyno-3,5-dikarbonitryl Etap 1:

4-(2-Metoksyetoksy)benzaldehyd

W DMF rozpuszcza się 146,5 g (1,2 moli) 4-hydroksybenzaldehydu i dodaje 20 g (0,12 moli) jodku potasu, 134,6 g (1,2 moli) tert-butanolanu potasu oraz 170,2 g (1,8 moli) eteru 2-chloroetylowometylowego. Całość miesza się w temperaturze 80°C w ciągu 16 godzin. W celu przerobu, mieszaninę poreakcyjną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość wprowadza się do 1 l octanu etylu i ekstrahuje porcją 0,5 l 1 N wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Fazę octanu etylu odwadnia się siarczanem magnezu i zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem. Uzyskaną w ten sposób pozostałość destyluje się pod bardzo niskim ciśnieniem (b.p. = 100°C/0,45 mbarów = 0,45 hPa). Otrzymuje się 184,2 g (85% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 181 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, CDCl3) : δ = 3,5 (s, 3H); 3,8 (tr, 2H); 4,2 (tr, 2H); 7,0 (d, 2H); 7,8 (d, 1H); 9,9 (s, 1H).

Etap 2:

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitryl

PL 208 627 B1

W 100 ml etanolu ogrzewa się w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną w cią gu 3 godzin 18 g (100 mmoli) 4-(2-metoksyetoksy)benzaldehydu, 10 g (200 mmoli) cyjanotioacetamidu oraz 20,2 g (200 mmoli) N-metylomorfoliny, następnie układ chłodzi się, wytrącone kryształy odsącza się próżniowo, przemywa je niewielką ilością etanolu i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 12 g (31% wydajności teoretycznej) produktu, który zawiera 0,5 molorównoważnika N-metylomorfoliny.

MS (ESIpos): m/z = 327 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMSO-d6) : δ = 2,8 (tr, 4H, sygnał N-metylomorfoliny); 3,3 (s, 3H); 3,7 (m, 2H + 4H sygnał N-metylomorfoliny); 4,2 (tr, 2H); 7,1 (d, 2H); 7,4 (d, 2H); 7,6 (s, szeroki, 2H).

Etap 3:

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-[(3-pirydynylometylo)sulfanylo]pirydyno-3,5-dikarbonitryl

W 40 ml DMF p.a. rozpuszcza się 4,28 g 2-amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-karbonitrylu (11,36 mmoli; substrat zawiera 0,5 molorównoważnika N-metylomorfoliny, jego czystość wynosi więc 86,6%); po czym dodaje się 3,34 g (39,75 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 2,48 g (15,1 mmoli) chlorowodorku chlorku 3-pikolilu. Utworzoną suspensję miesza się przez noc w temperaturze pokojowej, wprowadza 40 ml etanolu, cał ość podgrzewa do okoł o 40°C i wówczas wkrapla 19 ml wody. Wytrącony osad odsącza się próżniowo i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 3,70 g (78% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 418 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMSO-d6): δ = 3,3 (s, 3H); 3,7 (tr, 2H); 4,2 (tr, 2H); 4,5 (s, 2H); 7,1 (d, 2H); 7,35 (dd, 1H); 7,45 (d, 2H); 7,9 (d tr, 1H); 8,1 (s, szeroki, 2H); 8,45 (dd, 1H); 8,75 (d, 1H).

PL 208 627 B1

P r z y k ł a d 2

2-Amino-6-[(2-chloro-1,3-tiazol-4-ilo)metylosulfanylo]-[4-(2-etoksyetoksy)fenylo]pirydyno-3,5-

W 1 ml DMF rozpuszcza się 100 mg (0,31 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, dodaje 103 mg (1,23 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 77,2 mg (0,46 mmoli) 4-chlorometylo-2-chloro-1,3-tiazolu, suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc i do układu dodaje się wody. Osad odsącza się próżniowo, przemywa go etanolem oraz eterem dietylowym i suszy w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 123 mg (88% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 458 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMSO-ds): δ = 3,3 (s, 3H); 3,7 (tr, 2H); 4,2 (tr, 2H); 4,5 (s, 2H); 7,1 (d, 2H); 7,45 (d, 2H) 7,8 (s, 1H); 8,05 (s, szeroki, 2H).

