PL209241B1 - Obrotowy nóż styczny do narzędzi urabiających materiały mineralne - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest obrotowy nóż styczny do narzędzi urabiających materiały mineralne w górnictwie podziemnym, odkrywkowym, wiertnictwie wydobywczym płynów i budownictwie. Nóż stanowić może zwłaszcza element skrawający koronek do wiercenia skał, głowic organów i bębnów urabiających, lemieszy spycharek i kół czerpakowych koparek.

Znane są rozwiązania narzędzi urabiających uzbrojonych w noże styczne, mające postać trzpienia, którego część robocza zakończona jest stożkowym ostrzem skrawającym, zwłaszcza z węglika spiekanego, a część chwytową stanowi czop łożyskowy z rowkiem zamka poosiowego. Nóż osadzony obrotowo w oprawce lub bezpośrednio w korpusie narzędzia usytuowany jest stycznie i pod takim kątem względem kierunku urabiania, że występująca podczas skrawania siła składowa powoduje obrót noża z korzystnym efektem samoostrzenia. Narzędzia urabiające z obrotowymi nożami stycznymi umożliwiają urabianie skał o zróżnicowanej zwięzłości i litostratygrafii, w stosunku do narzędzi gryzowych są znacznie tańsze, cechują się prostą konstrukcją, wysoką trwałością i łatwością wymiany.

Rozwiązania z nożami obrotowymi znane są między innymi z polskiego opisu patentowego nr 178 875, opisów zgłoszeń wynalazku P-339 394 i wzoru użytkowego W-110 476. Osiągniecie korzystnych cech warunkowane jest występowaniem ruchu obrotowego noża, co - w warunkach niesymetrycznego obciążenia i zanieczyszczeń produktami urabiania, grożącymi zacieraniem i zakleszczeniem - wymaga zachowania sprawności węzła łożyskowego.

Znane jest rozwiązanie przedstawione polskim opisem patentowym nr 178 171, w którym obrotowy nóż styczny osadzony jest w tocznym węźle łożyskowym. W części chwytowej czop łożyskowy noża ujęty jest promieniowo w igiełkowym łożysku tocznym, a w kierunku osiowym siły urabiania przejmuje kulka. Przestrzeń łożyskowa zamknięta jest uszczelką typu „O” oraz przez specjalną uszczelkę gumową, zawierającą zawulkanizowaną sprężynę talerzową. Małe opory tarcia okupione są złożonością konstrukcji i wysoką ceną.

Celem rozwiązania według niniejszego wynalazku jest zwiększenie eksploatacyjnej skuteczność obrotu noża stycznego. Istota rozwiązania polega na tym, że trzpień na części roboczej za ostrzem skrawającym ma wzdłużne rowki krzywoliniowe oddzielone między sobą kierownicami. Powierzchnia natarcia kierownic, patrząc od strony ostrza skrawającego, odchylona jest w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu noża.

W rozwiązaniu takim przepływ urobionego materiału oddziaływuje na powierzchnię natarcia kierownicy wspomagając ruch obrotowy noża, inicjowany siłą składową kątowego usytuowania. Wynalazek przeznaczony jest zwłaszcza dla usprawnienia pracy noża łożyskowanego ślizgowo, ale może być również wykorzystany w narzędziach z tocznym łożyskowaniem noży.

W konstrukcji noża łożyskowanego ślizgowo korzystnym jest, gdy na powierzchni czopa łożyskowego wykonane są śrubowe rowki smarne oraz gdy na obu końcach czop łożyskowy objęty jest pierścieniami uszczelniającymi osadzonymi w oprawie noża lub bezpośrednio w korpusie narzędzia urabiającego. Identyczny skutek zostanie osiągnięty, gdy śrubowe rowki smarne wykonane zostaną w oprawie noż a, na powierzchni otworu gniazda dla czopa ł o ż yskowego.

Rozwiązanie noża według wynalazku zobrazowane jest przykładowym wykonaniem pokazanym na rysunku, którego fig. 1 przedstawia nóż w widoku z boku, łożyskowany ślizgowo w oprawie koronki do wiercenia skał, a fig. 2 - przekrój poprzeczny części roboczej noża, prowadzony według oznaczonej na fig. 1 linii A-A.

Nóż ma postać trzpienia, którego długość wyznaczają: wystająca z oprawy 2 koronki stożkowa część robocza 1 oraz część chwytowa 3, osadzona obrotowo w oprawie 2 i ukształtowana jako czop łożyskowy. Część robocza 1 zakończona jest ostrzem skrawającym 4 z węglika spiekanego, natomiast czop łożyskowy części chwytowej 3 ma zamek poosiowy 5, którego zadanie wykonuje wprowadzony w rowki pierścień rozprężny. Za ostrzem skrawającym 4, na części roboczej 1 trzpienia wykonane są wzdłużne rowki krzywoliniowe, oddzielone między sobą kierownicami 6. Patrząc od strony ostrza skrawającego 4 powierzchnia natarcia kierownic 6 odchylona jest w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu noża. Czop łożyskowy części chwytowej 3 na obu końcach objęty jest pierścieniami uszczelniającymi 7, osadzonymi w oprawie 2 noża, a na powierzchni ślizgowej wykonane ma śrubowe rowki smarne 8, pochylone w kierunku zgodnym z kierunkiem kierownic 6. Pierścienie uszczelniające 7 wykonane są z filcu nasyconego odpowiednim smarem.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Obrotowy nóż styczny do narzędzi urabiających materiały mineralne, mający postać trzpienia, którego stożkowa część robocza zakończona jest ostrzem skrawającym, zwłaszcza z węglika spiekanego, a część chwytową stanowi czop łożyskowy z zamkiem poosiowym, znamienny tym, że za ostrzem skrawającym (4) na części roboczej (1) trzpienia ma wzdłużne rowki krzywoliniowe, oddzielone między sobą kierownicami (6), których powierzchnia natarcia patrząc od strony ostrza skrawającego (4) odchylona jest w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu noża.
2. 2. Nóż według zastrz. 1, znamienny tym, że czop łożyskowy części chwytowej (3) ma śrubowe rowki smarne (8), a na obu końcach objęty jest pierścieniami uszczelniającymi (7).
3. 3. Nóż według zastrz. 1, znamienny tym, że w oprawie (2) noża, na powierzchni otworu gniazda dla czopa łożyskowego części chwytowej (3) wykonane ma śrubowe rowki smarne (8), a na obu końcach objęty jest pierścieniami uszczelniającymi (7).