PL209011B1

PL209011B1 - Biaromatyczne związki stanowiące analogi witaminy D, ich zastosowanie, kompozycje farmaceutyczna i kosmetyczna zawierające te związki oraz zastosowanie kosmetyczne

Info

Publication number: PL209011B1
Application number: PL373284A
Authority: PL
Inventors: Thibaud Biadatti; Etienne Thoreau; Johannes Voegel; ANDRé JOMARD
Original assignee: Galderma Res & Dev
Priority date: 2002-08-27
Filing date: 2003-08-25
Publication date: 2011-07-29
Also published as: PL373284A1; FR2843962A1; AR040899A1; FR2843962B1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są nowe związki biaromatyczne, będące analogami witaminy D, ich zastosowanie w medycynie, kompozycje farmaceutyczna i kosmetyczna zawierające te związki oraz zastosowanie kosmetyczne.

Wynalazek ujawnia również sposób ich wytwarzania i ich zastosowania do kompozycji farmaceutycznych, przeznaczonych do użytku w medycynie u ludzi i w weterynarii lub ewentualnie do kompozycji kosmetycznych.

Nowa rodzina związków według wynalazku obejmuje związki, które mają znaczną aktywność w dziedzinie różnicowania i proliferacji komórek i znajdują zastosowanie szczególniej w leczeniu miejscowym i układowym schorzeń dermatologicznych (lub podobnych) związanych z zaburzeniami keratynizacji, schorzeń z czynnikiem zapalnym i/lub immunoalergicznym oraz nadmiernego rozrostu tkanek pochodzenia ektodermalnego (skóry, naskórka i podobnych), który jest łagodny lub złośliwy. Związki te mogą być poza tym używane do zwalczania starzenia skóry, wywołanego światłem lub upływem czasu i do leczenia zaburzeń bliznowacenia.

Związki według wynalazku można też stosować w kompozycjach kosmetycznych do higieny ciała i włosów.

Witamina D jest witaminą podstawową przy zapobieganiu i leczeniu braku mineralizacji chrząstek (krzywicy) i kości (rozmięknienia kości) i nawet w pewnych postaciach osteoporozy u pacjentów w podeszłym wieku. Jednak obecnie uważa się , ż e jej funkcje rozciągają się daleko poza regulację metabolizmu kostnego i homeostazy wapniowej. Wśród nich można wymienić jej działanie na proliferację i różnicowanie komórek oraz kontrolę obrony odpornościowej. Ich odkrycie otworzyło drogę do nowego podejścia leczniczego w dermatologii, onkologii, jak też w dziedzinie chorób autoimmunologicznych i dziedzinie przeszczepów narządów i tkanek.

Toksyczność tej witaminy (hiperkalcemia niekiedy śmiertelna) przez długi czas utrudniała stosowanie skuteczne leczniczo. Obecnie są syntetyzowane analogi strukturalne witaminy D, z których pewne zachowują tylko właściwości różnicowania i nie mają wpływu na metabolizm wapnia.

Zgłoszenie patentowe WO 00/10958 opisuje niesekosteroidowe związki biaromatyczne naśladujące witaminę D3, które są ligandami receptora VDR. Te związki znajdują zastosowanie w leczeniu chorób związanych z rozregulowaniem metabolizmu wapnia. Jednak ogólna struktura tych związków jest zasadniczo różna od budowy związków według naszego wynalazku; w istocie dwa aromatyczne pierścienie związków opisanych w dokumencie WO 00/10958 są związane ze sobą przez atom węgla, podczas gdy w związkach według naszego wynalazku dwa aromatyczne pierścienie są związane łańcuchem zawierającym trzy atomy.

Podobnie zgłoszenie patentowe WO 00/26167 i WO 01/38320 proponują bicykliczne związki, które są analogami witaminy D i zgłoszenie patentowe WO 01/38303 opisuje związki triaromatyczne, które są też analogami witaminy D. Te trzy rodziny związków wykazują, tutaj również, struktury chemiczne zupełnie różne od budowy związków według niniejszego wynalazku.

Zgłaszający zidentyfikował więc nową rodzinę związków, będących analogami witaminy D, które wykazują znaczną aktywność biologiczną, szczególnie w testach na aktywność różnicowania komórek HL60 i na proliferację ludzkich keratynocytów oraz w testach na aktywność agonistyczną VDR.

Przedmiotem wynalazku są biaromatyczne związki stanowiące analogi witaminy D, wybrane pojedynczo lub w mieszaninie z grupy obejmującej:

1-{4-[3-(3,4-Bis-hydroksymetylo-fenylo)propylo]-2-etylo-fenoksy}-3,3-dimetylo-butan-2-ol;

1-{4-[3-(3,4-Bis-hydroksymetylo-fenylo)propylo]-2-metylo-fenoksy}-3,3-dimetylo-butan-2-ol;

(4-{3-[3-Etylo-4-(2-etylo-2-hydroksy-butoksy)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylo-fenylo)metanol;

(4-{3-[4-(2-Etylo-2-hydroksy-butoksy)-3-metylo-fenylo]propylo}-2-hydroksymetylo-fenylo)metanol.

Przedmiotem wynalazku są także powyższe związki do zastosowania jako lek, oraz zastosowanie jednego lub więcej tych związków do wytwarzania kompozycji farmaceutycznej przeznaczonej do leczenia:

- schorzeń dermatologicznych, związanych z zaburzeniami róż nicowania lub proliferacji keratynocytów lub komórek łojowych;

- zaburzeń keratynizacji;

- schorzeń dermatologicznych, związanych z zaburzeniami keratynizacji ze składnikiem zapalnym i/lub immunoalergicznym;

- schorzeń zapalnych, nie wykazujących zaburzeń keratynizacji;

PL 209 011 B1

- proliferacji skóry lub naskórka;

- zaburzeń dermatologicznych, jak dermatozy pę cherzykowe i choroby kolagenu;

- oznak starzenia skóry, spowodowanego światłem lub upływem czasu, albo do zmniejszania pigmentacji i nadmiernego rogowacenia popromiennego, lub każdej patologii skóry, związanej ze starzeniem spowodowanym upływem czasu lub popromiennym;

- zaburzeń bliznowacenia i rozstępów;

- zaburzeń funkcji ł ojowej, takich jak nadmierny ł ojotok trą dzikowy, ł ojotok zwykł y lub egzema ł ojotokowa;

- schorzeń dermatologicznych ze skł adnikiem immunologicznym.

Korzystnie zastosowanie tych związków do wytwarzania kompozycji farmaceutycznej dotyczy leczenia schorzeń dermatologicznych związanych z zaburzeniami różnicowania lub proliferacji keratynocytów lub komórek łojowych obejmujących trądzik pospolity, trądzik typu zaskórnikowego, trądzik wielokształtny, różowaty, trądzik guzkowato-torbielkowaty, skupiony, trądzik starczy, trądziki wtórne, jak trądzik słoneczny, lekowy lub zawodowy, lub korzystnie alternatywnie dotyczą zaburzeń keratynizacji obejmujących rybią łuskę, stany podobne do rybiej łuski, chorobę Dariera, rogowacenie skóry dłoniowo-podeszwowe, rogowacenie białe i stany podobne do rogowacenia białego, liszaj skóry lub śluzówek (ustny), albo korzystnie alternatywnie dotyczą schorzeń dermatologicznych, związanych z zaburzeniami keratynizacji ze skł adnikiem zapalnym i/lub immunoalergicznym, obejmują cych wszystkie postacie łuszczycy skóry, śluzówek lub paznokci, reumatyzm łuszczycowy i atopię skóry, taką jak egzema lub atopię oddechową, albo też przerost dziąseł, albo korzystnie dotyczy proliferacji skóry lub naskórka, które mogą być łagodne lub złośliwe, i są pochodzenia wirusowego lub niewirusowego, takich jak brodawki pospolite, brodawki płaskie i dysplazja naskórka podobna do brodawek, brodawczakowatość ustna lub czerwona albo proliferacji, które mogą być wywołane przez promienie ultrafioletowe, zwłaszcza w wypadku nabłoniaka podstawno- i kolczystokomórkowego.

Wynalazek dotyczy również kompozycji farmaceutycznej, charakteryzującej się tym, że zawiera na podłożu dopuszczalnym farmaceutycznie co najmniej jeden ze związków zdefiniowanych powyżej, przy czym korzystnie kompozycja taka obejmuje stężenie powyższych związku(ów), wynoszące 0,001-5% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

Wynalazek dotyczy również kompozycji kosmetycznej, charakteryzującej się tym, że zawiera na podłożu dopuszczalnym kosmetycznie co najmniej jeden ze związków zdefiniowanych powyżej, przy czym korzystnie taka kompozycja obejmuje stężenie powyższych związku(ów), wynoszące 0,001-3% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

Kolejny przedmiot wynalazku dotyczy zastosowania kosmetycznego kompozycji określonej powyżej do higieny ciała lub włosów oraz zastosowania kosmetycznego powyższej kompozycji kosmetycznej do zapobiegania i/lub zwalczania starzenia skóry wywołanego światłem lub upływem czasu.

