PL210478B1 - Strącane kwasy krzemowe, sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych, ich zastosowanie oraz wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki - Google Patents

Strącane kwasy krzemowe, sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych, ich zastosowanie oraz wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki

Info

Publication number
PL210478B1
PL210478B1 PL377189A PL37718904A PL210478B1 PL 210478 B1 PL210478 B1 PL 210478B1 PL 377189 A PL377189 A PL 377189A PL 37718904 A PL37718904 A PL 37718904A PL 210478 B1 PL210478 B1 PL 210478B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
group
sir
rubber
ctab
acid
Prior art date
Application number
PL377189A
Other languages
English (en)
Other versions
PL377189A1 (pl
Inventor
Detlef Luginsland
Andre Wehmeier
Oleg Stenzel
Stefan Uhrlandt
Original Assignee
Degussa
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Family has litigation
First worldwide family litigation filed litigation Critical https://patents.darts-ip.com/?family=32773149&utm_source=google_patent&utm_medium=platform_link&utm_campaign=public_patent_search&patent=PL210478(B1) "Global patent litigation dataset” by Darts-ip is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Priority claimed from DE10358466A external-priority patent/DE10358466A1/de
Application filed by Degussa filed Critical Degussa
Publication of PL377189A1 publication Critical patent/PL377189A1/pl
Publication of PL210478B1 publication Critical patent/PL210478B1/pl

Links

Classifications

    • BPERFORMING OPERATIONS; TRANSPORTING
    • B60VEHICLES IN GENERAL
    • B60CVEHICLE TYRES; TYRE INFLATION; TYRE CHANGING; CONNECTING VALVES TO INFLATABLE ELASTIC BODIES IN GENERAL; DEVICES OR ARRANGEMENTS RELATED TO TYRES
    • B60C1/00Tyres characterised by the chemical composition or the physical arrangement or mixture of the composition
    • B60C1/0016Compositions of the tread
    • BPERFORMING OPERATIONS; TRANSPORTING
    • B60VEHICLES IN GENERAL
    • B60CVEHICLE TYRES; TYRE INFLATION; TYRE CHANGING; CONNECTING VALVES TO INFLATABLE ELASTIC BODIES IN GENERAL; DEVICES OR ARRANGEMENTS RELATED TO TYRES
    • B60C1/00Tyres characterised by the chemical composition or the physical arrangement or mixture of the composition
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C01INORGANIC CHEMISTRY
    • C01BNON-METALLIC ELEMENTS; COMPOUNDS THEREOF; METALLOIDS OR COMPOUNDS THEREOF NOT COVERED BY SUBCLASS C01C
    • C01B33/00Silicon; Compounds thereof
    • C01B33/113Silicon oxides; Hydrates thereof
    • C01B33/12Silica; Hydrates thereof, e.g. lepidoic silicic acid
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C01INORGANIC CHEMISTRY
    • C01BNON-METALLIC ELEMENTS; COMPOUNDS THEREOF; METALLOIDS OR COMPOUNDS THEREOF NOT COVERED BY SUBCLASS C01C
    • C01B33/00Silicon; Compounds thereof
    • C01B33/113Silicon oxides; Hydrates thereof
    • C01B33/12Silica; Hydrates thereof, e.g. lepidoic silicic acid
    • C01B33/14Colloidal silica, e.g. dispersions, gels, sols
    • C01B33/141Preparation of hydrosols or aqueous dispersions
    • C01B33/142Preparation of hydrosols or aqueous dispersions by acidic treatment of silicates
    • C01B33/143Preparation of hydrosols or aqueous dispersions by acidic treatment of silicates of aqueous solutions of silicates
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C01INORGANIC CHEMISTRY
    • C01BNON-METALLIC ELEMENTS; COMPOUNDS THEREOF; METALLOIDS OR COMPOUNDS THEREOF NOT COVERED BY SUBCLASS C01C
    • C01B33/00Silicon; Compounds thereof
    • C01B33/113Silicon oxides; Hydrates thereof
    • C01B33/12Silica; Hydrates thereof, e.g. lepidoic silicic acid
    • C01B33/18Preparation of finely divided silica neither in sol nor in gel form; After-treatment thereof
    • C01B33/187Preparation of finely divided silica neither in sol nor in gel form; After-treatment thereof by acidic treatment of silicates
    • C01B33/193Preparation of finely divided silica neither in sol nor in gel form; After-treatment thereof by acidic treatment of silicates of aqueous solutions of silicates
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C09DYES; PAINTS; POLISHES; NATURAL RESINS; ADHESIVES; COMPOSITIONS NOT OTHERWISE PROVIDED FOR; APPLICATIONS OF MATERIALS NOT OTHERWISE PROVIDED FOR
    • C09CTREATMENT OF INORGANIC MATERIALS, OTHER THAN FIBROUS FILLERS, TO ENHANCE THEIR PIGMENTING OR FILLING PROPERTIES ; PREPARATION OF CARBON BLACK  ; PREPARATION OF INORGANIC MATERIALS WHICH ARE NO SINGLE CHEMICAL COMPOUNDS AND WHICH ARE MAINLY USED AS PIGMENTS OR FILLERS
    • C09C1/00Treatment of specific inorganic materials other than fibrous fillers; Preparation of carbon black
    • C09C1/28Compounds of silicon
    • C09C1/30Silicic acid
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C01INORGANIC CHEMISTRY
    • C01PINDEXING SCHEME RELATING TO STRUCTURAL AND PHYSICAL ASPECTS OF SOLID INORGANIC COMPOUNDS
    • C01P2006/00Physical properties of inorganic compounds
    • C01P2006/12Surface area
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C01INORGANIC CHEMISTRY
    • C01PINDEXING SCHEME RELATING TO STRUCTURAL AND PHYSICAL ASPECTS OF SOLID INORGANIC COMPOUNDS
    • C01P2006/00Physical properties of inorganic compounds
    • C01P2006/19Oil-absorption capacity, e.g. DBP values
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C01INORGANIC CHEMISTRY
    • C01PINDEXING SCHEME RELATING TO STRUCTURAL AND PHYSICAL ASPECTS OF SOLID INORGANIC COMPOUNDS
    • C01P2006/00Physical properties of inorganic compounds
    • C01P2006/40Electric properties

