PL209096B1

PL209096B1 - Pochodna nikotynoilowa, kompozycja chwastobójcza oraz sposób zwalczania niepożądanego wzrostu roślin i sposób hamowania wzrostu roślin

Info

Publication number: PL209096B1
Application number: PL378207A
Authority: PL
Inventors: Renaud Beaudegnies; Andrew Edmunds; Christoph Lüthy; Roger Graham Hall; Sebastian Wendeborn; Jürgen Schaetzer
Original assignee: Syngenta Participations Ag
Priority date: 2002-12-30
Filing date: 2003-12-29
Publication date: 2011-07-29
Also published as: RU2329267C2; GT200300290A; WO2004058712A2; US7776888B2; RU2005124167A; AR043686A1; WO2004058712A3; US20060052247A1; BR0317842A; BR0317842B1; CN100418963C; EP1578747A2; CA2509892C; ZA200504646B; RS20050506A; PL378207A1; JP2006515305A; AU2003296741A1; CN1732166A; CA2509892A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest pochodna nikotynoilowa, kompozycja chwastobójcza oraz sposób zwalczania niepożądanego wzrostu roślin i sposób hamowania wzrostu roślin.

Te pochodne nikotynoilowe są nowe i posiadają aktywność chwastobójczą. Ujawnione zostały sposoby wytwarzania tych pochodnych, kompozycje zawierające te związki i ich zastosowanie w niszczeniu chwastów, szczególnie przy uprawie przydatnych roślin, lub do hamowania wzrostu roślin.

Pochodne nikotynoilowe posiadające działanie chwastobójcze opisano np. w dokumencie WO 00/15615 i w dokumencie WO 01/94339.

Nowe pochodne nikotynoilowe według wynalazku, posiadające właściwości chwastobójcze i właściwości hamowania wzrostu roślin, mają budowę różniącą się obecnością wią zania podwójnego w pozycji 6, 7 w ugrupowaniu bicyklo[3.2.1]okt-3-en-2-onu, bicyklo[3.2.1]non-3-en-2-onu, 8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-3-en-2-onu, 8-aza-bicyklo[3.2.1]okt-3-en-2-onu, 8-tia-bicyklo[3.2.1]okt-3-en-2-onu i bicyklo[3.2.1]okt-3-eno-2,8-dionu. Pewne związki tego typu obję te są zgł oszeniem WO 00/15615, lecz żaden z nich nie jest konkretnie ujawniony. Publikacja WO 01/66522 obejmuje ketony pirydynowe zawierające grupę bicyklo[3.2.1]okt-3-en-2-onu jako związki pośrednie w wytwarzaniu aroilo-ketonów. W publikacji tej nie wspomniano, aby zwią zki te posiada ł y działanie chwastobójcze.

Pochodna nikotynoilowa, zgodnie z wynalazkiem charakteryzuje się tym, że przedstawia ją wzór I

w którym

Y oznacza atom tlenu lub ł a ń cuch C1-C2alkilenowy;

A1 oznacza CR7;

A2 oznacza CR8;

R1, R2, R7 i R8, niezależnie od siebie, oznaczają atom wodoru lub metyl; R3 oznacza hydroksy;

Q oznacza rodnik

w którym p1 jest równy 0;

m1 jest równy 1, 2 lub 3;

X1 oznacza C1-C6fluorowcoalkil;

Z1 oznacza CH3, CH2CH3, CH2CH2CH3, CHC(CH3)2, CH2OCH2CH2OCH3, CH2OCH2CH2OCH2CH3, CH2OCH3, CH2OCH2CH3, CH2OCH(CH3)2, CH2OCH2CF3, CH2OCH2CH=CH2, CH2OCH2CCH, CH2OCH2CCCH3, CH2OCH2CH2CCH, CH2OCH2CN, CH2OCH2C2CN, CH2OCH2CH2CH2OCH3, CH2OCH2CH2OCH2CH2OCH3, CH2OCH2CH2CH2OCF3, CH2CH2OCH3, CH2CH2OCH2CH3, CH2CH2CH2OCH3, CH2CH2CH2OCH2CH3 lub CH2CH2OCH2CH2OCH3.

Przedmiotem wynalazku jest także związek o wzorze Da

w którym znaczenia Y, R1, R2, A1 i A2 są takie, jak zdefiniowano dla wzoru I powyż ej.

PL 209 096 B1

Przedmiotem wynalazku jest również związek o wzorze Db

w którym znaczenia A1, A2, R1, R2 i Y są takie, jak zdefiniowano dla wzoru I powyżej, Xa oznacza atom wodoru, chloru lub bromu i R3 oznacza hydroksy lub C1-C6alkoksy, za wyjątkiem następujących związków 3-chloro-8-oksabicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dion; 3-chlorobicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dion; 3-chloro-4-hydroksybicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromo-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromo-1,5-dimetylo-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromobicyklo-[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dichloro-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dichlorobicyklo-[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on i 7,8-dibromo-5,9-dihydro-5,9-metanobenzocyklohepten-6-on.

Dalszym przedmiotem wynalazku jest związek o wzorze VII

w którym znaczenia A1, A2, R1, R2, Y są takie, jak zdefiniowano dla wzoru I powyżej, Xa oznacza atom wodoru, chloru lub bromu i R3a oznacza C1-C6alkil lub dwa R3a razem oznaczają -CH2CH2-.

Kompozycja chwastobójcza i hamująca wzrost roślin, zgodnie z wynalazkiem charakteryzuje się tym, że zawiera, w chwastobójczo skutecznej ilości, związek o wzorze I określony powyżej, na obojętnym nośniku.

Sposób zwalczania niepożądanego wzrostu roślin, zgodnie z wynalazkiem charakteryzuje się tym, że związek o wzorze I określony powyżej lub kompozycję zawierającą ten związek, nanosi się w chwastobójczo skutecznej iloś ci na roś linę lub na miejsce, gdzie ona roś nie.

Dalszym przedmiotem wynalazku jest sposób hamowania wzrostu roślin, charakteryzujący się tym, że związek o wzorze I określony powyżej lub kompozycję zawierającą ten związek, nanosi się w chwastobójczo skutecznej iloś ci na roś linę lub na miejsce, gdzie ona roś nie.

Grupy alkilowe w definiowanych podstawnikach są prostołańcuchowe lub rozgałęzione i przykładowo jest to metyl, etyl, n-propyl, izopropyl, n-butyl, sec-butyl, izobutyl, tert-butyl, pentyl, heksyl, heptyl i oktyl i ich rozgałęzione izomery. Nazwy rodników alkoksy, alkenyl i alkinyl pochodzą od wymienionych rodników alkilowych. Grupy alkenylowe i alkinylowe mogą być mono- lub poli-nienasycone. Podobnie łańcuchy C1-C4alkilenowy i C2-C4alkenylenowy mogą być prostołańcuchowe lub rozgałęzione.

Zasadniczo atomem fluorowca jest fluor, chlor, brom lub jod, korzystnie fluor lub chlor. To samo obowiązuje dla atomu fluorowca w połączeniu z innymi nazwami takimi, jak fluorowcoalkil lub fluorowcofenyl.

Długość łańcucha grup fluorowcoalkilowych korzystnie wynosi od 1 do 6 atomów węgla. Fluorowcoalkilem jest przykładowo fluorometyl, difluorometyl, trifluorometyl, chlorometyl, dichlorometyl, trichlorometyl, 2,2,2-trifluoroetyl, 2-fluoroetyl, 2-chloroetyl, pentafluoroetyl, 1,1-difluoro-2,2,2-trichloroetyl, 2,2,3,3-tetrafluoroetyl lub 2,2,2-trichloroetyl; korzystnie trichlorometyl, difluorochlorometyl, difluorometyl, trifluorometyl lub dichlorofluorometyl.

W kontekście niniejszego wynalazku, termin „mono- lub poli-podstawiony należ y zasadniczo rozumieć jako mono- do penta-podstawiony, a zwłaszcza mono- do tri-podstawiony.

PL 209 096 B1

Jako grupy fluorowcoalkenylowe rozważa się, przykładowo, grupy alkenylowe mono- lub poli-podstawione przez atom fluorowca, przy czym atomem fluorowca jest, fluor, chlor, brom lub jod, a zwłaszcza fluor lub chlor, np. 2,2-difluoro-1-metylowinyl, 3-fluoropropenyl, 3-chloropropenyl, 3-bromopropenyl, 2,3,3-trifluoropropenyl, 2,3,3-trichloropropenyl i 4,4,4-trifluoro-but-2-en-1-yl. Wśród grup C3-C8alkenylowych mono-, di- lub tri-podstawionych atomem fluorowca korzystnymi są te grupy, których długość łańcucha wynosi od 3 do 5 atomów węgla.

Jako grupy fluorowcoalkinylowe rozważa się, przykładowo, grupy alkinylowe mono- lub poli-podstawione przez atom fluorowca, przy czym atomem fluorowca jest brom, jod, a zwłaszcza fluor lub chlor, np. 3-fluoropropynyl, 3-chloropropynyl, 3-bromopropynyl, 3,3,3-trifluoropropynyl i 4,4,4-trifluoro-but-2-yn-1-yl. Wśród grup alkinylowych mono- lub poli-podstawionych atomem fluorowca korzystnymi są te grupy, których długość łańcucha wynosi od 3 do 5 atomów węgla.

Kation metalu alkalicznego M⁺ (np. w opisie O-M⁺ w R3) oznacza, w kontekście niniejszego wynalazku, korzystnie kation sodowy lub kation potasowy.

Grupy alkoksy korzystnie zawierają łańcuch o długości od 1 do 6 atomów węgla. Grupami alkoksy są np. metoksy, etoksy, propoksy, izopropoksy, n-butoksy, izobutoksy, sec-butoksy i tert-butoksy i izomery grup pentyloksy i heksyloksy; korzystnie metoksy i etoksy. Alkilokarbonyl korzystnie oznacza acetyl, propionyl lub piwaloil. Grupami alkoksykarbonylowymi są np. metoksykarbonyl, etoksykarbonyl, propoksykarbonyl, izopropoksykarbonyl, n-butoksykarbonyl, izobutoksykarbonyl, sec-butoksykarbonyl lub tert-butoksykarbonyl; korzystnie metoksykarbonyl lub etoksykarbonyl. Grupami fluorowocoalkoksylowymi są korzystnie grupy o długości łańcucha od 1 do 6 atomów węgla. Przykładowymi grupami fluorowocoalkoksylowymi są fluorometoksy, difluorometoksy, trifluorometoksy, 2,2,2-trifluoroetoksy, 1,1,2,2-tetrafluoroetoksy, 2-fluoroetoksy, 2-chloroetoksy, 2,2-difluoroetoksy i 2,2,2-trichloroetoksy; korzystnie difluorometoksy, 2-chloroetoksy i trifluorometoksy.

Grupy alkilotio korzystnie posiadają łańcuch o długości od 1 do 8 atomów węgla. Przykładowymi grupami alkilotiolowymi są metylotio, etylotio, propyloltio, izopropyloltio, n-butylotio, izobutylotio, sec-butylotio lub tert-butylotio, korzystnie metylotio i etylotio. Przykładowymi grupami alkilosulfinylowymi są metylosulfinyl, etylosulfinyl, propylosulfinyl, izopropylsulfinyl, n-butylosulfinyl, izobutylosulfinyl, sec-butylosulfinyl, tert-butylosulfinyl; korzystnie metylosulfinyl i etylosulfinyl. Przykładowymi grupami alkilosulfonylowymi są metylosulfonyl, etylosulfonyl, propylosulfonyl, izopropylosulfonyl, n-butylosulfonyl, izobutylosulfonyl, sec-butylosulfonyl lub tert-butylosulfonyl; korzystnie metylosulfonyl lub etylo-sulfonyl.

