PL209770B1 - Urządzenie ryglujące skrzydła biernego bramy względnie drzwi dwuskrzydłowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie ryglujące biernego skrzydła dwuskrzydłowej bramy, względnie drzwi, wyposażone w osadzoną przesuwnie w obudowie zapadkę, z ukośną powierzchnią, współpracującą z obrzeżem gniazda w górnej części ościeżnicy oraz w sprężynę powrotną zapadki, jak również w połączony z tą zapadką za pośrednictwem pręta łączącego zespół odryglowujący, z osadzonym przesuwnie w prowadnicy suwakiem. Zespół odryglowujący jest umieszczony na powierzchni czołowej ścianki obrzeża skrzydła biernego.

Z opisu patentowego WO 97/17519 znane jest urzą dzenie ryglują ce wyposaż one w jeden rygiel (dolny albo górny) połączony z zamkiem prętem ryglującym.

Niedogodnością tej konstrukcji jest konieczność stosowania zamka z napędem elektrycznym do uruchamiania dolnego rygla.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych AP nr US 5 328 217 znane jest urzą dzenie ryglujące dwuskrzydłowej bramy osadzone w kanale na czołowej powierzchni obrzeża skrzydła biernego, stanowiącej równocześnie powierzchnię przylgową do obrzeża skrzydła czynnego. Urządzenie to składa się z osadzonej na tej powierzchni skrzydła biernego obudowy w postaci koryta, w której są osadzone przesuwnie dwa trzpienie ryglujące. Do przesuwania tych trzpieni służą dwa oddzielne mechanizmy, z których każdy jest wyposażony w przycisk połączony przegubowo z przesuwanym trzpieniem, zaopatrzonym w sprężynę powrotną. Po naciśnięciu każdego z przycisków następuje jego przesunięcie w kierunku pionowym przeciwnym dla obydwu trzpieni, przy czym w położeniu naciśniętym przycisk zostaje zablokowany za pomocą zapadki. W celu zwolnienia przycisku należy go wcisnąć drugostronnie, zwalniając zapadkę, przy czym trzpień cofa się w swe pierwotne położenie za pomocą sprężyny powrotnej.

Niedogodnością tego rozwiązania jest stosunkowo skomplikowana wieloczęściowa konstrukcja urządzenia blokującego, przy czym wykonany z tworzywa sztucznego mechanizm zapadkowoprzesuwny ulega stosunkowo szybkiemu zużyciu przyczyniając się do niewielkiej trwałości urządzenia.

Z niemieckiego wzoru użytkowego nr DE 8 714 589 znane są drzwi dwuskrzydłowe wyposaż one w mechanizm ryglujący, uruchamiający równocześnie rygle obydwu skrzydeł drzwi: czynnego i biernego. Rygiel skrzydła czynnego jest osadzony w gnieździe w górnej części ościeżnicy, zaś rygiel skrzydła biernego - w gnieździe podłogi. Drzwi są ponadto wyposażone w zamek złożony z zapadki i rygla, przy czym ruch poziomy rygla zamka jest przenoszony za pomocą nachylonych powierzchni ślizgowych na ruch pionowy rygla skrzydła biernego.

Niedogodnością tego rozwiązania jest jedyna możliwość odblokowania równocześnie obydwu skrzydeł: czynnego i biernego, co ogranicza możliwość oddzielnego użytkowania skrzydła czynnego, co jest najczęstszym przypadkiem takiego używania dwuskrzydłowych drzwi.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych AP nr US 3 617 080 znany jest zatrzaskowy mechanizm blokujący osadzony w korytkowej obudowie, zamocowanej na obrzeżu powierzchni przylgowej skrzydła biernego drzwi. Mechanizm ten składa się z dwóch, osadzonych przesuwnie w obudowie i przesuwanych w przeciwnych kierunkach, trzpieni blokujących. Trzpienie te s ą uruchamiane za pomocą połączonych z nimi za pośrednictwem cięgien dwóch suwaków umieszczonych w środkowej części powierzchni przylgowej skrzydła biernego. Trzpienie blokujące nie są na swych końcach zaopatrzone w powierzchnie nachylone, umożliwiające ich samoczynne zatrzaśnięcie, wskutek czego samoczynne zablokowanie trzpieni wymaga zastosowania specjalnego nachylonego kształtu zarówno progu, jak i górnej części ościeżnicy. Konieczność specjalnego frezowania powierzchni przylgowej skrzydła drzwiowego powoduje, że konstrukcja ta jest dostosowana do drzwi drewnianych.