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Inorganic Chemistry (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Mechanical Engineering (AREA)
  • Dispersion Chemistry (AREA)
  • Silicon Compounds (AREA)
  • Compositions Of Macromolecular Compounds (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem niniejszego wynalazku są strącane kwasy krzemowe, które wykazują skrajnie niską mikroporowatość i wysoką aktywność gumową, sposoby ich wytwarzania, ich zastosowanie w mieszankach gumowych oraz wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki.
Zastosowanie strącanych kwasów krzemowych w mieszankach elastomerowych, przykładowo w procesie wytwarzania mieszanek bieżnika opony znane jest od dawna (EP 0 501 227). Wobec zastosowania kwasów krzemowych w charakterze wzmacniającego wypełniacza w mieszankach gumowych, jakie między innymi wykorzystywane są w produkcji opon pneumatycznych i technicznych artykułów gumowych, stawiane są wysokie wymagania. Powinny być one łatwo i szybko łączone z kauczukiem i posiadać zdolność dyspersji, a przy zastosowaniu odczynnika sprzęgającego, korzystnie dwufunkcyjnego związku krzemoorganicznego, tworzyć związek chemiczny z kauczukiem, który pozwoli uzyskać pożądane znaczne wzmocnienie mieszanki gumowej. Właściwości wzmacniające bazują zwłaszcza na wysokich wartościach naprężeń statycznych i niskiej ścieralności. Dla właściwości wzmacniających kwasów krzemowych szczególne znaczenie ma wielkość cząsteczki, budowa powierzchni, aktywność powierzchniowa oraz zdolność wiązania odczynnika sprzęgającego.
W zastosowaniach gumowych używa się zazwyczaj strącanych kwasów krzemowych o ś rednicy cząsteczek pierwotnych od 10 do 50 nm. Średnica cząsteczek pierwotnych może być określona przykładowo na drodze analizy obrazu transmisyjnej spektroskopii elektronowej (TEM) (R. H. Lange, J. Bloedorn: „Das Elektronenmikroskop, TEM + REM, Thieme Verlag, Stuttgart, Nowy Jork (1981)). Powierzchnie mierzone na podstawie adsorpcji małej cząsteczki azotu N2, zwane dalej powierzchniami BET (porównaj: S. Brunauer, P. H. Emmett, E. Teller, „Adsorption of Gases in Multimolecular Layers, J. Am. Chem. Soc. 60, 309 (1938)), wynoszą zazwyczaj w zakresie od 50 do 200 m2/g, korzystnie 110 bis 180 m2/g. Powierzchnia dostępna dla kauczuku wyznaczana jest poprzez adsorpcję większej cząsteczki bromku N-cetylo-N,N,N-trimetylo-amoniowego; w dalszej części określana mianem powierzchni CTAB (porównaj Janzen, Kraus, Rubber Chem. Technol. 44, 1287 (1971)). Dla potrzeb dokładnych pomiarów podane zostaną w dalszej części tekstu szczegółowe informacje. Różnica pomiędzy powierzchniami BET i CTAB określana jest jako mikroporowatość, przy czym odzwierciedla ona powierzchnię kwasu krzemowego, która nie jest dostępna dla kauczuku i tym samym nie pozwala uzyskać efektu wzmocnienia. Zazwyczaj stosunek BET/CTAB dla dostępnych w handlu aktywnych kwasów krzemowych wynosi > 1,05, co wskazuje na odpowiednio wysoki stopień mikroporowatości.
Ponadto specjalista jest świadomy, że związki niskocząsteczkowe, jak na przykład dwufunkcyjne związki krzemoorganiczne i przyspieszacze wulkanizacji, mogą ulegać adsorpcji fizycznej i chemicznej wewnątrz porów w mikroporowatych kwasach krzemowych, przez co tracą funkcję środka wspomagającego przyczepność kauczuku, względnie funkcję przyspieszacza wulkanizacji dla potrzeb usieciowania kauczuku.
Specjalista jest również świadomy, że odczynnik sprzęgający, zazwyczaj dwufunkcyjny związek krzemoorganiczny znany z S. Wolff, „Chemical Aspects of Rubber Reinforcement by Fillers, Rubber Chem. Technol. 69, 325 (1996)), powinien w sposób możliwie jednorodny i ilościowy modyfikować powierzchnię chemicznie czynną wobec kauczuku. Modyfikacja może nastąpić przez wstępne pokrycie adsorpcyjne kwasu krzemowego z zastosowaniem substancji stałej lub roztworu/zawiesiny (ex-situ) (U. Gorl, R. Panenka, „Silanisierte Kieselsauren - Eine neue Produktklasse far zeitgemasse Mischungsentwicklung, Kautsch. Gummi Kunstst. 46, 538 (1993)), jak również w czasie procesu mieszania (in-situ) (H.-D. Luginsland, „Processing of Silica/Silane-Filled Tread Compounds, paper No. 34 presented at the ACS Meeting, April 4-6, 2000, Dallas, Texas/USA), przy czym modyfikacja in-situ jest sposobem preferowanym i częściej stosowanym. Aby zapewnić szybką i ilościową silanizację powierzchni chemicznie czynnej wobec kauczuku, jest więc konieczne wzbogacenie powierzchni w sposób celowy reaktywnymi grupami silanolowymi, z którymi mogą wiązać się związki krzemoorganiczne. Budowa połączeń między agregatami w przypadku cząsteczek kwasów krzemowych określana jest zazwyczaj za pomocą pomiaru DBP (współczynnik absorpcji) (J. Behr, G. Schramm, ®ber die Bestimmung der Olzahl von Kautschukftllstoffen mit dem Brabender-Plastographen, Gummi Asbest Kunstst. 19, 912 (1966)). Wysoka liczba DBP jest konieczna dla zapewnienia optymalnego rozpraszania wypełniacza w kauczuku. Zawartość wilgoci > 4% jest konieczna dla zapewnienia szybkiej i całkowitej silanizacji powierzchni kwasu krzemowego z wykorzystaniem związku krzemoorganicznego (U. Gorl, A. Hunsche, A. M^ler, H. G. Koban, „Investigations into the Silica/Silane Reaction System, Rubber Chem. Technol. 70, 608 (1997)).
PL 210 478 B1
Z JP 2002179844 znane są mieszanki gumowe z kwasami krzemowymi, w których różnica pomiędzy powierzchniami BET i CTAB kwasów krzemowych jest mniejsza niż 15 m2/g. Wysoka liczba Searsa V2 jako liczba grup silanolowych konieczna do zapewnienia wysokiej aktywności w stosunku do dwufunkcyjnych związków krzemoorganicznych oraz wysoka liczba DBP konieczna do zapewnienia wysokiej dyspersji w gumie nie są wymieniane. Obok niskiej mikroporowatości obie te wartości mają jednak zasadnicze znaczenie dla stopnia wzmocnienia mieszanki gumowej, a w następstwie tego dla zadowalającego stopnia jej ścierania na drodze.
Odnośnie wytwarzania kwasów krzemowych specjaliście znane są różne sposoby. W EP 0 937 755 opisane zostały sposoby strącania przy stałej wartości pH. Kwasy krzemowe, które strącano przy stałym nadmiarze kationów, ujawniono z kolei w DE 101 24 298. W DE 101 12 441 A1, w EP 0 755 899 A2 oraz w US 4 001 379 opisano sposoby strącania przy stałej liczbie alkaliczności (liczba AZ).
Kwasy krzemowe do zastosowań gumowych produkowane są z reguły sposobem, w którym strącanie następuje w temperaturze od 60 do 95°C, przy stałej wartości pH wynoszącej od 7 do 10; patrz przykładowo: EP 0 901 986 A1.
Celem niniejszego wynalazku jest udostępnienie nowych, łatwo ulegających dyspersji strącanych kwasów krzemowych, które mogą być stosowane w mieszankach elastomerowych, wpływając na poprawę ich właściwości. Celem wynalazku jest również przedstawienie sposobu wytwarzania odpowiednich kwasów krzemowych.
Według wynalazku strącany kwas krzemowy, posiadający następujące parametry fizyko-chemiczne:
powierzchnia CTAB stosunek BET/CTAB liczba DBP liczba Searsa V2 wilgoć
100-200 m2/g,
0,8-1,05,
210-280 g/(100 g),
10-30 ml/(5 g),
4-8% charakteryzuje się tym, że stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET wynosi 0,150 do 0,370 ml/(5 m2).
Korzystnie stosunek BET/CTAB wynosi 0,9 do 1,03 i/albo liczba Searsa V2 wynosi 20 do 30 ml/(5 g) i/albo powierzchnia CTAB wynosi 100 do 160 m2/g, i/albo liczba DBP wynosi 250 do 280 g/(100 g) i/albo stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET wynosi 0,170 do 0,370 ml/(5 m2). Korzystniej powierzchnia BET wynosi 80 do 110 m2/g.
Najkorzystniej powierzchnia BET wynosi 110 do 150 m2/g.
Według wynalazku sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych określonych zastrz. 1 - 4, charakteryzuje się tym, że kolejno
a) sporządza się wodny roztwór krzemianu metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych i/albo zasady organicznej i/albo nieorganicznej o wartości początkowej od pH 7 do 14;
b) do sporządzonej mieszaniny podaje się, stale mieszając, w temperaturze o wartości początkowej od 55 do 95°C przez 10-120 minut jednocześnie szkło wodne i środek zakwaszający;
g) uzyskaną zawiesinę miesza się dalej przez 1 do 120 minut w temperaturze 80 do 98°C;
h) całość zakwasza się z pomocą środka zakwaszającego do wartości pH od 2,5 do 5;
i) filtruje i suszy.
Po etapie b) korzystnie przeprowadza się dodatkowo jeden lub dwa razy następujące etapy:
c) zatrzymanie procesu podawania na 30 do 90 minut z utrzymaniem temperatury na stałym poziomie;
d) podawanie ewentualnie w sposób jednoczesny szkła wodnego i środka zakwaszającego z zachowaniem temperatury na stałym poziomie, mieszając całość przez 20 do 120, korzystnie 20 do 80 minut.
Po etapie b) korzystnie wprowadza się dodatkowy etap e), w którym wartość pH ustala się na poziomie od 3 do 11, podając w tym celu środek zakwaszający.
Korzystnie po etapie d) na dodatkowym etapie e) wartość pH ustala się na poziomie od 3 do 11, podając w tym celu środek zakwaszający.
Korzystniej po etapie b) na etapie e) wartość pH ustala się na poziomie od 7 do 10, podając w tym celu kwas.
Najkorzystniej po etapie d) na etapie e) wartość pH ustala się na poziomie od 7 do 10, podając w tym celu kwas.
Podczas dodatkowego etapu f) korzystnie podwyższa się wartość pH do uzyskania wartości od 8 do 14, podają c w tym celu zwią zek zasadowy.
PL 210 478 B1
Korzystnie jako zasady używa się krzemianu metalu alkalicznego i/albo krzemianu metalu ziem alkalicznych i/albo wodorotlenku metalu alkalicznego i/albo wodorotlenku metalu ziem alkalicznych.
Korzystnie jest, gdy podczas jednego z etapów a) do h) podaje się sól organiczną lub nieorganiczną.
Według wynalazku kwasy krzemowe, wytwarzane sposobem określonym powyżej, charakteryzują się tym, że ich powierzchnie modyfikuje się przy zastosowaniu organosilanów o wzorze ogólnym I-III:
[SiR1n(RO)r(Alk)m(Ar)p]q[B] [I],
SiR1n(RO)3-n(alkil) [II] lub
SiR1n(RO)3-n(alkenyl) [III], przy czym
B oznacza: -SCN, -SH, -Cl, -NH2, -OC(O)CHCH2, -OC(O)C(CH3)CH2 (gdy: q = 1) lub -Sw- (gdy q = 2), przy czym B jest zwią zany chemicznie z Alk;
Sw oznacza łańcuch złożony z 2-8 atomów siarki;
R i R1 oznaczają: grupę alifatyczną , olefinową, aromatyczną lub aryloaromatyczną o 2-30 atomach C, jaką można zgodnie z opcjonalnym rozwiązaniem podstawić następującymi grupami: hydroksylową, aminową, alkoholanową, cyjanidową, tiocyjanidową, halogenową, grupą kwasu sulfonowego, grupą estru kwasu sulfonowego, tiolową, grupą kwasu benzoesowego, grupą estru kwasu benzoesowego, grupą kwasu węglowego, grupą estru kwasu węglowego, akrylanową, metakrylanową albo grupą organosilanową, przy czym R i R1 posiadają to samo lub różne znaczenie lub możliwość podstawienia;
n oznacza: 0, 1 lub 2;
Alk oznacza: dwuwartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną grupę węglowodorową o 1 do 6 atomach węgla;
m oznacza: 0 lub 1;
Ar oznacza: grupę arylową o 6 do 12 atomach węgla, korzystnie 6 atomach węgla, jaką można podstawić następującymi grupami: hydroksylową, aminową, alkoholanową, cyjanidową, tiocyjanidową, halogenową, grupą kwasu sulfonowego, grupą estru kwasu sulfonowego, tiolową, grupą kwasu benzoesowego, grupą estru kwasu benzoesowego, grupą kwasu węglowego, grupą estru kwasu węglowego, grupą akrylanową, metakrylanową albo grupą organosilanową;
p oznacza: 0 lub 1, z zastrzeżeniem, ż e p i n nie może oznaczać jednocześnie 0; q oznacza: 1 lub 2; w oznacza: liczbę od 2 do 8;
r oznacza: 1, 2 lub 3, z zastrzeż eniem, ż e r + n + m + p = 4;
alkil oznacza: jednowartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną nasyconą grupę węglowodorową o 1 do 20 atomach węgla, korzystnie od 2 do 8 atomach węgla; alkenyl oznacza: jednowartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną nienasyconą grupę węglowodorową o 2 do 20 atomach węgla, korzystnie od 2 do 8 atomach węgla.
Według wynalazku kwasy krzemowe, wytwarzane sposobem określonym powyżej, charakteryzują się tym, że ich powierzchnie modyfikuje się przy zastosowaniu związków krzemoorganicznych o wzorze:
SiR24-nXn (gdzie n = 1,2, 3, 4),
[SiR2xXyO]z (gdzie 0 < x < 2; 0 < y < 2; 3 < z < 10, gdzie x + y = 2),
[SiR2xXyN]z (gdzie 0 < x < 2; 0 < y < 2; 3 < z < 10, gdzie x + y = 2),
SiR2nXmOSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 3; 0 < o < 3; 0 < p < 3; gdzie n + m = 3, o + p = 3),
SiR2nXmNSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 3; 0 < o < 3; 0 < p < 3; gdzie n + m = 3, o + p = 3) i/albo
SiR2nXm[SiR2xXyO]zSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 3; 0 < x < 2; 0 < y < 2; 0 < o < 3; 0 < p < 3;
< z < 10000; gdzie n + m = 3, x + y = 2, o + p = 3), przy czym
R2 oznacza: podstawioną i/albo niepodstawioną grupę alkilową i/albo arylową o 1 do 20 atomach węgla i/albo grupę alkoksylową i/albo grupę alkenylową i/albo grupę alkinylową i/albo grupę zawierającą atomy siarki;
X oznacza: grupę silanolową, aminową, tiolową, halogenkową, alkoksylową, alkenylową i/albo wodorkową.
Kwasy krzemowe określone powyżej znajdują zastosowanie w mieszankach elastomerowych albo wulkanizowanych mieszankach gumowych albo w innych kauczukach wulkanizowanych albo w separatorach akumulatorów albo jako środki przeciwblokujące albo jako środki matujące w procesie wytwarzania farb i lakierów, albo jako nośniki produktów rolnych i środków spożywczych, w powłokach, albo w produkcji farb drukarskich, w produkcji proszków gaśniczych, tworzyw sztucznych albo w produkcji masy papierniczej, albo w produkcji środków higieny osobistej.
PL 210 478 B1
Według wynalazku wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki, w skład których jako guma wchodzi elastomer wybrany z grupy zawierającej naturalne kauczuki, polibutadien (BR), poliizopren (IR), kopolimery styren/butadien o zawartości styrenu 1 do 60% wagowo (SBR), kauczuki butylowe, kopolimery izobutyleno-izoprenowe (IIR), kopolimery butadieno-akrylonitrylowe o zawartości akrylonitrylu 5 do 60% wagowo (NBR), częściowo albo całkowicie uwodorniony kauczuk NBR (HNBR), kopolimery etyleno-propyleno-dienowe (EPDM), kauczuki LSBR (roztwór SBR) polimeryzowane w procesie polimeryzacji anionowej o temperaturze zeszklenia powyżej -50°C, przy czym jako wypełniacze stosuje się, w ilości 5 do 200 części wagowo w stosunku do 100 części kauczuku, strącane kwasy krzemowe o następujących parametrach fizyczno-chemicznych:
powierzchnia CTAB stosunek BET/CTAB liczba DBP liczba Searsa V2 wilgoć stosunek BET/CTAB liczba DBP liczba Searsa V2 wilgoć
100-200 m2/g,
0,8-1,05,
210-280 g/(100 g),
10-30 ml/(5 g),
4-8%.
stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET 0,150-0,370 ml/(5 m2).
Przedmiotem niniejszego wynalazku są zatem łatwo ulegające dyspersji strącane kwasy krzemowe, które w szczególności charakteryzują się następującymi właściwościami:
powierzchnia CTAB oraz 110-125 m2/g,
0,8-1,05, zakresy preferowane 0,90-1,03, 0,93-1,03 oraz szczególnie preferowany 0,96-1,03,
210-280 g/(100 g), zakres preferowany 250-280 g/(100 g),
10-30 ml/(5 g), zakresy preferowane 20-30 ml/(5 g) oraz 21 do 28 (ml/5 g), 4-8%.
Ponadto strącane kwasy krzemowe według wynalazku korzystnie może opisywać jeden lub więcej spośród poniższych parametrów fizyczno-chemicznych, w szczególności:
powierzchnia BET 80-210 m2/g, przy czym strącane kwasy krzemowe zgodnie z pierwszym sposobem wykonania wynalazku wykazują BET równą 80-110 m2/g, a zgodnie z drugim sposobem wykonania wynalazku
