Do zwalczania szkodników wszelkiego rodzaju, zarówno- owadów jak i zwierzat, stosowano juz liczne zwiazki organiczne, np. etery, estry, tlenki alkylenowe, aldehy¬ dy, ketony, amidy, aminy, siarczki, mer- kaptany i inne, przyczem srodkami temi dzialano w stanie gazowym. Postepowano przytem w ten sposób, ze wymienione srod¬ ki do zwalczania szkodników, przed wpro¬ wadzeniem ich do przestrzeni, które zamie¬ rzano uwolnic od szkodników, odparowy¬ wano wzglednie rozpylano' przy pomocy specjalnych urzadzen. W praktyce wiec zawsze potrzebne byly dodatkowe przyrza¬ dy pomocnicze.Przesylka latwo ulatniajacych sie srod¬ ków do zwalczania szkodników, zwlaszcza do stref cieplejszych, sprawiala trudnosci, tak ze srodki takie mozna bylo przesylac tylko w butlach stalowych. Odparowywa¬ nie takich srodków równiez nastreczalo trudnosci, gdyz wskutek duzego ciepla pa¬ rowania ciecz oziebiala sie i szybkosc odpa¬ rowywania zmniejszala sie tak, ze nie moz¬ na bylo dostatecznie szybko osiagnac po¬ zadanego stezenia pary.Obecnie stwierdziomo, ze mozna uniknac wszystkich tych trudnosci, jezeli wymienio¬ ne srodki do zwalczania szkodników zasto¬ suje sie w postaci ich zwiazków podwój¬ nych iz; solami nieorganicznemi. Takiezwiaz¬ ki podwójne rozkladaja sie pod dzialaniem wody z wydzieleniem duzej ilosci ciepla talk, ze uwolniony srodek do zwalczaniaszfeodt^ków luchoclizii w postaci pary. Roz¬ klad taki mozna -wywolac nietylko przez dodanie wody do zwiazku podwójnego; czestdkiroc do uwolnienia Wzmiankowanych srodków wystarcza juz dzialanie wilgoci powietrza, wzglednie ziemi lub wilgoci, za¬ wartej w materjale, poddawanym trakto¬ waniu.Do wytwarzania zwiazków podwójnych, rozkladajacych sie latwo pod dzialaniem wody lub wilgoci i zawierajacych sole nie¬ organiczne, nadaja sie zwlaszcza zwiazki organiczne, zawierajace tlen, azot lub siar¬ ke, Chodzi tu wiec o tiemki, estry, etery, al¬ dehydy, ketony, amidy, aminy, siarczki;, merkaptany i nitryle, nieposiadajace kwa¬ snego charakteru. Solami, nadajacemi sie do wytwarzania podwójnych zwiazków, sanp.: chlorek magnezu, chlorek wapnia, fluorek boru, chlorek tytanu, chlorek antymonu i inne. Odpowiednie zwiazki podwójne otrzy¬ muje sie z dobra wydajnoscia znanym spo¬ sobem, dzialajac bezwodnemi solami na od¬ powiednie zwiazki oiiganiozne. Wymienio¬ ne zwiazki podwójne sa po wiekszej czesci stalemi substancjami krystalicznemi i moz¬ na je, w odróznieniu od plynnych srodków do zwalczania szkodników, pakowac w ce¬ lu przesylki do zwyklych blaszanek; sa one w takiem opakowaniu nieograniiczenie trwa¬ le. Daja sie tez latwiej dawkowac, niz srodki plynne lub gazowe.Specjalnie korzystnemi zwiazkami po- dwójiiemi wymienionego rodzaju sa np. po¬ laczenia mrówczanu wzglednie octanu me¬ tylowego, etylowego, propylowego lub bu- tylowago z chlorkiem magnezu, chlorkiem wapnia, fluorkiem boru, chlorkiem tytanu lub chlorkiem antymonu. Jako inne odpo¬ wiednie zwiazki podwójne nalezy wymienic np. polaczenia metylalu lub tlenku butyle¬ nu z chlorkiem wapnia; acetonu, aldehydu octowego, eteru lub acetomitrylu z brom¬ kiem magnezu; eteru z chlorkiem tytanu, fluorkiem boru lub chlorkiem cyny; siarczku metylowego z chlorkiem miedzi lub jodkiem kadmu; acetonitrylu z chlorkiem glinu i inne.Niekiedy wskazane jest stosowanie wy¬ mienionych podwójnych zwiazków w mie¬ szaninie ze srodkami zobojetniajacemi, np. z wapnem albo magnezja, lub ze srodkami rozcienczajacemi, takiemi jak talk, bolus lub inne. W szczególnych przypadkach mozna tez dodawac nawozu, np. w przypadku srod¬ ków do