Alkiloamino oznacza np. metyloamino, etyloamino, n-propyloamino, izopropyloamino lub izomery grupy butyloamino. Dialkiloamino oznacza np. dimetyloamino, metyloetyloamino dietyloamino, n-propylometyloamino, dibutyloamino i di-izopropyloamino. Korzystnytmi są grupy alkiloaminowe i dialkiloaminowe zawierają ce w swoim skł adzie grupy (N-alkilo)sulfonyloaminowe i N-(alkiloamino)sulfonylowe takie jak (N,N-dimetylo)sulfonyloaminowe i N,N-(dimetyloamino)sulfonylowe - każda z nich o ł a ńcuchu o długoś ci od 1 do 4 atomów wę gla.

Korzystnymi grupami alkoksyalkoksylowymi są grupy o długości łańcucha od 1 do 8 atomów węgla. Przykładami grup alkoksyalkoksylowych są: metoksymetoksy, metoksyetoksy, metoksypropoksy, etoksymetoksy, etoksyetoksy, propoksymetoksy i butoksybutoksy. Grupy alkoksyalkilowe korzystnie posiadają długość łańcucha od 1 do 6 atomów węgla. Przykładowymi grupami alkoksyalkilowymi są metoksymetyl, metoksyetyl, etoksymetyl, etoksyetyl, n-propoksymetyl, n-propoksyetyl, izopropoksymetyl lub izopropoksyetyl.

Grupy alkilotiolowe korzystnie zawierają od 1 do 8 atomów węgla. Przykładowymi grupami alkilotioalkilowymi są metylotiometyl, metylotioetyl, etylotiometyl, etylotioetyl, n-propyloltiometyl, n-propyloltioetyl, izopropyloltiometyl, izopropyloltioetyl, butylotiometyl, butylotioetyl lub butylotiobutyl.

Grupy cykloalkilowe zawierają do 8 atomów węgla, korzystnie od 3 do 6 atomów węgla w pierścieniu, są to np. cyklopropyl, cyklobutyl, cyklopentyl, cykloheksyl. Do grup cykloalkilowych posiadających do 8 atomów węgla włącza się także grupy C3-C6alkilowe przyłączone poprzez mostek metylenowy lub etylenowy, np. cyklopropylometyl, cyklobutylometyl i cyklopentylometyl. Grupy cykloalkilowe, jak również, przykładowo, grupy zawierające tlen takie jak oksiranyl, oksiranylometyl, 3-oksetanyl, 2i 3-tetrahydrofuranyl, 2-(2- i 3-tetrahydrofuranylo)metyl, 2-, 3- i 4-tetrahydropiranyl, 2-(2-tetrahydropiranylo)metyl, 1,3-dioksolanyl, 2-(1,3-dioksolanylo)metyl, 4-(1,3-dioksolanylo)metyl, 1,3-dioksanyl, 1,4-dioksanyl i podobne nasycony grupy - zwłaszcza jako składniki Ar5 w L1 - mogą być także mono- lub poli-podstawione przez C1-C3alkil, korzystnie mono- do tetra-podstawione przez metyl.

PL 209 096 B1

Fenyl, w tym także jako fragment podstawnika takiego jak fenoksy, benzyl, benzyloksy, benzoil, fenylotio, fenyloalkil, fenoksyalkil może być podstawiony. Podstawniki mogą znajdować się w pozycji (w pozycjach) orto, meta i/lub para. Korzystnymi miejscami podstawienia są pozycje orto- i paraw stosunku do miejsca przyłączenia pierścienia. Grupy fenylowe są korzystnie niepodstawione lub mono- albo di-podstawione, a zwłaszcza niepodstawione lub monopodstawione.

Grupę Z1 jako grupę C1-C6alkilową, która jest przedzielona atomem tlenu, należy rozpatrywać jako dwuwartościową grupę mostkującą -CH2OCH2-, -CH2CH2OCH2-, -CH2OCH2CH2-, -CH2OCH2CH2CH2-.

Grupę Z1 jako grupę C2-C6alkenylową lub C2-C6alkinylową, która jest przedzielona przez atom tlenu należy rozpatrywać jako dwuwartościową grupę mostkującą -CH=CHCH2OCH2- lub

-C CCH2OCH2-.

Taka grupa C1-C6alkilowa, C2-C6alkenylowa lub C2-C6alkinylowa Z1 przedzielona atomem tlenu, może być prostołańcuchowa lub rozgałęziona, jak np. w przypadku dwuwiążących mostków

-CH(CH3)OCH2- i -CH2OCH(CH3)CH2-.

Związki o wzorze I mogą występować w różnych formach tautomerycznych, przykładowo, gdy R3 oznacza hydroksy i Q oznacza Q1, we wzorach I', I, I' i I preferencyjnymi są wzory I' i I.

A1, A2 i Y, w ich dalszych podstawnikach R7 i R8, a także dla atomów węgla, do których są przyłączone X1 i Z1. A zatem, związki te występują w postaci stereoizomerów i form chiralnych <R> i <S>. Istnieją również izomeryczne formy geometryczne <E> i <Z> wokół dowolnego wiązania podwójnego -C=Ci -C=N-.

Ponieważ R1 i R2, i podobnie R7 i R8 w A1 i A2, mogą niezależnie od siebie mieć takie same lub różne znaczenie, związek o wzorze I może także wystąpić w różnych konstytucyjnych izomerycznych formach przestrzennych.

Konstytucyjne formy izomeryczne, uwzględniające przestrzenne usytuowanie A1 i A2 i podstawników R1 i R2 względem podstawnika R3, pokazano na wzorach D1 do D4.

To samo dotyczy przestrzennego otoczenia mostkującego Y względem atomów węgla z podstawnikami R1 i R2, gdy Y oznacza łańcuch C1-C2alkilenowy.

PL 209 096 B1

Podstawnik R3 może być również ulokowany we fragmencie mostkującym, jak to już pokazano powyżej we wzorze I, gdzie R3 oznacza hydroksy. Związki o wzorze I mogą mieć następujące konstytucyjne izomeryczne formy D5

Zagadnienie rozmieszczenia przestrzennego A1, A2, Y i podstawników R1, R2, R7 i R8 dotyczy także wszystkich możliwych form tautomerycznych i stereoizomerycznych związków stosowanych jako związki pośrednie.

Związki o wzorze I tworzą sole z aminami, zasadami metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych lub czwartorzędowymi zasadami amoniowymi. Wśród zasad metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych służących do wytwarzania soli szczególnie ważne są wodorotlenki litu, sodu, potasu, magnezu, baru i wapnia, a zwłaszcza wodorotlenki sodu, baru i potasu.

Przykładami amin odpowiednich do wytwarzania soli amoniowych jest zarówno amoniak, jak również pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe C1-C18alkiloaminy, C1-C4hydroksyalkiloaminy i C2-C4alkoksyalkiloaminy, np. metyloamina, etyloamina, n-propyloamina, izopropyloamina, cztery izomeryczne butyloaminy, n-amyloamina, izoamyloamina, heksyloamina, heptyloamina, oktyloamina, nonyloamina, decyloamina, pentadecyloamina, heksadecyloamina, heptadecyloamina, octadecyloamina, metyloetyloamina, metyloizopropyloamina, metyloheksyloamina, metylononyloamina, metylopentadecyloamina, metylooktadecyloamina, etylobutyloamina, etyloheptyloamina, etylooktyloamina, heksyloheptyloamina, heksylooktyloamina, dimetyloamina, dietyloamina, di-n-propyloamina, diizopropyloamina, di-n-butyloamina, di-n-amyloamina, diizoamyloamina, diheksyloamina, diheptyloamina, dioktyloamina, etanoloamina, n-propanolamina, izopropanolamina, N,N-dietanoloamina, N-etylopropanolamina, N-butyletanoloamina, alliloamina, n-butenylo-2-amina, n-pentenylo-2-amina, 2,3-dimetylobutenylo-2-amina, dibutenylo-2-amina, n-heksenylo-2-amina, propylenodiamina, trimetyloamina, trietyloamina, tri-n-propyloamina, triizopropyloamina, tri-n-butyloamina, triizobutyloamina, tri-sec-butyloamina, tri-n-amyloamina, metoksyetyloamina i etoksyetyloamina; heterocykliczne aminy, np. pirydyna, chinolina, izochinolina, morfolina, piperydyna, pirolidyna, indolina, chinuklidyna i azepina; pierwszorzędowe aryloaminy np. aniliny, metoksyaniliny, etoksyaniliny, o-, m- i p-toluidyny, fenylenodiaminy, benzydyny, naftyloaminy i o-, m- i p-chloroaniliny; a szczególnie trietyloamina, izopropyloamina i diizopropyloamina.

Korzystne czwartorzędowe zasady amoniowe odpowiednie do wytwarzania odpowiadających im soli mają np. wzór [N(RaRbRcRd)]OH w którym Ra, Rb, Rc i Rd niezależnie od siebie oznaczają C1-C4alkil. Dalsze odpowiednie zasady tetraalkiloamoniowe z innymi anionami otrzymuje się, przykładowo, w reakcjach wymiany anionu.

W związkach o wzorze I p1 oznacza 0. Korzystnie, grupa Z1 znajduje się w pozycji orto w stosunku do grupy karbonylowej; ponadto w korzystnych związkach m1 równe jest 1.

Szczególnie ważne są takie związki, w których Y oznacza metylen lub etylen i R1, R2, R6, R7, R8 jednocześnie oznaczają atom wodoru.

Szczególnie korzystne są związki o wzorze I, w którym Z1 oznacza CH3, CH2CH2CH2OCH3 lub CH2OCH2CH2OCH3.

Korzystne są te związki, w których Q oznacza Q1, p oznacza 0 i m1 oznacza 1, grupa (Z1)m1 znajduje się w pozycji orto w stosunku do grupy karbonylowej i R3 oznacza hydroksy.

Do dalszej korzystnej grupy związków o wzorze I należą związki, w których X1 oznacza C1-C3fluorowcoalkil, szczególnie CF3, CF2CF3, CF2CI lub CF2H, a zwłaszcza CF3 lub CF2H.

Związki o wzorze I wytwarza się metodami dobrze znanymi, np. takimi jak opisano w dokumencie WO/0039094, jak to wskazano poniżej w odniesieniu do przykładów związków o wzorze la

PL 209 096 B1

w którym R1, R2, A1, A2, Y, X1, Z1, m1 i p1 mają powyżej zdefiniowane znaczenia. W korzystnej metodzie, np. w przypadku związków o wzorze la w którym R1, R2, A1, A2 a) związek o wzorze Q

i Y mają powyż ej zdefiniowane znaczenia i Q oznacza grupę Q ₁,

w którym Z1, m1, X1 i p1 mają powyż ej zdefiniowane znaczenia i E1 oznacza grupę opuszczającą np. atom fluorowca lub cyjano, poddaje się reakcji w obojętnym rozpuszczalniku organicznym, w obecnoś ci zasady, ze związkiem o wzorze Da

w którym Y, R1, R2, A2 i A1 mają znaczenia zdefiniowane dla wzoru I, otrzymując związek (związki) o wzorze IIa i/lub IIb

i ten drugi (te drugie) poddaje się następnie izomeryzacji, np. w obecności zasady i katalitycznej ilości czynnika acylującego, np. dimetyloaminopirydyny (DMAP), lub substancji dostarczającej cyjanek np. cyjanohydryny acetonu, cyjanku potasu lub cyjanku trimetylosililu;

lub

b) związek o wzorze Q1b

PL 209 096 B1

w którym Z1, m1, p1 i X1 mają znaczenia zdefiniowane dla wzoru I, poddaje się reakcji ze związkiem o wzorze Da

w którym Y, R1, R2, A1 i A2 mają znaczenia zdefiniowane dla wzoru I, w obojętnym rozpuszczalniku organicznym, w obecności zasady i czynnika sprzęgającego, otrzymując związek (związki) o wzorze Ila i/lub Ilb

i drugi (drugie) poddaje się nastę pnie izomeryzacji, np. tak jak to opisano przy wariancie a). Związki pośrednie o wzorach Da, Ila i IIb są związkami nowymi, które opracowano celowo do zastosowania w wytwarzaniu związków o wzorze I. Dlatego są one również przedmiotem niniejszego wynalazku. Podsumowując, nowe związki pośrednie o wzorach Da, Ila, Ilb odpowiadają wzorom ogólnym IIIa i Illb

w których R1, R2, Y, A1 i A2 mają powyżej zdefiniowane znaczenia i R29 oznacza OH lub OC(O)Q, gdzie znaczenie Q jest takie, jak zdefiniowano dla wzoru I.