100-200 m2/g, przy preferowanych zakresach 100-160 m2/g, 100-130 m2/g m2/g,
110-150 m2/g, korzystnie 110-129 m2/g, stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET 0,140-0,370 ml/(5 m2), zakresy preferowane 0,150-0,320 ml/(5 m2), 0,170-0,320 ml/(5 m2), 0,180-0,300 ml/(5 m2) szczególnie preferowane 0,190-0,280 ml/(5 m2) oraz 0,190-0,240 ml/(5 m2), średnica cząsteczki pierwotnej 10-50 nm.
Jak było podane wyżej, zgodnie z korzystnym sposobem wykonania wynalazku strącane kwasy krzemowe według wynalazku opisuje liczba Searsa V2 równa 22-25 ml/(5 g), a zgodnie z kolejnym sposobem wykonania 25-28 ml/(5 g).
Strącane kwasy krzemowe według wynalazku obok wysokiej bezwzględnej liczby grup silanolowych (liczba Searsa V2) wykazują również w porównaniu do strącanych kwasów krzemowych znanych ze stanu techniki znacznie podwyższony stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET. Oznacza to, że strącane kwasy krzemowe według wynalazku wykazują - szczególnie w odniesieniu do powierzchni całkowitej - bardzo wysoką liczbę grup silanolowych.
Obok podwyższonej liczby grup silanolowych strącane kwasy krzemowe według wynalazku wyróżniają się niewielką mikroporowatością, to znaczy bardzo niskim stosunkiem BET do CTAB.
Kombinacja wymienionych cech, a w szczególności wysoki stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET prowadzi do tego, że strącane kwasy krzemowe według wynalazku z powodzeniem znajdują zastosowanie jako wypełniacze wzmacniające dla elastomerów. Strącane kwasy krzemowe według wynalazku odznaczają się przy tym podwyższoną aktywnością względem kauczuku, wykazują bardzo dobre właściwości dyspersyjne i niski czas wulkanizacji.
Jak było podane wyżej, przedmiotem niniejszego wynalazku jest również sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych, charakteryzujących się w szczególności następującymi właściwościami: 100-200 m2/g, zakresy preferowane 100-160 m2/g, 100-130 m2/g oraz powierzchnia CTAB stosunek BET/CTAB liczba DBP
110-125 m2/g,
0,8-1,05, zakresy preferowane 0,90-1,03, 0,93-1,03 oraz szczególnie preferowany 0,96-1,03,
210-280 g/(100 g), zakres preferowany 250-280 g/(100 g).
PL 210 478 B1 liczba Searsa V2 10-30 ml/(5 g), zakresy preferowane 20-30 ml/(5 g) oraz 21 do (ml/5 g), wilgoć 4-8% oraz ewentualnie jednym lub kilkoma z poniższych parametrów fizyczno-chemicznych: powierzchnia BET 80-210 m2/g, przy czym strącane kwasy krzemowe zgodnie z pierwszym sposobem wykonania wynalazku wykazują BET równą 80-110 m2/g, a zgodnie z drugim sposobem wykonania wynalazku 110-150 m2/g, korzystnie 110-129 m2/g, stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET 0,140-0,370 ml/(5 m2), zakresy preferowane 0,150-0,320 ml/(5 m2), 0,170-0,320 ml/(5 m2), 0,180-0,300 ml/(5 m2), szczególnie preferowane 0,190-0,280 ml/(5 m2) oraz 0,190-0,240 ml/(5 m2), średnica cząsteczki pierwotnej 10-50 nm, przy czym sposób ten charakteryzuje się tym, że:
a) sporządza się wodny roztwór krzemianu metalu alkalicznego lub krzemianu metalu ziem alkalicznych i/lub organicznej i/lub nieorganicznej zasady o wartości pH równej 7,0 do 14; b) do sporządzonej mieszaniny podaje się, mieszając w temperaturze 55-95°C przez 10 do 120, a korzystnie 10 do 60 minut, jednocześnie szkło wodne i środek zakwaszający;
g) uzyskaną zawiesinę miesza się dalej przez 1 do 120 minut, korzystnie 10 do 60 minut w wysokiej temperaturze, to jest 80 do 98°C;
h) całość zakwasza się z pomocą środka zakwaszającego do wartości pH około 2,5 do 5;
i) filtruje, płucze, suszy i ewentualnie poddaje granulacji.
Sporządzona w etapie a) mieszanina stanowić może około 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80 lub 90% objętości końcowej osadu. Dodawane do tej mieszaniny związki zasadowe wybierane są w szczególności z grupy obejmującej wodorotlenki metali alkalicznych, wodorotlenki metali ziem alkalicznych, węglany metali alkalicznych, wodorowęglany metali alkalicznych i krzemiany metali alkalicznych. Korzystnie stosowane tu jest szkło wodne i/lub ług sodowy. Wartość pH mieszaniny wstępnej wynosi między 7 a 14, a korzystnie między 10 a 11.
Dodawanie szkła wodnego oraz środka zakwaszającego na etapie b) przeprowadzić można w taki sposób, aby wartość pH roztworu reakcyjnego utrzymywał a się na stał ym poziomie lub podlegała zmianom. Istnieje zarazem możliwość, aby proces strącania przebiegał z zachowaniem stałej liczby alkaliczności. Wówczas, gdy proces strącania odbywa się z zachowaniem stałej wartości pH, wynosi ona w zakresie 7-11. Korzystnie procesy strącania przy stałej wartości alkaliczności odbywają się przy liczbie alkaliczności na poziomie 15-40.
Po etapie b) zgodnie ze sposobem według wynalazku wprowadzić można jeden lub dwa etapy przestoju, to jest:
c) zatrzymanie procesu podawania na 30-90 minut z utrzymaniem temperatury na stałym poziomie;
d) podawanie ewentualnie w sposób jednoczesny szkła wodnego i środka zakwaszającego z zachowaniem temperatury na stał ym poziomie, mieszając cał o ść przez 20 do 120, korzystnie 20 do 80 minut.
Bezpośrednio po etape b), względnie d) zgodnie ze sposobem według wynalazku proces podawania szkła wodnego ulega przerwaniu, a w razie, gdy nie uzyskano jeszcze pożądanej wartości pH, na etapie e) podawany jest dalej z tą samą lub zmienioną prędkością środek zakwaszający do momentu uzyskania wartości pH na poziomce 5-11, a korzystnie 7-10.
Aby zróżnicować stężenie szkła wodnego stosowanego podczas reakcji, można ewentualnie na etapie f) regulować wartość pH do uzyskania wartości 3-11, podając dalsze środki zakwaszające, i/lub ponownie podwyższyć ją do wartości od 8 do 14, korzystnie 9-10, a w szczególności 7-11, podając w tym celu jeden lub więcej związków zasadowych z następującej grupy: wodorotlenki metali alkalicznych, wodorotlenki metali ziem alkalicznych, węglany metali alkalicznych, wodorowęglany metali alkalicznych i krzemiany metali alkalicznych. Korzystnie stosowane tu jest szkło wodne i/lub ług sodowy.
Podawanie środka zakwaszającego na etapie e), względnie związku zasadowego na etapie f) odbywać się może w temperaturze 40 do 98°C. Korzystnie proces podawania przebiega w temperaturze 55-95°C, a w szczególności w temperaturze, jaką zastosowano także na etapie b) lub d).
Zgodnie z opcjonalnym rozwiązaniem między etapem d) a e) wprowadzić można kolejny etap przestoju.
PL 210 478 B1
Ponadto możliwe jest dodatkowe podawanie soli organicznych lub nieorganicznych podczas jednego lub więcej spośród etapów a-h). Mogą być one przy tym podawane w postaci roztworu lub w postaci stałej w sposób ciągły podczas procesu podawania szkła wodnego oraz środka zakwaszającego, względnie podawane porcjami. Możliwe jest także rozpuszczenie soli w jednym lub obydwu składnikach i podawanie ich wraz z nimi.
Jako sole nieorganiczne stosuje się korzystnie sole metali alkalicznych lub sole metali ziem alkalicznych. W szczególności stosować można wszelkie kombinacje z następującej grupy jonów: Li+, Na+, K+, Rb+, Be2+, Mg2+, Ca2+, Sr2+, Ba2+ H+, F-, Cl-, Br-, I-, SO32-, SO42-, HSO4-, PO33-, PO43-, NO3-, NO2-, CO32-, HCO3-, OH-, TiO32-, ZrO32-, ZrO44-, AlO2-, Al2O4 2-, BO4 3-.
Jako sole organiczne stosuje się sole kwasu mrówkowego, kwasu octowego i kwasu propionowego. Jako kationy zastosowanie znajdują wymienione kationy metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych. Stężenie tych soli w dodawanym roztworze może wynosić 0,01 do 5 mol/l. Korzystnie jako sól nieorganiczną stosuje się przy tym Na2SO4.
Istnieje możliwość podawania środka zakwaszającego na etapie b) i d) w ten sam lub odmienny sposób, to jest przy zachowaniu tego samego lub różnego stężenia i/lub prędkości podawania.
W sposób analogiczny takż e i szkł o wodne moż na podawać na etapie b) i d) w ten sam lub róż ny sposób.
Zgodnie ze szczególnym sposobem wykonania wynalazku na etapie b) i d) składniki w postaci środka zakwaszającego i szkła wodnego podawane są w taki sposób, że prędkość podawania na etapie d) stanowi 125-140% prędkości podawania na etapie b), przy czym na obydwu etapach składniki te stosowane są w stężeniu równomolowym. Korzystnie składniki te podawane są w równym stężeniu i z zachowaniem jednakowej prędkości.
Oprócz szkła wodnego (roztwór krzemianu sodu) zastosować tu można również inne krzemiany, takie jak krzemian potasu lub wapnia. Jako środka zakwaszającego użyć można - oprócz kwasu siarkowego - także i innych środków zakwaszających, takich jak HCI, HNO3, H3PO4 lub CO2.
Specjaliście znane są sposoby filtrowania oraz długo- lub krótkotrwałego suszenia kwasów krzemowych według wynalazku; informacje na ich temat można uzyskać w wymienionej dokumentacji.
Korzystnie strącany kwas krzemowy suszony jest w suszarce pneumatycznej, suszarce rozpryskowej, suszarce półkowej, suszarce taśmowej, suszarce obrotowej, suszarce strumieniowej, suszarce strumieniowo-wirowej lub suszarce taśmowej z dyszowym nadmuchem gazu suszącego. Podane tu warianty suszenia uwzględniają zastosowanie napędu wraz z rozpylaczem, dyszą hydrauliczną lub pneumatyczną, względnie zintegrowanym złożem fluidalnym. Po etapie suszenia przystąpić można ewentualnie do mielenia i/lub granulacji z zastosowaniem zagęszczarki. Korzystnie po przeprowadzeniu suszenia lub mielenia lub granulacji kwas krzemowy według wynalazku charakteryzuje się postacią cząstki o średniej wartości średnicy powyżej 15 μm, bardziej korzystnie powyżej 80 μm, a w szczególności powyżej 200 μm (pomiar przeprowadzany zgodnie z ISO 2591-1, grudzień 1988). Szczególnie korzystnie strącane kwasy krzemowe według wynalazku występują w postaci proszku o średniej wartości średnicy powyżej 15 μm lub w postaci zasadniczo okrągłych cząstek o średniej wartości średnicy powyżej 80 μm (Micro Bead, mikrokulki), względnie w postaci granulatu o średniej wartości średnicy >1 mm.
Kolejnym przedmiotem niniejszego wynalazku jest zastosowanie kwasów krzemowych według wynalazku o następujących właściwościach: powierzchnia CTAB
100-200 m2/g, przy preferowanych zakresach 100-160 m2/g, 100130 m2/g oraz 110-125 m2/g stosunek BET/CTAB liczba DBP liczba Searsa V2 wilgoć
0,8-1,05, zakresy preferowane 0,90-1,03, 0,93-1,03 oraz szczególnie preferowany 0,96-1,03,
210-280 g/(100 g), zakres preferowany 250-280 g/(100 g),
10-30 ml/(5 g), zakresy preferowane 20-30 ml/(5 g) oraz 21 do 28 (ml/5 g),
4-8%, przy czym ewentualnie opisuje je również lub więcej spośród poniższych parametrów fizycznochemicznych:
powierzchnia BET 80-210 m2/g, przy czym strącane kwasy krzemowe zgodnie z pierwszym sposobem wykonania wynalazku wykazują BET równą 80110 m2/g, a zgodnie z drugim sposobem wykonania wynalazku 110150 m2/g, korzystnie 110-129 m2/g,
PL 210 478 B1 stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET 0,140-0,370 ml/(5 m2), zakresy preferowane 0,150-0,320 ml/(5 m2), 0,170-0,320 ml/(5 m2), 0,180-0,300 ml/(5m2) szczególnie preferowane 0,190-0,280 ml/(5 m2) oraz 0,190-0,240 ml/(5 m2), średnica cząsteczki pierwotnej 10-50 nm, które to kwasy krzemowe znajdują zastosowanie w procesie wytwarzania mieszanek elastomerowych, wulkanizowanych mieszanek gumowych i/lub innych kauczuków wulkanizowanych.
W zwią zku z powyż szym kolejnym przedmiotem wynalazku są mieszanki elastomerowe, wulkanizowane mieszanki gumowe i/lub inne kauczuki wulkanizowane, w skład których wchodzą kwasy krzemowe według wynalazku, przykładowo kształtki, takie jak opony pneumatyczne, bieżniki opon, powłoki kabli, węże gumowe, pasy napędowe, taśmy przenośnikowe, okładziny walców, opony, podeszwy obuwia, pierścienie uszczelniające i elementy tłumiące.
Ponadto kwasy krzemowe według wynalazku znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie popularnie wykorzystuje się kwasy krzemowe, a zatem przykładowo w produkcji separatorów akumulatorów, jako środki przeciwblokujące (środki przeciwdziałające sklejeniu), jako środki matujące w procesie wytwarzania farb i lakierów, jako nośniki produktów rolnych i środków spożywczych, w powłokach, w produkcji farb drukarskich, w produkcji proszków gaśniczych, tworzyw sztucznych, w technologii druku bezuderzeniowego, w produkcji masy papierniczej, w produkcji środków higieny osobistej oraz w przypadku zastosowań specjalnych. W przypadku zastosowania w technologii druku bezuderzeniowego, przykładowo w druku atramentowym, kwasy krzemowe według wynalazku wykorzystuje się w nastę pują cym zakresie:
- w przypadku farb drukarskich do zagę szczania lub przeciwdział ania rozbryzgiwaniu i odcią ganiu farby;
- w przypadku papieru jako wypeł niacz, pigment powlekają cy, w produkcji papieru kserograficznego, papieru termicznego, w procesie termosublimacji, aby przeciwdziałać przebijaniu farby drukarskiej, w celu poprawy tła i kontrastu, ostrości punktowej obrazu oraz jaskrawości barw.
W przypadku zastosowania w dziedzinie produkcji środków higieny osobistej kwasy krzemowe według wynalazku wykorzystuje się jako wypełniacze lub środki zagęszczające, przykładowo w farmacji lub w produkcji kosmetyków.
Zgodnie z opcjonalnym rozwiązaniem kwasy krzemowe według wynalazku można modyfikować przy zastosowaniu silanów lub organosilanów o wzorze ogólnym I-III:
[SiR1n(OR)r(Alk)m,(Ar)p]q[B] [I],
SiR1n(OR)3-n(alkil) [II] lub
SiR1n(OR)3-n(alkenyl) [III], przy czym
B oznacza: -SCN, -SH, -Cl, -NH2, -OC(O)CHCH2, -OC(O)C(CH3)CH2 (gdy: q = 1) lub -Sw- (gdy q = 2), przy czym B jest zwią zany chemicznie z Alk;
Sw oznacza łańcuch złożony z 2-8 atomów siarki;
R i R1 oznaczają: grupę alifatyczną , olefinową, aromatyczną lub aryloaromatyczną o 2-30 atomach C, jaką można zgodnie z opcjonalnym rozwiązaniem podstawić następującymi grupami: hydroksylową, aminową, alkoholanową, cyjanidową, tiocyjanidową, halogenową, grupą kwasu sulfonowego, grupą estru kwasu sulfonowego, tiolową, grupą kwasu benzoesowego, grupą estru kwasu benzoesowego, grupą kwasu węglowego, grupą estru kwasu węglowego, akrylanową, metakrylanową, grupą organosilanową, przy czym R i R1 posiadają to samo lub różne znaczenie lub możliwość podstawienia;
n oznacza: 0, 1 lub 2;
Alk oznacza: dwuwartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną grupę węglowodorową o 1 do 6 atomach węgla;
m oznacza: 0 lub 1;
Ar oznacza: grupę arylową o 6-12 atomach węgla, korzystnie 6 atomach węgla, jaką można podstawić następującymi grupami: hydroksylową, aminową, alkoholanową, cyjanidową, tiocyjanidową, halogenową, grupą kwasu sulfonowego, grupą estru kwasu sulfonowego, tiolową, grupą kwasu benzoesowego, grupą estru kwasu benzoesowego, grupą kwasu węglowego, grupą estru kwasu węglowego, grupą organosilanową;
p oznacza: 0 lub 1, z zastrzeż eniem, ż e p i n nie moż e oznaczać jednocześ nie 0; q oznacza: 1 lub 2; w oznacza: liczbę od 2 do 8;
r oznacza: 1, 2 lub 3, z zastrzeż eniem, ż e r + n + m + p = 4;
PL 210 478 B1 alkil oznacza: jednowartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną nasyconą grupę węglowodorową o 1-20 atomach węgla, korzystnie 2-8 atomach węgla;
alkenyl oznacza: jednowartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną nienasyconą grupę węglowodorową o 2-20 atomach węgla, korzystnie 2-8 atomach węgla.