Z opisu międzynarodowego zgł oszenia patentowego PCT opublikowanego za nr WO 9816707 A1 znany jest mechanizm blokujący skrzydło drzwiowe w jego położeniu zamkniętym wyposażony we współpracujące ze sobą wycinki kół zębatych, uruchamianych na przykład za pomocą klamki, których ruch obrotowy jest przenoszony za pomocą połączonych z nimi sztywno ramion na ruch przesuwny trzpieni blokujących. Trzpienie blokujące są przy tym połączone z wycinkami kół zębatych za pomocą długich prętów prowadzących o długości równej połowie wysokości drzwi. W celu lepszego prowadzenia tych prętów i wyeliminowania możliwości ich obrotu są one zaopatrzone w boczne podłużne rowki prowadzące, współpracujące z kołkami prowadzącymi wystającymi z ramion wycinków kół zębatych.

Niedogodnością tego rozwiązania są przede wszystkim wszystkie wady związane z prowadzeniem długich prętów, jak również niemożność samoczynnego zablokowania skrzydła po jego zaPL 209 770 B1 mknięciu. Wskutek tego opisany mechanizm blokujący nie może być stosowany na przykład do drzwi przeciwpożarowych.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych AP nr US 4 263 795 znany jest mechanizm blokujący do drzwi przesuwnych w pojazdach mechanicznych. Mechanizm ten jest zaopatrzony w osadzoną przesuwnie i dociskaną w kierunku na zewnątrz powierzchni przylgowej zapadkę, połączoną z zespołem odryglowującym za pomocą łącznika zaopatrzonego w otwór podłużny, umożliwiający niewielkie ruchy zapadki niezależnie od położenia poszczególnych elementów zespołu odryglowującego.

Zasadniczą niedogodnością tego rozwiązania jest brak elastycznego połączenia między zapadką znajdującą się pod działaniem sprężyny a zespołem odryglowującym, powodujący, że drgania zapadki są przenoszone na ten zespół powodując jego niepotrzebne, dodatkowe obciążenia dynamiczne.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych AP nr US 137 211 znany jest mechanizm blokują cy drzwi składający się z osadzonego w prowadnicy, umieszczonej wewnątrz skrzydła, trzpienia blokującego ze sprężyną powrotną oraz suwaka osadzonego w szczelinie blachy prowadzącej. Szczelina prowadząca jest na swych końcach zaopatrzona w rozszerzone otwory, umożliwiające zablokowanie suwaka w jego obydwu skrajnych położeniach, odpowiadających wysuniętemu i wsuniętemu położeniu trzpienia ryglującego.

Niedogodnością tego znanego od ponad 140 lat rozwiązania jest stosunkowo skomplikowana obsługa zespołu blokującego i brak możliwości samoczynnego ryglowania.

Celem wynalazku jest opracowanie urządzenia ryglującego, które wyeliminuje wymienione niedogodności rozwiązań znanych ze stanu techniki, umożliwiając jego łatwy montaż i tanie wykonanie.

Cel ten został zrealizowany w urządzeniu ryglującym według wynalazku, które charakteryzuje się tym, że prowadnicę suwaka stanowi szczelina prowadząca wykonana w zagłębieniu obudowy zespołu odryglowującego, mającej postać płaskownika, przy czym zespół odryglowujący ma własną sprężynę powrotną i jest osadzony przesuwnie względem zapadki.

Siła odkształcająca sprężynę zespołu odryglowującego jest korzystnie większa od siły odkształcającej sprężynę powrotną zapadki.

Zespół odryglowujący urządzenia według wynalazku jest korzystnie zaopatrzony w element łączący osadzony na płaskowniku, stanowiącym jego obudowę i połączony z prętem łączącym zapadki, przy czym ten element łączący ma postać kątownika połączonego z prętem łączącym za pośrednictwem zaczepu.

Zaczep urządzenia stanowi korzystnie gwint końcówki pręta łączącego, wkręcony w gwint wewnętrzny ramienia elementu łączącego, mającego postać kątownika.