Otrzymywanie związków o wzorze I ilustruje dokładniej następujący Schemat reakcji.

PL 209 096 B1

Schemat reakcji 1 Droga a):

O R2

(la)

Zgodnie ze Schematem reakcji 1 korzystne jest wytwarzanie związków o wzorze I zawierających grupę Q1, Q2 i Q3 w których R3 oznacza hydroksy i p1, p2 i p3 równe są 0.

Związki o wzorze I, w którym p1, p2 i p3 równe są 1, inaczej mówiąc odpowiednie N-tlenki o wzorze I, wytwarza się w reakcji związku o wzorze I, w którym p1, p2 i p3 równe jest 0 z odpowiednim środkiem utleniającym, np. z adduktem H2O2-mocznik w obecność bezwodnika kwasowego np. bezwodnika trifluorooctowego. Takie utleniania są znane w literaturze, np. opisano je w pracy w J. Med. Chem., 32 (12), 2561-73, 1989 lub w zgłoszeniu WO 00/15615.

Do otrzymywania związków o wzorze I, w którym Q oznacza grupy Q1, Q2 i Q3 i R3 oznacza hydroksy, np. zgodnie z Schematem reakcji 1, Droga a), jako materiały wyjściowe stosuje się pochodne kwasu karboksylowego o wzorze Qia, w którym E1 oznacza grupę opuszczającą np. atom fluorowca, np. jod, brom i szczególnie chlor, N-hydroksyftalimid lub pochodną N,O-dimetylohydroksyloaminową,

lub część estru aktywowanego np.

(utworzoną z dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i odpowiedniego kwasu karboksylowego) lub (utworzony z N-etylo-N'-(3-dimetyloaminopropylo)karbodiimidu (EDC) i odpowiedniego kwasu karboksylowego). Poddaje się je reakcji w obojętnym rozpuszczalniku organicznym np. we fluorowcowanym węglowodorze np. w dichlorometanie, nitrylu np. w acetonitrylu, lub w aromatycznym węglowodorze np. w toluenie, i w obecności zasady, np. alkiloaminy np. trietyloaminy, aromatycznej aminy np. pirydyny lub 4-dimetyloaminopirydyny (DMAP), z pochodną dionu o wzorze Da otrzymując izomeryczne estry enolu o wzorach Ila lub Ilb.

Estryfikację prowadzi się w temperaturach od 0°C do 110°C.

Izomeryzacja pochodnych estru enolu o wzorach Ila i Ilb prowadzi do pochodnych o wzorze I, w którym R3 oznacza hydroksy; prowadzi się ją np. analogicznie do procedur opisanych w EP-A10

PL 209 096 B1

-0353187, EP-A-0316491 lub w publikacji WO 97/46530 w obecności zasady np. alkiloaminy, np. trietyloaminy, węglanu np. węglan potasu, i wobec katalitycznej ilości DMAP lub katalitycznej ilości substancji dsostarczającej cyjanek takiej jak np. cyjanohydryna acetonu, cyjanek potasu lub cyjanek trimetylosililu. Dwa etapy reakcji prowadzi się in situ, szczególnie gdy stosuje się związek cyjankowy o wzorze Q1a (E1 = cyjano), lub w obecności katalitycznej iloś ci cyjanohydryny acetonu lub cyjanku potasu, bez wydzielania związków pośrednich Ila i Ilb.

Zgodnie ze Schematem reakcji 1, Droga b), żądane pochodne o wzorze I, w którym R3 oznacza hydroksy otrzymuje się np. analogicznie do procedury podanej w pracy E. Haslem, Tetrahedron, 2409-2433, 36, 1980, otrzymując najpierw estry enolu o wzorze Ila i/lub Ilb przez estryfikację kwasu karboksylowego o wzorze Q1b z pochodną dionu o wzorze Da prowadzoną w rozpuszczalniku obojętnym, np. we fluorowcowęglowodorze np. w dichlorometanie, w nitrylu np. w acetonitrylu, lub w węglowodorze aromatycznym np. w toluenie, w obecności zasady, np. alkiloaminy np. trietyloaminy, i wobec środka sprzęgającego np. jodku 2-chloro-1-metylopirydyniowego, a następnie estry enolu przekształca się in situ lub w drugim etapie do związków o wzorze I. Reakcja ta zachodzi, zależnie od użytego rozpuszczalnika, w temperaturach od 0°C do 110°C i daje najpierw, tak jak opisano w Drodze a), izomeryczne estry o wzorach Ila i IIb, które izomeryzuje się do żądanych pochodnych o wzorze I (R3 = hydroksy) tak, jak opisano w Drodze a), np. w obecności zasady i katalitycznej ilości DMAP, lub dostarczyciela cyjanku np. cyjanohydryny acetonu.

Aktywowane pochodne kwasu karboksylowego o wzorze Q1a ze Schematu reakcji 1 (Droga a), w których E1 oznacza grupę opuszczają c ą , np. atom fluorowca, np. brom, jod lub szczególnie chlor, wytwarza się znanymi standardowymi metodami takimi, jak opisane w C. Ferri „Reaktionen der organischen Synthese, Georg Thieme Verlag, Stuttgart, 1978, str. 460 i dalsze. Generalnie, reakcje takie są znane i różne warianty, w zależności od rodzaju grupy opuszczającej E1, opisane są w literaturze.

Związki o wzorze I, w którym R3 jest inne niż hydroksy lub atom fluorowca wytwarza się w reakcjach przekształceń generalnie znanych z literatury poprzez nukleofilowe reakcje podstawienia chlorków o wzorze I, gdzie R3 oznacza chlor; chlorki te można łatwo otrzymać ze związków o wzorze I, w którym R3 oznacza hydroksy, w znanych reakcjach ze środkiem chlorującym takim, jak fosgen, chlorek tionylu lub chlorek oksalilu. Do takich reakcji bierze się np. merkaptany, tiofenole lub heterocykliczne tiole w obecności zasady, np. 5-etylo-2-metylopirydyny, diizopropyloetyloaminy, trietyloaminy, wodorowęglanu sodu, octanu sodu lub węglanu potasu.

Związki o wzorze Da stosowane jako substancje wyjściowe wytwarza się np. w reakcji związku o wzorze Db

w którym A1, A2, R1, R2 i Y mają znaczenia zdefiniowane dla wzoru I, Xa oznacza chlor lub brom i R3 oznacza hydroksy lub C1-C6alkoksy, z odpowiednim czynnikiem redukującym, np. wodorkiem tributylocyny, lub cynkiem w kwasie octowym, a następnie, ewentualnie gdy R3 oznacza C1-C6alkoksy, w reakcji ze ś rodkiem hydrolizują cym, np. rozcień czonym kwasem solnym lub wodnym roztworem kwasu p-toluenosulfonowego.

W szczególności, związki o powyższym wzorze Db, w którym R1 i R2 jednocześnie oznaczają atom wodoru lub metyl, oba A1 i A2 oznaczają metylen, Y oznacza atom tlenu, metylen lub etylen, R3 oznacza chlor, brom lub hydroksy i Xa oznacza chlor lub brom są znane z publikacji Organic Letters 2002, 4, 1997; Archiv der Pharmazie 1987, 320, 1138; J. Amer. Chem. Soc. 1968, 90, 2376 i z patentu US-A-3538117; wytwarza się je zgodnie z opisanymi tam metodami.

Związki o wzorze Da, stosowane jako substancje wyjściowe, generalnie także wytwarza się zgodnie ze znanymi metodami, w reakcji podobnej do reakcji Dielsa-Aldera dienofilu o wzorze IV

PL 209 096 B1

w którym A1, A2, R1, R2 i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia, prowadzonej w rozpuszczalniku obojętnym takim, jak dichlorometan, 1,2-dichloroetan, toluen lub chlorobenzen, ewentualnie w podwyższonej temperaturze lub pod zwiększonym ciś nieniem, z tetrafluorowcocyklopropenem o wzorze V

w którym Xa oznacza chlor lub brom, i następnie hydrolizując uzyskany bicykliczny związek o wzorze VI

w którym A1, A2, R1, R2, Xa i Y mają powyż ej zdefiniowane znaczenia, ewentualnie w obecnoś ci odpowiedniego katalizatora, np. azotanu srebra lub tetrafluoroboranu srebra, lub kwasu takiego, jak 90-98% kwas siarkowy, 90% kwas trifluorooctowy lub kwas p-toluenosulfonowy, lub w jego reakcji z alkoholanem, np. metanolanem sodu, etanolanem potasu lub izopropanolanem litu prowadzą cej w ten sposób do otrzymania zwią zku o wzorze Db

w którym A1, A2, R1, R2, Xa i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia, a R3 - w zależności od warunków reakcji - oznacza albo hydroksy albo C1-C6alkoksy, chlor lub brom, który następnie redukuje się i/lub hydrolizuje otrzymując nowy związek o wzorze Da

w którym A1, A2, R1, R2 i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia.

PL 209 096 B1

Związki o wzorze VI można poddawać dalszej reakcji, np. w obecności 90-98% kwasu siarkowego w podwyższonej temperaturze około 80-100°C, otrzymując związki o wzorze Db, w którym R3 oznacza hydroksy i Xa oznacza chlor lub brom, tak jak to opisano bardziej szczegółowo w J. Amer. Chem. Soc. 1968, 90, 2376.

Jest również możliwe przekształcenie związków o wzorze VI w związki o wzorze Db, w którym oba podstawniki R3 i Xa oznaczają chlor lub brom, np. prowadząc reakcję w obecności 90% kwasu trifluorooctowego w temperaturze wrzenia lub w obecności wodnego roztworu azotanu srebra w temperaturze otoczenia, tak jak opisano w Archiv der Pharmazie 1987, 320, 1138 i w Organic Letters 2002, 4, 1997.

Z drugiej strony, zwią zki o wzorze VI moż na przekształ cić z dobrymi wydajnoś ciami w związki o wzorze Db, w którym R3 oznacza C1-C6alkoksy i Xa oznacza chlor lub brom, w reakcji z alkoholanami o wzorze R3aO^-M⁺, gdzie R3a jest odpowiednim C1-C6alkilem i M⁺ oznacza kation metalu alkalicznego, prowadzonej w temperaturze otoczenia, w rozpuszczalniku takim, jak alkohol R3aOH, toluen lub eter np. tetrahydrofuran, dimetoksyetan.

Możliwe jest również redukowanie związków o wzorze Db, w którym Xa oznacza chlor lub brom i R3 oznacza hydroksy lub C1-C6alkoksy, środkami redukującymi, np. wodorkiem tributylocyny, w rozpuszczalniku organicznym takim, jak toluen lub tetrahydrofuran, prowadzące do związków o wzorze Db, w którym Xa oznacza atom wodoru; jest to dobrze znany z literatury ogólny sposób redukcji atomu fluorowca w pozycji sąsiadującej do grupy karbonylowej (patrz np. Comprehensive Org. Funct. Group. Transformations, tom 1., wyd. S.M. Roberts, Pergamon Press Oxford, 1995, str. 1-11).

Na koniec, związki o wzorze Db, w którym R3 oznacza C1-C6alkoksy, chlor lub brom i Xa oznacza atom wodoru można hydrolizować do związków o wzorze Da w obecności kwasów, np. rozcieńczonym kwasem solnym, rozcieńczonym kwasem siarkowym lub kwasem p-toluenosulfonowym.