P r z y k ł a d 3

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-[(2-fenylo-1,3-tiazol-4-ilo)metylosulfanylo]pirydyno-3,5-dikarbonitryl

W 1 ml DMF rozpuszcza się 100 mg (0,31 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, dodaje 103 mg (1,23 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 96,4 mg (0,46 mmoli) 4-chlorometylo-2-fenylo-1,3-tiazolu, suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc i do układu dodaje się wody. Osad odsącza się próżniowo, przemywa etanolem oraz eterem dietylowym i suszy w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 149 mg (97% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 500 (M + H)⁺

PL 208 627 B1 ¹H NMR (300 MHz, DMSO-d6): δ = 3,3 (s, 3H); 3,7 (tr, 2H); 4,2 (tr, 2H); 4,5 (s, 2H); 7,1 (d, 2H); 7,5 (m, 5H); 7,8 (s, 1H); 7,9 (m, 2H); 8,05 (s, szeroki, 2H).

P r z y k ł a d 4

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-{[(2-tiofen-2-ylo)-1,3-tiazol-4-ilo]metylosulfanylo}piry-

W 1 ml DMF rozpuszcza się 100 mg (0,31 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, dodaje 103 mg (1,23 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 96,4 mg (0,46 mmoli) 4-chlorometylo-2-(tiofen-2-ylo)-1,3-tiazolu, suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc i do układu dodaje się wody. Osad odsącza się próżniowo, przemywa etanolem oraz eterem dietylowym i suszy w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 146 mg (84% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 506 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMSO-d6): δ = 3,3 (s, 3H); 3,7 (tr, 2H); 4,2 (tr, 2H); 4,6 (s, 2H); 7,15 (m, 3H); 7,5 (d, 2H); 7,65 (d, 1H); 7,75 (d, 1H); 7,8 (s, 1H); 8,1 (s, szeroki, 2H).

P r z y k ł a d 5

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-{[(2-tiofen-3-ylo)-1,3-tiazol-4-ilo]metylosulfanylo}piry-

-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, dodaje 103 mg (1,23 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 96,4 mg (0,46 mmoli) 4-chlorometylo-2-(tiofen-3-ylo)-1,3-tiazolu, suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc i do układu dodaje się wody. Osad odsącza się próżniowo, przemywa etanolem oraz eterem dietylowym i suszy w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 141 mg (82% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 506 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMSO-d6): δ = 3,3 (s, 3H); 3,7 (tr, 2H); 4,2 (tr, 2H); 4,6 (s, 2H); 7,15 (d, 2H); 7,5 (d, 2H); 7,55 (d, 1H); 7,7 (dd, 1H); 7,8 (s, 1H); 8,1 (s, szeroki, 2H); 8,15 (d, 1H).

PL 208 627 B1

P r z y k ł a d 6

2-Amino-6-{{[2-(4-chlorofenylo)-1,3-tiazol-4-ilo]metylo}sulfanylo}-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]pirydyno-3,5-dikarbonitryl Metoda 1

1. Etap

2-Amino-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitryl

Do 75 ml etanolu wprowadza się 12,46 g (75 mmoli) 4-(2-hydroksyetoksy)benzaldehydu, 15,02 g (150 mmoli) cyjanotio-acetamidu oraz 15,15 g (150 mmoli) N-metylomorfoliny i całość ogrzewa się w temperaturze wrzenia pod chł odnicą zwrotną w cią gu 3 godzin. Nastę pnie ukł ad chł odzi się , zatęża go pod zmniejszonym ciśnieniem, pozostałość rozpuszcza w 1 N wodnym roztworze wodorotlenku sodu i dwukrotnie przemywa octanem etylu. Fazę wodnego roztworu wodorotlenku sodu zakwasza się 1 N kwasem chlorowodorowym, wytrącone kryształy odsącza próżniowo i suszy je w temperaturze 45°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 12,05 g (51% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 313 (M + H)⁺, 330 (M + NH4)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMSO-d6): δ = 3,7 (t, 2H); 4,1 (t, 2H); 7,1 (d, 2H); 7,4 (d, 2H); 8,0 (s, szeroki, 2H).