Kwas krzemowy według wynalazku można również modyfikować z zastosowaniem związków krzemoorganicznych o wzorze SiR24-nXn (gdzie n = 1,2, 3, 4), [SiR2xXyO]z (gdzie 0 < x < 2; 0 < y < 2; 3 < z < 10, gdzie x + y = 2), [SiR2xXyN]z (gdzie 0 < x < 2; 0 < y < 2; 3 < z < 10, gdzie x + y = 2),
SiR2nXmOSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 3; 0 < o < 3; 0 < p < 3; gdzie n + m = 3, o + p = 3),
SiR2nXmNSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 3; 0 < o < 3; 0 < p < 3; gdzie n + m = 3, o + p = 3),
SiR2nXm[SiR2xXyO]zSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 3; 0 < x < 2; 0 < y < 2; 0 < o < 3; 0 < p < 3;1 < z <
10000; gdzie n + m = 3, x + y = 2, o + p = 3). W przypadku powyższych związków mowa może być o liniowych, cyklicznych i rozgałęzionych związkach silanu, silazanu i siloksanu. R2 może oznaczać grupę alkilową i/lub arylową o 1-20 atomach węgla, jakie można podstawiać grupami funkcyjnymi, takimi jak grupa hydroksylowa, grupa aminowa, polieterami, takimi jak tlenek etylenu i/lub tlenek propylenu, oraz grupami halogenków, takimi jak fluorek. R2 może również obejmować takie grupy, jak grupa alkoksylowa, alkenylowa, alkinylowa i arylowa oraz grupy zawierające atom siarki. W przypadku X mowa być może o grupach reaktywnych, takich jak grupy silanolowe, aminowe, tiolowe, halogenkowe, alkoksylowe, alkenylowe i grupy wodorkowe.
Korzystnie stosowane są liniowe polisiloksany o wzorze SiR2nXm[SiR2xXyO]zSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 3; 0 < x < 2; 0 < y < 2; 0 < o < 3; 0 < p < 3;1 < z < 10000, przy czym n + m = 3;x + y = 2; o + p = 3), gdzie R2 oznacza korzystnie metyl.
Szczególnie korzystnie stosowane są polisiloksany o wzorze SiR2nXm[SiR2xXyO]zSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3; 0 < m < 1; 0 < x < 2; 0 < y < 2; 0 < o < 3; 0 < p < 1; 1 < z < 1000, przy czym n + m = 3;x + y = 2; o + p = 3), gdzie R2 oznacza korzystnie metyl.
Modyfikowanie strącanego kwasu krzemowego - zgodnie z opcjonalnym rozwiązaniem granulowanego, niegranulowanego, mielonego i/lub niemielonego - z zastosowaniem jednego lub więcej spośród wymienionych organosilanów odbywać się może w mieszaninach od 0,5 do 50 części w stosunku do 100 części strącanego kwasu krzemowego, w szczególności 1 do 15 części w stosunku do 100 części strącanego kwasu krzemowego, przy czym reakcja między strącanym kwasem krzemowym a organosilanem może być przeprowadzana podczas procesu wytwarzania mieszaniny (na miejscu) lub na zewnątrz poprzez natryskiwanie, a następnie wygrzewanie mieszaniny, poprzez mieszanie organosilanu i zawiesiny kwasu krzemowego oraz następcze suszenie i wygrzewanie (przykładowo zgodnie z DE 3437473 i DE 19609619) lub zgodnie ze sposobem opisanym w DE 19609619 lub DE-PS 4004781.
Jako związki krzemoorganiczne zastosowanie znajdują zasadniczo wszystkie silany dwufunkcyjne, jakie z jednej strony zapewniają połączenie z wypełniaczem obejmującym grupy silanolowe, zaś z drugiej strony pozwalają na utworzenie połączenia z polimerem. Powszechnie stosowane ilości związków krzemoorganicznych wynoszą 1-10% wag. w stosunku do całkowitej ilości strącanego kwasu krzemowego.
Przykładowe związki krzemoorganiczne stanowią: bis(3-trietoksysililopropylo)tetrasulfan, bis(3-trietoksysililopropylo)disulfan, winylotrimetoksysilan, winylotrietoksysilan, 3-merkaptopropylotrimetoksysilan, 3-merkaptopropylotrietoksysilan, 3-aminopropylotrimetoksysilan, 3-aminopropylotrietoksysilan. Dalsze związki krzemoorganiczne opisano w WO 99/09036, EP 1108231, DE 10137809, DE 10163945, DE 10223658.
Zgodnie z korzystnym sposobem wykonania wynalazku jako silan zastosować można bis(trietoksysililopropylo)tetrasulfan.
Kwasy krzemowe według wynalazku stosować można w mieszankach elastomerowych, w produkcji opon lub w wulkanizowanych mieszankach gumowych, jako wypełniacz wzmacniający w ilości od 5 do 200 części w stosunku do 100 części kauczuku - w postaci sproszkowanej, kuleczek lub granulatu, zarówno przy uwzględnieniu modyfikacji silanem, jak i bez niej.
W rozumieniu niniejszego wynalazku mieszanki gumowe i mieszanki elastomerowe stanowią odpowiedniki.
Grupy silanolowe na powierzchni kwasów krzemowych w mieszankach kauczukowych, względnie gumowych, pełnią rolę możliwego składnika reakcji chemicznej z odczynnikiem sprzęgającym. Mowa tu przykładowo o silanie dwufunkcyjnym, takim jak bis(3-trietoksysililopropylo)tetrasulfan, jaki umożliwia wiązanie kwasu krzemowego z matrycą kauczukową. Dzięki możliwie wysokiej liczbie grup
PL 210 478 B1 silanolowych zyskuje się zarazem wysokie prawdopodobieństwo sprzężenia między kwasem krzemowym a odczynnikiem sprzęgającym, a tym samym wysokie prawdopodobieństwo uzyskania wiązania kwasu krzemowego z matrycą kauczukową, co z kolei oznacza wyższy potencjał wzmacniania. Liczba Searsa V2 opisuje liczbę grup silanolowych kwasu krzemowego, podczas gdy powierzchnia BET kwasu krzemowego oznacza jego powierzchnię właściwą, mającą istotny wpływ na przebieg obróbki oraz inne gumowe właściwości techniczne danego związku. Niemniej samo podanie bezwzględnej liczby grup silanolowych jeszcze nie wystarcza, aby w dostatecznym stopniu scharakteryzować wybrany strącany kwas krzemowy, jako że strącane kwasy krzemowe o znacznej powierzchni z reguły cechuje wyższa bezwzględna liczba grup silanolowych, niż to ma miejsce w przypadku strącanych kwasów silanolowych o mniejszej powierzchni. Tym samym istotna jest wartość stosunku liczby Searsa V2 do powierzchni BET. Oznacza ona potencjał wzmacniania generowany przez grupy silanolowe dla jednostki powierzchni właściwej.
Oprócz mieszanek, które jako wypełniacze zawierają wyłącznie kwasy krzemowe według wynalazku, z lub bez wymienionych organosilanów, mieszanki elastomerów oraz mieszanki gumowe mogą ponadto obejmować jeden lub więcej wypełniaczy o właściwościach w mniejszym lub większym stopniu wzmacniających.
Jako dalsze wypełniacze stosować można następujące substancje:
- Sadze: stosowane tu sadze wytwarzane są w procesie wytwarzania sadzy płomieniowej, sadzy piecowej lub sadzy gazowej, przy czym charakteryzują się one powierzchnią BET 20 do 200 m2/g, przykładowo sadze SAF, ISAF, HSAF, HAF, FEF lub GPF. Sadze te mogą również obejmować heteroatomy, na przykład krzem.
- Pirogeniczne kwasy krzemowe o wysokiej zdolności dyspersji, wytwarzane przykładowo na drodze hydrolizy płomieniowej halogenków krzemu. Kwasy krzemowe występować mogą również w postaci tlenków mieszanych wraz z innymi tlenkami metali, przykładowo tlenkami AI-, Mg-, Ca-, Ba-, Zn- i tlenkami tytanu.
- Inne dostępne na rynku kwasy krzemowe.
- Krzemiany syntetyczne, takie jak krzemian glinu, krzemiany metali ziem alkalicznych, takie jak krzemian magnezu, czy krzemian wapnia, o powierzchni BET od 20 do 400 m2/g i średnicy cząsteczek pierwotnych od 10 do 400 nm.
- Syntetyczne i naturalne tlenki i wodorotlenki glinu.
- Krzemiany naturalne, takie jak kaolin i inne występujące w środowisku naturalnym związki dwutlenku krzemu.
- Włókna szklane i produkty na bazie włókien szklanych (maty, powrozy) lub mikrokulki szklane.
- Skrobia i skrobie modyfikowane.
- Wypełniacze naturalne, przykładowo gliny i kreda krzemionkowa.
Także i tu - podobnie jak w przypadku podawania organosilanów - stosunek zawartości składników mieszanki uzależniony jest od pożądanych wartości wytwarzanej mieszanki gumowej. Możliwe jest rozwiązanie, zgodnie z którym stosunek zawartości kwasów krzemowych według wynalazku względem innych wymienionych wyżej wypełniaczy (również w postaci mieszaniny) wynosi 5-95%.
Zgodnie ze szczególnie korzystnym sposobem wykonania wynalazku dla potrzeb procesu wytwarzania mieszanki stosować można 10 do 150 części wag. kwasów krzemowych, które w całości lub częściowo stanowią kwasy krzemowe według wynalazku, ewentualnie w połączeniu z 0 do 100 częściami wag. sadzy, jak również 1-10 częściami wag. związku krzemoorganicznego - w obydwu przypadkach w stosunku do 100 części wag. kauczuku.
Kolejny istotny składnik mieszanki gumowej - oprócz kwasów krzemowych według wynalazku, organosilanów i innych wypełniaczy - stanowią elastomery. Wymienić należy przy tym elastomery naturalne i syntetyczne, modyfikowane olejem lub nie, w postaci pojedynczego polimeru lub mieszanki z innymi kauczukami, przykładowo kauczuki naturalne, polibutadien (BR), poliizopren (IR), kopolimery styren/butadien o zawartości styrenu 1 do 60, a korzystnie 2 do 50% wag. (SBR), wytwarzane w szczególności w procesie polimeryzacji w roztworze, kauczuki butylowe, kopolimery izobutylen//izopren (IIR), kopolimery butadien/akrylonitryl o zawartości akrylonitrylu od 5 do 60, a korzystnie 10 do 50% wag. (NBR), częściowo lub całkowicie uwodorniony kauczuk NBR (HNBR), kopolimery etylen/propylen/dien (EPDM), jak również mieszaniny wymienionych kauczuków.
Ponadto w przypadku mieszanek gumowych zawierających wymienione kauczuki zastosować można następujące dodatkowe kauczuki: kauczuki karboksylowe, kauczuki epoksydowe, transpolipentenamer, halogenowane kauczuki butylowe, kauczuki na bazie 2-chloro-butadienu, kopolimery
PL 210 478 B1 etylen-octan winylu, kopolimery etylen-propylen, ewentualnie pochodne chemiczne kauczuku naturalnego, jak również kauczuki naturalne modyfikowane.
Korzystne kauczuki syntetyczne opisano przykładowo w W. Hofmann, „Kautschuktechnologie, Genter Verlag, Stuttgart 1980.
Dla potrzeb wytwarzania opon według wynalazku stosowane są w szczególności polimeryzowane w procesie polimeryzacji anionowej kauczuki L-SBR (roztwór SBR) o temperaturze zeszklenia powyżej -50°C, jak również ich mieszanki z kauczukami dienowymi.
Kwasy krzemowe według wynalazku - w połączeniu z silanem lub bez niego - znajdują wszechstronne zastosowanie, w tym przykładowo w produkcji kształtek, opon, bieżników opon, pasów i taśm przenośnikowych, uszczelek, pasów napędowych, węży gumowych, podeszew obuwia, powłok kabli, okładzin walców, elementów tłumiących i innych.
Wprowadzanie do składu mieszanki omawianych kwasów krzemowych oraz wytwarzanie mieszanek zawierających te kwasy krzemowe odbywają się w sposób znany w przemyśle gumowym z zastosowaniem mieszarki zamkniętej lub walcarki, korzystnie w temperaturze 80-200°C. Postaci podawania kwasów krzemowych stanowią: proszki, kulki lub granulat. Także i pod tym względem kwasy krzemowe według wynalazku nie różnią się od znanych jasnych wypełniaczy.
Kauczuki wulkanizowane będące przedmiotem niniejszego wynalazku zawierać mogą dalsze substancje pomocnicze w typowych ilościach, przykładowo katalizatory, środki przeciwdziałające starzeniu, środki przeciwstarzeniowe zabezpieczające przed działaniem ciepła, środki zabezpieczające przed działaniem światła, środki zabezpieczające przed działaniem ozonu, środki wspomagające przebieg obróbki, zmiękczacze, środki antypoślizgowe, środki porotwórcze, barwniki, pigmenty, woski, rozcieńczalniki, kwasy organiczne, opóźniacze wulkanizacji, tlenki metali, jak również środki aktywujące, takie jak trietanoloamina, glikol polietylenowy, heksanotriol. Zastosowanie tych związków znane jest w przemyśle gumowym.
Wymienione środki pomocnicze stosowane być mogą w znanych ilościach, zależnych między innymi od przeznaczenia danej mieszanki. Typowo ilości te wynoszą przykładowo od 0,1 do 50% wag. w stosunku do zastosowanego kauczuku. Jako środek sieciujący zastosować tu można siarkę lub donatory siarki. Mieszanki gumowe według wynalazku zawierać mogą ponadto przyspieszacze wulkanizacji. Przykładowe przyspieszacze, jakie znajdują tu zastosowanie, stanowią: merkaptobenzotiazol, sulfenoamid, tiokarbamyl, ditiokarbaminian w ilości od 0,5 do 3% wag. Przykładowe przyspieszacze uzupełniające stanowią: guanidyna, tiomocznik oraz tritiowęglan, jakie dodaje się w ilości od 0,5 do 5% wag. Siarka stosowana jest zazwyczaj w ilości od 0,1 do 10% wag., korzystnie 1 do 3% wag. w stosunku do ilości zastosowanego kauczuku.
Kwasy krzemowe według wynalazku stosowane być mogą w kauczukach, jakie sieciowane są z zastosowaniem środków przyspieszających i/lub siarki, jak również nadtlenków.
Wulkanizacja mieszanek gumowych według wynalazku odbywać się może w temperaturze od 100 do 200°C, korzystnie 130 do 180°C, ewentualnie przy ciśnieniu 1 do 20 MPa (10 do 200 bar). Łączenie kauczuków z wypełniaczem, ewentualnie środkami pomocniczymi, o których mowa wyżej, i związkiem krzemoorganicznym odbywać się może w znanych agregatach mieszających, takich jak walce, mieszarki zamknięte, czy wytłaczarki mieszające.
Mieszanki gumowe według wynalazku znajdują zastosowanie w procesie wytwarzania kształtek, przykładowo w produkcji opon pneumatycznych, bieżników opon letnich, zimowych i całorocznych, opon dla pojazdów osobowych, opon dla pojazdów użytkowych, opon motocyklowych, elementów nośnych opony, powłok kabli, węży gumowych, pasów napędowych, taśm przenośnikowych, okładzin walców, podeszew obuwia, pierścieni uszczelniających oraz elementów tłumiących.
Zastosowanie kwasów krzemowych według wynalazku jest o tyle korzystne, że charakteryzuje je wysoka zdolność dyspersji, zaś ze względu na ograniczoną mikroporowatość umożliwiają uzyskanie wyższej aktywności gumowej dla potrzeb wulkanizowanych kauczuków, tym samym pozwalając na większe wzmocnienie.
W zestawieniu z podobną mieszanką gumową znaną ze stanu techniki kwasy krzemowe według wynalazku cechują korzystne właściwości w zakresie czasu wulkanizacji.
Mieszanki gumowe według wynalazku znajdują w szczególności zastosowanie w procesie produkcji bieżników opon pojazdów osobowych oraz motocyklowych, ale również w procesie produkcji opon pojazdów użytkowych o ograniczonym oporze toczenia przy korzystnej wytrzymałości na ścieranie i korzystnych właściwościach eksploatacji w warunkach zimowych.
Co więcej, mieszanki gumowe według wynalazku - bez dodatku związków krzemoorganicznych - w połączeniu ze stosowaną typowo w produkcji bieżników opon sadzą wpływają również korzystnie
PL 210 478 B1 na charakterystykę Cut & Chip (przeciwdziałanie odpryskiwaniu i drobnym uszkodzeniom) opon pojazdów budowlanych, rolnych i górniczych (wyjaśnienia terminów oraz dalsze rozwiązania patrz: „New insights into tear mechanism oraz podana tam bibliografia, materiały pokonferencyjne Tire Tech 2003, Hamburg, dr W. Niedermeier).
Warunki towarzyszące reakcji oraz dane fizyczne/chemiczne strącanych kwasów krzemowych według wynalazku wyznaczane są w oparciu o poniższe metody:
Badanie zawartości wilgoci w kwasach krzemowych
Z zastosowaniem tej metody w oparciu o standard ISO 787-2 określana jest część lotna (poniżej dla uproszczenia określana zawartością wilgoci lub wilgocią) kwasu krzemowego po 2 godzinach suszenia w temperaturze 105°C. Utratę wilgoci stanowi w głównej mierze utrata wody.
Postępowanie
Do suchego naczyńka wagowego z pokrywką szlifowaną (średnica 8 cm, wysokość 3 cm) odważono 10 g sproszkowanego, kulkowego lub granulowanego kwasu krzemowego z dokładnością 0,1 mg (ciężar E). Próbkę suszono przy zdjętej pokrywce przez 2 h w temperaturze 105 ± 2°C w suszarce szafkowej. Następnie naczyńko wagowe zamknięto i schłodzono w eksykatorze z zastosowaniem żelu krzemionkowego jako środka osuszającego do temperatury pokojowej. Ciężar A wyznaczany jest w sposób grawimetryczny.
Zawartość wilgoci wyznaczana jest w % zgodnie ze wzorem ((E [g] - A [g] * 100%)/(E [g])