Ogólny schemat sekwencji reakcji służących wytwarzaniu związków o wzorach Da i Db ze związków o wzorach IV i V poprzez związki pośrednie o wzorze VI przedstawiono na następującym Schemacie.

(Db) R₃=OH,OR_3a (Db) R₃=OH, OR_3a (Da)

X_a=atom fluorowca (X_a ⁼H)

W reakcji związków o wzorze VI i/lub Db w którym A₁, A₂, R₁, R₂, Xa i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia i R3 oznacza C1-C6alkoksy, z alkoholanami o wzorze R3aO^-M⁺, możliwe jest otrzymanie związków o wzorze VII

PL 209 096 B1 w którym A1, A2, R1, R2, Xa i Y mają powyż ej zdefiniowane znaczenia i R3a oznacza C1-C6alkil lub, gdy stosuje się glikol, dwa R3a oznaczają razem -CH2CH2-. Związki te można również poddać reakcji redukcji w warunkach wymienionych powyżej, np. z wodorkiem tributylocyny lub cynkiem w obecności kwasu octowego, otrzymują c związek o wzorze VIIa

w którym A1, A2, R1, R2, R3a i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia, i prowadząc później hydrolizę, np. rozcieńczonym kwasem solnym lub z katalityczną ilością kwasu p-toluenosulfonowego w wodzie, otrzymać związki o wzorach Da i Db

gdzie A1, A2, R1, R2 i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia i R3 oznacza hydroksy, a Xa oznacza atom wodoru, jak to ogólnie pokazano na poniższym Schemacie.

(Vlla) (Xa=H) (Da)

W kolejnej metodzie, związki o wzorze Da wytwarza się takż e albo poddając związek o wzorze VIII

PL 209 096 B1

w którym R1, R2, A1, A2, Y mają powyż ej zdefiniowane znaczenia i Ra oznacza C1-C6alkil lub, gdy stosuje się glikol, dwa R3a razem oznaczają -CH2CH2-, hydrolizie, wodnym kwasem, Droga c), lub utleniając związek o wzorze IX

w którym R1, R2, A1, A2, Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia, np. ditlenkiem selenu, Droga d), najpierw do związku diketonowego o wzorze X

w którym R1, R2, A1, A2, Y mają powyż ej zdefiniowane znaczenia, i nastę pne przekształ cenie tego związku przez wprowadzenie karbenu, np. w reakcji z diazometanem lub z trimetylosililodiazometanem, w 1,3-dion - związek Da.

Metody te są dobrze znane specjalistom w tej dziedzinie; związki wytwarza się, zależnie od rodzaju grup funkcyjnych w R1, R2, A1, A2 i Y, zgodnie z ogólnymi drogami syntezy pokazanymi na poniższym Schemacie:

PL 209 096 B1

Stosując te drogi syntezy można przede wszystkim łatwo otrzymać takie związki o wzorze VIII, w których Y oznacza łańcuch C2alkilenowy podstawiony przez R6, gdzie R6 oznacza np. alkoksy, benzyloksy, alkilokarbonyl, alkoksykarbonyl, alkilotio lub alkilosulfonyl.

Metody otrzymywania związków wyjściowych o wzorze VIII stosowanych w wyżej wymienionej metodzie są znane, np. z publikacji Acc. Chem. Res. 2002, 856; J.O.C. 2002, 67, 6493; Organic Letters 2002, 2477; Synlett, 2002, 1520; Chem. Commun. 2001, 1624; Synlett, 2000, 421; Tetrahedron Letters, 1999, 8431; J.O.C. 1999, 64, 4102; J.A.C.S. 1998, 129, 13254; Tetrahedron Letters, 1998, 659; Synlett, 1997, 1351. Metody otrzymywania związków wyjściowych o wzorze IX opisano np. w publikacjach Org. Lettr. 2002, 2063; Syntetic Commun. 2001, 707; J.A.C.S. 2001, 123, 1569; Synlett, 1999, 225; Synlett, 1997, 786; Tetrahedron Letters, 1996, 7295; Synthesis, 1995, 845. Związki o wzorze X są znane, np. z publikacji w Synthesis, 2000, 850.

Przekształcenia pokazane na Drodze d) podobnie są znane, np. z publikacji w Tetr. 1986, 42, 3491. Utlenianie korzystnie prowadzi się ditlenkiem selenu w rozpuszczalniku takim, jak kwas octowy, w temperaturach od około 20°C do około 120°C i wprowadzanie karbenu w reakcji z diazometanem korzystnie przeprowadza się w temperaturze od około -40°C do około 50°C w rozpuszczalniku takim, jak dichlorometan lub eter dietylowy. Wprowadzanie karbenu można także przeprowadzić trimetylosililodiazometanem, które jak potwierdzono, zachodzi korzystnie w obecności katalizatora kwasu Lewisa, takiego jak eterat trifluorku boru, np. w temperaturach od około -15°C do około +25°C.

Generalnie jednak, związki o wzorach Da, Db, VII, VIIa, VIII, IX i X stosowane jako substancje wyjściowe i jako związki pośrednie wytwarza się, w zależności od układu podstawników A1, A2, R1, R2 i Y i także w zależności od dostępności substancji wyjś ciowych, dowolnymi właściwymi metodami i na dowolnych drogach syntezy, bez ograniczenia do przedstawionych powyżej wariantów syntezy.

Związki o wzorze Da, w którym R1, R2, A1, A2 i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia, i także związki o wzorze Db w którym R1, R2, A1, A2 i Y mają powyżej zdefiniowane znaczenia i R3 oznacza chlor, brom, hydroksy lub C1-C6alkoksy, a Xa oznacza atom wodoru, chlor lub brom, poza następującymi związkami 3-chloro-8-oksabicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dione; 3-chlorobicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dione; 3-chloro-4-hydroksybicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromo-8-oksabicyklo[3.2.1]-okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromo-1,5-dimetylo-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromo-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dichloro-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dichloro-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on i 7,8-dibromo-5,9-dihydro-5,9-metano-benzocyklohepten-6-on, a także związki o wzorze VII, są nowe i stanowią cenne związki pośrednie w wytwarzaniu związków o wzorze I. Zgodnie z tym, są one także przedmiotem niniejszego wynalazku.

Związki o wzorach Q1a, Q2a i Q3a stosowane jako substancje wyjściowe i odpowiadające im kwasy Q1b, Q2b i Q3b są znane z publikacji WO 00/15615 i z publikacji WO 01/94339, lub wytwarza się je zgodnie z opisanymi tam metodami.

Związki o wzorze V stosowane jako substancje wyjściowe podobnie są znane, np. z publikacji w Synthesis 1987, 260 i w J. Amer. Chem. Soc. 1968, 90, 2376.

Znanych jest wiele standardowych metod otrzymywania wszystkich dalszych związków o wzorze I z wprowadzonymi grupami funkcyjnymi zgodnie z definicją A1, A2, R1, R2, Y i Q, np. w reakcjach alkilowania, fluorowcowania, acylowania, amidowania, tworzenia oksymów, utleniania i redukcji; wybór odpowiedniej drogi syntezy uzależniony jest właściwościami (reaktywnością) rozpatrywanych podstawników w odpowiednich związkach pośrednich o wzorach I, Da, Db, VI, VII i VIIa, a zwłaszcza substancji wyjściowych o wzorach IV i V i Q1b, Q2b i Q3b.

Reakcje otrzymywania związków o wzorze I korzystnie prowadzi się w aprotonowych, obojętnych rozpuszczalnikach organicznych. Takimi rozpuszczalnikami są węglowodory takie, jak benzen, toluen, ksylen lub cykloheksan, fluorowcowane węglowodory takie, jak dichlorometan, trichlorometan, tetrachlorometan lub chlorobenzen, etery takie, jak eter dietylowy, eter dimetylowy glikolu etylenowego, dieter dimetylowy glikolu etylenowego, tetrahydrofuran lub dioksan, nitryle takie, jak acetonitryl lub propionitryl, amidy takie, jak N,N-dimetyloformamid, dietyloformamid lub N-metylopirolidynon. Temperatury reakcji korzystnie wahają się od -20°C do +120°C. Reakcje na ogół przebiegają w sposób lekko egzotermiczny i zazwyczaj można je prowadzić w temperaturze pokojowej. W celu skrócenia czasu reakcji lub zainicjowania reakcji można mieszaninę reakcyjną krótko ogrzewać, aż do temperatury wrzenia mieszaniny. Podobnie czasy reakcji można skrócić dodając kilka kropli zasady w charakterze katalizatora reakcji. Odpowiednimi zasadami są zwłaszcza trzeciorzędowe aminy takie jak trimetyloamina, trietyloamina, chinuklidyna, 1,4-diazabicyklo [2.2.2]oktan, 1,5-diazabicyklo[4.3.0]non-5-en lub 1,5-diazabicyklo[5.4.0]undek-7-en. Możliwe jest jednak także zastosowanie jako zasady zasad nieorga16

PL 209 096 B1 nicznych takich jak wodorki np. wodorek sodu lub wapnia, wodorotlenki np. wodorotlenek sodu lub potasu, węglanów np. węglanu sodu lub potasu, lub wodorowęglanów np. wodorowęglanu potasu lub sodu. Zasady można stosować bezpośrednio lub alternatywnie z katalitycznymi ilościami katalizatorów przeniesienia fazowego np. eterów koronowych, szczególnie 18-crown-6, lub soli tetraalkiloamoniowych.

Końcowe produkty o wzorze I wydziela się typowo przez zatężanie lub odparowanie rozpuszczalnika i oczyszczanie metodą krystalizacji lub zadanie stałej pozostałości rozpuszczalnikiem, w którym nie ulega ona łatwo rozpuszczeniu takim, jak etery, węglowodory aromatyczne lub fluorowcowane węglowodory, przez destylację, za pomocą chromatografii kolumnowej lub stosując technikę HPLC z uż yciem odpowiedniego eluenta.

Sekwencja reakcji, według której powinno się je przeprowadzać w celu maksymalnego uniknięcia zachodzenia reakcji ubocznych jest znana specjalistom w dziedzinie. Jeśli synteza nie jest szczególnie ukierunkowana na wyizolowanie czystych izomerów, produkt można otrzymać w postaci mieszaniny dwóch lub więcej izomerów, przykładowo z uwagi na obecność centrów chiralnych w przypadku grup alkilowych, lub form <E> lub <Z> z uwagi na występowanie izomerii cis/trans w przypadku grup alkenylowych. Wszystkie takie izomery można rozdzielać dobrze znanymi metodami np. chromatograficznie, przez krystalizację lub wytwarzanie żądanej formy stosując specyficzne procedury syntetyczne.

Jeśli chodzi o zastosowanie związków o wzorze I według wynalazku, lub kompozycji zawierających te związki, rozważa się wszystkie typowe metody stosowane w rolnictwie, np. podawanie przedwschodowe, podawanie powschodowe i pokrywanie nasion, i także różne inne metody i techniki takie, jak np. zapewniające kontrolowane uwalnianie składnika aktywnego. Do tego celu roztwór składnika aktywnego wprowadza się do granulek mineralnych nośników lub spolimeryzowanych granulek (mocznik/formaldehyd) i suszy. W miarę potrzeby można dodatkowo powlekać granulki (granulki powlekane), co umożliwia uwalnianie składnika aktywnego w określonych ilościach w ciągu określonego czasu.

Wynalazek dotyczy więc także kompozycji chwastobójczych i hamujących wzrost roślin zawierających, w skutecznej do niszczenia chwastów ilości, związek o wzorze I, określony powyżej, na obojętnym nośniku.