Związki według wynalazku należą do szerszej grupy związków o następującym ogólnym wzorze (I):

w którym:

- A-Q oznacza niepodstawione wią zanie alkinowe lub alkenowe, wią zanie -CH2-O-, -CH2-S- lub -CH2-CH2-;

- B-T oznacza niepodstawione wią zanie alkinowe lub alkenowe, wią zanie -CH2-S-, -CH2-O-, CH2-CH2- lub -CH2-NR5-;

PL 209 011 B1 przy czym R6 ma znaczenia podane niżej,

- R1 i R2, jednakowe lub różne, oznaczają atom wodoru, grupę alkilową, liniową lub rozgałęzioną, zawierającą 1-5 atomów węgla lub grupę -CF2R5;

R3 oznacza grupę alkilową, liniową lub rozgałęzioną, zawierającą 1-5 atomów węgla lub grupę CF2R5; przy czym R5 ma znaczenia podane niżej,

- grupy R4, jednakowe lub róż ne, oznaczają atom wodoru, grupę alkilową , liniową lub rozgałęzioną, zawierającą 1-6 atomów węgla, grupę -CF2R5, obie grupy mogą też tworzyć pierścień nasycony, zawierający 4-7 atomów węgla, nasycony pierścień heterocykliczny, jak furan, piran, pirolidyna podstawiona przy atomie azotu grupą R7 albo piperydyna, podstawiona przy atomie azotu grupą R7;

przy czym R7 ma znaczenia podane niżej,

- R5 oznacza atom fluoru, atom wodoru lub grup ę -CF3;

- R6 oznacza atom wodoru, grupę alkilową, liniową lub rozgałęzioną, zawierającą 1-6 atomów węgla lub grupę -C(O)R8; przy czym R8 ma znaczenia podane niżej,

- R7 i R8, jednakowe lub różne, oznaczają atom wodoru albo grupę alkilową, liniową lub rozgałęzioną, zawierającą 1-6 atomów węgla oraz ich optycznych i geometrycznych izomerów, oraz ich soli.

W wypadku zwią zków opisanych wyż ej, zawierają cych atom azotu, zwią zki mogą wystę pować w postaci soli dopuszczalnych kosmetycznie lub farmaceutycznie, jak sole kwasów nieorganicznych i organicznych, w szczególności kwasu chlorowodorowego, siarkowego, octowego, fumarowego, hemibursztynowego, maleinowego i migdałowego.

Wyrażenie, grupa alkilowa liniowa lub rozgałęziona, zawierająca 1-5 atomów węgla, rozumie się korzystnie jako grupę metylową, etylową, n-propylową, izopropylową, n-butylową, izobutylową, tert-butylową, n-pentylową, 1-metylobutylową, 3-metylobutylową lub 2,2-dimetylobutylową.

Wyrażenie, grupa alkilowa liniowa lub rozgałęziona, zawierająca 1-6 atomów węgla, rozumie się korzystnie jako grupę metylową, etylową, n-propylową, izopropylową, n-butylową, izobutylową, tert-butylową, n-pentylową, 1-metylobutylową, 3-metylobutylową, 2,2-dimetylopropylową, n-heksylową, 4-metylopentylową lub 3,3-metylobutylową.

Wyrażenie, nasycony pierścień, zawierający 4-7 atomów węgla, rozumie się jako cyklobutyl, cyklopentyl, cykloheksyl lub cykloheptyl.

Wśród związków o wzorze (I), można także wymienić następujące związki:

1. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)-3-metylofenylo]propylo)fenylo)metanol;

2. (4-{3-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

3. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]propylo}fenylo)metanol;

4. (4-{3-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

5. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)-3-metylofenylo]propylo}fenylo)metanol;

6. (4-{3-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

7. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-metylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

8. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

9. (4-{3-[4-(2-Hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

10. (4-(3-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

11. (4-{3-[4-(3-Hydroksy-4,4-dimetylopentylo)-3-metylofenylo]propylo)-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

12. (4-{3-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)fenylo]propylo)-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

13. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-metylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

14. (E)-1-{4-(3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

15. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[3-metylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropoksy)fenylo]propylo}fenylo)metanol;

16. (4-{3-[3-Etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropoksy)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

17. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[3-metylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropylosulfanylo)fenylo]propylo}fenylo)metanol;

PL 209 011 B1

18. (4-{3-[3-Etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropylosulfanylo)fenylo]propylo)-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

19. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[3-metylo-4-(4,4,4-trifluoro-3-hydroksybutylo)fenylo]propylo}fenylo)metanol;

20. (4-{3-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-3-hydroksybutylo)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

21. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[3-metylo-4-((E)-4,4,4-trifluoro-3-hydroksybut-1-enylo)fenylo]propylo}fenylo)metanol;

22. (4-{3-[3-Etylo-4-((E)-4,4,4-trifluoro-3-hydroksybut-1-enylo)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

23. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[3-metylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutoksy)fenylo]propylo}fenylo)metanol;

24. (4-{3-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutoksy)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

25. (2-Hydroksymetylo-4-(3-[3-metylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutylosulfanylo)fenylo]propylo}fenylo)metanol;

26. (4-{3-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutylosulfanylo)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

27. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[metylo-(5,5,5-trifluoro-3-hydroksy-4-trifluorometylopentylo)fenylo]propylo}fenylo)metanol;

28. (4-{3-[Etylo-(5,5,5-trifluoro-3-hydroksy-4-trifluorometylopentylo)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

29. (E)-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-metylofenylo}-5,5,5-trifluoro-4-trifluorometylopent-1-en-3-ol;

30. (E)-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenylo}-5,5,5-trifluoro-4-trifluorometylopent-1-en-3-ol;

31. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)-3-metylofenylo]-3-metylobutylo}fenylo)metanol;

32. (4-{3-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

33. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]-3-metylobutylo}fenylo)metanol;

34. (4-{3-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

35. (2-Hydroksymetylo-4-{3-[4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)-3-metylofenylo]-3-metylobutylo}fenylo)metanol;

36. (4-{3-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

37. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dimetylopropylo]-2-metylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

38. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dimetylopropylo]-2-etylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

39. (4-{3-[4-(2-Hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)-3-metylofenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol

40. (4-{3-(3-Etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

41. (4-{3-[4-(2-Hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol

42. (4-{3-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)fenylo]-3-metylobutylo)-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

43. (4-{3-[4-(3-Hydroksy-4,4-dimetylopentylo)-3-metylofenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

44. (4-{3-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

45. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dimetylopropylo]-2-metylofenylo}-4,4-dimetylo-pent-1-en-3-ol;

PL 209 011 B1

46. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dimetylopropylo]-2-etylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

47. (4-{3-Etylo-3-[4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)-3-metylofenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

48. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

49. (4-{3-Etylo-3-[4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

50. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

51. (4-{3-Etylo-3-[4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)-3-metylofenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

52. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

53. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietylopropylo]-2-metylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

54. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietylopropylo]-2-etylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

55. (4-{3-Etylo-3-[4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)metylofenylo]pentylo)-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

56. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

57. (4-{3-Etylo-3-[4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

58. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

59. (4-{3-Etylo-3-[4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)-3-metylofenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

60. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

61. (E)-1-{4-(3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietylopropylo]-2-metylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

62. (E)-1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietylopropylo]-2-etylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

63. [2-Hydroksymetylo-4-(2-{1-[4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)-3-metylofenylo]cyklopentylo}etylo)fenylo]metanol;

64. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)fenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

65. [2-Hydroksymetylo-4-(2-{1-[4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]cyklopentylo}etylo)fenylo]metanol;

66. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)fenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo] metanol;

67. [2-Hydroksymetylo-4-(2-{1-[4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)-3-metylofenylo]cyklopentylo}etylo)fenylo]metanol;

68. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)fenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

69. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cyklopentylo}-2-metylofenylo)-4-metylopent-1-en-3-ol;

70. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cyklopentylo}-2-etylofenylo)-4-metylopent-1-en-3-ol;

71. [4-(2-{1-[4-(2-Hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)-3-metylofenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksy-metylofenylo]metanol;

72. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)fenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

73. [4-(2-(1-[4-(2-Hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo-3-metylofenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]-metanol;

PL 209 011 B1

74. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)fenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

75. [4-(2-(1-[4-(3-Hydroksy-4,4-dimetylopentylo)-3-metylofenylo]cyklopentylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

76. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)fenylo]cyklopentylo)etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

77. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cyklopentylo}-2-metylofenylo)-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

78. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cyklopentylo}-2-etylofenylo)-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

79. [2-Hydroksymetylo-4-(2-{1-[4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)-3-metylofenylo]cykloheksylo}etylo)fenylo]metanol;

80. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

81. [2-Hydroksymetylo-4-(2-{1-[4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]cykloheksylo}etylo)fenylo]metanol;

82. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

83. [2-Hydroksymetylo-4-(2-{1-[4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)-3-metylofenylo]cykloheksylo}etylo)fenylo]metanol;

84. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

85. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cykloheksylo}-2-metylofenylo)-4-metylopent-1-en-3-ol;

86. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cykloheksylo}-2-etylofenylo)-4-metylopent-1-en-3-ol;

87. [4-(2-{1-[4-(2-Hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)-3-metylofenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

88. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

89. [4-(2-(1-[4-(2-Hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

90. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo] metanol;

91. [4-(2-{1-[4-(3-Hydroksy-4,4-dimetylopentylo)-3-metylofenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

92. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

93. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cykloheksylo}-2-metylofenylo)-4,4-dimetylo-1-pent-1-en-3-ol;

94. (E)-1-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cykloheksylo}-2-etylofenylo)-4,4-dimetylo-1-pent-1-en-3-ol;

95. (4-{2-Etylo-2-[4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)-3-metylofenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

96. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

97. (4-{2-Etylo-2-[4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

98. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

99. (4-{2-Etylo-2-[4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)-3-metylofenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

100. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol

101. (E)-1-{4-[1-(3,4-Bishydroksymetylofenoksymetylo)-1-etylopropylo]-2-metylofenylo}-4-metylo-pent-1-en-3-ol;

PL 209 011 B1

102. (E)-1-{4-[1-(3,4-Bishydroksymetylofenoksymetylo)-1-etylopropylo]-2-etylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

103. (4-{2-Etylo-2-[4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)-3-metylofenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

104. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

105. (4-{2-Etylo-2-[4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

106. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

107. (4-{2-Etylo-2-[4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)-3-metylofenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

108. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

109. (E)-1-{4-[1-(3,4-Bishydroksymetylofenoksymetylo)-1-etylopropylo]-2-metylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