Badanie modyfikowanej liczby Searsa kwasów krzemowych
Modyfikowaną wartość Searsa (zwaną dalej wartością Searsa V2) wyznaczyć można na drodze miareczkowania z zastosowaniem roztworu wodorotlenku potasu w przedziale pH 6 - pH 9 jako miarę zawartości wolnych grup hydroksylowych.
U podstaw tej metody badania leżą następujące reakcje chemiczne, przy czym „Si-OH oznacza grupę silanolową kwasu krzemowego:
„Si-OH + NaCI -> „Si-ONa + HCI
HCI + KOH -> KCI + H2O
Postępowanie
10,00 g sproszkowanego, kulkowego lub granulowanego kwasu krzemowego o zawartości wilgoci 5 ± 1% rozdrabniano przez 60 sekund z zastosowaniem młyna uniwersalnego IKA M 20 (550 W;
20000 U/min).
Zawartość wilgoci w substancji wyjściowej należy regulować poprzez suszenie w temperaturze 105°C w suszarce szafkowej lub równomierne nawilżenie, a następnie powtórzyć operację rozdrabniania. 2,50 g kwasu krzemowego poddanego obróbce tego rodzaju umieszczono w temperaturze pokojowej w zbiorniku do miareczkowania o pojemności 250 ml, po czym dodano 60,0 ml metanolu cz. da. Po całkowitym usieciowaniu próbki dodano 40,0 ml wody dejonizowanej i całość poddano dyspersji z zastosowaniem mieszadła Ultra Turrax T 25 (wał mieszadła KV-18G, średnica 18 mm) przez 30 sekund przy prędkości obrotowej 18000 obr./min. Cząstki próbki przywierające do krawędzi zbiornika oraz do mieszadła spłukano do zawiesiny z zastosowaniem 100 ml dejonizowanej wody, a następnie wyrównano temperaturę zawartości z zastosowaniem termostatyzowanej łaźni wodnej do poziomu 25°C.
Miernik pH (producent: Knick, model: 766 pH-Meter Calimatic z czujnikiem temperatury) oraz elektroda pH (łańcuch pomiarowy, producent: Schott, model: N7680) kalibrowane są w temperaturze pokojowej z zastosowaniem roztworów buforowych (pH 7,00 i 9,00). Z pomocą miernika pH mierzona jest najpierw wartość wyjściowa pH zawiesiny w temperaturze 25°C, następnie - w zależności od wyniku - wartość pH ustalana jest na poziomie 6,0 z zastosowaniem roztworu wodorotlenku potasu (0,1 mol/l), względnie roztworu kwasu solnego (0,1 mol/l). Zużycie roztworu KOH, względnie HCI w ml do momentu uzyskania pH na poziomie 6,0 odpowiada wartości V1.
Następnie dodano 20,0 ml roztworu wodorotlenku sodu (250 g NaCI cz. da. dopełniono do 1 I dejonizowaną wodą). Następnie przeprowadzono miareczkowanie z zastosowaniem 0,1 mol/l KOH do momentu, gdy wartość pH wyniosła 9,0. Zużycie roztworu KOH w ml do chwili, gdy wartość pH wyniosła 9,0, odpowiada V2'.
Następnie objętości V1' i V2' znormalizowano dla odważki teoretycznej w wysokości 1 g i rozszerzono dla 5 g, w wyniku czego uzyskano V1 i wartość Searsa V2 w ml/(5 g).
PL 210 478 B1
Badanie powierzchni właściwej BET
Powierzchnia właściwa BET dla sproszkowanego, kulkowego lub granulowanego kwasu krzemowego wyznaczana jest zgodnie z ISO 5794-1/Aneks D z zastosowaniem miernika AREA (producent: Strohlein, JUWE).
Badanie powierzchni właściwej CTAB
Metoda opiera się na adsorpcji CTAB (bromek N-heksadecylo-N,N,N-trimetyloamoniowy) na powierzchni „zewnętrznej kwasu krzemowego, jaka określana jest również mianem powierzchni skutecznej kauczuku, w oparciu o ASTM 3765, względnie NFT 45-007 (rozdz. 5.12.1.3). Adsorpcja CTAB odbywa się w roztworze wodnym przy ciągłym mieszaniu i obróbce z zastosowaniem ultradźwięków. Nadmiarowy, nieadsorbowany CTAB badany jest na drodze odmiareczkowywania nadmiaru z zastosowaniem NDSS (roztwór dokusanu sodu, roztwór AOT) oraz urządzenia do miareczkowania, przy czym zakończeniu towarzyszy maksymalne zmętnienie roztworu, ustalane z pomocą fototrody. Temperatura w czasie całego procesu wynosi 23-25°C, co pozwala przeciwdziałać wykrystalizowaniu CTAB.
Odmiareczkowywanie nadmiaru opisuje następujące równanie:
(C20H37O4)SO3Na [to jest NDSS] + BrN(CH3)3(C16H33) [to jest CTAB] -> (C20H37O4)SO3N(CH3)3(C16H33) + NaBr
Aparatura
Urządzenie do miareczkowania METTLER Toledo, model DL 55, oraz urządzenie do miareczkowania METTLER Toledo, model DL 70, wyposażone w: elektrodę pH, Fabrikat Mettler, model DG 111, i fototrodę, Fabrikat Mettler, model DP 550.
Zbiornik do miareczkowana, 100 ml, z polipropylenu
Szklany zbiornik do miareczkowania, 150 ml, z pokrywką
Ciśnieniowe urządzenie filtrujące, zawartość 100 ml
Filtr membranowy z azotanu celulozy, wielkość porów 0,1 μm, 47 mm 0, przykładowo Whatman (nr zamówienia 7181-004)
Odczynniki
Roztwory CTAB (0,015 mol/l w wodzie dejonizowanej) oraz NDSS (0,00423 mol/l w wodzie dejonizowanej) gotowe do użytku (producent: Kraft, Duisburg, nr zamówienia 6056.4700, roztwór CTAB 0,015 mol/l; nr zamówienia 6057.4700, roztwór NDSS 0,00423 mol/l), przechowywane w temperaturze 25°C i zużywane w przeciągu jednego miesiąca.
Postępowanie
Miareczkowanie z zastosowaniem ślepej próby
Raz dziennie, przed każdą serią pomiarów należy zbadać zużycie roztworu NDSS na potrzeby miareczkowania 5 ml roztworu CTAB. W tym celu fototroda ustawiana jest przed rozpoczęciem miareczkowania na poziomie 1000 ± 20 mV (co odpowiada przejrzystości 100%).
Do zbiornika do miareczkowania podaje się pipetą dokładnie 5,0 ml roztworu CTAB, po czym dodaje 50,0 ml wody dejonizowanej. Miareczkowanie z zastosowaniem roztworu NDSS odbywa się przy stałym mieszaniu - w oparciu o metodę pomiarową znaną specjaliście z wykorzystaniem urządzenia do miareczkowania DL 55 do chwili, gdy uzyskane zostanie maksymalne zmętnienie roztworu. Określa się zużycie V1 roztworu NDSS w ml. Każde miareczkowanie należy przeprowadzić trzykrotnie.
Adsorpcja
10,0 g sproszkowanego, kulkowego lub granulowanego kwasu krzemowego o zawartości wilgoci 5 ± 2% (ewentualnie zawartość wilgoci ustalana jest na drodze suszenia w temperaturze 105°C w suszarce szafkowej lub na drodze równomiernego nawilżania) rozdrabniano przez 30 sekund z pomocą młyna (producent: Krups, model KM 75, artykuł nr 2030-70). Dokładnie 500,0 mg rozdrobnionej próbki przeprowadzono do zbiornika do miareczkowania (pojemność: 150 ml) z pomocą mieszadła magnetycznego, po czym dodano dokładnie 100,0 ml roztworu CTAB. Zbiornik do miareczkowania zamknięto z pomocą pokrywki, po czym zawartość mieszano 15 minut z pomocą mieszadła magnetycznego. Hydrofobowe kwasy krzemowe mieszano z zastosowaniem mieszadła Ultra Turrax T 25 (wał mieszadła KV-18G, średnica 18 mm) maksymalnie przez 1 minutę do chwili pełnego usieciowania, przy prędkości obrotowej 18000 obr./min. Zbiornik do miareczkowania przykręcono do urządzenia do miareczkowania DL 70, po czym wartość pH zawiesiny ustalono na poziomie 9 ± 0,05 z pomocą KOH (0,1 mol/l). Zawiesinę wewnątrz zbiornika do miareczkowania poddawano przez 4 minuty obróbce na drodze nadźwiękowania w łaźni ultradźwiękowej (producent: Bandelin, Sonorex RK 106 S, 35 kHz) w temperaturze 25°C. Następnie przeprowadzono proces filtrowania ciśnieniowego z zastosowaniem filtra membranowego oraz przy ciśnieniu atmosfery azotu 0,12 MPa (1,2 bar). Pierwsza część mieszaniny w ilości 5 ml jest odrzucana.
PL 210 478 B1
Miareczkowanie
5,00 ml pozostałego przesączu podawana jest pipetą do wnę trza zbiornika do miareczkowania 100 ml, po czym dopełniana wodą dejonizowaną do zawartości 50,0 ml. Zbiornik do miareczkowania przykręcany jest do urządzenia do miareczkowania DL 55, po czym - przy ciągłym mieszaniu - odbywa się miareczkowanie z zastosowaniem roztworu NDSS do chwili uzyskania maksymalnego zmętnienia. Zużycie VII roztworu NDSS wyznacza się w ml. Proces zmętniania należy przeprowadzić trzykrotnie.
Obliczenia
Na podstawie wartości pomiarów
VI = zużycie roztworu NDSS w ml podczas miareczkowania ślepej próby
VII zużycie roztworu NDSS w ml podczas miareczkowania przesączu obliczono:
VI/VII = ilość CTAB w ślepej próbie / ilość CTAB jeszcze obecnego w próbce przesączu
Z powyższego wynika adsorbowana ilość substancji N dla CTAB [g]:
N = ((V|-V||)*5,5 g*5 ml)/(V|*1000 ml)
Jako że ze 100 ml przesączu miareczkowano jedynie 5 ml, zastosowano 0,5 g kwasu krzemowego o określonej zawartości wilgoci, zaś 1 g CTAB zajmuje 578435* 10-3 m2:
powierzchnia właściwa CTAB (niekorygowana z zastosowaniem wody) [m2/g] = (N*20* 578,435 m2/g)/(0,5 g) i powierzchnia właściwa CTAB (niekorygowana z zastosowaniem wody) [m2/g] = ((VI - VII)*636,2785 m2/g)/VI
Powierzchnia CTAB odnosi się do kwasu krzemowego pozbawionego zawartości wody, w związku z czym należy uwzglę dnić nastę pującą poprawkę :
Powierzchnia CTAB [m2/g] = (powierzchnia CTAB (niekorygowana z zastosowaniem wody)
[m2/g] * 100%)/(100% - zawartość wilgoci w %).
Badanie absorpcji DBP
Współczynnik absorpcji DBP (liczba DBP), który stanowi miarę zdolności pochłaniania strącanego kwasu krzemowego, wyznaczany jest w oparciu o DIN 53601 w następujący sposób:
Postępowanie
12,5 g sproszkowanego lub kulkowego kwasu krzemowego o zawartości wilgoci 0-10% (ewentualnie zawartość wilgoci ustalana jest poprzez suszenie w temperaturze 105°C w suszarce szafkowej) wprowadzono do komory ugniatania (artykuł nr 279061) miernika absorpcji (producent: Brabender) „E (bez tłumienia filtra wyjściowego w urządzeniu do pomiaru momentu obrotowego). W przypadku granulatów stosowana jest frakcja przesiewowa 3,15 do 1 mm (sita ze stali szlachetnej, producent: Retsch), przy czym na granulat wywierany jest delikatny nacisk z zastosowaniem łopatki laboratoryjnej z tworzywa sztucznego, w wyniku czego granulat przepuszczany jest przez sito o wielkości porów 3,15 mm. Stale mieszając (prędkość obrotowa łopatki zagniatającej 125 obr./min), wkraplano do mieszaniny z zastosowaniem „Dosimaten Brabender T 90/50 ftalan dibutylu z prędkością 4 ml/min w temperaturze pokojowej. Mieszanie przeprowadzono przy niewielkim nakładzie energii, przy czym jego przebieg śledzono z zastosowaniem wskaźników cyfrowych. Pod koniec badania mieszanina stała się pastowata, na co wskazywał gwałtowny wzrost zapotrzebowania na energię. Przy wskazaniu na poziomie 600 (moment obrotowy 0,6 Nm) z zastosowaniem przełącznika elektrycznego wyłączana jest zagniatarka oraz system dozowania DBP. Silnik synchroniczny na potrzeby zasilania DBP sprzężono z cyfrowym mechanizmem pomiarowym, co pozwala na odczyt zużycia DBP w ml.
Analiza
Współczynnik absorpcji DBP podawany jest w g/(100 g) i obliczany z poniższego wzoru na podstawie pomiaru zużycia DBP. Gęstość DBP w temperaturze 20°C wynosi zwykle 1,047 g/ml.
Absorpcja DBP [g/(100 g)] = ((zużycie DBP [ml]) * (gęstość DBP [g/ml]) * 100)/(12,5g).
Współczynnik absorpcji DBP wyznacza się dla suchego kwasu krzemowego pozbawionego zawartości wody. W przypadku zastosowania wilgotnych strącanych kwasów krzemowych należy skorygować tę wartość w oparciu o poniższą tabelę prezentującą sposób korygowania. Wartość skorygowana, odpowiednio do zawartości wody, dodawana jest do wyznaczonej doświadczalnie wartości DBP; przykładowo zawartość wody na poziomie 5,8% oznacza dodatek 33 g/(100 g) w przypadku absorpcji DBP.
PL 210 478 B1
Tabela korygująca: chłonność ftalanu dibutylu pozbawionego zawartości wody
% wody % wody 0,0 0,2 0,4 0,6 0,8
0 0 2 4 5 7
1 9 10 12 13 15
2 16 18 19 20 22
3 23 24 26 27 28
4 28 29 29 30 31
5 31 32 32 33 33
6 34 34 35 35 36
7 36 37 38 38 39
8 39 40 40 41 41
9 42 43 43 44 44
10 45 45 46 46 47
Wyznaczenie wartości pH
Metoda oparta na DIN EN ISO 787-9 służy do wyznaczania wartości pH wodnej zawiesiny kwasów krzemowych w temperaturze 20°C. W tym celu sporządzana jest wodna zawiesina badanej próbki. Po krótkotrwałym wstrząsaniu zawiesiny wartość pH ustalana jest z pomocą skalibrowanego uprzednio miernika pH.
Postępowanie
Przed przystąpieniem do pomiaru pH urządzenie do pomiaru pH (producent: Knick, model: 766 pH-Meter Calimatic z czujnikiem temperatury) oraz elektroda pH (łańcuch pomiarowy, producent: Schott, model: N7680) kalibrowane są codziennie z zastosowaniem roztworów buforowych w temperaturze 20°C. Kalibrację przeprowadzić należy w taki sposób, aby dwa zastosowane roztwory buforowe zawierały w sobie oczekiwaną wartość pH próbki (roztwory buforowe o pH 4,0 i 7,0, pH 7,0 i 9,0 oraz ewentualnie pH 7,0 i 12,0). W przypadku zastosowania granulatów najpierw 20,0 g kwasu krzemowego poddawane jest przez 20 s procesowi rozdrabniania z zastosowaniem młyna (producent: Krups, model: KM 75, artykuł nr 2030-70).
5,0 g sproszkowanego lub kulkowego kwasu krzemowego o zawartości wilgoci 5 ± 1% (ewentualnie zawartość wilgoci ustalana jest na drodze suszenia w temperaturze 105°C w suszarce szafkowej lub na drodze równomiernego nawilżania przed ewentualnym rozdrabnianiem) odważono na wadze precyzyjnej z dokładnością 0,01 g do wnętrza starowanej szklanej butelki o szerokiej szyjce. 95,0 ml wody dejonizowanej dodano do próbki. Następnie zawiesinę umieszczoną wewnątrz zamkniętego zbiornika wstrząsano przez 5 minut z zastosowaniem wstrząsarki (producent: Gerhardt, model: LS10, 55 W, stopień 7) w temperaturze pokojowej. Pomiar wartości pH przeprowadzono bezpośrednio po etapie wstrząsania. W tym celu spłukano najpierw elektrodę z zastosowaniem wody dejonizowanej, a następnie części zawiesiny, po czym zanurzono ją w zawiesinie. Po umieszczeniu mieszadła magnetycznego w zawiesinie przy stałej prędkości mieszania z uzyskaniem nieznacznego leja na powierzchni cieczy przeprowadzany jest pomiar wartości pH. Wówczas, gdy miernik pH wskazuje stałą wartość, wartość tę można odczytać na wskaźniku.
W przypadku zastosowania hydrofobowego kwasu krzemowego procedura jest analogiczna, niemniej wówczas odważane jest 5,0 g ewentualnie rozdrobnionej próbki o zawartości wilgoci 5 ± 1% z zastosowaniem wagi precyzyjnej z dokładnością do 0,01 g do wnętrza uprzednio starowanej szklanej butelki o szerokiej szyjce. Następnie dodano 50,0 ml metanolu cz. da. oraz 50,0 ml wody dejonizowanej, po czym zawiesinę wstrząsano w zamkniętym zbiorniku przez 5 minut z zastosowaniem wstrząsarki (producent: Gerhardt, model: LS10, 55 W, stopień 7) w temperaturze pokojowej. Pomiar wartości pH przeprowadzono, również stale mieszając zawartość, niemniej dokładnie po 5 minutach.
Badanie zawartości ciał stałych w placku filtracyjnym
W oparciu o tę metodę badana jest zawartość ciał stałych w placku filtracyjnym poprzez usuwanie części lotnej w temperaturze 105°C.
PL 210 478 B1
Postępowanie
Do wnętrza suchej, starowanej miski porcelanowej (średnica 20 cm) odważono 100,0 g placka filtracyjnego (ciężar E). Ewentualnie placek filtracyjny rozdrobniono z pomocą łopatki w celu uzyskania luźnych kawałków o wielkości maksymalnie 1 cm3. Próbkę suszono w temperaturze 105 ± 2°C w suszarce szafkowej do chwili ustabilizowania jej ciężaru. Następnie próbkę schładzano w eksykatorze z zastosowaniem żelu krzemionkowego w roli środka suszącego do temperatury pokojowej. Ciężar A wyznaczono w sposób grawimetryczny.
Zawartość ciał stałych w % wyznaczono ze wzoru: 100% - (((E [g] - A [g])* 100%)/(E [g])).
Badanie przewodnictwa elektrycznego
Badanie przewodnictwa elektrycznego (LF) kwasów krzemowych przeprowadzane jest w wodnej zawiesinie.
Postępowanie
W przypadku zastosowania granulatów najpierw 20,0 g kwasu krzemowego poddawano przez 20 s procesowi rozdrabniania z zastosowaniem młyna (producent: Krups, model: KM 75, artykuł nr 2030-70). 4,0 g sproszkowanego lub kulkowego kwasu krzemowego o zawartości wilgoci 5 ± 1% (ewentualnie zawartość wilgoci ustalana jest na drodze suszenia w temperaturze 105°C w suszarce szafkowej lub na drodze równomiernego nawilżania przed ewentualnym rozdrabnianiem) przeprowadzano w zawiesinę z zastosowaniem 50,0 ml wody dejonizowanej, po czym całość podgrzewano 1 minutę do temperatury 100°C. Schłodzoną do 20°C próbkę dopełniono dokładnie do 100 ml, po czym homogenizowano na drodze wstrząsania.