Związki o wzorze I można stosować jako środki chwastobójcze w formie niezmodyfikowanej tj. takiej, jaką otrzymuje się w syntezie, lecz korzystniejsze jest komponowanie ich, tak jak się to powszechnie robi, ze środkami wspomagającymi typowo stosowanymi w technologii preparatów, i przygotowanie np. koncentratów emulgujących, roztworów do bezpośredniego oprysku lub do rozcieńczania, rozcieńczonych emulsji, zawiesin, mieszanin zawiesin i emulsji (zawiesinoemulsji), zwilżalnych proszków, rozpuszczalnych proszków, pyłów, granulek lub mikrokapsułek. Preparaty takie opisano np. w dokumencie WO 97/34485, na str. 9 do 13. Sposoby podawania ś rodka chwastobójczego, takie jak opryskiwanie, rozpylanie, opylanie, zwilżanie, rozsypywanie lub zalewanie, dobiera się zgodnie z zamierzonymi zadaniami i panującymi okolicznościami.

Formulacje, a więc kompozycje, preparaty lub mieszaniny zawierające związek (aktywny składnik) o wzorze I, lub co najmniej jeden związek o wzorze I i, zazwyczaj, jeden lub więcej stałych lub ciekłych wspomagających środków, wytwarza się znanymi sposobami, np. przez homogeniczne mieszanie i/lub zmielenie składników aktywnych ze środkami wspomagającymi preparat, np. rozpuszczalnikami lub stałymi nośnikami. Przy wytwarzaniu preparatów można także stosować związki powierzchniowo czynne (surfaktanty). Przykłady rozpuszczalników i stałych nośników podano, np. na str. 6 dokumentu WO 97/ 34485.

Zależnie od właściwości związku o wzorze I użytego w kompozycji stosuje się odpowiednie powierzchniowo czynne związki niejonowe, kationowe i/lub anionowe i ich mieszaniny posiadające dobre właściwości emulgujące, dyspergujące i zwilżające.

Przykłady odpowiednich anionowych, niejonowych i kationowych środków powierzchniowo czynnych wymieniono, np. na str. 7 i 8 dokumentu WO 97/34485.

Ponadto, środki powierzchniowo czynne typowo stosowane w technologii preparatów i opisane, między innymi, w „Mc Cutcheon's Detergents and Emulsifiers Annual MC Publishing Corp., Ridgewood Nowy Jersey, 1981, Stache, H., „TensidTaschenbuch, Carl Hanser Verlag, Munich/Vienna 1981, i M. i J. Ash, „ Encyclopedia of Surfactans, tom I-III, Chemical Publishing Co., Nowy York, 1980-81, są także odpowiednie do otrzymywania kompozycji chwastobójczych według wynalazku.

Kompozycje według wynalazku mogą ponadto zawierać jako dodatki oleje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, olej mineralny, ich estry alkilowe lub mieszaniny i pochodne tych olejów.

PL 209 096 B1

Ilość dodatku olejowego w kompozycji według wynalazku wynosi zazwyczaj od 0,01 do 2%, licząc na mieszaninę stosowaną w oprysku. Można np. dodatek olejowy wprowadzić do pojemnika stosowanego do oprysku w żądanym stężeniu po sporządzeniu mieszaniny do oprysku.

Korzystnymi dodatkami olejowymi są oleje mineralne lub oleje pochodzenia roślinnego, np. olej rzepakowy, olej z oliwek lub olej słonecznikowy, zemulgowany olej roślinny taki, jak AMIGO^® dostępny z firmy Rhone-Poulenc Canada Inc., estry alkilowe olejów ro ś linnych np. pochodne metylowe, lub oleje pochodzenia zwierzęcego takie, jak tran lub łój wołowy. Korzystne dodatki zawierają jako składniki aktywne zasadniczo 80% wagowo estrów alkilowych oleju rybnego (tranu) i 15% wagowo metylenowanego oleju rzepakowego, a także 5% wagowo zwykłych emulgatorów i modyfikatorów pH.

Szczególnie korzystnymi dodatkami olejowymi są estry alkilowe wyższych kwasów tłuszczowych (C8-C22), a zwłaszcza pochodne metylowe kwasów C12-C18 tłuszczowych, np. estry metylowe kwasu laurynowego, kwasu palmitynowego i kwasu oleinowego. Estry te są znane jako laurynian metylu (CAS-111-82-0), palmitynian metylu (GAZ-112-39-0) i oleinian metylu (CAS-112-62-9). Korzystną pochodną kwasu tłuszczowego typu estru metylowego jest Emery^® 2230 i 2231 (Henkel subsidiary Cognis GMBH, DE).

Podawanie i działanie dodatków olejowych można poprawić przez łączenie ich z powierzchniowo czynnymi substancjami takimi, jak niejonowe, anionowe lub kationowe środki powierzchniowo czynne. Przykłady odpowiednich anionowych, niejonowych i kationowych środków powierzchniowo czynnych wymieniono na str. 7 i 8 dokumentu WO 97/34485.

Korzystnymi substancjami powierzchniowo czynnymi są anionowe środki powierzchniowo czynne typu dodecylobenzylosulfonianu, szczególnie ich sole wapniowe oraz także niejonowe środki powierzchniowo czynne typu etoksylowanego alkoholu tłuszczowygo. Szczególnie korzystne są etoksylowane alkohole tłuszczowe C12-C22 o stopniu etoksylowania od 5 do 40. Przykładami dostępnych w handlu korzystnych środków powierzchniowo czynne są środki typu Genapol (Clariant AG, Muttenz, Switzerland). Korzystnymi do zastosowania, jako środki powierzchniowo czynne, substancjami są także silikonowe środki powierzchniowo czynne, szczególnie polialkilooksydo-modyfikowane heptametylotrisiloksany, takie jak np. dostępny w handlu Silwet L-77^®, i także perfluorowane środki powierzchniowo czynne. Stężenie powierzchniowo czynnych substancji w odniesieniu do wszystkich dodatków wynosi na ogół od 1 do 30% wagowo.

Przykładami dodatków olejowych będących mieszaniną olejów lub olejów mineralnych lub ich pochodnych ze środkami powierzchniowo czynnymi są Edenor ME SU^®, Turbocharge^® (Zeneca Agro, Stoney Creek, Ontario, CA) i Actipron (BP Oil UK Limited, GB).

Dodanie rozpuszczalnika organicznego do mieszaniny dodatek olejowy/środek powierzchniowo czynny prowadzi do dalszego wzmożenia działania. Odpowiednimi rozpuszczalnikami są np. rozpuszczalniki typu Solvesso^® (ESSO) i Aromatic Solvents^® (Exxon Corporation). Stężenie tych rozpuszczalników może wynosić od 10 do 80% wagowo całkowitej wagi.

Takie dodatki olejowe, które opisano również w opisie patentowym US 4 834 908, są również odpowiednie dla kompozycji według wynalazku. Handlowo dostępny dodatek olejowy znany pod nazwą MERGE^®, z firmy BASF Corporation jest opisany np. w US 4 834 908 w kol. 5, jako Przykład COC-1. Innym, korzystnym dla wynalazku dodatkiem olejowym jest SCORE^® (Novartis Crop Protection Canada.)

Aby zwiększyć działanie kompozycji według wynalazku można dodawać do mieszaniny opryskowej, obok wyszczególnionych powyżej dodatków olejowych, alkilopirolidony takie, jak np. dostępny w handlu Agrimax^®. Celem zwiększenia działania można także stosować w formulacjach syntetyczne lateksy takie, jak np. poliakrylamid, związki poliwinylowe lub poli-1-p-menten, takie, jak np. dostępne w handlu Bond^®, Courier^® lub Emerald^®. Do mieszaniny do oprysku można także dodawać jako środek wzmagający działanie roztwory zawierające kwas propionowy np. Eurogkem Pen-e-trate^®.

Preparaty chwastobójcze zawierają zasadniczo od 0,1 do 99% wagowo, a zwłaszcza od 0,1 do 95% wagowo, środka chwastobójczego, od 1 do 99,9% wagowo, a zwłaszcza od 5 do 99,8% wagowo, stałego lub ciekłego środka wspomagającego preparat, i od 0 do 25% wagowo, a zwłaszcza od 0,1 do 25% wagowo, środka powierzchniowo czynnego. Ponieważ produkty handlowe są zwykle przygotowywane jako koncentraty, użytkownik stosuje zwykle preparaty rozcieńczone. Kompozycje mogą także zawierać dalsze składniki, takie jak stabilizatory, np. oleje roślinne lub epoksydowane oleje roślinne (epoksydowany olej kokosowy, olej rzepakowy lub olej sojowy), środki przeciw pienieniu, np. olej silikonowy, środki konserwujące, regulatory lepkości, spoiwa, lepiszcza, i także środki użyźniające oraz inne składniki aktywne.

PL 209 096 B1

Związki o wzorze I zwykle nanosi się na roślinę lub na miejsce, gdzie ona rośnie w dawkach w ilościach od 0,001 do 4 kg/ha, szczególnie od 0,005 do 2 kg/ha. Stężenie potrzebne do osią gnię cia pożądanego działania określa się doświadczalnie. Zależy ono od sposobu działania, stadium rozwojowego uprawianej rośliny i rodzaju chwastów oraz od sposobu podawania (miejsce, czas, metoda) i moż e zmieniać się w szerokich granicach w zależ noś ci od tych parametrów.

Związki o wzorze I są różne pod względem właściwości chwastobójczych i hamowania wzrostu, co umożliwia ich stosowanie w uprawach różnych przydatnych roślin, szczególnie zboża, bawełny, soi, buraka cukrowego, cukru trzcinowego, upraw plantacyjnych, rzepaku, kukurydzy i ryżu, i także do nieselektywnego niszczenia chwastów. Termin „uprawy należy rozumieć jako obejmujące także uprawy, które stały się oporne na środki chwastobójcze lub klasy środków chwastobójczych (takich jak np. inhibitory HPPD, inhibitory ALS, inhibitory EPSPS (syntazy 5-enolopirogronyloszikimiano-3-fosforanowej), inhibitory GS (syntetazy glutaminy)) w wyniku typowych metod uprawowych lub inżynierii genetycznej. Przykładem upraw, które za pomocą typowych metod uprawowych (mutageneza) stały się oporne na imidazolinony, np. imazamoks, jest rzepak jary Clearfield^® (Canola). Przykładem upraw, które za pomocą metod inżynierii genetycznej stały się oporne na środki chwastobójcze lub klasy środków chwastobójczych obejmują odmiany kukurydzy oporne na glyfosat i glufostnat - są one dostępne w handlu pod nazwą handlową RoundupReady^® i LibertyLink^®.

Zrozumiałe jest także, że uprawy oznaczają także te, które za pomocą metod inżynierii genetycznej stały się oporne na szkodliwe owady, np. kukurydza Bt (oporna na omacnicę prosowiankę), bawełna Bt (oporna na kwieciaka bawełnianego), a także ziemniaki Bt (oporne na stonkę ziemniaczaną). Przykłady kukurydzy Bt obejmują hybrydy kukurydzy Bt 17 6 NK^® (Syngenta Seeds). Toksyna Bt jest białkiem wytwarzanym w naturze przez bakterie glebowe Bacillus thuringiensis. Przykłady toksyn, lub roślin transgenicznych zdolnych do syntezy takich toksyn, ujawniono w dokumentach patentowych EP-A-0 451 878, EP-A-0 374 753, WO 93/07278, WO 95/34656 i EP-A-0 427 529.

Uprawy roślin lub otrzymany z nich materiał nasienny może być zarówno oporny na środki chwastobójcze, jak i jednocześnie oporny na żerowanie owadów („złożone okazy transgeniczne).

Do chwastów, które można kontrolować należą zarówno chwasty jednoliścienne, jak i dwuliścienne, takie jak np. Stellaria, Nasturtium, Agrostis, Digitaria, Avena, Setaria, Sinapis, Lolium, Solanum, Echinochloa, Scirpus, Monochoria, Sagittaria, Bromus, Alopecurus, Sorgo halepense, Rottboellia, Cyperus, Abutilon, Sida, Xanthium, Amaranthus, Chenopodium, Ipomoea, Chrysanthemum, Galium, Viola i Veronica.