Element łączący w postaci kątownika jest korzystnie osadzony przesuwnie względem płaskownika stanowiącego obudowę zespołu odryglowującego.

Urządzenie według wynalazku jest korzystnie osadzone wewnątrz kształtownika komorowego, osadzonego wzdłuż powierzchni czołowej ścianki obrzeża skrzydła biernego.

Urządzenie jest korzystnie osadzone wewnątrz korpusu skrzydła biernego o konstrukcji skrzyniowej, wykonanej z blachy stalowej i wypełnionej materiałem o wytrzymałości mniejszej od wytrzymałości blachy stalowej, zwłaszcza wełną mineralną, względnie płaskim wypełniaczem w postaci plastra miodu lub tym podobnym materiałem tłumiącym.

Urządzenie ryglujące skrzydło bierne bramy według wynalazku może być korzystnie stosowane w bramach względnie w drzwiach przeciwpożarowych dwuskrzydłowych.

Dzięki zastosowaniu podwójnego układu sprężyn zespołu zapadki i zespołu odryglowującego eliminuje się konieczność stosowania blokady w otwartym położeniu drzwi. Ukośna powierzchnia zapadki umożliwia samoczynne ryglowanie zamykanego skrzydła bramy. Zastosowanie dodatkowego środkowego ramiaka albo profilu drążonego umożliwia wykonanie skrzydła o dowolnej konstrukcji.

Urządzenie ryglujące skrzydło bierne bramy jest uwidocznione w przykładowym rozwiązaniu konstrukcyjnym na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia bramę dwuskrzydłową w widoku z przodu; fig. 2 - górny narożnik skrzydła biernego znajdujący się przy skrzydle czynnym bramy dwuskrzydłowej w widoku z boku; fig. 3 - urzą dzenie ryglują ce skrzydł o bierne bramy dwuskrzydł owej w widoku perspektywicznym; fig. 4 - to samo urządzenie z częściowo usuniętą obudową zapadki w widoku perspektywicznym; fig. 5 - drzwi dwuskrzydłowe według fig. 1 w przekroju poziomym, a fig. 6 - górny narożnik skrzydła biernego według fig. 5 wyposażony w urządzenie ryglujące według fig. 4 - w widoku perspektywicznym.

Figura 1 przedstawia bramę lub drzwi dwuskrzydłowe 1 wyposażone w ościeżnicę 2, w skrzydło czynne 3 oraz w skrzydło bierne 4. W ościeżnicy 2 jest umieszczony nie przedstawiony na rysunku

PL 209 770 B1 zamykacz drzwiowy wyposażony w regulator kolejności zamykania skrzydeł 3 i 4. Dolna powierzchnia górnej belki ościeżnicy jest wyposażona w nie przedstawiony na rysunku zaczep, zaopatrzony w wycięcie do osadzenia bolca urządzenia ryglującego 5 skrzydła biernego 4. W położeniu zamkniętym drzwi względem ościeżnicy 2, skrzydło 4 zostaje zablokowane za pomocą urządzenia ryglującego 5. Płyty obu skrzydeł 3, 4 drzwi 1 są wykonane w postaci skrzynki z blachy stalowej, z typowym wypełnieniem znanym ze stanu techniki. Drzwi 1 są drzwiami przeciwpożarowymi o odporności ogniowej wynoszącej co najmniej 30 minut.

Na figurze 2 jest pokazany szczegół X drzwi 1 według fig. 1, w widoku z kierunku oznaczonego strzałkami II-II. Szczegół ten przedstawia górny narożnik skrzydła biernego 4, położony od strony skrzydła czynnego 3. Na górnym obrzeżu 6 skrzydła 4 jest osadzony bolec ryglujący wykonany w postaci zapadki 8, dociskanej za pomocą sprężyny 7. Zapadka 8 jest połączona za pośrednictwem pręta łączącego 9 z zespołem odryglowującym 11, umieszczonym w pionowej ściance obrzeża skrzydła biernego 4.