Komórkę pomiarową miernika przewodności LF 530 (producent WTW) spłukano z zastosowaniem niewielkiej ilości próbki przed zanurzeniem komórki pomiarowej LTA01 w zawiesinie. Wartość widoczna na wyświetlaczu odpowiada przewodności w temperaturze 20°C, jako że zewnętrzny czujnik temperatury TFK 530 przeprowadza automatyczną kompensację temperatury. Ten współczynnik temperatury, jak również stałą komórki k należy sprawdzić przed każdą serią pomiarową. Jako roztwór kalibracyjny stosowany jest roztwór chlorku potasu 0,01 mol/l (LF w temperaturze 20°C = 1278 μS/cm).
Badanie zawartości ciał stałych w zawiesinach
Zawartość ciał stałych w zawiesinie wyznaczana jest w sposób grawimetryczny po przefiltrowaniu próbki.
Postępowanie
W temperaturze pokojowej z pomocą cylindra miarowego odmierzono 100,0 ml jednorodnej zawiesiny (Vzawiesina). Próbkę filtrowano z zastosowaniem filtra okrągłego (TYP 572, producent: Schleicher & Schuell) na nuczy porcelanowej; niemniej nie sączono do sucha, aby nie dopuścić do pękania placka filtracyjnego. Następnie placek filtracyjny opłukano z zastosowaniem 100,0 ml wody dejonizowanej. Wypłukany placek filtracyjny odfiltrowano w całości na nuczy, po czym przeprowadzono do wnętrza starowanej miski porcelanowej i suszono w temperaturze 105 ± 2°C w suszarce szafkowej do chwili ustabilizowania ciężaru. Zmierzono ciężar wysuszonego kwasu krzemowego (mpróbka).
Zawartość ciał stałych zmierzono w następujący sposób: zawartość ciał stałych [g/l] (mpróbka [g])/(Vzawiesina [I]).
Pomiar liczby alkaliczności
Liczba alkaliczności (liczba AZ) odpowiada zużyciu kwasu solnego w ml (objętość próbki 50 ml, 50 ml wody destylowanej i kwasu solnego o stężeniu 0,5 mol/l) podczas bezpośredniego miareczkowania potencjometrycznego roztworów, względnie zawiesin alkalicznych do chwili uzyskania pH 8,3. Tym samym oznaczana jest zawartość wolnych alkaliów w roztworze, względnie zawiesinie.
Postępowanie
Miernik pH (producent: Knick, model: 766 pH-Meter Calimatic z czujnikiem temperatury) oraz elektroda pH (łańcuch pomiarowy, producent: Schott, model: N7680) kalibrowane są w temperaturze pokojowej z zastosowaniem roztworów buforowych (pH 7,00 i 10,00). Łańcuch pomiarowy jest zanurzany w roztworze, względnie zawiesinie pomiarowej o temperaturze 40°C, w skład której wchodzi 50,0 ml próbki i 50,0 ml wody dejonizowanej. Następnie kroplami dodawany jest roztwór kwasu solnego o stężeniu 0,5 mol/l do chwili ustalenia wartości pH na poziomie 8,3. Ze względu na powolne ustalanie równowagi między kwasem krzemowym a wolnymi alkaliami konieczne jest 15 minut oczekiwania przed ostatecznym odczytem poziomu zużycia kwasu. W przypadku zastosowanych ilości oraz stężenia odczytany pomiar zużycia kwasu solnego w ml odpowiada bezpośrednio liczbie alkaliczności, jaka podawana jest bezwymiarowo.
Poniższe przykłady zamieszczono celem wyjaśnienia niniejszego wynalazku, przy czym nie stanowią one ograniczenia dla jego zakresu.
PL 210 478 B1
P r z y k ł a d 1
Kwas krzemowy I
W reaktorze z nierdzewnej stali szlachetnej wyposażonym w mieszadło śmigłowe oraz ogrzewanie z zastosowaniem płaszcza podwójnego umieszczono 1550 I wody oraz 141,4 kg szkła wodnego (gęstość 1,348 kg/l, 27,0% SiO2, 8,05% Na2O). Następnie, intensywnie mieszając zawartość w temperaturze 92°C przez 80 minut, dodawano 5,505 kg/min wymienionego wyżej szkła wodnego oraz około 0,65 kg/min kwasu siarkowego (gęstość 1,83 kg/l, 96% H2SO4). Dozowanie kwasu siarkowego odbywa się przy tym w taki sposób, że w środowisku reakcji utrzymywana jest wartość liczby alkaliczności na poziomie 20. Następnie przerwano dodawanie szkła wodnego i dalej podawano kwas siarkowy do chwili uzyskania pH w wysokości 9,0 (pomiar w temperaturze pokojowej). Następnie przerwano dodawanie kwasu siarkowego, po czym uzyskaną zawiesinę mieszano dalej przez 60 minut w temperaturze 90°C. Następnie ponownie podawano kwas siarkowy do chwili uzyskania pH w wysokości 3,5 (pomiar w temperaturze pokojowej).
Uzyskaną w ten sposób zawiesinę filtrowano z zastosowaniem prasy z filtrem membranowym i przemywano wodą. Placek filtracyjny o zawartości ciał stałych 23% przeprowadzono w stan ciekły z zastosowaniem wodnego kwasu siarkowego oraz agregatu do ścinania. Następnie produkt na bazie kwasu krzemowego o zawartości ciał stałych 19% i pH 3,7 suszono rozpryskowo, podając amoniak.
Uzyskany sproszkowany produkt charakteryzuje się powierzchnią właściwą BET 114 m2/g i powierzchnią właściwą CTAB 123 m2/g. Uzyskany w alternatywnym postępowaniu suszony z zastosowaniem suszarki taśmowej z dyszowym nadmuchem gazu suszącego produkt Micro Bead Ib charakteryzuje się powierzchnią właściwą BET 126 m2/g i powierzchnią właściwą CTAB 123 m2/g.
Kwas krzemowy II
W reaktorze z nierdzewnej stali szlachetnej wyposażonym w mieszadło śmigłowe oraz ogrzewanie z zastosowaniem płaszcza podwójnego umieszczono 1550 I wody oraz 141,4 kg szkła wodnego (gęstość 1,348 kg/l, 27,0% SiO2, 8,05% Na2O). Następnie, intensywnie mieszając zawartość w temperaturze 92°C przez 80 minut, dodawano 5,505 kg/min wymienionego wyżej szkła wodnego oraz około 0,65 kg/min kwasu siarkowego (gęstość 1,83 kg/l, 96% H2SO4). Dozowanie kwasu siarkowego odbywa się przy tym w taki sposób, że w środowisku reakcji utrzymywana jest wartość liczby alkaliczności na poziomie 20. Następnie przerwano dodawanie szkła wodnego i dalej podawano kwas siarkowy do chwili uzyskania pH w wysokości 7,0 (pomiar w temperaturze pokojowej). Następnie przerwano dodawanie kwasu siarkowego, po czym uzyskaną zawiesinę mieszano dalej przez 60 minut w temperaturze 90°C. Następnie ponownie podawano kwas siarkowy do chwili uzyskania pH w wysokości 3,5 (pomiar w temperaturze pokojowej).
Uzyskaną w ten sposób zawiesinę filtrowano z zastosowaniem prasy z filtrem membranowym i przemywano wodą. Placek filtracyjny o zawartości ciał stałych 22% przeprowadzono w stan ciekły z zastosowaniem wodnego kwasu siarkowego oraz agregatu do ścinania. Następnie produkt na bazie kwasu krzemowego o zawartości ciał stałych 19% i pH 3,6 suszono z pomocą suszarki taśmowej z dyszowym nadmuchem gazu suszącego, podając amoniak.
Uzyskany produkt Micro Bead charakteryzuje się powierzchnią właściwą BET 116 m2/g i powierzchnią właściwą CTAB 117 m2/g.
Kwas krzemowy III
W reaktorze z nierdzewnej stali szlachetnej wyposażonym w mieszadło śmigłowe oraz ogrzewanie z zastosowaniem płaszcza podwójnego umieszczono 1550 I wody oraz 141,4 kg szkła wodnego (gęstość 1,348 kg/l, 27,0% SiO2, 8,05% Na2O). Następnie, intensywnie mieszając zawartość w temperaturze 92°C przez 100 minut, dodawano 5,505 kg/min wymienionego wyżej szkła wodnego oraz około 0,65 kg/min kwasu siarkowego (gęstość 1,83 kg/l, 96% H2SO4). Dozowanie kwasu siarkowego odbywa się przy tym w taki sposób, że w środowisku reakcji utrzymywana jest wartość liczby alkaliczności na poziomie 20. Następnie przerwano dodawanie szkła wodnego i dalej podawano kwas siarkowy do chwili uzyskania pH w wysokości 9,0 (pomiar w temperaturze pokojowej). Następnie przerwano dodawanie kwasu siarkowego, po czym uzyskaną zawiesinę mieszano dalej przez 60 minut w temperaturze 90°C. Następnie ponownie podawano kwas siarkowy do chwili uzyskania pH w wysokości 3,5 (pomiar w temperaturze pokojowej).
Uzyskaną w ten sposób zawiesinę filtrowano z zastosowaniem prasy z filtrem membranowym i przemywano wodą. Placek filtracyjny o zawartości ciał stałych 23% przeprowadzono w stan ciekły z zastosowaniem wodnego kwasu siarkowego oraz agregatu do ścinania. Następnie produkt na bazie kwasu krzemowego o zawartości ciał stałych 19% i pH 3,8 suszono rozpryskowo, podając amoniak.
PL 210 478 B1
Uzyskany sproszkowany produkt charakteryzuje się powierzchnią właściwą BET 102 m2/g i powierzchnią właściwą CTAB 104 m2/g.
Dane fizyczne powyższych kwasów krzemowych zestawiono w poniższej tabeli:
KS la KS Ib KS II KS III REF (Ultrasil 7000 GR)
wykończenie pH9 pH9 pH7 pH9 -
zawartość wilgoci [%] 4,5 5,1 5,1 5,0 5,4
PH [-] 5,6 5,5 5,5 5,6 6,2
przewodnictwo elektryczne ^S/cm] 610 550 600 590 620
BET [m2/g] 114 126 116 102 174
CTAB [m2/g] 123 123 117 104 163
BET/CTAB [-] 0,93 1,02 0,99 0,98 1,07
DBP [g/(100 g)] 278 258 274 256 228
liczba Searsa V2 [ml/(5 g)] 22 21 22 22 16
liczba Searsa V2/BET [ml/(5 m2)] 0,193 0,167 0,190 0,216 0,092
P r z y k ł a d 2
Strącane kwasy krzemowe według wynalazku - to jest kwasy Ib i II przedstawione w Przykładzie 1 - badano w mieszance gumowej S-SBR/BR. Jako rozwiązanie znane ze stanu techniki wybrano kwas krzemowy łatwo ulegający dyspersji, to jest Ultrasil 7000 GR (REF).
Zastosowany skład kompozycji mieszanek gumowych zestawiono w poniższej Tabeli 1. Jednostka phr oznacza tu części wag. w stosunku do 100 części zastosowanego kauczuku surowego.
T a b e l a 1
1. etap
Buna VSL 5025-1 96
Buna CB 24 30
kwas krzemowy 80
X50-S 12,8
ZnO 2
kwas stearynowy 2
Naftolen 2D 10
Vulkanox 4020 1,5
Protektor G 3108 1
2. etap
Porcja - etap 1.
3. etap
Porcja - etap 2.
Vulkacit D/C 2,0
Vulkacit CZ/EG 1,5
Perkazit TBZTD 0,2
1,2
PL 210 478 B1
W przypadku polimeru VSL 5025-1 chodzi o kopolimer SBR polimeryzowany w roztworze, producent: Bayer AG, o zawartości styrenu 25% wag. oraz zawartości butadienu 75% wag. Kopolimer zawiera 37,5 phr oleju i charakteryzuje się lepkością wg Mooney'a (ML 1+4/100°C) na poziomie 50 ± 4. W przypadku polimeru Buma CB 24 chodzi o cis-1,4-polibutadien (Neodymtyp), producent: Bayer AG, o zawartości cis-1,4-polibutadienu przynajmniej 97% i lepkości wg Mooney'a na poziomie 44 ± 5.
X50-S stanowi mieszanka 50/50, w skład której wchodzi Si 69 [bis(3-trietoksysililopropylo)tetrasulfan] i sadza; producent: Degussa AG.
Jako olej aromatyczny stosowany jest Naftolen ZD, producent: Chemetall. Vulkanox 4020 oznacza 6PPD, producent: Bayer AG, zaś Protektor G 3108 stanowi wosk zabezpieczający przed działaniem ozonu, producent: HB-Fuller GmbH. Vulkacit D/C (DPG) oraz Vulkacit CZ/EG (CBS) stanowią produkty handlowe firmy Bayer AG. Perkazit TBZTD oferowany jest przez Akzo Chemie GmbH.
Mieszanki gumowe wytwarzane są w mieszarce zamkniętej w sposób przedstawiony w Tabeli 2. Z kolei w Tabeli 3 zestawiono sposoby testowania gumy. Uzyskane w opisany tu sposób mieszanki są wulkanizowane przez 20 minut w temperaturze 165°C. Tabela 4 przedstawia wyniki badania technicznego gumy.
T a b e l a 2
Etap 1
Ustawienia
agregat do mieszania Werner & Pfleiderer, model 1,5N
prędkość obrotowa 70 min-1
nacisk stempla 0,55 MPa
objętość 1,61
stopień napełnienia 0,73
temperatura przepływu 70°C
Mieszanie
0-0,5 min Buna VSL 5025-1 + Buna CB 24
0,5 - 1,5 min 1/3 wypełniacza, X50-S
1,5-2,5 min 1/3 wypełniacza
2,5-3,5 min 1/3 wypełniacza, pozostałe składniki 1. etapu
3,5-4,5 min mieszanie
4,5-6,0 min mieszanie i wyprowadzenie
składowanie 24 h w temperaturze pokojowe]
Etap 2
Ustawienia
agregat do mieszania jak w Etapie 1, przy czym:
prędkość obrotowa 80 min-1
temperatura przepływu 80°C
stopień napełnienia 0,71
Mieszanie
0-5 min Porcja - etap 1, utrzymywanie temperatury porcji na poziomie 140-150°C poprzez zmiany prędkości obrotowej
5 min wyprowadzenie
składowanie 4 h w temperaturze pokojowej
PL 210 478 B1
Etap 3
Ustawienia
agregat do mieszania jak w Etapie 1, przy czym:
prędkość obrotowa 40 min-1
temperatura przepływu 50°C
stopień napełnienia 0,69
Mieszanie
0-2 min Porcja - etap 2., składniki - etap 3.
2 min wyprowadzenie i utworzenie warstwy na laboratoryjnej walcarce mieszankowej (średnica 200 mm, długość 450 mm, temperatura przepływu 50°C) homogenizowanie: naciąć 3 x z lewej, 3 x z prawej 5 x przeprowadzić przy wąskiej szczelinie walca (1 mm) oraz 5 x przy szerokiej szczelinie walca (3,5 mm) i wyciągnąć
T a b e l a 3
Badanie właściwości fizycznych Norma/wymogi
Badanie wulkametrem, 165°C Różnica prędkości obrotowych Dmax - Dmin [dNm] t10% it90% [min] DIN 53529/3, ISO 6502
Próba rozciągania na pierścieniu, 23°C Naprężenie 100% i 300% [Mpa] Współczynnik wzmocnienia: naprężenie 300%/100% [-] DIN 53504, ISO 37
Wytrzymałość wg Shore'a, 23°C [-] DIN 53 505
Elastyczność przy odbiciu [%], 0°C i 60°C DIN EN ISO 8307 kula stal. 19 mm, 28 g
Współczynnik dyspersji [%] patrz: tekst
Właściwości lepkosprężyste. 0 i 60°C, 16 Hz, 50 N siła wstępna i 25 N amplituda sił pomiar po 2 min okresu próby, 2 min kondycjonowanie Kompleksowy moduł E* [Mpa] Współczynnik strat tan δ [-] DIN 53 513, ISO 2856
Współczynnik dyspersji ustalany jest w oparciu o pomiary topografii powierzchni (A. Wehmeier, „Filler Dispersion Analysis by Topography Measurements Technical Report TR 820, Degussa AG, Advanced Fillers and Pigments Division). Wyznaczony w ten sposób współczynnik dyspersji odpowiada przy współczynniku determinacji w wysokości > 0,95 współczynnikowi dyspersji wyznaczonemu w sposób fotooptyczny, przykładowo w oparciu o metodę proponowaną przez Deutsches Institut tur Kautschuktechnologie e. V., Niemcy, Hanower (H. Geisler, „Bestimmung der Mischgijte, materiały pokonferencyjne, DIK, 27-28. listopada 1997, Niemcy, Hanower).
PL 210 478 B1
T a b e l a 4
Dane dot. surowych mieszanek REF KS Ib KS II
Dmax-Dmin 16,4 16,5 16,1
T10% 1,4 1,8 1,8
t90% 6,2 5,5 5,6
Dane dot. kauczuków wulkanizowanych
Naprężenie 100% 1,7 2,1 2,1
Naprężenie 300% 9,2 12,3 12,4
Naprężenie 300%/100% 5,4 5,9 5,9
Wytrzymałość wg Shore'a 62 64 63
Elastyczność przy odbiciu 0°C 15,8 15,1 14,8
Elastyczność przy odbiciu 60°C 62,5 64,2 64,4
E* (0°C) 19,2 19,0 18,2
E*(60°C) 7,7 7,9 7,7
tan δ (0°C) 0,475 0,460 0,454
tan δ (60°C) 0,124 0,108 0,106
Współczynnik dyspersji 94 96 97
Jak widać na podstawie danych zebranych w Tabeli 4, mieszanki KS (KS = kwas krzemowy) Ib i KS II zawierające kwas krzemowy według wynalazku charakteryzują się ze względu na ograniczoną mikroporowatość, a tym samym z uwagi na ograniczoną adsorpcję przyspieszacza na powierzchni, krótszym czasem wulkanizacji t90% niż mieszanka porównawcza (REF). Ta korzystnie wyższa aktywność zaprezentowanych tu kwasów krzemowych przekłada się na wyższe wartości naprężeń 100% i 300%, jak również na podwyższony współczynnik wzmocnienia. Właściwości dynamiczne mieszanek zawierających kwasy krzemowe według wynalazku również uległy poprawie. Obserwuje się niższą elastyczność przy odbiciu w temperaturze 0°C, co pozwala oczekiwać wyższej odporności na ślizganie na wilgotnej powierzchni, a zarazem wyższą elastyczność przy odbiciu w temperaturze 60°C, co z kolei oznacza korzystną charakterystykę oporu toczenia dla bieżnika opony. Sztywność dynamiczna w temperaturze 0°C oraz w temperaturze 60°C utrzymuje się na podobnym poziomie w zestawieniu z mieszanką porównawczą; natomiast strata histerezy tan δ (60°C) uległa korzystnie obniżeniu, co oznacza niższy opór toczenia. Ponadto zwraca uwagę wyjątkowo wysoka jakość dyspersji w przypadku zastosowania kwasów krzemowych według wynalazku (przykładowo w zestawieniu z łatwo ulegającym dyspersji kwasem krzemowym Ultrasil 7000 GR znanym ze stanu techniki), a ta przekłada się na korzystne właściwości ścierania na jezdni.