110. (E)-1-{4-[1-(3,4-Bishydroksymetylofenoksymetylo)-1-etylopropylo]-2-etylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

111. (4-{(E)-3-Etylo-3-[4-2-hydroksy-3-metylobutoksy)-3-metylofenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

112. (4-{(E)-3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutoksy)fenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

113. (4-{(E)-3-etylo-3-[4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

114. (4-{(E)-3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3-metylobutylosulfanylo)fenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

115. (4-{(E)-3-Etylo-3-[4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)-3-metylofenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

116. (4-{(E)-3-Etylo-3-[3-etylo-4-(3-hydroksy-4-metylopentylo)fenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

117. (E)-1-(4-[(E)-3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietyloallilo]-2-metylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

118. (E)-1-{4-[(E)-3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietyloallilo]-2-etylofenylo}-4-metylopent-1-en-3-ol;

119. (4-{(E)-3-Etylo-3-[4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)-3-metylofenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksytylofenylo)metanol;

120. (4-{(E)-3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutoksy)fenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

121. (4-{(E)-3-Etylo-3-[4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)-3-metylofenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

122. (4-{(E)-3-Etylo-3-[3-etylo-4-(2-hydroksy-3,3-dimetylobutylosulfanylo)fenylo]pent-1-enylo}-2-hyoksymetylofenylo)metanol;

123. (4-{(E)-3-Etylo-3-[4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)-3-metylofenylo]pent-1enylo}-2-hydroksyylofenylo)metanol;

124. (4-{(E)-3-Etylo-3-[3-etylo-4-(3-hydroksy-4,4-dimetylopentylo)fenylo]pent-1-enylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

125. (E)-1-{4-[(E)-3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietyloallilo]-2-metylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

126. (E)-1-{4-[(E)-3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietyloallilo]-2-etylofenylo}-4,4-dimetylopent-1-en-3-ol;

127. (4-{3-[3-Etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropoksy)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

128. (4-{3-[3-Etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropylosulfanylo)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

129. (4-(3-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-3-hydroksybutylo)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

PL 209 011 B1

130. (4-{3-[3-Etylo-4-((E)-4,4,4-trifluoro-3-hydroksybut-1-enylo)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

131. (4-{3-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutoksy)fenylo]-3-metylobutylo}2-hydroksymetylofenylo)metanol;

132. (4-{3-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutylosulfanylo)fenylo]-3-metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

133. (4-{[Etylo-(5,5,5-trifluoro-3-hydroksy-4-trifluorometylopentylo)fenylo]metylobutylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

134. (E)-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dimetylopropylo]-2-etylofenylo}-5,5,5-trifluoro-4-trifluorometylopent-1-en-3-ol;

135. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropoksy)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

136. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropylosulfanylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

137. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(4,4,4-trifluoro-3-hydroksybutylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

138. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-((E)-4,4,4-trifluoro-3-hydroksybut-1-enylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

139. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutoksy)fenylo]pentylo}2-hydroksymetylofenylo)metanol;

140. (4-{3-Etylo-3-[3-etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutylosulfanylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

141. (4-{Etylo[etylo-(5,5,5-trifluoro-3-hydroksy-4-trifluorometylopentylo)fenylo]pentylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

142. (E)-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-1,1-dietylopropylo]-2-etylofenylo}-5,5,5-trifluoro-4-trifluorometylopent-1-en-3-ol;

143. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropoksy)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

144. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropylosulfanylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

145. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-3-hydroksybutylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

146. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-((E)-4,4,4-trifluoro-3-hydroksybut-1-enylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

147. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutoksy)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

148. [4-(2-{1-[3-Etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutylosulfanylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

149. [4-(2-(1-[Etylo-(5,5,5-trifluoro-3-hydroksy-4-trifluororoetylopentylo)fenylo]cykloheksylo}etylo)-2-hydroksymetylofenylo]metanol;

150. (E)-(4-{1-[2-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)etylo]cykloheksylo}-2-etylofenylo)-5,5,5-trifluoro-4-trifluorometylopent-1-en-3-ol

151. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropoksy)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

152. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(3,3,3-trifluoro-2-hydroksypropylosulfanylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

153. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(4,4,4-trifluoro-3-hydroksybutylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

154. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-((E)-4,4,4-trifluoro-3-hydroksybut-1-enylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

155. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutoksy)fenylo]butoksy}2-hydroksymetylofenylo)metanol;

156. (4-{2-Etylo-2-[3-etylo-4-(4,4,4-trifluoro-2-hydroksy-3-trifluorometylobutylosulfanylo)fenylo]butoksy)-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

157. (4-{Etylo[etylo-(5,5,5-trifluoro-3-hydroksy-4-trifluorometylopentylo)fenylo]butoksy}-2-hydroksymetylofenylo)metanol;

PL 209 011 B1

158. (E)-{4-[1-(3,4-Bishydroksymetylofenoksymetylo)-1-etylopropylo]-2-etylofenylo}-5,5,5-trifluoro-4-trifluorometylopent-1-en-3-ol.

Związki o ogólnym wzorze (I) można wytworzyć zgodnie z następującym schematem syntez, podanym na fig. 1:

Związek o wzorze 2 można wytworzyć ze związku o wzorze 1 przez selektywne bromowanie, następnie przez zabezpieczenie (P) funkcyjnej grupy fenolowej. Związki o strukturze 3 można otrzymać ze związków o wzorze 2 przez sprzęganie typu Stille'a z odpowiednim partnerem cynoorganicznym np. allilotributylocyną lub cyjanometylotributylocyną.

Związki o strukturze 4 można otrzymać ze związków o wzorze 3a:

- w wypadku, gdy B-T = CH2-CH2, przez borowodorowanie funkcyjnej grupy olefinowej, następnie przez sprzęganie typu Suzuki z partnerem trifluorometanosulfonianowym typu 4-trifluorometanosulfonyloksyftalanu dimetylu,

- w wypadku, gdy B-T = CH=CH, po ozonolizie olefiny, następnie reakcji typu Wittiga lub Hornera-Emmonsa np. z partnerem zawierającym fosfor typu 4-(dietoksyfosforylometylo)ftalanu dimetylu,

- w wypadku, gdy B-T = CH2-O, CH2-S lub CH2-NH-, po redukcyjnej ozonolizie funkcyjnej grupy olefinowej, następnie przez reakcję typu Mitsunobu z partnerem zawierającym grupę fenolową, tiofenolową lub anilinową typu 4-hydroksy(albo merkapto lub amino)ftalanu dimetylu, po czym następuje usunięcie grup zabezpieczających funkcyjną grupę fenolową.

Związki o strukturze 5 można otrzymać wtedy w następujący sposób: funkcyjną grupę fenolową można podstawić α-bromoketonem. Następnie otrzymane związki można zredukować do końcowych związków o wzorze 5 (R2 = H) przez dodanie wodorków, takich jak np. wodorek glinowo-litowy, lub alternatywnie ketony można alkilować selektywnymi reagentami, jak reagenty cynkoorganiczne, po czym funkcyjne grupy estrowe można zredukować wodorkami, aby otrzymać końcowe związki o wzorze 5 (R2 różne od H).

Związki o strukturze 6 można otrzymać ze związków typu związków o wzorze 3b, przez podwójne alkilowanie w pozycji benzylu np. w obecności halogenku alkilu R4-X i diizopropyloamidu litowego, następnie przez redukcję funkcyjnej grupy nitrylowej do aldehydu.

Związki o strukturze 7 można wtedy otrzymać ze związku o wzorze 6:

- w wypadku, gdy B-T oznacza CH=CH, po reakcji typu Wittiga lub Hornera-Emmonsa np. z partnerem zawierającym fosfor typu 4-(dietoksyfosforylometylo)ftalanu dimetylu,

- w wypadku, gdy B-T = CH2-CH2, przez uwodornienie funkcyjnej grupy olefinowej, otrzymanej z B-T oznaczającego CH=CH

- i na koniec w wypadku, gdy B-T = CH2-O, CH2-S lub CH2-NH, po redukcji funkcyjnej grupy aldehydowej do alkoholu, następnie przez reakcję typu Mitsunobu z partnerem zawierającym grupę fenolową, tiofenolową lub anilinową typu 4-hydroksy(albo merkapto lub amino)ftalanu dimetylu, po czym następuje usunięcie grup zabezpieczających funkcyjną grupę fenolową.

Związki o strukturze 8 można wtedy otrzymać w następujący sposób: funkcyjną grupę fenolową można podstawić α-bromoketonem. Następnie otrzymane związki można zredukować do końcowych związków o wzorze 8 (R2 = H) przez dodanie wodorków, takich jak np. wodorek litowo-glinowy, lub alternatywnie ketony można alkilować selektywnymi reagentami, jak reagenty cynkoorganiczne, po czym funkcyjne grupy estrowe można zredukować wodorkami, aby otrzymać końcowe związki o wzorze 8 (R2 różne od H).

Związki o strukturze 9 można otrzymać po przekształceniu w trifluorometanosulfonian funkcyjnej grupy fenolowej w związkach typu związków o wzorze 7:

- gdy Q-A oznacza CH=CH, tak otrzymany związek pośredni można przekształcić po reakcji typu Hecka z odpowiednim ketonem winylowym typu CH2=CHC (O) R1;

- gdy Q-A oznacza CH2-CH2, związki można wtedy otrzymać po uwodornieniu funkcyjnej grupy olefinowej związków o wzorze 9 z Q-A oznaczającym CH=CH;

- gdy Q-A = etynyl, związki otrzymuje się po sprzęganiu typu Sonogashiry między właściwą funkcyjną grupą alkinową i trifluorometanosulfonianem pochodnym związku 7 opisanego wyżej.