2. Etap

2-Amino-6-{{[2-(4-chlorofenylo)-1,3-tiazol-4-ilo]metylo}sulfanylo}-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-

W 150 ml DMF rozpuszcza się 6,91 g (22,12 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, po czym dodaje 7,44 g (66,35 mmoli) 1,8-diazabicyklo[5.4.0]undec-7-enu oraz 10,8 g (44,24 mmoli] 4-chlorometylo-2-(4-chlorofenylo)-1,3-tiazolu i suspensję miesza się w temperaturze pokojowej przez noc. Nastę pnie wprowadza się 50 g ż elu krzemionkowego, cał o ść zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem i mieszaninę na żelu krzemionkowym oczyszcza się chromatograficznie na żelu krzemionkowym (faza ruchoma: toluen > mieszanina 1:1 toluen: octan etylu). Otrzymuje się 5,5 g (47% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 521 (M + H)⁺

PL 208 627 B1 ¹H NMR (300 MHz, DMSO-ds): δ = 3,7 (dt, 2H); 4,1 (t, 2H); 4,6 (s, 2H); 4,9 (t, 1H); 7,1 (d, 2H); 7,4 (d, 2H); 7,5 (d, 2H); 7,9 (m, 3H); 8,1 (s, szeroki, 2H).

Metoda 2

Produkt można też uzyskać bez wyodrębniania 2-amino-4-4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, w wyniku reakcji 2-[4-(2-hydroksyetoksy)benzylideno]malononitrylu z 2 cyjanotioacetamidem i 4-chlorometylo-2-(4-chlorofenylo)-1,3-tiazolem

1. Etap

2-[4-(2-Hydroksyetoksy)benzylideno]malononitryl

W 5000 ml alkoholu izopropylowego rozpuszcza się 1000 g (5,85 moli) 4-(2-hydroksyetoksy)benzaldehydu oraz 425 g (6,43 moli) malonodinitrylu, dodaje 5 g (0,059 moli) piperydyny, całość ogrzewa się w temperaturze 80°C w ciągu 16 godzin, po czym chłodzi do temperatury 3°C w celu wyodrębnienia produktu. Produkt odsącza się, przemywa go porcją 400 ml schłodzonego lodem alkoholu izopropylowego i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem (40 mbarów = 40 hPa) w temperaturze 50°C w ciągu 45 godzin. Otrzymuje się 1206 g (94,6% wydajności teoretycznej) lekko żółtych kryształów.

¹H NMR (400 MHz, CDCl3): 3,95-4,32 (m, 4H), 6,95-7,15 (m, 2H), 7,61 (s, 1H), 7,85-7,95 (m, 1H).

. Etap

4-Chlorometylo-2(4-chlorofenylo)1,3-tiazol

W 550 ml alkoholu izopropylowego rozpuszcza się 171,65 g (1,0 moli) 4-chlorotiobenzamidu, w temperaturze nie przekraczającej 30°C wprowadza się w ciągu 3 godzin 133,3 g (1,05 moli) 1,3-dichloroacetonu, po czym całość miesza się w temperaturze 40°C w ciągu 5,5 godzin i w temperaturze 20°C przez 10 godzin. W celu uzyskania możliwie całkowitego przereagowania układ miesza się następnie w temperaturze 55°C w ciągu 7,5 godzin. Produkt wyodrębnia się na drodze ochłodzenia mieszaniny do temperatury 10°C, wprowadzenia 950 ml wody, doprowadzenia wartości pH do poziomu 4-5 z zastosowaniem roztworu wodorotlenku sodu i próżniowego odsączenia. Otrzymuje się 220,9 g (91% wydajności teoretycznej) kryształów o zabarwieniu od białego do lekko żółtego.

PL 208 627 B1 ¹H NMR (400 MHz, CDCl3): 4,90 (s, 2H, CH2), 7,5-7,55 (m, 2H), 7,85 (s, 1H, tiazol), 7,9-7,95 (m, 2H).