Claims (17)

1. Strącany kwas krzemowy, posiadający następujące parametry fizykochemiczne:
powierzchnia CTAB stosunek BET/CTAB liczba DBP liczba Searsa V2 wilgoć znamienny tym, że
100-200 m2/g,
0,8-1,05,
210-280 g/(100 g),
10-30 ml/(5 g),
4-8% stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET wynosi 0,150 do
0,370 ml/(5 m2).
2. Strącany kwas krzemowy według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek BET/CTAB wynosi 0,9 do 1,03 i/albo liczba Searsa V2 wynosi 20 do 30 ml/(5 g) i/albo powierzchnia CTAB wynosi 100 do
PL 210 478 B1
160 m2/g, i/albo liczba DBP wynosi 250 do 280 g/(100 g) i/albo stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET wynosi 0,170 do 0,370 ml/(5 m2).
3. Strą cany kwas krzemowy wedł ug zastrz. 1, znamienny tym, ż e powierzchnia BET wynosi 80 do 110 m2/g.
4. Strą cany kwas krzemowy wedł ug zastrz. 1, znamienny tym, ż e powierzchnia BET wynosi 110 do 150 m2/g.
5. Sposób wytwarzania strą canych kwasów krzemowych okreś lonych zastrz. 1 albo 2 albo 3 albo 4, znamienny tym, że kolejno
a) sporządza się wodny roztwór krzemianu metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych i/albo zasady organicznej i/albo nieorganicznej o wartości początkowej pH od 7 do 14;
b) do sporządzonej mieszaniny podaje się, stale mieszając, w temperaturze o wartoś ci początkowej od 55 do 95°C przez 10 do 120 minut, jednocześnie szkło wodne i środek zakwaszający;
g) uzyskaną zawiesinę miesza się dalej przez 1 do 120 minut w temperaturze od 80 do 98°C;
h) całość zakwasza się z pomocą środka zakwaszającego do wartości pH od 2,5 do 5; oraz
i) filtruje i suszy.
6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że po etapie b) przeprowadza się dodatkowo jeden lub dwa razy następujące etapy:
c) zatrzymanie procesu podawania na 30 do 90 minut z utrzymaniem temperatury na stał ym poziomie; oraz
d) podawanie ewentualnie w sposób jednoczesny szkł a wodnego i ś rodka zakwaszającego z zachowaniem temperatury na stałym poziomie, mieszając całość przez 20 do 120, korzystnie 20 do 80 minut.
7. Sposób wedł ug zastrz. 5, znamienny tym, ż e po etapie b) wprowadza się dodatkowy etap
e), w którym wartość pH ustala się na poziomie od 3 do 11, podając w tym celu środek zakwaszający.
8. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że po etapie d) na dodatkowym etapie e) wartość pH ustala się na poziomie od 3 do 11, podając w tym celu środek zakwaszający.
9. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że po etapie b) na etapie e) wartość pH ustala się na poziomie od 7 do 10, podając w tym celu kwas.
10. Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że po etapie d) na etapie e) wartość pH ustala się na poziomie od 7 do 10, podając w tym celu kwas.
11. Sposób według zastrz. 8 albo 10, znamienny tym, że podczas dodatkowego etapu f) podwyższa się wartość pH do uzyskania wartości od 8 do 14, podając w tym celu związek zasadowy.
12. Sposób według zastrz. 11, znamienny tym, że jako zasady używa się krzemianu metalu alkalicznego i/albo krzemianu metalu ziem alkalicznych i/albo wodorotlenku metalu alkalicznego i/albo wodorotlenku metalu ziem alkalicznych.
13. Sposób według zastrz. 5 albo 6 albo 7 albo 8 albo 9 albo 10, znamienny tym, że podczas jednego z etapów a) do h) podaje się sól organiczną lub nieorganiczną.
14. Kwasy krzemowe według zastrz. 1 albo 2 albo 3 albo 4, wytwarzane sposobem określonym zastrz. 5-13, znamienne tym, że ich powierzchnie modyfikuje się przy zastosowaniu organosilanów o wzorze ogólnym I-III:
[SiR1n(RO)r(Alk)m(Ar)p]q[B] [I],
SiR1n(RO)3-n(alkil) [II] lub
SiR1n(RO)3-n(alkenyl) [III], przy czym
B oznacza: -SCN, -SH, -Cl, -NH2, -OC(O)CHCH2, -OC(O)C(CH3)CH2 (gdy: q = 1) lub -Sw- (gdy q = 2), przy czym B jest zwią zany chemicznie z Alk;
Sw oznacza łańcuch złożony z 2-8 atomów siarki;
R i R1 oznaczają: grupę alifatyczną , olefinową, aromatyczną lub aryloaromatyczną o 2-30 atomach C, jaką można zgodnie z opcjonalnym rozwiązaniem podstawić następującymi grupami: hydroksylową, aminową, alkoholanową, cyjanidową, tiocyjanidową, halogenową, grupą kwasu sulfonowego, grupą estru kwasu sulfonowego, tiolową, grupą kwasu benzoesowego, grupą estru kwasu benzoesowego, grupą kwasu węglowego, grupą estru kwasu węglowego, akrylanową, metakrylanową albo grupą organosilanową, przy czym R i R1 posiadają to samo lub różne znaczenie lub możliwość podstawienia;
n oznacza: 0, 1 lub 2;
Alk oznacza: dwuwartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną grupę węglowodorową o 1 do 6 atomach węgla;
PL 210 478 B1 m oznacza: 0 lub 1;
Ar oznacza: grupę arylową o 6 do 12 atomach węgla, korzystnie 6 atomach węgla, jaką można podstawić następującymi grupami: hydroksylową, aminową, alkoholanową, cyjanidową, tiocyjanidową, halogenową, grupą kwasu sulfonowego, grupą estru kwasu sulfonowego, tiolową, grupą kwasu benzoesowego, grupą estru kwasu benzoesowego, grupą kwasu węglowego, grupą estru kwasu węglowego, grupą akrylanową, metakrylanową albo grupą organosilanową;
p oznacza: 0 lub 1, z zastrzeżeniem, że p i n nie może oznaczać jednocześnie 0; q oznacza: 1 lub 2; w oznacza: liczbę od 2 do 8;
r oznacza: 1, 2 lub 3, z zastrzeżeniem, że r + n + m + p = 4;
alkil oznacza: jednowartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną nasyconą grupę węglowodorową o 1 do 20 atomach węgla, korzystnie od 2 do 8 atomach węgla;
alkenyl oznacza: jednowartościową nierozgałęzioną lub rozgałęzioną nienasyconą grupę węglowodorową o 2 do 20 atomach węgla, korzystnie od 2 do 8 atomach węgla.
15. Kwasy krzemowe według zastrz. 1 albo 2 albo 3 albo 4, wytwarzane sposobem określonym zastrz. 5-13, znamienne tym, że ich powierzchnie modyfikuje się przy zastosowaniu związków krzemoorganicznych o wzorze:
SiR24-nXn (gdzie n = 1,2, 3, 4), [SiR2xXyO]z (gdzie 0 < x < 2; 0 < y < 2; 3 < z < 10, gdzie x + y = 2), [Sir2xXyN]z (gdzie 0 < x < 2; 0 < y < 2; 3 < z < 10, gdzie x + y = 2),
SiR2nXmOSiR2oXp (gdzie 0 < n < 3;0 < m < 3; 0 < o < 3; 0 < p < 3; gdzie n + m = 3, o + p = 3),
SiR2nXmNSiR2oXp (gdzie 0<n<3;0<m<3;0<o<3;0<p<3; gdzie n + m = 3, o + p = 3) i/albo
SiR2nXm[SiR2xXyO]zSiR2oXp (gdzie 0<n<3;0<m<3;0<x<2;0<y<2;0 <o<3;0<p<3;1<z< 10000; gdzie n + m = 3, x + y = 2, o + p = 3), przy czym
R2 oznacza: podstawioną i/albo niepodstawioną grupę alkilową i/albo arylową o 1 do 20 atomach węgla i/albo grupę alkoksylową i/albo grupę alkenylową i/albo grupę alkinylową i/albo grupę zawierającą atomy siarki;
X oznacza: grupę silanolową, aminową, tiolową, halogenkową, alkoksylową, alkenylową i/albo wodorkową.
16. Zastosowanie kwasów krzemowych określonych zastrz. 1 albo 2 albo 3 albo 4 albo 14 albo 15, w mieszankach elastomerowych albo wulkanizowanych mieszankach gumowych albo w innych kauczukach wulkanizowanych albo w separatorach akumulatorów albo jako środki przeciwblokujące albo jako środki matujące w procesie wytwarzania farb i lakierów, albo jako nośniki produktów rolnych i środków spożywczych, w powłokach, albo w produkcji farb drukarskich, w produkcji proszków gaśniczych, tworzyw sztucznych albo w produkcji masy papierniczej, albo w produkcji środków higieny osobistej.
17. Wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki, w skład których jako guma wchodzi elastomer wybrany z grupy zawierającej naturalne kauczuki, polibutadien (BR), poliizopren (IR), kopolimery styren/butadien o zawartości styrenu 1 do 60% wagowo (SBR), kauczuki butylowe, kopolimery izobutyleno-izoprenowe (IIR), kopolimery butadieno-akrylonitrylowe o zawartości akrylonitrylu 5 do 60% wagowo (NBR), częściowo albo całkowicie uwodorniony kauczuk NBR (HNBR), kopolimery etyleno-propyleno-dienowe (EPDM), kauczuki LSBR (roztwór SBR) polimeryzowane w procesie polimeryzacji anionowej o temperaturze zeszklenia powyżej -50°C, przy czym jako wypełniacze stosuje się, w ilości 5 do 200 części wagowo w stosunku do 100 części kauczuku, strącane kwasy krzemowe o następujących parametrach fizyczno-chemicznych:
powierzchnia CTAB 100-200 m2/g, stosunek BET/CTAB 0,8-1,05, liczba DBF 210-280 g/(100 g), liczba Searsa V2 10-30 ml/(5 g), wilgoć 4-8% znamienny tym, że stosunek liczby Searsa V2 do powierzchni BET wynosi 0,150-0,370 ml/(5 m2).
PL377189A 2003-01-22 2004-01-08 Strącane kwasy krzemowe, sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych, ich zastosowanie oraz wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki PL210478B1 (pl)