Otrzymane związki o wzorze 9 można zredukować do końcowych związków o wzorze 10 (R2 = H) przez dodanie wodorków, takich jak np. wodorek litowo-glinowy, lub alternatywnie ketony można alkilować selektywnymi reagentami, jak reagenty cynkoorganiczne, po czym funkcyjne grupy estrowe można zredukować wodorkami, aby otrzymać końcowe związki o wzorze 10 (R2 różne od H).

Związki o ogólnym wzorze (I) wykazują właściwości biologiczne podobne do właściwości witaminy D, zwłaszcza cechy transaktywowania elementów odpowiedzi na witaminę D (VDRE), takich jak

PL 209 011 B1 aktywność agonistyczna lub antagonistyczna wobec receptorów witaminy D lub jej pochodnych. Przez witaminy D lub ich pochodne rozumie się np. pochodne witaminy D2 lub D3 i w szczególności 1,25-dihydroksywitaminę D3 (kalcytriol).

Tę aktywność agonistyczną wobec receptorów witaminy D lub jej pochodnych można ukazać „in vitro metodami znanymi w dziedzinie badań nad transkrypcją genów (Hansen i in., Society For Investigative Dermatology, tom 1, nr 1, kwiecień 1996).

Właściwości biologiczne analogiczne do witaminy D można również zmierzyć przez zdolność produktu do wywoływania różnicowania komórek białaczki promielocytowej HL60. Protokół oraz otrzymane wyniki ze związkami według wynalazku są opisane w przykładzie 6 niniejszego zgłoszenia.

Przykładowo aktywność agonistyczną VDR można przetestować na linii komórkowej HeLa przez kotransfekcję wektora ekspresji ludzkiego receptora VDR i plazmidu reporterowego p240Hase-CAT. Aktywność agonistyczną można też scharakteryzować w tym układzie kotransfekcji przez oznaczenie dawki potrzebnej do uzyskania 50% aktywności maksymalnej produktu (AC50). Szczegóły protokołu tego testu oraz wyniki uzyskane przy użyciu związków według wynalazku opisano w przykładzie 7 niniejszego zgłoszenia.

Biologiczne właściwości podobne do witaminy D można również oznaczyć przez zdolność produktu do hamowania proliferacji normalnych ludzkich keratynocytów (NHK w hodowli). Produkt dodaje się do NHK hodowanych w warunkach sprzyjających stanowi proliferacji. Produkt pozostawia się w kontakcie z komórkami przez 5 dni. Ilość komórek rozrastają cych się mierzy się przez wprowadzenie bromodeoksyurydyny (BRdU) do DNA. Protokół tego testu oraz wyniki uzyskane przy użyciu związków według wynalazku opisano w przykładzie 8 niniejszego zgłoszenia.

Podawanie związków według wynalazku można wykonywać drogą dojelitową, pozajelitową, miejscową lub dooczną.

Kompozycje farmaceutyczne według wynalazku do podawania drogą dojelitową mogą występować w postaci tabletek, kapsułek żelatynowych, drażetek powleczonych cukrem, syropów, zawiesin, roztworów, proszków, granulek, emulsji, mikrokulek lub nanokulek, albo pęcherzyków lipidowych lub polimerowych, pozwalających na kontrolowane uwalnianie.

Kompozycje do podawania drogą pozajelitową mogą występować w postaci roztworów lub zawiesin do wlewów lub do wstrzyknięć.

Związki według wynalazku podaje się generalnie w dawkach dziennych od około 0,001 μg/kg do 1000 μg/kg, korzystnie od około 0,01 μg/kg do 100 μg/kg ciężaru ciała w 1-3 podaniach.

Kompozycje farmaceutyczne na bazie związków według wynalazku do stosowania drogą miejscową, są przeznaczone do leczenia skóry, skóry owłosionej oraz śluzówek i występują w postaci balsamów, kremów, mleczek, maści, proszków, nasączonych tamponów, roztworów, żeli, sprayów, lotionów lub zawiesin. Mogą też występować w postaci mikrokulek lub nanokulek, albo pęcherzyków lipidowych lub polimerowych, albo plastrów polimerowych i hydrożeli, pozwalających na kontrolowane uwalnianie. Te kompozycje do stosowania miejscowego mogą występować albo w postaci bezwodnej, albo w postaci uwodnionej zależnie od wskazań klinicznych.

Do podawania doocznego są głównie krople do oczu.

Kompozycje te do podawania miejscowego lub doocznego zawierają co najmniej jeden związek według wynalazku o stężeniu wynoszącym korzystnie 0,0001-5%, korzystnie 0,001-1% w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

Związki według wynalazku znajdują również zastosowanie w dziedzinie kosmetyki, w szczególności do pielęgnacji ciała i włosów, zwłaszcza do leczenia skóry ze skłonnością do trądzika, do odrostu włosów lub do hamowania ich wypadania, do zwalczania tłustego wyglądu skóry lub włosów, do ochrony przed szkodliwym działaniem słońca albo do leczenia skóry suchej, do zapobiegania i/lub leczenia starzenia skóry wywołanego światłem lub upływem czasu.

Kosmetyczna kompozycja według wynalazku może występować zwłaszcza w postaci kremu, mleczka, lotionu, żelu, zawiesiny mikrokulek lub nanokulek, albo pęcherzyków lipidowych lub polimerowych, mydła lub szamponu.

Stężenie związku o ogólnym wzorze (I) w kompozycji kosmetycznej według wynalazku, może wynosić 0,001-3% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.

W dziedzinie farmacji i kosmetyki związki według wynalazku można korzystnie stosować w kombinacji z dodatkami obojętnymi lub nawet aktywnymi farmakodynamicznie lub kosmetycznie, albo z połączeniami tych dodatków, zwłaszcza z:

- środkami nawilżającymi;

PL 209 011 B1

- ś rodkami polepszają cymi smak:

- konserwantami, jak estry kwasu p-hydroksybenzoesowego;

- stabilizatorami;

- regulatorami wilgotnoś ci;

- regulatorami pH;

- modyfikatorami ciśnienia osmotycznego;

- emulgatorami;

- filtrami promieni UV-A i UV-B;

- przeciwutleniaczami, jak α -tokoferol, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, dysmutaza ponadtlenkowa, ubichinol lub pewne czynniki chelatujące metale;

- ś rodkami odbarwiającymi, jak hydrochinon, kwas azelainowy, kwas kawowy lub kwas kojowy;

- zmię kczaczami;

- ś rodkami nawadniającymi, jak glicerol, PEG 400, tiamorfolinon i jego pochodne lub mocznik;

- środkami przeciwłojotokowymi lub przeciwtrądzikowymi, jak S-karboksymetylocysteina, S-benzylocysteamina, ich sole i ich pochodne, albo nadtlenek benzoilu;

- antybiotykami, jak erytromycyna i jej estry, neomycyna, klindamycyna i jej estry, tetracykliny;

- ś rodkami przeciwgrzybowymi jak ketokonazol lub 4,5-polimetyleno-3-izotiazolinon;

- ś rodkami ograniczającymi wypadanie włosów, jak Minoxidil (2,4-diamino-6-piperydynopirymidyno-3-tlenek) i jego pochodne, Diazoxide (7-chloro-3-metylo-1,2,4-benzotiadiazyno-1,1-ditlenek) i Phenytoin (5,4-difenylo-2,4-imidazolinodion);

- niesteroidowymi ś rodkami przeciwzapalnymi;

- karotenoidami, zwłaszcza β-karotenem;

środkami przeciwłuszczycowymi, jak antralina i jej pochodne;

- kwasami 5,8,11,14-eikozatetrainowym i 5,8,11-eikozatriinowym, ich estrami i amidami;

- retinoidami, to znaczy ligandami receptorów RAR lub RXR, naturalnymi lub syntetycznymi;

- kortykosteroidami lub estrogenami;

- α-hydroksykwasami i α-ketokwasami lub ich pochodnymi, jak kwas mlekowy, jabłkowy, cytrynowy, glikolowy, migdałowy, winowy, glicerynowy, askorbinowy, jak też ich sole, amidy lub estry, albo p-hydroksykwasami lub ich pochodnymi, jak kwas salicylowy oraz jego sole, amidy lub estry;

- blokerami kanałów jonowych, takich jak kanały potasowe;

- lub ewentualnie, zwłaszcza dla kompozycji farmaceutycznych, w połączeniu z lekami znanymi jako zakłócające układ odpornościowy (np. cyklosporyna, FK 506, glukokortykoidy, przeciwciała monoklonalne, cytokiny lub czynniki wzrostu itp.).

Oczywiście fachowiec zadba o taki dobór możliwego związku(ów) dodanych do tych kompozycji, aby korzystne właściwości związków według niniejszego wynalazku, nie pogorszyły się, przynajmniej niezasadniczo, na skutek rozpatrywanego dodania.

Poniżej podano jako objaśniające przykłady wytwarzania aktywnych związków według wynalazku oraz różne konkretne preparaty na bazie takich związków i testy oceny aktywności biologicznej związków według wynalazku.

P r z y k ł a d 1. 1-(4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenoksy}-3,3-dimetylobutan-2-ol

a. 4-Bromo-2-etylofenol g (123 milimole) 2-etylofenolu rozpuszczono w 150 ml chloroformu. 59 g (123 milimole) tribromku tetrabutyloammoniowego dodano porcjami po 10 g i środowisko reakcyjne mieszano w ciągu 20 minut. Następnie środowisko wlano do nasyconego roztworu tiosiarczanu sodu, po czym pH doprowadzono do 7. Mieszaninę ekstrahowano dichlorometanem. Po wysuszeniu i zatężeniu otrzymaną pozostałość oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką (eluent: octan etylu 10/heptan 90). Otrzymano żółty olej (m = 24,5 g, wydajność = 99%).

b. 4-Bromo-1-etoksymetoksy-2-etylobenzen

24,5 g (121 milimoli) 4-bromo-2-etylofenolu rozpuszczono w 150 ml DMF i roztwór ten powoli dodano do zawiesiny 5,3 g (133 milimole) wodorku sodu w 50 ml DMF. Środowisko mieszano przez 30 minut, po czym dodano 12,4 ml (133 milimole) etoksymetylu chlorku. Środowisko reakcyjne mieszano w ciągu 4 godzin w temperaturze pokojowej, następnie wlano do wody i ekstrahowano octanem etylu. Fazy organiczne przemyto wodą i pozostałość otrzymaną po suszeniu i zatężeniu oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką (eluent octan etylu 10/heptan 90). Otrzymano żółty olej (m = 25 g, wydajność = 80%).