3. Etap

2-Amino-6-{{[2-(4-chlorofenylo)-1,3-tiazol-4-ilo]metylo}sulfanylo}4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-

W 3,4 l metanolu sporządza się suspensję 428,4 g (2,0 moli) 2-[4(2-hydroksyetoksy)benzylideno]malononitrylu, 108,4 g (1,05 moli) 2-cyjanotioacetamidu oraz 244,1 g (1,0 moli) 4-chlorometylo-2-(4-chlorofenylo)-1,3-tiazolu i w ciągu 60 minut wprowadza się do niej 556,1 g (3,0 moli) tributyloaminy. Następnie całość miesza się w temperaturze pokojowej w ciągu 20 godzin, odsącza produkt i suszy go pod zmniejszonym ciśnieniem. Sporządza się suspensję tego surowego produktu otrzymanego w ilości 360,8 g (70% wydajności teoretycznej) w 3 l dichlorometanu, miesza ją w temperaturze 35°C przez 2 godziny, po czym odsącza się produkt i suszy go pod bardzo niskim ciśnieniem. Otrzymane kryształy, które są obecnie białe, można poddać dalszemu oczyszczeniu na drodze rekrystalizacji z mieszaniny tetrahydrofuran : woda = 1:1. Uzyskuje się 355,5 g (68% wydajności teoretycznej) produktu w postaci białych kryształów.

MS (El): m/z = 520,00

P r z y k ł a d 7

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-[(2-pirydynylometylo)sulfanylo]pirydyno-3,5-dikarbonitryl

W 1 ml DMF rozpuszcza się 100 mg (0,31 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu i do roztworu dodaje 103 mg (1,23 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 75,4 mg (0,46 mmoli) chlorowodorku chlorku 2-pikolilu. Suspensję wytrząsa się w temperaturze

PL 208 627 B1 pokojowej przez noc, wprowadza wodę, odsącza próżniowo osad, przemywa go etanolem oraz eterem dietylowym i suszy w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 104 mg (81% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 418 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMS0-d6): δ = 3,3 (s, 3H); 3,7 (tr, 2H); 4,2 (tr, 2H); 4,6 (s, 2H); 7,1 (d, 2H); 7,4 (dd, 1H); 7,45 (d, 2H); 7,65 (d, 1H); 7,75 (tr, 1H); 8,0 (s, szeroki, 2H); 8,5 (d, 1H).

P r z y k ł a d 8

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-[(2-metylo-1,3-tiazol-4-ilo)metylosulfanylo]pirydyno-3,5-dikarbonitryl

W 1 ml DMF rozpuszcza się 100 mg (0,31 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, dodaje się 103 mg (1,23 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 90,5 mg (0,61 mmoli) 4-chlorometylo-2-metylo-1,3-tiazolu, suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc i wprowadza się wodę. Osad odsącza się próżniowo, po czym suszy go w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 88,8 mg (66,2% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 438 (M + H)⁺

P r z y k ł a d 9

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-[(2-metylo-1,3-tiazol-4-ilo)metylosulfanylo]pirydyno-

-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, dodaje się 103 mg (1,23 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 68,3 mg (0,46 mmoli) 4-chlorometylo-2-amino-1,3-tiazolu, suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej

PL 208 627 B1 przez noc i wprowadza się wodę. Osad odsącza się próżniowo, przemywa go etanolem i eterem dietylowym, po czym suszy w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 115,9 mg (86,2% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 439 (M + H)⁺

P r z y k ł a d 10

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-{[2-(2-pirydylo)-1,3-tiazol-4-ilo]metylosulfanylo}pirydyno-

-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu, dodaje 51,5 mg (0,61 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 58,6 mg (0,23 mmoli) 4-chlorometylo-2-(2-pirydylo)-1,3-tiazolu, suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc i wprowadza się wodę. Osad odsącza się próżniowo, przemywa go etanolem i eterem dietylowym, po czym suszy w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 67,4 mg (87,9% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 501 (M + H)⁺

P r z y k ł a d 11

2-Amino-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-6-{[(2-metylo-1,3-tiazol-4-ilo)metylo]sulfanylo}pirydyno3,5-dikarbonitryl