W przykładowym rozwiązaniu przedstawionym na rysunku, zespół odryglowujący 11 jest wyposażony w suwak 12, osadzony w prowadnicy 13 prowadzącej rygiel i mającej w przekroju kształt litery U albo postać rury o przekroju prostokątnym. Od strony powierzchni czołowej 10 ścianki obrzeża skrzydła 4 obudowa 14 suwaka 12 jest zaopatrzona w otwór umożliwiający ręczne odryglowanie zapadki 8. Powierzchnia czołowa 10 jest pionową boczną ścianką obrzeża skrzydła biernego 4, znajdującą się od strony skrzydła czynnego 3.

W rozwiązaniu przedstawionym na fig. 3, urządzenie ryglujące 5 jest zaopatrzone z zapadkę 8, której powierzchnia ślizgowa 15 jest ukośna. Urządzenie 5 jest wyposażone w obudowę 16 zapadki, w krótki pręt łączący 17 zapadki 8 jako pręt łączący 9, w sprężynę 18 pręta 17 zapadki oraz w element łączący 19, mający postać kątownika, w zespół odryglowujący 11 z suwakiem 12 i w obudowę 14 suwaka. Zarówno zapadka 8, jak i zespół odryglowujący 11 są wyposażone w oddzielne sprężyny dociskające je w położeniu zamkniętym skrzydła biernego 4. Zapadka 8 jest osadzona przesuwnie względem jej obudowy 16 i połączona za pomocą pręta 17 z elementem łączącym 19, mającym postać kątownika i z suwakiem 12, przy czym zapadka 8 i suwak 12 są osadzone również przesuwnie względem siebie. Zakres przesuwu jest ograniczony za pomocą nie przedstawionego na rysunku zderzaka. Podczas odryglowywania suwak 12 za pomocą pręta 17 i kątownika 19 odsuwa i odblokowuje zapadkę 8.

Sprężyna 18 pręta łączącego 17 dociska do zderzaka zapadkę 8 oraz zespół odryglowujący 11 wraz z suwakiem 12. Podczas zamykania skrzydła biernego 4 zapadka 8 przesuwa się w obudowie 16 w kierunku przeciwnym do kierunku działania sprężyny 18.

W rozwiązaniu przedstawionym na fig. 3, obudowę urządzenia zwalniającego, ryglującego i prowadzącego suwak 12 stanowi płaskownik 20, osadzony na powierzchni czołowej 10 ścianki obrzeża skrzydła biernego 4 i jest zaopatrzona w zagłębienie 21 ze szczeliną 22, w której przesuwa się suwak 12 połączony z kątownikiem 19. Suwak 12 jest całkowicie ukryty w zagłębieniu 21 i nie wystaje ponad tę powierzchnię czołową 10.

Pręt łączący 9 i element łączący 19 w postaci kątownika są osadzone przesuwnie względem siebie i są do siebie wzajemnie dociskane za pomocą sprężyny 18.

Dzięki takiemu rozwiązaniu uzyskuje się również możliwość wzajemnego przesunięcia między zapadką 8 i suwakiem 12. Korzystne jest również umożliwienie przesuwu zapadki 8 względem pręta 9. Zapadka 8 jest przy tym również wyposażona w sprężynę 7, wskutek czego podczas zamykania drzwi przesuwa się bez obciążania pręta 9 i suwaka 12.

Element łączący 19 w postaci kątownika jest wyposażony w kołnierz 24 i w wygiętą prostopadle względem niego część środkową 25, zaopatrzoną w podłużny otwór 23 i jest zakończony elementem końcowym 26, w którym jest osadzony suwak 12. Kołnierz 24 jest dociskany do swobodnego końca pręta 17. Podłużny otwór 23 jest prowadnicą umożliwiającą ruch przesuwny kątownika 19 wzdłuż płaskownika 20.

Na figurze 4 jest dokładnie przedstawione rozmieszczenie sprężyny 7 zapadki 8 i sprężyny 18 pręta łączącego 17. Pręt łączący 17 i element łączący 19 w postaci kątownika są wzajemnie połączone za pomocą zaczepu 27 wyposażonego w gwint 30 końcówki pręta 17 i w gwintowany otwór w kołnierzu 24. Kołnierz 24 tworzy jednocześnie powierzchnię oporową dla sprężyny 18, której drugi koniec jest oparty o nie przedstawiony na rysunku element skrzydła biernego 4.