PL 209 011 B1

c. 4-Allilo-1-etoksymetoksy-2-etylobenzen g (58 milimoli) 4-bromo-1-etoksymetoksy-2-etylobenzenu rozpuszczono w 150 ml DMF. Dodano 26,9 ml (87 milimoli) allilotributylocyny i następnie mieszaninę odgazowano strumieniem azotu. Dodano 1,2 g (1,8 milimola) dichlorobis(trifenylofosfino)palladu i środowisko ogrzewano w temperaturze 120°C w ciągu 10 godzin. Środowisko reakcyjne wlano do wody i następnie ekstrahowano octanem etylu. Pozostałość otrzymaną po suszeniu i zatężeniu oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką (eluent: heptan i następnie heptan 95/octan etylu 5). Otrzymano żółty olej (m = 13,6 g, wydajność = 100%).

d. 4-Trifluorometanosulfonyloksyftalan dimetylu 21 g (100 milimoli) 4-hydroksyftalanu dimetylu rozpuszczono w 500 ml dichlorometanu. Środowisko reakcyjne ochłodzono do temperatury 0°C i dodano 21 ml (155 milimoli) trietyloaminy. Dodano powoli 30 g (105 milimoli) bezwodnika trifluorometanosulfonowego, środowisko reakcyjne powoli doprowadzono do temperatury pokojowej, następnie potraktowano wodą i ekstrahowano dichlorometanem. Fazy organiczne przemyto rozcieńczonym roztworem kwaśnego węglanu sodu, po czym wysuszono i zatężono. Pozostałość oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką (eluent: octan etylu 30/heptan 70). Otrzymano żółty olej (m = 27 g, wydajność = 79%).

e. 4-[3-(4-Etoksymetoksy-3-etylofenylo)propylo]ftalan dimetylu g (22,7 milimola) 4-allilo-1-etoksymetoksy-2-etylobenzenu rozpuszczono w 100 ml bezwodnego THF i środowisko ochłodzono do temperatury 0°C. Dodano 6,6 g (27 milimoli) 9-BBN, środowisko doprowadzono do temperatury pokojowej i następnie mieszano przez 12 godzin. Dodano roztwór 7,8 g (22,6 milimola) 4-trifluorometanosulfonyloksyftalanu dimetylu w 100 ml DMF oraz 6,2 g (44,8 milimoli) węglanu potasu. Środowisko reakcyjne odgazowano strumieniem azotu i dodano następnie 930 mg (1,1 milimola) difosfinoferrocenu dichloropalladu. Środowisko ogrzewano w temperaturze 50°C przez 3 godziny, po czym wlano do roztworu chlorku amonu i ekstrahowano octanem etylu. Pozostał o ść otrzymaną po suszeniu i zatężeniu oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką (eluent heptan, potem heptan 85/octan etylu 15). Otrzymano żółty olej (m = 6,9 g, wydajność = 73%).

f. 4-[3-(3-Etylo-4-hydroksyfenylo)propylo]ftalan dimetylu

6,9 g (16,6 milimola) 4-[3-(4-etoksymetoksy-3-etylo-fenylo)propylo]ftalanu dimetylu rozpuszczono w 100 ml metanolu. Wkroplono 3 ml stężonego kwasu siarkowego i środowisko mieszano przez 1 godzinę, następnie wlano do wody i ekstrahowano dichlorometanem. Fazy organiczne wysuszono i zatężono. Otrzymaną pozostałość oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką (eluent heptan 80/octan etylu 20). Otrzymano bezbarwny olej (m = 5 g; wydajność = 84%).

g. 4-{3-[4-(3,3-Dimetylo-2-oksobutoksy)-3-etylofenylo]-propylo}ftalan dimetylu

800 mg (2,2 milimola) 4-[3-(3-etylo-4-hydroksyfenylo)-propylo]ftalanu dimetylu rozpuszczono w 40 ml 2-butanonu. Dodano 340 mg (2,5 milimola) wę glanu potasu i 330 μ l (2,5 milimola) 1-bromopinakolonu. Środowisko reakcyjne ogrzewano w temperaturze wrzenia wobec powrotu skroplin w ciągu 8 godzin, i następnie przesączono przez celit. Otrzymaną pozostałość oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką (eluent: octan etylu 20/heptan 80). Otrzymano bezbarwny olej (m = 920 mg; wydajność = 90%).

h. 1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenoksy}-3,3-dimetylobutan-2-ol

900 mg (2 milimole) 4-{3-[4-(3,3-dimetylo-2-oksobutoksy)-3-etylofenylo]propylo}ftalanu dimetylu rozpuszczono w 20 ml THF i powoli dodano do zawiesiny 375 mg (10 milimoli) wodorku litowo-glinowego. Środowisko reakcyjne mieszano przez 30 minut w temperaturze pokojowej, po czym wolno dodawano kolejno 400 μΐ wody, 400 μΐ 15% roztworu wodorotlenku sodu i 1 ml wody. Środowisko reakcyjne wlano do 1% roztworu kwasu chlorowodorowego, po czym ekstrahowano eterem etylowym.

Pozostałość otrzymaną po suszeniu i zatężeniu oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką. Otrzymano gęsty bezbarwny olej (m = 760 mg, wydajność = 95%).

¹H NMR (CDCl3): 1,01 (s, 9H); 1,19 (t, J = 7,4 Hz, 3H); 1,92 (m, 2H); 2,0 (bs, 3H); 2,56-2,66 (m,

6H); 3,71 (dd, J = 2,5 Hz, J2 = 8,7 Hz, 1H); 3,86 (t, 1H, J = 8,7 Hz); 4,09 (dd, J = 8,7 Hz, J2 = 2,5 Hz, 1H); 4,73 (s, 4H), 6,75 (d, J = 8 Hz, 1H); 6, 94-6, 97 (m, 2H); 7,14 (d, J = 7,6 Hz, 1H); 7,19 (s, 1H);

7,28 (s, 1H).

P r z y k ł a d 2. 1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)-propylo]-2-metylofenoksy}-3,3-dimetylobutan-2-ol

a. 4-Bromo-2-metylofenol

Podobnie jak w przykładzie 1a, przez reakcję 10 g (91 milimoli) 2-metylofenolu z 44 g (91 milimoli) tribromku tetrabutyloammoniowego, otrzymano żółty olej (m = 16,3 g, wydajność = 95%).

PL 209 011 B1

b. 4-Bromo-1-metoksymetoksy-2-etylobenzen

Podobnie jak w przykładzie 1b, przez reakcję 15 g (79 milimoli) 4-bromo-2-metylofenolu z 3,5 g (87 milimoli) wodorku sodu i 8,1 ml (87 milimoli) chlorku etoksymetylu, otrzymano żółty olej (m = 16,4 g, wydajność = 84%).

c. 4-Allilo-1-etoksymetoksy-2-metylobenzen

Podobnie jak w przykładzie 1c, przez reakcję 16 g (65 milimoli) 4-bromo-1-etoksymetoksy-2-metylobenzenu z 30 ml (97 milimoli) allilotributylocyny i 1,35 g (2 milimole) dichlorobis(trifenylofosfino)palladu, otrzymano żółty olej (m = 12,1 g, wydajność = 89%).

d. 4-[3-(4-Metoksymetoksy-3-metylofenylo)propylo]ftalan dimetylu

Podobnie jak w przykładzie 1e, przez reakcję 4,5 g (21,6 milimola) 4-allilo-1-etoksymetoksy-2-metylobenzenu z 6,3 g (25,7 milimola) 9-BBN, 7,4 g (21,6 milimola) 4-trifluorometanosulfonylooksyftalanu dimetylu, 5,9 g (42,6 milimola) węglanu potasu i 880 mg (1,05 milimola) difosfinoferrocenu dichloropalladu, otrzymano żółty olej (m = 7 g, wydajność = 80%).

e. 4-[3-(3-Metylo-4-hydroksyfenylo)propylo]ftalan dimetylu

Podobnie jak w przykładzie 1f, przez reakcję 6,9 g (17,2 milimola) 4-[3-(4-etoksymetoksy-3-metylofenylo)propylo]ftalanu dimetylu w 100 ml metanolu z 3 ml stężonego kwasu siarkowego, otrzymano bezbarwny olej (m = 5,2 g; wydajność = 88%).

f. 4-{3-[4-(3,3-Dimetylo-2-oksobutoksy)-3-metylofenylo]propylo}ftalan dimetylu

Podobnie jak w przykładzie 1g, przez reakcję 900 mg (2,6 milimola) 4-[3-(3-metylo-4-hydroksyfenylo)propylo]ftalanu dimetylu z 400 mg (2,9 milimola) węglanu potasu i 390 μΐ (2,9 milimola) 1-bromo-pinakolonu, otrzymano bezbarwny olej (m = 910 mg; wydajność = 79%).

g. 1-{4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-metylofenoksy}-3,3-dimetylobutan-2-ol

Podobnie jak w przykładzie 1h, przez reakcję 900 mg (2,1 milimola) 4-{3-[4-(3,3-dimetylo-2-oksobutoksy)-3-metylofenylo]propylo}ftalanu dimetylu z 375 mg (10 milimoli) wodorku litowo-glinowego, otrzymano gęsty bezbarwny olej (m = 780 mg, wydajność = 96%).