W 0,3 ml DMF rozpuszcza się 31,2 mg (0,1 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu i dodaje 33,6 mg (0,4 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 2 6,7 mg (0,15 mmoli) chlorowodorku 4-metylo-2-chloro-1,3-tiazolu. Suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc, sączy i oczyszcza metodą preparatywnej HPLC [kolumna: Macherey-Nagel VP 50/21 Nucleosil 100-5 C18 Nautilus, 20 x 50 mm; szybkość przepływu: 25 ml/min; gradient (A = aceto-nitryl,

PL 208 627 B1

B = woda + 0,3% kwasu trifluorooctowego): 0 min 10% A, 2,0 min 10% A, 6,0 min 90% A, 7,0 min 90% A, 7,1 min 10% A, 8,0 min 10% A; detekcja: 220 nm]. W wyniku zatężenia odpowiedniej frakcji otrzymuje się 20,2 mg (47,7% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 424 (M + H)⁺

P r z y k ł a d 12

2-Amino-6-{[(2-amino-1,3-tiazol-4-ilo)metylo]sulfanylo}-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]pirydyno-3,5-dikarbonitryl

W 0,3 ml DMF rozpuszcza się 31,2 mg (0,1 mmoli) 2-amino-4-[4-(2-hydroksyetoksy)fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu i dodaje 33,6 mg (0,4 mmoli) wodorowęglanu sodu oraz 22,3 mg (0,15 mmoli) 4-amino-2-chloro-1,3-tiazolu. Suspensję wytrząsa się w temperaturze pokojowej przez noc, sączy i oczyszcza metodą preparatywnej HPLC [kolumna: Macherey-Nagel VP 50/21 Nucleosil 100-5 C18 Nautilus, 20 x 50 mm; szybkość przepływu: 25 ml/min; gradient (A = acetonitryl, B = woda + 0,3% kwasu trifluorooctowego): 0 min 10% A, 2,0 min 10% A, 6,0 min 90% A, 7,0 min 90% A, 7,1 min 10% A, 8,0 min 10% A; detekcja: 220 nm]. W wyniku zatężenia odpowiedniej frakcji otrzymuje się 35,7 mg (84,1% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 425 (M + H)⁺

P r z y k ł a d 13

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-{{[2-(4-morfolinylo)-1,3-1iazol-4-ilo]metylo}sulfanylo}-pirydyno-3,5-dikarbonitryl

1. Etap:

W 100 ml etanolu ogrzewa się w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną w cią gu 1 godziny 11,51 g (78,76 mmoli) 4-morfolinokarbotioamidu oraz 10,00 g (78,76 mmoli) dichloro-acetonu, po czym układ chłodzi się, odsącza próżniowo bezbarwny osad, który wytrąca się w wyniku ochłodzenia z różowego roztworu i dwukrotnie przemywa osad etanolem. Otrzymuje się 12,96 g (75% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 219 (M + H)⁺

Etap:

2-Amino-4-[4-(2-metoksyetoksy)fenylo]-6-{{[2(4-morfolinylo)-1,3-tiazol-4-ilo]metylo}sulfanylo}pirydyno-3,5-dikarbonitryl

PL 208 627 B1

-fenylo]-6-sulfanylopirydyno-3,5-dikarbonitrylu oraz 2,68 g (12,26 mmoli) 4-[4-(chlorometylo)-1,3-tiazol-2-ilo]morfoliny i dodaje 1,83 ml (22,26 mmoli) DBU. Całość miesza się w temperaturze pokojowej w ciągu 3 godzin, usuwa rozpuszczalniki w wyparce obrotowej i pozostałość oczyszcza metodą preparatywnej HPLC (kolumna Kromasil 100 C18 250 x 20 mm, 10 μτι; gradient układu acetonitryl/woda: 3 minuty 10% acetonitrylu, którego udział zwiększa się następnie w ciągu 30 minut do 80%; szybkość przepływu: 25 ml/min). Otrzymuje się 1,70 g (55% wydajności teoretycznej) produktu.

MS (ESIpos): m/z = 509 (M + H)⁺ ¹H NMR (300 MHz, DMSO-d6): δ = 3,3 (m, 7H); 3,7 (m, 6H); 4,2 (tr, 2H); 4,4 (s, 2H); 6,95 (s, 1H); 7,15 (d, 2H); 7,45 (d, 2H); 8,0 (s, szeroki, 2H).