Na figurze 4 jest przedstawiony podział urządzenia ryglującego 5 na dwa zespoły. Zapadka 8 osadzona w jej obudowie 16 i połączona z prętem 17 oraz sprężyną 7 tworzą zespół zapadki 35. DruPL 209 770 B1 gim zespołem jest zespół odryglowujący 11 wyposażony w suwak 12, obudowę 14 w postaci płaskownika 20 i kątownik łączący 19. Oba zespoły 11 i 35 są połączone za pomocą gwintu 30.

Na figurze 5 jest przedstawione zalecane miejsce montażu rygla 5. Płyty skrzydła czynnego 3 i biernego 4 drzwi dwuskrzydłowych 1 są wyposażone w odpowiednie skrzynkowe korpusy 29. Skrzydło bierne 4 jest dodatkowo zaopatrzone w kształtownik komorowy 32 wyposażony w przylgę dla skrzydła czynnego 3. W rozwiązaniu przedstawionym na rysunku na kształtowniku 32 są umieszczone uszczelnienia środkowej szczeliny drzwi 1, a wewnątrz niego znajduje się urządzenie ryglujące 5 (fig. 6).

Podczas montażu urządzenia ryglującego 5 według fig. 4 najpierw mocuje się zespół odryglowujący 11 z płaskownikiem 20 za pomocą śrub mocujących 33 na pionowej ściance 32 skrzydła biernego 4, przy czym końce śrub 33 wystające od strony wewnętrznej płaskownika 20 są umieszczone w podłużnym otworze 23 tworząc prowadnice. Od strony górnej części 34 skrzydła 4 wprowadza się zespół zapadki 35 i łączy się oba podzespoły za pomocą gwintu 30, a następnie mocuje się obudowę 16 zapadki 8. Urządzenie ryglujące według wynalazku może być stosowane w większości bram dwuskrzydłowych, zwłaszcza w bramach przeciwpożarowych i przegrodach akustycznych.

Claims (7)

1. Urządzenie ryglujące biernego skrzydła dwuskrzydłowej bramy, względnie drzwi, wyposażone w osadzoną przesuwnie w obudowie zapadkę, z ukośną powierzchnią współpracującą z obrzeżem gniazda w górnej części ościeżnicy oraz w sprężynę powrotną zapadki, jak również w połączony z tą zapadką za pośrednictwem pręta łączącego zespół odryglowujący, z osadzonym przesuwnie w prowadnicy suwakiem, przy czym zespół odryglowujący jest umieszczony na powierzchni czołowej ścianki obrzeża skrzydła biernego, znamienny tym, że prowadnicę (13) suwaka (12) stanowi szczelina prowadząca (22), wykonana w zagłębieniu (21) obudowy zespołu odryglowującego (11), mającej postać płaskownika (20), przy czym zespół odryglowujący (11) ma własną sprężynę powrotną (18) i jest osadzony przesuwnie względem zapadki (8).

2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że siła odkształcająca sprężynę (18) zespołu odryglowującego (11) jest większa od siły odkształcającej sprężynę powrotną (7) zapadki (8).

3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jego zespół odryglowujący (11) jest zaopatrzony w element łączący (19) osadzony na płaskowniku (20), stanowiącym jego obudowę i połączony z prętem łączącym (9) zapadki (8), przy czym ten element łączący (19) ma postać kątownika połączonego z prętem łączącym (9, 17) za pośrednictwem zaczepu (27).

4. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że jego zaczep (27) stanowi gwint (30) końcówki pręta łączącego (9), wkręcony w gwint wewnętrzny ramienia elementu łączącego (19), mającego postać kątownika.

5. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że element łączący (19) w postaci kątownika jest osadzony przesuwnie względem płaskownika (20) stanowiącego obudowę zespołu odryglowującego (11).

6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jest osadzone wewnątrz kształtownika komorowego (32), osadzonego wzdłuż powierzchni czołowej (10) ścianki obrzeża skrzydła biernego (4).

7. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że jest osadzone wewnątrz korpusu (29) skrzydła biernego o konstrukcji skrzyniowej, wykonanej z blachy stalowej i wypełnionej materiałem o wytrzymałości mniejszej od wytrzymałości blachy stalowej, zwłaszcza wełną mineralną, względnie płaskim wypełniaczem w postaci plastra miodu lub tym podobnym materiałem tłumiącym.