¹H NMR (DMSO): 0,78 (s, 9H); 1,65-1,72 (m, 2H); 2,0 (s, 3H); 2, 32-2,44 (m, 4H); 3,30 (m, 1H); 3,61 (dd, 1H, J1 = 8,4 Hz, J2 = 2,3 Hz); 3,86 (dd, J1 = 8,4 Hz, J2 = 2,3 Hz, 1H); 4,36 (t, J = 6Hz, 4H), 4,64 (d, J = 5,3 Hz, 1H); 4,82-4,91 (m, 2H); 6,68 (d, J= 8 Hz, 1H); 6,78-6,91 (m, 3H); 7,06-7,14 (m, 2H).

P r z y k ł a d 3. ( 4-{3-[3-Ethyl-4-(2-etylo-2-hydroksybutoksy)fenylo]propylo}-2-hydroksy metylofenylo)metanol

a. 4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenol

1,7 g (4,8 milimola) 4-[3-(3-etylo-4-hydroksyfenylo)propylo]ftalanu dimetylu (przykład 1f) rozpuszczono w 50 ml eteru etylowego i ten roztwór powoli dodano do zawiesiny 435 mg (11,4 milimola) wodorku litowo-glinowego. Środowisko mieszano przez 30 minut i następnie kolejno potraktowano 450 μl wody, 450 μl 15% roztworu wodorotlenku sodu i 1,5 ml wody. Środowisko reakcyjne wlano do 1N roztworu kwasu chlorowodorowego i ekstrahowano eterem etylowym. Otrzymano białe ciało stałe (m = 1,2 g, temperatura topnienia = 82°C, wydajność = 84%).

b. (4-[3-(3, 4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenoksy}octan etylu

Podobnie jak w przykładzie 1g, przez reakcję 1,1 g (3,7 milimola) 4-(3-(3,4-bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenolu z 560 mg (4 milimole) węglanu potasu i 450 μl bromooctanu etylu, otrzymano bezbarwny olej (m = 680 mg, wydajność = 48%).

c. (4-(3-[3-Etylo-4-(2-etylo-2-hydroksybutoksy)fenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol

640 mg (1,65 milimola) {4-[3-(3,4-bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-etylofenoksy}octanu etylu rozpuszczono w 30 ml THF. Wkroplono 2,2 ml (6,6 milimola) 3M roztworu bromku etylomagnezowego. Środowisko reakcyjne mieszano przez 30 minut i następnie potraktowano nasyconym roztworem chlorku amonu. Pozostałość otrzymaną po ekstrakcji i zatężeniu oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z krzemionką. Otrzymano bezbarwny olej (m = 510 mg, wydajność = 77%).

¹H NMR (CDCl3) : 0,94 (t, J = 7,6 Hz, 6H); 1,19 (t, J = 7,4 Hz, 3H); 1,67 (q, J = 7,6 Hz, 4H); 1,92 (m, 2H); 2,15 (bs, 3H); 2, 56-2,66 (m, 6H); 3,80 (s, 2H); 4,72 (s, 4H), 6,75 (d, J = 8 Hz, 1H); 6,94-6,96 (m, 2H); 7,13 (d, J = 7,6 Hz, 1H); 7,18 (s, 1H); 7,27 (s, 1H).

P r z y k ł a d 4. (4-{3-[4-(2-Etylo-2-hydroksybutoksy)-3-metylofenylo]propylo}-2-hydroksymetylofenylo)metanol

a. 4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-metylofenol

Podobnie jak w przykładzie 3a, przez reakcję 1 g (2,9 milimola) 4-[3-(3-metylo-4-hydroksyfenylo)propylo]ftalanu dimetylu (przykład 2e) z 260 mg (7 milimoli) wodorku litowo-glinowego, otrzymano białe ciało stałe (m = 740 mg, temperatura topnienia = 92°C, wydajność = 89%).

PL 209 011 B1

b. {4-[3-(3,4-Bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-metylofenoksy}octan etylu

Podobnie jak w przykładzie 3b, przez reakcję 720 mg (2,5 milimola) z 380 mg (2,7 milimola) węglanu potasu i 310 μΐ (2,7 milimola) bromooctanu etylu, otrzymano bezbarwny olej (m = 540 mg, wydajność = 58%).

c. (4-{3-[4-(2-Etylo-2-hydroksybutoksy)-3-metylofenylo]-propylo}2-hydroksymetylofenylo)metanol

Podobnie jak w przykładzie 3c, przez reakcję 530 mg (1,42 milimola) {4-[3-(3,4-bishydroksymetylofenylo)propylo]-2-metylofenoksy}octanu etylu z 2,4 ml (7 milimoli) 3M roztworu bromku etylomagnezowego, otrzymano bezbarwny olej (m = 410 mg, wydajność = 75%).

¹H NMR (DMSO): 0,64 (t, J=7,6 Hz, 6H); 1,33 (q, J=7,4 Hz, 4H); 1,59-1,62 (m, 2H); 1,92 (s, 3H); 2,26-2,37 (m, 4H); 3,30 (m, 1H); 3,46 (s, 2H); 4,08 (s, 1H); 4,27-4,31 (m, 4H); 4,77 (t, J=5,3 Hz, 1H); 4,82 (t, J=5,3 Hz, 1H); 6,58 (d, J=8 Hz, 1H); 6,72-6, 74 (m, 2H); 6, 82-6,84 (m, 1H); 7,00 (s, 1H); 7,05 (d, J = 7,7 Hz, 1H).

P r z y k ł a d 5. Preparaty

1. Podawane drogą doustną (a) Sporządzono następującą kompozycję w postaci tabletki o 0,2 g:

Związek z przykładu 2.......................... 0,005 g

Skrobia uprzednio zżelowana.................... 0,065 g

Celuloza mikrokrystaliczna..................... 0,075 g

Laktoza........................................ 0,050 g

Stearynian magnezu............................. 0,005 g

Do leczenia rybiej łuski podaje się dorosłej osobie 1-3 tabletek dziennie w ciągu 1-12 miesięcy zależnie od ciężkości leczonego przypadku.

b) Sporządzono zawiesinę do picia, przeznaczoną do konfekcjonowania w ampułkach po 5 ml:

Związek z przykładu 3......................... 0,050 mg

Gliceryna..................................... 0,500 g

Sorbitol 70%.................................. 0,500 g

Sacharynian sodu.............................. 0,010 g p-Hydroksybenzoesan metylu.................... 0,040 g

Środek zapachowy q.s.

Woda oczyszczona q.s.ad ...................... 5 ml

Do leczenia trądzika podaje się dorosłej osobie 1 ampułkę dziennie w ciągu 1-12 miesięcy zależnie od ciężkości leczonego przypadku.

c) Sporządzono następujący preparat przeznaczony do konfekcjonowania w kapsułkach żelatynowych:

Związek z przykładu 4......................... 0,0001 mg

Skrobia kukurydziana.......................... 0,060 g

Laktoza q.s.................................. 0,300 g

Używane kapsułki żelatynowe składają się z żelatyny, tlenku tytanu i konserwanta.

Do leczenia łuszczycy podaje się dorosłej osobie 1 kapsułkę żelatynową dziennie w ciągu 1-12 miesięcy.

d) Sporządzono następujący preparat przeznaczony do konfekcjonowania w kapsułkach żelatynowych:

Związek z przykładu 1..................'....... 0,01 mg

Związek z przykładu 3......................... 0,01 mg

Cyklosporyna.................................. 0,050 g

Skrobia kukurydziana.......................... 0,060 g

Laktoza q.s.................................. 0,300 g

2. Stosowane drogą miejscową

a) Sporządzono następujący niejonowy krem woda-w-oleju:

Związek z przykładu 3......................... 0,100 g

Mieszanina emulgujących alkoholi z lanoliny, wosków i olejów rafinowanych, sprzedawana przez firmę Beiersdorf pod nazwą „Eucerine anhydre........................... 39,900 g

PL 209 011 B1 p-Hydroksybenzoesan metylu.................... 0,075 g p-Hydroksybenzoesan propylu................... 0,075 g

Woda zdemineralizowana sterylna q.s.ad...... 100,000 g

Krem ten jest stosowany na skórę łuszczycową jeden lub dwa razy dziennie w ciągu 1-12 miesięcy.

b) Sporządzono żel, wykonując następujący preparat:

Związek z przykładu 2......................... 0,001 g

Erytromycyna zasadowa......................... 4,000 g

Butylohydroksytoluen.......................... 0,050 g

Hydroksypropyloceluloza sprzedawana przez firmę Hercules pod nazwą „Klucel HF.......... 2,000 g

Etanol (95%) q.s.ad......................... 100,000 g

Żel ten nakłada się na skórę dotkniętą dermatozą lub skórę trądzikową 1-3 razy dziennie w ciągu 6-12 tygodni zależnie od ciężkości leczonego przypadku.

c) Sporządzono lotion przeciwłojotokowy przez zmieszanie następujących składników:

Związek z przykładu 1.......................... 0,030 g

Glikol propylenowy............................. 5,000 g

Butylohydroksytoluen............................ 0,100 g

Etanol (95%) q.s.ad.......................... 100,000 g

Ten lotion nakładano dwa razy dziennie na skórę owłosioną z łojotokiem i stwierdzono istotną poprawę w okresie 2-6 tygodni.

d) Sporządzono kompozycję kosmetyczną przeciw niekorzystnemu działaniu słońca przez zmieszanie następujących składników:

Związek z przykładu 3....................

Związek z przykładu 4 ...................

Benzylidenokamfora.......................

Triglicerydy kwasów tłuszczowych.

Monostearynian glicerolu................

Kwas stearynowy............................

Alkohol cetylowy.............................

Lanolina.......................................

Konserwanty...................................

Glikol propylenowy.........................

Trietanoloamina..............................

Środek zapachowy.........................

Woda zdemineralizowana q.s.ad....