Przykłady przedstawione w tabeli 3 realizuje się analogicznie jak przykład 13. Chlorometylotiazole używane jako substraty są bądź produktami handlowymi, bądź można je otrzymać w sposób przedstawiony w przykładzie 13, etap 1.

PL 208 627 B1

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Związki o wzorze I w którym n oznacza liczbę 2, 3 albo 4,

R¹ oznacza atom wodoru lub grupę (C1-C4)-alkilową oraz

R² oznacza ugrupowanie pirydylowe albo tiazolilowe, które ze swojej strony może być podstawione grupą (C1-C4)-alkilową, atomem chlorowca, grupą aminową, dimetyloaminową, acetyloaminową, guanidynową, pirydyloaminową, tienylową, pirydylową, morfolinylową, pirolidynylową, oksazolilową, ewentualnie podstawioną resztą (C1-C4)-alkilową grupą tiazolilową lub fenylową, która jest ewentualnie podstawiona jedno-, dwu- albo trzykrotnie atomem chlorowca, grupą (C1-C4)-alkilową bądź (C1-C4)-alkoksylową, oraz ich sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.
2. Związki o wzorze I według zastrz. 1, w którym to wzorze n oznacza liczbę 2,

R¹ oznacza atom wodoru, grupę metylową lub etylową oraz

R² oznacza ugrupowanie pirydylowe albo tiazolilowe, które ze swojej strony może być podstawione grupą metylową, etylową, atomem fluoru, chloru, grupą aminową, dimetyloaminową, acetyloaminową, guanidynową, 2-pirydyloaminową, 4-pirydyloaminową, tienylową, pirydylową, morfolinylową, ewentualnie podstawioną resztą metylową grupą tiazolilową lub fenylową, która jest ewentualnie podstawiona jedno-, dwu- albo trzykrotnie atomem chloru bądź grupą metoksylową oraz ich sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.
3. Związki o wzorze I według zastrz. 1, w którym to wzorze n oznacza liczbę 2,

R¹ oznacza atom wodoru albo grupę metylową oraz

R² oznacza ugrupowanie pirydylowe albo tiazolilowe, które ze swojej strony może być podstawione grupą metylową, atomem chloru, grupą aminową, dimetyloaminową, acetyloaminową, guanidynową, 2-pirydyloaminową, 4-pirydyloaminową, tienyIową, pirydylową, morfolinylową, 2-metylotiazol-5-ilową, fenylową, 4-chlorofenylową albo 3,4,5-trimetoksyfenylową oraz ich sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.
4. Związek według dowolnego spośród zastrz. 1-3, mający następującą budowę

PL 208 627 B1 oraz jego sole, wodziany, wodziany soli i solwaty.
5. Sposób wytwarzania związków o wzorze I określonych w zastrz. 1, znamienny tym, że związki o wzorze II w którym n oraz R¹ mają znaczenia podane w zastrz. 1, poddaje się reakcji ze związkami o wzorze III

R²-CH2-X (III), ₂ w którym R² ma znaczenia podane w zastrz. 1 oraz X oznacza grupę odchodzącą.
6. Związki o wzorze I określone w zastrz. 1 stosowane do zapobiegania i/lub leczenia schorzeń związanych z agonistami receptorów adenozyny.
7. Leki obejmujące związek o wzorze I określony w zastrz. 1 i co najmniej jedną substancję pomocniczą.
8. Zastosowanie związków o wzorze (I), określonych w zastrz. 1, do wytwarzania leków do zapobiegania i/lub leczenia schorzeń układu sercowo-naczyniowego.
9. Zastosowanie związków o wzorze (I), określonych w zastrz. 1, do wytwarzania leków do zapobiegania i/lub leczenia schorzeń okolicy moczowo-płciowej i raka.
10. Zastosowanie związków o wzorze (I), określonych w zastrz. 1, do wytwarzania leków do zapobiegania i/lub leczenia schorzeń zapalnych i schorzeń zapalnych pochodzenia neurogennego, neurodegeneracyjnych i bólu.