Poniższe Przykłady dalej ilustrują wynalazek, lecz nie stanowią jego ograniczenia.

P r z y k ł a d Wytwarzania P1: Wytwarzanie 2,3,4,4-tetrachloro-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-2,6-dienu:

6,49 g (67,48 mmola) 2,5-dimetylofuranu i 10 g (56,23 mmola) tetrachlorocyklopropenu ogrzewa się przez 16 godzin w temperaturze wrzenia w 70 ml toluenu. Toluen i nadmiar 2,5-dimetylofuranu usuwa się pod zmniejszonym ciśnieniem. Produkt, 14,77 g (95,9% wydajności teoretycznej) 2,3,4,4-tetrachloro-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-2,6-dienu, który pozostaje w postaci oleju, bierze się do następnego etapu bez dalszego oczyszczania (¹H NMR).

¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,50 (d, 1H); 6,15 (d, 1H); 1,82 (s, 3H); 1,63 (s, 3H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P2: Wytwarzanie 3,4-dichloro-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu:

PL 209 096 B1 g (51,1 mmola) nieoczyszczonoego 2,3,4,4-tetrachloro-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-2,6-dienu i 17,36 g (102,2 mmola) azotanu srebra rozpuszcza się w 500 ml mieszaniny aceton/woda 1:1 i ogrzewa się 15 godzin w temperaturze 65-70°C aż do całkowitego przereagowania reagentów (kontrola metodą chromatografii cienkowarstwowej, TLC - faza ruchoma: heksan/octan etylu 4:1)). Następnie mieszaninę reakcyjną oziębia się do temperatury otoczenia, dodaje się mieszając porcjami stały wodorowęglan sodu w celu zobojętnienia kwasu azotowego. Odsącza się osad bromku srebra i większość acetonu oddestylowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałą fazę wodną ekstrahuje się trzy razy octanem etylu. Organiczny ekstrakt przemywa się wodą, suszy nad siarczanem sodu i zatęża przez odparowanie. Oleistą pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii na żelu krzemionkowym (gradient eluentów: 3-50% octanu etylu w heksanie). Otrzymuje się 6,1 g (54%) czystego 3,4-dichloro-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu w postaci jasnożółtego ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz; CDCI3) δ 6,65 (d, 1H); 6,23 (d, 1H); 1,72 (s, 3H); 1,61 (s, 3H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P3: Wytwarzanie 3-chloro-1,5-dimetylo-4-metoksy-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu i 3-chloro-4,4-dimetoksy-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu:

6,0 g (27,39 mmola) 3,4-dichloro-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu umieszcza się w 39 ml bezwodnego metanolu. Następnie, w temperaturze 0°C, mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się wkraplając 5,4M roztwór 15,2 ml metanolanu sodu (82,17 mmola) i dodaje się 10 ml absolutnego metanolu. Następnie mieszaninę reakcyjną ogrzewa się mieszając do temperatury otoczenia w ciągu 35 minut. Stosując metodę chromatografii cienkowarstwowej (heksan/octan etylu 8:2) ustalono, że przereagowanie substancji wyjściowej jest całkowite. Mieszaninę reakcyjną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem. Następnie pozostałość ekstrahuje się tetrachlorkiem węgla wobec wody. Fazę wodną ekstrahuje się następnie trzy razy stosując świeży tetrachlorek węgla. Połączone ekstrakty organiczne suszy się nad siarczanem sodu i zatęża odparowując pod zmniejszonym ciśnieniem. Po oziębieniu w łaźni z lodem pozostały oleisty produkt wykrystalizowuje jako mieszanina obu związków (~1:1). Mieszaninę rozdziela się metodą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym (eluent: gradient od 1-5% octan etylu/heksan). Wyodrębnia się 3,1 g (52,9%) czystego 3-chloro-1,5-dimetylo-4-metoksy-8-oksa-bicyklo [3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu.

¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,48 (d, 1H); 6,24 (d, 1H); 4,24 (s, 3H); 1,60 (s, 3H); 1,56 (s, 3H).

W drugiej frakcji otrzymuje się 3,17 g (46,9%) czystego 3-chloro-4,4-dimetoksy-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu.

¹H NMR (300 MHz; CDCI3) δ 6,25 (d, 1H); 6,05 (d, 1H); 5,15 (s, 1H); 3,48 (s, 3H); 3,46 (s, 3H); 1,53 (s, 3H); 1,51 (s, 3H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P4: Wytwarzanie 4,4-dimetoksy-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu:

Roztwór 2,2 g (8,92 mmola) 3-chloro-4,4-dimetoksy-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu w 240 ml toluenu odgazowuje się z jednoczesnym ogrzewaniem w temperaturze wrzenia i dodaje się kolejno katalityczną ilość 66 mg azaizobutyronitrylu (AIBN) i roztwór 5,9 ml (22,3 mmola)

PL 209 096 B1 wodorku tributylocyny. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze wrzenia przez kolejne 20 minut do zakończenia reakcji (kontrola TLC: heksan/octan etylu 4:1). Następnie mieszaninę reakcyjną zatęża się przez odparowanie pod zmniejszonym ciśnieniem. Z kolei, pozostałość rozpuszcza się w acetonitrylu i zawierającą cynę pozostałość ekstrahuje się heksanem. Fazę acetonitrylu zatęża się przez odparowanie pod silnie zmniejszonym ciśnieniem; w postaci żółtego oleju pozostaje 1,56 g (82,4% wydajności teoretycznej) 4,4-dimetoksy-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu, który można stosować w następnym etapie bez dalszego oczyszczania.

¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,22 (d, 1H); 5,90 (d, 1H); 3,41 (s, 3H); 3,25 (s, 3H); 2,92 i 2,84 (układ AB, 2H, J=16,5 Hz); 1,55 (s, 3H); 1,45 (s, 3H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P5: Wytwarzanie 1,5-dimetylo-8-oksa bicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dionu:

1,61 g (7,59 mmola) 4,4-dimetoksy-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu 0,432 g (2,28 mmola) kwasu p-toluenosulfonowego rozpuszcza się w mieszaninie acetonu i wody (2:1) i całość ogrzewa się przez 50 minut w temperaturze 70°C (kontrola TLC: heksan/octan etylu 9:1). Następnie aceton usuwa się pod zmniejszonym ciśnieniem. pH fazy wodnej doprowadza się do 9 dodając nasycony roztwór wodorowęglanu sodu i całość ekstrahuje się trzy razy octanem etylu w celu usunięcia składników obojętnych. Następnie pH fazy wodnej doprowadza się do 5 rozcieńczonym kwasem solnym i całość ekstrahuje się trzy razy świeżym octanem etylu. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu i zatęża odparowując pod zmniejszonym ciśnieniem; otrzymuje się 1,04 g (82,5%) technicznie czystego 1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dionu w postaci żółtawego produktu, który można stosować bez dalszego oczyszczania w następnym etapie syntezy związków o wzorze I.

¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,46 (d, 1H); 6,23 (d, 1H); 5,54 (hept., 1H); 1,58 (d, 6H); 1,40 (d, 3H); 1,25 (d, 3H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P6: Wytwarzanie 3-bromo-1,5-dimetylo-4-izopropoksy-8-oksa-bicyklo-[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu:

Roztwór 2,74 g (8,9 mmola) 3,4-dibromo-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu (wytworzonego według Organic Lett. 4(12), 1997 (2002)) w 10 ml tetrahydrofuranu wkrapla się w temperaturze otoczenia do roztworu 5,4 ml (10,7 mmola) 2M roztworu izopropanolanu litu rozcieńczonego 10 ml tetrahydrofuranu. Mieszaninę miesza się przez 3 godziny w temperaturze otoczenia, aż substancja wyjściowa przereaguje całkowicie (kontrola TLC: heksan/octan etylu 4:1). Następnie mieszaninę reakcyjną zadaje się w temperaturze 0°C 10% roztworem diwodorofosforanu sodu (20 ml) i wodą (30 ml) i ekstrahuje się trzy razy octanem etylu. Ekstrakt następnie suszy się nad siarczanem sodu i zatęża przez odparowanie. Otrzymany ciemny olej oczyszcza się metodą chromatografii na żelu krzemionkowym w układzie 5% octan etylu w heksanie. Wyodrębnia się 1,73 g (68% wydajności teoretycznej) czystego 3-bromo-1,5-dimetylo-4-izopropoksy-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu.

¹H NMR (300 MHz; CDCI3) δ 6,46 (d, 1H); 6,23 (d, 1H); 5,54 (hept., 1H); 1,58 (d, 6H); 1,40 (d, 3H); 1,25 (d, 3H).

PL 209 096 B1

P r z y k ł a d Wytwarzania P7: Wytwarzanie 3-bromo-4,4-(1',2'-ethylenedioksy)bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu:

Przygotowuje się roztwór glikolanu sodu mieszając w temperaturze otoczenia 124 mg (5,4 mmola) metalicznego sodu w 2,7 ml (42,42 mmola) bezwodnego glikolu etylenowego i, gdy sód całkowicie się rozpuści dodaje się 1,5 ml tetrahydrofuranu. Następnie do uzyskanego roztworu glikolanu monosodowego wkrapla się roztwór 1 g (3,6 mmola) 3,4-dibromo-bicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-onu (wytworzonego według Organic Lett. 4(12), 1997 (2002)) w 5 ml tetrahydrofuranu. Mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze otoczenia przez 90 minut kontrolując przebieg reakcji metodą TLC (faza ruchoma heksan/octan etylu 4:1). Następnie, do mieszaniny reakcyjnej dodaje się 8 ml 10% roztworu diwodorofosforanu sodu i całość ekstrahuje się octanem etylu (3x). Fazę organiczną przemywa się wodą w celu usunięcia glikolu etylenowego, następnie suszy i zatęża przez odparowanie. Otrzymuje się 930 mg (wydajność ~100%) 3-bromo-4,4-etylenodioksy-bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu w postaci biał ego ciał a stałego.

¹H NMR (300 MHz; CDCI3) δ 6,38 (m, 1H); 6,25 (m, 1H); 5,46 (s, 1H); 4,25 (m, 2H); 4,04 (m, 2H); 3,38 (m, 1H); 2,98 (m, 1H); 2,40 (m, 1H); 2,25 (m, 1H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P8: Wytwarzanie 4,4-(1',2'-etylenodioksy)bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu:

Do odgazowanego roztworu 920 mg (3,55 mmola) 3-bromo-4,4-(1',2'-etylenodioksy)bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu w 90 ml toluenu dodaje się kolejno w temperaturze wrzenia katalityczną ilość (30 mg) AIBN i 2,35 ml (8,88 mmola) wodorku tributylocyny. Aby reakcja przebiegła do końca, mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze wrzenia przez dalsze 20 minut (kontrola TLC, faza ruchoma heksan/octan etylu 1:1). Następnie mieszaninę reakcyjną zatęża się przez odparowanie pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozpuszcza się w małej ilości acetonitrylu i ekstrahuje się pięć razy małymi objętościami heksanu, aby usunąć zawierające cynę produkty uboczne. Fazę acetonitrylową ponownie zatęża się przez odparowanie. Otrzymuje się 800 mg 4,4-(1',2'-etylenodioksy)bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu w postaci żółtego oleju, który można użyć bezpośrednio w następnym etapie bez dalszego oczyszczania.

¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,30 (m, 1H); 6,12 (m, 1H); 4,02-3,90 (m, 2 x 2H); 3,10 (m, 1H); 3,06 (d, 1H); 2,83 (m, 1H); 2,45 (d, 1H); 2,40-2,25 (m, 2 x 1H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P9: Wytwarzanie bicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dionu:

a) 640 mg (3,55 mmola) 4,4-(1',2'-etylenodioksy)bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu ogrzewa się przez 16 godzin w temperaturze 70°C w obecności 200 mg kwasu p-toluenosulfonowego w mieszaninie acetonu i wody (2:1). Po zakończeniu hydrolizy (kontrola TLC: octan etylu/heksan 1:1), aceton oddestylowuje się pod zmniejszonym ciśnieniem i pH fazy wodnej doprowadza się do 9 dodając nasycony roztwór wodorowęglanu sodu. Po ekstrakcji fazy wodnej trzy razy octanem etylu, zakwasza się ją do

PL 209 096 B1 pH 5 rozcieńczonym kwasem solnym. Przeprowadza się ekstrakcję świeżym octanem etylu (trzy razy), a nastę pnie ekstrakt suszy się nad siarczanem sodu i zatęża przez odparowanie pod silnie zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 364 mg (75%) czystego bicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dionu w postaci żółtego oleju, który stosuje się w dalszej reakcji prowadzącej do wytwarzania związków o wzorze I.

¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,22 (m, 2H); 3,50 (d, 1H); 3,45 (m, 2H); 3,22 (d, 1H); 2,60-2,45 (m, 2 x 1H).

b) metoda syntezy w „jednym naczyniu („one pot): 100 mg (0,39 mmola) 3-bromo-4,4-(1',2'-etylenodioksy)bicyklo[3.2.1]-okt-6-en-2-onu rozpuszcza się w stężonym kwasie octowym i w temperaturze otoczenia dodaje się 80 mg (1,16 mmola) sproszkowanego cynku. Postęp reakcji monitoruje się za pomocą chromatografii cienkowarstwowej (faza ruchoma: heksan/octan etylu 1:1). Gdy po 2 godzinach zanika wyjściowa bromopochodna, mieszaninę reakcyjną ogrzewa się w sposób ciągły w temperaturze 95°C. Po następnych 2 godzinach, chromatografia cienkowarstwowa wskazuje na całkowite przereagowanie wzorcowego materiału 4,4-(1',2'-etylenodioksy)bicyklo[3.2.1]okt-6-en-2-onu. Mieszaninę reakcyjną sączy się i zatęża pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość zadaje się nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i ekstrahuje się trzy razy octanem etylu. Alkaliczną fazę wodną doprowadza sie do pH 3-4 rozcieńczonym kwasem solnym i ekstrahuje się trzy razy świeżym octanem etylu. Po wysuszeniu fazy organicznej nad siarczanem sodu i późniejsze zatężenie przez odparowanie otrzymuje się 45 mg (85% wydajności teoretycznej) technicznie czystego bicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dionu.

P r z y k ł a d Wytwarzania P10: Wytwarzanie 3-[2-(2-metoksyetoksymetylo)-6-trifluorometylopirydyno-3-karbonylo]-1,5-dimetylo-8-oksabicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dionu:

146 mg (0,879 mmola) 1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dionu i 245 mg (0,879 mmola) kwasu 2-(2-metoksyetoksymetylo)-6-trifluorometylonikotynowego (otrzymywanie według publikacji WO 01/94339) rozpuszcza się w 29 ml acetonitrylu i w temperaturze otoczenia dodaje się 199 mg (0,966 mmola) dicykloheksylokarbodiimidu. Mieszaninę reakcyjną miesza się przez 2 godziny i następnie dodaje się 0,184 ml (1,318 mmola) trietyloaminy i 0,08 ml (0,879 mmola) cyjanohydryny acetonu. Mieszanie kontynuuje się przez kolejne 16 godzin w temperaturze otoczenia, a następnie całość zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość poddaje się chromatografii na żelu krzemionkowym (eluent: toluen/etanol/dioksan/trietyloamina/woda 20:8:4:4:1). Frakcje zawierające produkt zatęża się. Oleistą pozostałość ponownie rozpuszcza się w świeżym octanie etylu i przemywa się 10 ml rozcieńczonego kwasu solnego (pH 1), i następnie wodą (2x) i roztworem chlorku sodu (2x). Po wysuszeniu roztworu nad siarczanem sodu i zatężeniu pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymuje się 128 mg (wydajność 34%) 3-[2-(2-metoksyetoksymetylo)-6-trifluorometylopirydyno-3-karbonylo]-1,5-dimetylo-8-oksa-bicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dion w postaci żółtego oleju.

¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 16,1 (br. s, 1H); 7,68 (m, 2 x 1H); 6,29 (d, 1H); 6,22 (d, 1H); 4,72 (m, 2H); 3,48 (m, 2H); 3,37 (m, 2H); 3,32 (s, 3H); 1,68 (s, 3H); 1,48 (s, 3H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P11: Wytwarzanie 3-chloro-bicyklo [3.2.2]non-6-eno-2,4-dionu:

PL 209 096 B1

0,7 g (2,7 mmola) 2,3,4,4-tetrachloro-bicyklo[3.2.2]nona-2,6-dienu (znanego z opisu patentowego US 3 538 117) ogrzewa się w mieszaninie 1 ml kwasu trifluorooctowego, 4 ml kwasu octowego i 1 ml wody przez 18 godzin w temperaturze 70°C. Do oziębionej mieszaniny reakcyjnej dodaje się eter dietylowy i ekstrahuje się najpierw wodą, a następnie nasyconym roztworem chlorku sodu. Po chromatograficznym oczyszczeniu (octan etylu/heksan 1:4) otrzymuje się 0,33 g 3-chlorobicyklo-[3.2.2]non-6-eno-2,4-dionu jako mieszaninę form tautomerycznych Da i Db.

¹H-NMR (300 MHz; CDCI3) δ 8,58 (b, 1H); 6,38 (m, 2H); 3,78 (m, 2H); 2,05 do 1,80 (m, 4H); forma tautomeryczna Db.

P r z y k ł a d Wytwarzania P12: Wytwarzanie bicyklo[3.2.2]non-6-eno-2,4-dionu:

0,19 g (1 mmol) 3-chlorobicyklo[3.2.2]non-6-eno-2,4-dionu zadaje się w 4 ml kwasu octowego 0,27 g (4 mmola) cynku i mieszaninę ogrzewa się przez 3 godziny w temperaturze 95°C. Następnie oziębioną mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się octanem etylu wobec wody i następnie przemywa się ją nasyconym roztworem chlorku sodu. Otrzymuje się 0,14 g bezpostaciowego bicyklo[3.2.2]non-6-eno-2,4-dionu będącego formą tautomeryczną Da.

¹H-NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,22 (m, 2H); 3,58 do 3,51 (m, 2H); 2,12 (m, 2H); 1,92 (m, 2H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P13: wytwarzanie estru metylowego kwasu 5-bromo-7,8-diokso-bicyklo- [2.2.2]okt-5-eno-2-karboksylowego:

g (9,4 mmola) estru metylowego kwasu 5-bromo-8,8-dimetoksy-7-okso-bicyklo[2.2.2]okt-5-eno-2-karboksylowego (J.O.C. (202), 67, 6493) miesza się w mieszaninie 15 ml kwasu trifluorooctowego i 1 ml wody przez 12 godzin w temperaturze pokojowej. Następnie przeprowadza się ekstrakcję dichlorometanem w obecności wody. Fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu i, po usunięciu rozpuszczalnika, otrzymuje się czysty izomer estru metylowego kwasu 5-bromo-7,8-diokso-bicyklo [2.2.2]okt-5-eno-2-karboksylowego w postaci pomarańczowego oleju.

¹H-NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,62 (d, 1H); 3,97 (d, 1H); 3,80 (s, 3H); 3,70 (m, 1H); 3,20 (d, 1H); 2,63 (m, 1H); 2,40 (m, 1H).

P r z y k ł a d Wytwarzania P14: wytwarzanie estru metylowego kwasu 8-bromo-2,4-diokso-bicyklo- [3.2.2]non-8-eno-6-karboksylowego

PL 209 096 B1

Do roztworu estru metylowego kwasu 1,91 g (7 mmola) 5-bromo-7,8-dioksobicyklo[2.2.2]okt-5-eno-2-karboksylowego w 20 ml dichlorometanu i 0,089 ml (0,7 mmola) eteratu trifluorku boru wkrapla się w temperaturze -10°C 4,2 ml trimetylosililodiazometanu. Mieszaninę przestaje się oziębiać i całość miesza się przez 4 godziny w temperaturze 20°C. Następnie mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się wodą, fazę organiczną suszy się nad siarczanem sodu i zatęża przez odparowanie na wyparce obrotowej; pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii na żelu krzemionkowym. Otrzymuje się izomer estru metylowego kwasu 8-bromo-2,4-dioksobicyklo[3.2.2]non-8-eno-6-karboksylowego.

¹H-NMR (300 MHz; CDCI3) δ 6,42 (d, 1H); 3,86 (d, 1H); 3,75 (d, 1H); 3,68 (s, 3H); 3,65 (m, 1H); 3,43 (d, 1H); 3,10 (m, 1H); 2,52 (m, 1H); 2,34 (m, 1H); forma tautomeryczna Da.

P r z y k ł a d Wytwarzania P15: wytwarzanie estru metylowego kwasu 3-(2-metylo-6-difluorometylopirydyno-3-karbonylo)-2,4-dioksobicyklo[3.2.2]non-8-eno-6-karboksylowego

Do roztworu 0,10 g (0,24 mmola) estru metylowego kwasu 8-bromo-3-(2-metylo-6-difluorometylopirydyno-3-karbonylo)-2,4-dioksobicyklo[3.2.2]non-8-eno-6-karboksylowego (Przykład 1,1155) i 0,149 ml (0,48 mmola) tris(trimetylosililo)silanu w 3,5 ml toluenu dodaje się katalityczną ilość (10 mg) azaizobutyronitrylu i mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze 80°C. Następnie dodaje się cztery razy 5 mg porcje świeżego azaizobutyronitrylu rozpuszczonego w małej ilości toluenu aż po 6 dniach reakcja jest zakończona (kontrola: LCMS). Następnie rozpuszczalnik usuwa się pod zmniejszonym ciśnieniem i pozostałość oczyszcza się metodą chromatografii na żelu krzemionkowym (eluent: gradient mieszaniny octanu etylu/tetrahydrofuran/heksan i 3% trietyloaminy). Po usunięciu rozpuszczalników otrzymuje się sól trietyloamoniową estru metylowego kwasu 3-(2-metylo-6-difluorometylopirydyno-3-karbonylo)-2,4-dioksobicyklo[3.2.2]non-8-eno-6-karboksylowego.

¹H-NMR (300 MHz; CDCl3) δ 7,30 (m, 2H); 6,51 (t, 1H); 6,35 (m, 1H); 6,18 (m, 1H); 3,68 (m, 1H); 3,52 (s, 3H); 3,35 (m, 1H); 3,24 (m, 1H); 3,00 (q, 6H); 2,40 (s, 3H); 2,38 (m, 1H); 2,14 (m, 1H); 1,18 (t, 9H).