0,500 g

4,000 g

31,000 g 6,000 g 2,000 g 1,200 g 4,000 g 0,300 g 2,000 g 0,500 g 0,400 g 100,000 g

Kompozycję tę nakłada się codziennie, umożliwia ona zwalczenie starzenia wywołane światłem.

e) Sporządzono następujący krem olej-w-wodzie:

Związek z przykładu 4 .......................... 0,500 g

Kwas retinowy..................................

Alkohol cetylowy...............................

Monostearynian glicerolu.......................

Stearynian PEG 50..............................

Masło shea.....................................

Glikol propylenowy.............................

p-Hydroksybenzoesan metylu...................

p-Hydroksybenzoesan propylu..................

Woda zdemineralizowana sterylna q.s.ad.

0,020 g

4,000 g

2,500 g

9,200 g

2,000 g

0,075 g

100,000 g

Krem ten jest nakładany na skórę łuszczycową jeden lub dwa razy dziennie w ciągu 30 dni przy intensywnym leczeniu i zachowawczo bez ograniczeń.

PL 209 011 B1

f) Sporządzono żel do stosowania miejscowego przez zmieszanie następujących składników: Związek z przykładu 2.......................... 0,050 g

Etanol........................................ 43,000 g α-Tokoferol.................................... 0,050 g

Polimer karboksywinylowy sprzedawany pod nazwą „Carbopol 941 przez firmę Goodrich............ 0,500 g

Trietanoloamina w 20% (wagowo) wodnym roztworze 3,800 g

Woda........................................... 9,300 g

Glikol propylenowy q.s.ad.................... 100,000 g

Żel ten nakłada się przy leczeniu trądzika 1-3 razy dziennie w ciągu 6-12 tygodni zależnie od ciężkości leczonego przypadku.

g) Sporządzono lotion do włosów przeciw wypadaniu i do odrostu włosów przez zmieszanie następujących składników:

Związek z przykładu 4.......................... 0,05 g

Związek sprzedawany pod nazwą „Minoxidil...... 1,00 g

Glikol propylenowy..'.......................... 20,00 g

Etanol........................................ 34,92 g

Glikol polietylenowy (masa cząsteczkowa=400).. 40,00 g

Butylohydroksyanizol........................... 0,01 g

Butylohydroksytoluen........................... 0,02 g

Woda q.s.ad.................................. 100,00 g

Lotion ten nakłada się jeden lub dwa razy dziennie w ciągu 3 miesięcy na skórę owłosioną, dotkniętą wypadaniem włosów i bez ograniczeń dla leczenia zachowawczego.

h) Sporządzono krem przeciwtrądzikowy przez zmieszanie następujących składników:

Związek z przykładu 1........................... 0,050 g

Kwas retinowy................................... 0,010 g

Mieszanina stearynianów glicerolu i glikolu polietylenowego (75 moli) sprzedawana pod nazwą „Gelot 64 przez firmę Gattefosse.............. 15,000 g

Olej z pestek polioksyetylenowany 6 molami tlenku etylenu sprzedawany pod nazwą „Labrafil M2130 CS przez firmę Gattefosse...... 8, 000 g

Perhydroskwalen................................ 10, 000 g

Konserwanty.................................... q.s.

Glikol polietylenowy (masa cząsteczkowa=400).... 8,000 g

Sól disodowa kwasu etylenodiaminotetraoctowego..0,050 g Woda oczyszczona q.s.ad....................... 100,000 g

Krem ten nakłada się na skórę dotkniętą dermatozą lub skórę trądzikową 1-3 razy dziennie w ciągu 6-12 tygodni.

i) Sporządzono krem olej-w-wodzie, wykonując następujący preparat:

Związek z przykładu 2........................... 0,020 g

17-walerianian betametazonu..................... 0,050 g

S-karboksymetylocysteina........................ 3 3,000 g

Stearynian polioksyetylenu (40 moli tlenku etylenu) sprzedawany pod nazwą „Myrj 52 przez firmę Atlas..................................... 4,000 g

Monolaurynian sorbitanu, polieoksyetylenowany 20 molami tlenku etylenu, sprzedawany pod nazwą „Tween 20 przez firmę Atlas.............. 1,800 g

Mieszanina mono- i distearynianu glicerolu sprzedawana pod nazwą „Geleol przez firmę Gattefosse...................................... 4,200 g

Glikol propylenowy............................. 10,00 g

Butylohydroksyanizol............................ 0,010 g

Butylohydroksytoluen............................ 0,020 g

Alkohol cetylostearylowy........................ 6,200 g

Konserwanty..................................... q.s.

Perhydroskwalen................................ 18,000 g

Mieszanina triglicerydów kaprylowych-kaprynowych sprzedawanych pod nazwą „Miglyol 812 przez firmę

PL 209 011 B1

Dynamit Nobel................................... 4,000 g

Trietanoloamina (99% wagowo).................... 2,500 g

Woda q.s.ad................................... 100,000 g

Krem ten jest nakładany 2 razy dziennie na skórę dotkniętą dermatozą zapalną w ciągu 30 dni.

j) Sporządzono następujący krem typu olej-w-wodzie:

Kwas mlekowy..................................... 5,000 g

Związek z przykładu 1............................ 0,020 g

S-karboksymetylocysteina......................... 3,000 g

Stearynian polioksyetylenu (40 moli tlenku etylenu) sprzedawany pod nazwą „Myrj 52 przez firmę Atlas...................................... 4,000 g

Monolaurynian sorbitanu, polieoksyetylenowany 20 molami tlenku etylenu, sprzedawany pod nazwą „Tween 20 przez firmę Atlas............... 1,800 g

Mieszanina mono- i distearynianu glicerolu sprzedawana pod nazwą „Geleol przez firmę „Gattefosse..................................... 4,200 g

Glikol propylenowy.............................. 10,00 g

Butylohydroksyanizol............................. 0,010 g

Butylohydroksytoluen............................. 0,020 g

Alkohol cetylostearylowy......................... 6,200 g

Konserwanty...................................... q.s.

Perhydroskwalen................................. 18,000 g

Dynamit Nobel................................... 4,000 g

Woda q.s.ad................................... 100,000 g

Krem ten nakłada się 1 raz dziennie, pomaga on zwalczyć starzenie wywołane światłem lub upływem czasu.

k) Sporządzono następujący bezwodny balsam:

Związek z przykładu 3........................... 5,000 g

Olej parafinowy................................ 50,00 g

Butylohydroksytoluen............................ 0,050 g

Wazelina.................................. q.s.100 g

Balsam ten nakłada się 2 razy dziennie na skórę dotkniętą dermatozą łuskową w ciągu 30 dni.

3. Stosowane do wewnątrz uszkodzeń chorobowych

a) Sporządzono następującą kompozycję:

Związek z przykładu 1........................... 0,002 g

Oleinian etylu............................. q.s.10 g

W leczeniu czerniaka złośliwego wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

b) Sporządzono następującą kompozycję:

Związek z przykładu 2........................... 0,050 g

Oliwa z oliwek............................ q.s...2 g

W leczeniu raka podstawnokomórkowego wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

c) . Sporządzono następującą kompozycję:

Związek z przykładu 3........................... 0,1 mg

Olej sezamowy............................. q.s...2 g

W leczeniu raka kolczystokomórkowego wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

d) Sporządzono następującą kompozycję:

Związek z przykładu 4.......................... 0,001 mg

Benzoesan metylu........................ q.s...10 g

W leczeniu raka okrężnicy wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

e) Sporządzono następującą kompozycję:

Związek z przykładu 2......................... 0,001 mg

Związek z przykładu 4......................... 0,001 mg

PL 209 011 B1

Oleinian etylu........................... q.s.10 g

W leczeniu złośliwego czerniaka wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

4. Podawanie drogą dożylną

a) Sporządzono następującą emulsję lipidową do wstrzyknięć:

Związek z przykładu 1.......................... 0,001 mg

Olej sojowy................................... 10,000 g

Fosfolipid z jaja.............................. 1,200 g

Gliceryna...................................... 2,500 g

Woda do wstrzyknięć q.s.ad................... 100,000 g

W leczeniu łuszczycy wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

b) Sporządzono następującą emulsję lipidową do wstrzyknięć:

Związek z przykładu 3.......................... 0,010 g

Olej z bawełny................................ 10,000 g

Lecytyna z soi................................. 0,750 g

Sorbitol....................................... 5,000 g (DL)-a-Tokoferol............................... 0,100 g

Woda do wstrzyknięć q.s.ad................... 100,000 g

W leczeniu rybiej łuski wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

c) Sporządzono następującą emulsję lipidową do wstrzyknięć:

Związek z przykładu 1.......................... 0,001 g

Olej sojowy................................... 15,000 g

Monoglicerydy acetylowane..................... 10,000 g

Pluronic F-108 ................................. 1,000 g

Glicerol....................................... 2,500 g

Woda do wstrzyknięć q.s.ad................... 100,000 g

W leczeniu białaczki wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

d) Sporządzono następującą mieszaną kompozycję micelarną:

Związek z przykładu 2.......................... 0,001 g

Lecytyna...................................... 16,930 g

Kwas glikocholowy.............................. 8,850 g

Woda do wstrzyknięć q.s.ad................... 100,000 g

e) Sporządzono następującą kompozycję z cyklodekstryną:

Związek z przykładu 1.......................... 0,05 mg

Związek z przykładu 2.......................... 0,05 mg β-Cyklodekstryna............................... 0,100 g

Woda do wstrzyknięć q.s.ad................... 100,000 g

W leczeniu odrzucenia przeszczepu wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

f) Sporządzono następującą kompozycję z cyklodekstryną:

Związek z przykładu 3.......................... 0,010 g

2-Hydroksypropylo-e-cyklodekstryna............. 0,100 g

Woda do wstrzyknięć q.s.ad................... 100,000 g

W leczeniu raka nerek wstrzykuje się kompozycję osobie dorosłej z częstością 1-7 razy tygodniowo w ciągu 1-12 miesięcy.