zwalczania zwierzat i owadów w jamach lub norach. Wymienione sole po¬ dwójne mozna równiez stosowac razem z innemi znanemi stalemi srodkami bakterjo- bójczemi lub owadobójczemi, np. z p-dwu- chlorobenizenem, naftalenem, kamfora, pa- raformaldehydem i t. d.Srodki wedlug niniejszego wynalazku nadaja sie np. do zwalczania wolków zbo¬ zowych w spichlerzach, skladach, jak rów¬ niez do tepienia szkodników innych srod¬ ków zywnosciowych i pasz, np. szkodników, znajdujacych sie w owocach roslin stracz¬ kowych. Sposób niniejszy nie ogranicza sie tylko do zwalczania szkodników zboza i po¬ dobnych produktów, lecz mozna go stoso¬ wac takze do tepienia owadów w skórach, ubraniach, galgamach i t. d., lub do niszcze¬ nia myszy,, turkuci i pedraków na polach ornych.Rozklad zwiazków podwójnych moze, jak wspomniano, nastepowac juz wskutek wilgoci powietrza. Mozna np. w celu utrzy¬ mywania dlugotrwalego duzego stezenia par srodków do zwalczania szkodników w mniejszych przestrzeniach zamknietych, np. w pokojach, szafach lub skrzyniach muze¬ alnych, umiescic stosowane zwiazki po¬ dwójne w otwartych miseczkach, przyczem rozklad ich z odparowaniem srodka do zwalczania odbywa sie pod dzialaniem pa¬ ry wodnej, zawartej w powietrzu, która to zawartosc mozna ewentualnie zwiekszyc sztucznie.Jeszcze latwiej odbywa sie zwalczanie szkodników w luzno lezacym materjale, np. w zbozu lub w owocach straczkowych, -* 2 —HAwet w najwiekszych spichlerzach, W tym przypadku miesza sie tylko wymienione zwiazki podwójne z materjalem poddawa¬ nym traktowaniu, wilgoc zas, zawarta w materjale, wystarcza w zupelnosci do uwol¬ nienia zwiazków, zabijajacych szkodniki.Rozklad zwiazków podwójnych, skla¬ dajacych sie ze szczególnie trudnolotnych srodków do zwalczania szkodników, mozna przeprowadzic przez dodanie ewentualnie cieplej wody. Naogól stosuje sie ilosc wo¬ dy równa mniej wiecej wagowo ilosci uzy¬ tego zwiazku podwójnego, albo wieksza, az do ilosci dwukrotnie wiekszej.Przyklad I. Zbiornik o pojemnosci mniej wiecej 1 m3 napelnia sie 750 kg zy¬ ta, zanieczyszczonego silnie wolkami zbo- zowemi. Równoczesnie dodaje sie miesza¬ jac 600 -5- 800 g podwójnego zwiazku, o- trzymanego z chlorku wapnia i mrówczanu metylowego i zawierajacego mniej wiecej 40 -s- 50% estru. Po 24 godzinach wszyst¬ kie wolki zbozowe gina.Przyklad II. 100 czesci podwójnego zwiazku, wytworzonego z mrówczanu me¬ tylowego i bezwodnego chlorku magnezu i zawierajacego 50% estru, zalewa sie 100 -;- 200 czesciami wody. Nastepuje burzliwa reakcja, przyczem wszystek za¬ warty w preparacie ester ulatnia sie w po¬ staci pary.Przyklad III. Z podwójnego zwiazku, otrzymanego z chlorku wapnia i siarczku wegla i zawierajacego 30% siarczku wegla, wyciska sie tabletki. W celu zwalczania myszy polnych wklada sie te tabletki, któ¬ re moga zawierac takze sole nawozowe, np, fosforany i t. d., do jam tych gryzoni i za¬ sypuje wyjscia do jam. Wskutek dzialania wilgoci ziemi ze zwiazku podwójnego uwal¬ nia sie w krótkim czasie siarczek wegla; rozklad mozna przyspieszyc przez dolewa¬ nie wody.W celu osiagniecia równoczesnego dzia¬ lania grzybkobójczego, bakteriobójczego i owadobójczego mozna, jak wspomniano, wymienione zwiazki podwójne, zawierajace sole metali, stosowac lacznie z innemi zna¬ nemu srodkami o takiem dzialaniu, albo tez stosowac .mieszaniny kilku odpowied¬ nich zwiazków podwójnych, np. mieszanine podwójnych zwiazków, zawierajacych al¬ dehyd mrówkowy wzglednie siarczek wegla, z podwójnemi zwiazkami, zawierajacemi eter dwuefcylowy lub wyzej wymienione estry. PL PL