W poniższych Tabelach 1 do 3 zebrano korzystne związki o wzorze I. Miejsce przyłączenia podstawnika Z1 do pierścienia pirydynowego znajduje się na nienasyconej wartościowości; wolne wiązania reprezentują grupy metylowe. Np. w grupie przedstawionej wzorem

⁰ (lAdt) grupa -CH₂ na atomie azotu sąsiadującym z grupą ketonową jest miejscem przyłączenia; wolne wiązanie na atomie azotu oznacza metyl. Grupę tę można także opisać następująco:

PL 209 096 B1

T a b l i c a 1: Związki o wzorze Ib:

R₂ R₃o f

Nr	R1	R2	Z1	R30	X	Y	P	Dane fizyczne
1,0301	CH3	CH3	CH2OCH2CH2OCH3	H	F	O	0	patrz Przykład P10
1,0411	H	H	CH2OCH2CH2OCH3	H	F	CH2	0	¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 17,0 (szer, 1H); 7,62 (s, 2H); 6,47 (m, 1H); 6,35 (m, 1H); 4,73 (m, 2H); 3,50 (m, 3H); 3,39 (m, 2H); 3,31 (s, 3H); 3,30 (m, 1H); 2,72-2,50 (m, 2H)
1,0576	H	H	CH2OCH2CH2OCH3	H	F	CH2CH2	0	Żywica
1,1153	H	H	CH3	H	F	'^cd	0	¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 16,58 (s, 1H); 7,55 (m, 2H); 6,48 (m, 1H); 6,40 (m, 1H); 2,94 (m, 1H); 2,72 (m, 1H); 2,50 (s, 3H); 0,900,65 (m, 4H)
1,1154	H	H	CH3	H	F	C(=C(CH3)2)	0	¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 16,25 (s, 1H); 7,56 (m, 2H); 6,52 (m, 1H); 6,45 (m, 1H); 4,20 (m, 1H); 3,98 (m, 1H); 2,45 (s, 3H); 1,80 (s, 3H); 1,71 (s, 3H)
1,1155	H	H	CH3	H	H	CH2CH (COOCH3)		R7=Br; ¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 7,44 (d, 2H); 6,54 (t, 1H); 6,53 + 6,42 (2d, 1H); 3,71 + 3,68 (2s, 3H); 2,41 + 2,40 (2s, 3H); mieszanina tautomerów
1,1156	H	H	CH3	H	H	CH2CH(COOCH3)	0	Ry=H; sól Net3 (Przykład P14)

PL 209 096 B1

T a b l i c a 4: Związki pośrednie o wzorach Da i Db

Nr	R1	R2	R3	Y	Xa	dane fizyczne
4,0001	H	H	OH	CH2	H	patrz Przykład P9; forma tautomeryczna Da
4,0005	H	H	OH	CH2CH2	H	patrz Przykład P12; forma tautomeryczna Da
4,0009	H	H	OH	O	H	¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,35 (s, 2H); 5,66 (s, 1H); 3,78 (d, 1H); 3,43 (d, 1H); forma tautomeryczna Da
4,0025	H	H	OH	CH2CH2	Cl	patrz Przykład Wytwarzania P11
4,0061	H	CH3	OH	CH2	H	¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,30 (m, 1H); 6,10 (m, 1H); 3,73 (d, 1H); 3,44 (d, 1H); 1,62 (s, 3H); forma tautomeryczna Db
4,0142	CH3	CH3	OCH3	CH2	Cl	patrz Przykład Wytwarzania P3
4,0172	CH3	CH3	OC(CH3)2	O	Br	patrz Przykład Wytwarzania P6
4,0181	H	H	OH	<1	H	¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,30 (s x m, 2H); 3,60 (d, 1H); 3,23 (d, 1H); 2,82 (s, 1H); 0,75 (m, 4H); forma tautomeryczna Db
4,0182	H	H	OH	C(=C(CH3)2)	H	¹H NMR (300 MHz; CDCl3) δ 6,82 (s x m, 2H); 4,14 (s x m, 2H); 3,60 (d, 1H); 3,13 (d, 1H); 1,75 (s, 6H); forma tautomeryczna Db
4,0183	H	H	OH	CH2CH(COOCH3)	H	R₇=Br, patrz Przykład Wytwarzania P13
4,0184	H	H	OH	CH2CH(COOCH3)	H	Ry=CH

T a b l i c a 5: Związki pośrednie o wzorach VII:

(VII)

R,

Nr	R1	R2	R3	R4	Y	Xa	dane fizyczne
5,0002	H	H	-OCH2CH2O-	CH2	H	patrz Przykład P8
5,0093	CH3	CH3	OCH3	OCH3	O	H	patrz Przykład P5
5,0108	CH3	CH3	OCH3	OCH3	O	Cl	patrz Przykład P3
5,0135	H	H	-OCH2CH2O-		Cl	bezpostaciowe kryształy

PL 209 096 B1

T a b l i c a 6: Zwią zki poś rednie o wzorze VI:

Nr	Ai	A2	Ri	R2	Y	Xa	dane fizyczne
6,0000	CH	CH	H	H	C(=CH(OAc))	Cl	główny izomer I: ⁱH NMR (300 MHz; CDCl3) δ 7,i2 (s, iH); 6,77 (dd, iH); 6,35 (dd, iH); 4,02 (d, iH); 3,95 (d, iH); 2,i8 (s, 3H)
6,0001	CH	CH	H	H	C(=CH(OAc))	Cl	izomer II: ⁱH NMR (300 MHz; CDCl3) δ 7,i4 (s, iH); 6,84 (dd, iH); 6,29 (dd, iH); 4,55 (d, 1H) 3,54 (d, 1H); 2,19 (s, 3H)

Przykłady biologiczne

P r z y k ł a d B1: Działanie chwastobójcze przed skiełkowaniem roślin (działanie przed skiełkowaniem)

Jednoliścienne i dwuliścienne rośliny testowe wysiano w standardowej glebie w plastikowych doniczkach. Bezpośrednio po wysianiu zastosowano badane związki, w postaci zawiesiny wodnej (wytworzonej z 25% zwilżalnego proszku (przykład F3, b) według publikacji WO 97/34485) lub w postaci emulsji (wytworzonej z 25% emulgującego koncentratu (przykład F1, c)), spryskując w stężeniu odpowiadającym 125 g lub 250 g aktywnego składnika/ha (500 litrów wody/ha). Potem rośliny testowe uprawiano w szklarni w optymalnych warunkach. Po 3 tygodniach testu, dokonano oceny testu zgodnie z 10 stopniową skalą (10 = uszkodzenie całkowite, 0 = brak wpływu). Ocena 10 do 6 (szczególnie od 10 do 8) wskazuje na dobre do bardzo dobrego działanie chwastobójcze. W tym teście związki o wzorze I wykazują silne dział anie chwastobójcze. Przykł ady dobrego dział ania chwastobójczego związków podano w tablicy B1:

T a b l i c a B1: Działanie chwastobójcze przed skiełkowaniem:

Nr Przykładu	g/ha	Panicum	Echinochloa	Abutilon	Amaranthus	Chenopodium	Kochia
1,0301	250	7	7	7	8	9	8
1,0411	250	10	9	10	10	10	10

P r z y k ł a d B2: Działanie chwastobójcze po skiełkowaniu W szklarni, jednoliś cienne i dwuliś cienne roś liny testowe uprawiano w standardowej glebie w plastikowych doniczkach i w stadium o 4- do 6-liściach spryskano je wodną zawiesiną badanych związków o wzorze I wytworzoną z 25% zwilżalnego proszku (przykład F3, b) według publikacji WO 97/34485 lub emulsją badanych związków o wzorze I wytworzoną z 25% emulgującego koncentratu (przykład F1, c) według publikacji WO 97/34485, w stężeniu odpowiadającym 125 g lub 250 g aktywnego składnika/ha (500 litrów wody/ha). Rośliny testowe następnie uprawiano w szklarni w optymalnych warunkach. Po około 18 dniach testu, dokonano oceny testu zgodnie z dziesięciostopniową skalą (10 = uszkodzenie całkowite, 0 = brak wpływu). Ocena od 10 do 6 (szczególnie od 10 do 7) wskazuje na dobre do bardzo dobrego działanie chwastobójcze. W teście tym związki o wzorze I wykazują silne działanie chwastobójcze. Przykłady dobrego działania chwastobójczego związków podano w tablicy B2:

T a b l i c a B2: Działanie chwastobójcze po skieł kowaniu:

Nr Przykładu	g/ha	Abutilon	Ipomea	Amaranthus	Chenopodium	Stellaria	Abutilon
1,0301	250	9	8	8	8	8	8
1,0411	250	9	10	9	10	9	9
1,1153	250	7	8	7	8	10	8

PL 209 096 B1

P r z y k ł a d B3: Test porównawczy ze związkiem znanym ze stanu techniki: działanie chwastobójcze po skiełkowaniu:

Działanie chwastobójcze po skiełkowaniu związku nr 1,0411 według wynalazku porównano z działaniem związku „A” według publikacji WO 01/94339:

Związek „A” ujawniony w publikacji WO 01/94339

Związek nr 1,0411 według wynalazku T a b l i c a B3: Działanie po skiełkowaniu:

Nr Przykładu	g/ha	Brachiaria	Rottboelia	Sida	Poligonum	Sinapis	Galium
1,0411	15	10	3	8	8	8	6
A	15	4	0	7	5	6	5

Jak można zauważyć z tablicy B3, związek nr 1,0411 według wynalazku w dawce 15 g/ha wykazuje znacznie lepsze działanie chwastobójcze na chwasty niż związek „A ze stanu techniki. Tego zwiększonego działania nie można było oczekiwać w oparciu o strukturalne podobieństwo związków.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Pochodna nikotynoilowa o wzorze I w którym

Y oznacza atom tlenu lub ł a ń cuch C1-C2alkilenowy;

A1 oznacza CR7;

A2 oznacza CR8;

R1, R2, R7 i R8, niezależnie od siebie, oznaczają atom wodoru lub metyl; R3 oznacza hydroksy;

Q oznacza rodnik

PL 209 096 B1 w którym p1 jest równy 0; m1 jest równy 1, 2 lub 3;

X1 oznacza C1-C6fluorowcoalkil;

Z1 oznacza CH3, CH2CH3, CH2CH2CH3, CHC(CH3)2, CH2OCH2CH2OCH3, CH2OCH2CH2OCH2CH3, CH2OCH3, CH2OCH2CH3, CH2OCH(CH3)2, CH2OCH2CF3, CH2OCH2CH=CH2, CH2OCH2CCH, CH2OCH2CCCH3, CH2OCH2CH2CCH, CH2OCH2CN, CH2OCH2C2CN, CH2OCH2CH2CH2OCH3, CH2OCH2CH2OCH2CH2OCH3, CH2OCH2CH2CH2OCF3, CH2CH2OCH3, CH2CH2OCH2CH3, CH2CH2CH2OCH3, CH2CH2CH2OCH2CH3 lub CH2CH2OCH2- CH2OCH3.
2. Związek o wzorze Da w którym znaczenia Y, R1, R2, A1 i A2 są takie, jak zdefiniowano dla wzoru I w zastrz. 1.
3. Związek o wzorze Db w którym znaczenia A1, A2, R1, R2 i Y są takie, jak zdefiniowano dla wzoru I powyż ej, Xa oznacza atom wodoru, chloru lub bromu i R3 oznacza hydroksy lub C1-C6alkoksy, za wyjątkiem następujących związków 3-chloro-8-oksabicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dion; 3-chlorobicyklo[3.2.1]okt-6-eno-2,4-dion; 3-chloro-4-hydroksybicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromo-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromo-1,5-dimetylo-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dibromobicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dichloro-8-oksabicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on; 3,4-dichlorobicyklo[3.2.1]okta-3,6-dien-2-on i 7,8-dibromo-5,9-dihydro-5,9-metanobenzocyklohepten-6-on.
4. Związek o wzorze VII w którym znaczenia A1, A2, R1, R2, Y są takie, jak zdefiniowano dla wzoru I powyżej, Xa oznacza atom wodoru, chloru lub bromu i R3a oznacza C1-C6alkil lub dwa R3a razem oznaczają -CH2CH2-.

PL 209 096 B1
5. Kompozycja chwastobójcza i hamująca wzrost roślin, znamienna tym, że zawiera, w chwastobójczo skutecznej ilości, związek o wzorze I określony w zastrz. 1, na obojętnym nośniku.
6. Sposób zwalczania niepożądanego wzrostu roślin, znamienny tym, że związek o wzorze I określony w zastrz. 5, lub kompozycję zawierającą ten związek, nanosi się w chwastobójczo skutecznej ilości na roślinę lub na miejsce, gdzie ona rośnie.
7. Sposób hamowania wzrostu roślin, znamienny tym, że związek o wzorze I określony w zastrz. 5, lub kompozycję zawierającą ten związek, nanosi się w chwastobójczo skutecznej ilości na roślinę lub na miejsce, gdzie ona rośnie.