P r z y k ł a d 6

Test oceny aktywności biologicznej związków według wynalazku - Aktywność wobec różnicowania się komórek HL60

Kalcytriol indukuje różnicowanie komórek białaczki promielocytowej (HL60) na monocyty/makrofagi. Ten efekt indukujący różnicowanie jest dobrze charakteryzowanym markerem witaminy D komórek. Jed20

PL 209 011 B1 nym z najważniejszych produktów przeciwbakteryjnym makrofagów jest nadtlenek wodoru, który można analizować doświadczalnie przez redukcję NBT (Nitroblue Tetrazolium).

Stosowano następującą metodę: komórki HL60 posiano na płytkach z 6 studzienkami, potem natychmiast dodano badany związek. Po 4 dniach hodowli komórki inkubowano z estrem TPA forbolu oraz NBT przez krótki okres i policzono zróżnicowane komórki, to znaczy pozytywne wobec NBT.

Efekt indukujący różnicowanie komórek HL60 przez związki według wynalazku oraz przez związek odniesienia, kalcytriol, przedstawiono w tablicy I.

Wyniki pokazują, że związki z przykładów 1 i 2 wykazują aktywność indukcji różnicowania komórek HL60 słabszą niż działanie kalcytriolu; tym niemniej te wartości AC50 związków według wynalazku są znaczące i wykazują znaczną aktywność, w szczególności związek z przykładu 1 przy różnicowaniu komórek HL60.

T a b l i c a I

Związek badany	AC50-HL60 (w nM)
Kalcytriol	10,7
Związek z przykładu 1	312

P r z y k ł a d 7

Testy oceny aktywności biologicznej związków według wynalazku - pomiar aktywności agonistycznej VDR (AC50 hVDR)

Aktywność agonistyczną VDR związków według wynalazku testowano na linii komórkowej HeLa przez kotransfekcję wektora ekspresji ludzkiego receptora VDR i plazmidu reporterowego p240HaseCAT, który zawiera region -1399 do +76 promotora 24-hydroksylazy szczura, klonowanej powyżej fazy kodującej gen transferazy chloramfenikolo-acetylowej (CAT). 18 godzin po kotransfekcji badany związek dodano do pożywki. Po 18 godzinach traktowania wykonano oznaczenie aktywności CAT lizatów komórkowych testem ELISA (Enzyme Linked Immuno Sorbent Essay, sprzedawanym przez firmę Roche Molecular Biochemicals). Aktywność agonistyczną scharakteryzowano w tym systemie kotransfekcji przez oznaczenie dawki potrzebnej do uzyskania 50% aktywności maksymalnej badanego związku (AC50).

Pomiar aktywności agonistycznej VDR związków według wynalazku oraz związku odniesienia, kalcytriolu, podano w tablicy II.

Jak w przykładzie 6 wyniki te pokazują, że związki według wynalazku wykazują aktywność słabszą w porównaniu z kalcytriolem, ale mimo to znaczącą.

T a b l i c a II

Badany związek	AC50-hVDR (w nM)
Kalcytriol	2,5
Związek z przykładu 1	40
Związek z przykładu 2	172
Związek z przykładu 3	1211
Związek z przykładu 4	>3000

P r z y k ł a d 8

Testy oceny aktywności biologicznej związków według wynalazku - Aktywność wobec proliferacji ludzkich keratynocytów

Wiadomo jest, że 1,25-dihydroksywitamina D3, zwana kalcytriolem i odpowiadająca naturalnej witaminie D, hamuje proliferację ludzkich keratynocytów w hodowli.

Stosowano następującą metodę: normalne ludzkie keratynocyty posiano z niską gęstością na płytce o 24 studzienkach. Po 4 godzinach badane związki dodano do pożywki hodowli. Po 5 dniach hodowli oznaczono proliferację keratynocytów przez wprowadzenie 5-bromo-2'-deoksyurydyny (BrdU) do DNA. Następnie zmierzono ilość wprowadzonej BrdU przy użyciu testu ELISA (Enzyme Linked Immuno Sorbent Essay, sprzedawanym przez firmę Roche Molecular Biochemicals).

Działanie hamujące proliferację keratynocytów przez związki według wynalazku i kalcytriol stosowany jako związek odniesienia podano w tablicy III.

PL 209 011 B1

Wartość IC50 oznacza stężenie badanego związku, przy którym związek hamuje 50% proliferacji keratynocytów.

Wyniki te ukazują, że związki według wynalazku wykazują aktywność hamowania proliferacji keratynocytów mniejszą niż kalcytriol, ale związki te pozostają jednak interesujące w porównaniu z obecnym stanem techniki.

T a b l i c a III

Mierzona aktywność	IC50 - proliferacja KHN-ów (w nM)
Kalcytriol	15,3
Związek z przykładu 1	150
Związek z przykładu 2	140

Zastrzeżenia patentowe

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Biaromatyczne związki stanowiące analogi witaminy D, wybrane pojedynczo lub w mieszaninie z grupy obejmującej:

1-{4-[3-(3,4-Bis-hydroksymetylo-fenylo)propylo]-2-etylo-fenoksy}-3,3-dimetylo-butan-2-ol;

1-{4-[3-(3,4-Bis-hydroksymetylo-fenylo)propylo]-2-metylo-fenoksy}-3,3-dimetylo-butan-2-ol;

(4-{3-[3-Etylo-4-(2-etylo-2-hydroksy-butoksy)fenylo]-propylo}-2-hydroksymetylo-fenylo)metanol;

(4-{3-[4-(2-Etylo-2-hydroksy-butoksy)-3-metylo-fenylo]-propylo}-2-hydroksymetylo-fenylo)metanol.
2. Związki zdefiniowane w zastrzeżeniu 1, do zastosowania jako lek.
3. Zastosowanie jednego lub więcej związków zdefiniowanych w zastrzeżeniu 1, do wytwarzania kompozycji farmaceutycznej przeznaczonej do leczenia:

- schorzeń dermatologicznych, związanych z zaburzeniami różnicowania lub proliferacji keratynocytów lub komórek łojowych;

- zaburzeń keratynizacji;

- schorzeń dermatologicznych, związanych z zaburzeniami keratynizacji ze składnikiem zapalnym i/lub immunoalergicznym;

- schorzeń zapalnych, nie wykazujących zaburzeń keratynizacji;

- proliferacji skóry lub naskórka;

- zaburzeń dermatologicznych, jak dermatozy pęcherzykowe i choroby kolagenu;

- oznak starzenia skóry, spowodowanego światłem lub upływem czasu, albo do zmniejszania pigmentacji i nadmiernego rogowacenia popromiennego, lub każdej patologii skóry, związanej ze starzeniem spowodowanym upływem czasu lub popromiennym;

- zaburzeń bliznowacenia i rozstępów;

- zaburzeń funkcji łojowej, takich jak nadmierny łojotok trądzikowy, łojotok zwykły lub egzema łojotokowa;

- schorzeń dermatologicznych ze składnikiem immunologicznym.
4. Zastosowanie według zastrz. 3, w którym schorzenia dermatologiczne, związane z zaburzeniami różnicowania lub proliferacji keratynocytów lub komórek łojowych obejmują trądzik pospolity, trądzik typu zaskórnikowego, trądzik wielokształtny, różowaty, trądzik guzkowato-torbielkowaty, skupiony, trądzik starczy, trądziki wtórne, jak trądzik słoneczny, lekowy lub zawodowy.
5. Zastosowanie według zastrz. 3, w którym zaburzenia keratynizacji obejmują rybią łuskę, stany podobne do rybiej łuski, chorobę Dariera, rogowacenie skóry dłoniowo-podeszwowe, rogowacenie białe i stany podobne do rogowacenia białego, liszaj skóry lub śluzówek (ustny).
6. Zastosowanie według zastrz. 3, w którym schorzenia dermatologiczne, związane z zaburzeniami keratynizacji ze składnikiem zapalnym i/lub immunoalergicznym, obejmują wszystkie postacie łuszczycy skóry, śluzówek lub paznokci, reumatyzm łuszczycowy i atopię skóry, taką jak egzema lub atopię oddechową, albo też przerost dziąseł.
7. Zastosowanie według zastrz. 3, w którym proliferacje skóry lub naskórka mogą być łagodne lub złośliwe, pochodzenia wirusowego lub niewirusowego, takie jak brodawki pospolite, brodawki płaskie i dysplazja naskórka podobna do brodawek, brodawczakowatość ustna lub czerwona i w którym, że proliferacje mogą być wywołane przez promienie ultrafioletowe, zwłaszcza w wypadku nabłoniaka podstawno- i kolczystokomórkowego.

PL 209 011 B1
8. Kompozycja farmaceutyczna, znamienna tym, ż e zawiera na podłożu dopuszczalnym farmaceutycznie co najmniej jeden ze związków zdefiniowanych w zastrzeżeniu 1.
9. Kompozycja według zastrz. 8, znamienna tym, że obejmuje stężenie związku(ów) zdefiniowanych w zastrzeżeniu 1, wynoszące 0,001-5% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.
10. Kompozycja kosmetyczna, znamienna tym, że zawiera na podłożu dopuszczalnym kosmetycznie co najmniej jeden ze związków zdefiniowanych w zastrzeżeniu 1.
11. Kompozycja według zastrz. 10, znamienna tym, że obejmuje stężenie związku(ów), wynoszące 0,001-3% wagowych w stosunku do całkowitego ciężaru kompozycji.
12. Zastosowanie kosmetyczne kompozycji określonej w jednym z zastrz. 10 i 11, do higieny ciała lub włosów.
13. Zastosowanie kosmetyczne kompozycji określonej w jednym z zastrzeżeń 10 i 11, do zapobiegania i/lub zwalczania starzenia skóry wywołanego światłem lub upływem czasu.