Applications Claiming Priority (2)

Application Number Priority Date Filing Date Title
DE10302301 2003-01-22
DE10358466A DE10358466A1 (de) 2003-01-22 2003-12-13 Speziell gefällte Kieselsäuren für Gummianwendungen

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL377189A1 PL377189A1 (pl) 2006-01-23
PL210478B1 true PL210478B1 (pl) 2012-01-31

Family

ID=32773149

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL377189A PL210478B1 (pl) 2003-01-22 2004-01-08 Strącane kwasy krzemowe, sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych, ich zastosowanie oraz wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki

Country Status (8)

Country Link
US (1) US8986442B2 (pl)
EP (1) EP1590297B2 (pl)
KR (1) KR100972949B1 (pl)
BR (1) BRPI0406904A (pl)
MX (1) MXPA05007589A (pl)
PL (1) PL210478B1 (pl)
TW (1) TWI276606B (pl)
WO (1) WO2004065443A2 (pl)

Families Citing this family (14)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
MXPA05007588A (es) 2003-01-22 2006-02-22 Degussa Silice altamente dispersable para utilizar en hule.
DE10358449A1 (de) 2003-01-22 2004-08-05 Degussa Ag Höchstdispergierbare Silicas für Gummianwendungen
EP1819404A4 (en) * 2004-10-18 2011-08-24 Nanoscale Corp METAL OXIDE NANOPARTICLES FOR SMOKE AND FIRE FIGHTING
DE102005043202A1 (de) * 2005-09-09 2007-03-15 Degussa Ag Fällungskieselsäuren mit besonderer Porengrößenverteilung
DE102005043201A1 (de) * 2005-09-09 2007-03-15 Degussa Ag Fällungskieselsäuren mit einer besonderen Porengrößenverteilung
DE102007024365A1 (de) * 2007-05-22 2008-11-27 Evonik Degussa Gmbh Pyrogen hergestellte silanisierte und vermahlene Kieselsäure
KR20100098498A (ko) * 2007-09-28 2010-09-07 에이일이삼 시스템즈 인코포레이티드 무기/유기 다공성 필름을 갖는 배터리
WO2010022544A1 (en) * 2008-09-01 2010-03-04 Evonik Degussa Gmbh Process for preparing precipitated silicas, precipitated silicas and their use
TWI509865B (zh) * 2009-01-12 2015-11-21 A123 Systems Llc 層疊電池單元及其製造方法
DE102013226162A1 (de) 2013-12-17 2015-06-18 Evonik Degussa Gmbh Silanmodifizierte Kieselsäure, Verfahren zu deren Herstellung und deren Verwendung
EP3573845A4 (en) * 2017-01-24 2021-01-13 Bridgestone Americas Tire Operations, LLC WHEEL ARRANGEMENT WITH MULTIPLE CHAMBERS FOR FAST TIRE INFLATION
WO2020006396A1 (en) 2018-06-29 2020-01-02 Dow Global Technologies Llc Coated olefin-based polymers with reduced blocking
EP3954743A1 (de) 2020-08-12 2022-02-16 Evonik Operations GmbH Verwendung von siliziumdioxid zur verbesserung der leitfähigkeit von beschichtungen
CN112390263A (zh) * 2020-12-04 2021-02-23 山东联科科技股份有限公司 一种适用于冬季轮胎的高分散二氧化硅的制备方法

Family Cites Families (31)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
FR2649089B1 (fr) 1989-07-03 1991-12-13 Rhone Poulenc Chimie Silice a porosite controlee et son procede d'obtention
DE4427137B4 (de) * 1993-10-07 2007-08-23 Degussa Gmbh Fällungskieselsäure
US7071257B2 (en) * 1993-10-07 2006-07-04 Degussa Ag Precipitated silicas
US5846506A (en) * 1994-10-07 1998-12-08 Degussa Aktiengesellschaft Precipitated silicas
FR2732330B1 (fr) 1995-03-29 1997-06-20 Rhone Poulenc Chimie Nouveau procede de preparation de silice precipitee, nouvelles silices precipitees contenant du zinc et leur utilisation au renforcement des elastomeres
US5911963A (en) 1995-05-12 1999-06-15 Ppg Industries Ohio, Inc. Amorphous precipitated silica having a low proportion of small pores
IN188702B (pl) * 1995-06-01 2002-10-26 Degussa
DE19527278A1 (de) 1995-07-26 1997-01-30 Degussa Fällungskieselsäure
EP0902758B1 (en) * 1996-05-31 2001-06-06 PPG Industries Ohio, Inc. Amorphous precipitated silica
US5929156A (en) 1997-05-02 1999-07-27 J.M. Huber Corporation Silica product for use in elastomers
FR2763581B1 (fr) 1997-05-26 1999-07-23 Rhodia Chimie Sa Silice precipitee utilisable comme charge renforcante pour elastomeres
DE19740440A1 (de) * 1997-09-15 1999-03-18 Degussa Leicht dispergierbare Fällungskieselsäure
AU1600899A (en) 1997-12-08 1999-06-28 J.M. Huber Corporation Precipitated amorphous silicas having improved physical properties
DE19840153A1 (de) * 1998-09-03 2000-04-20 Degussa Fällungskieselsäure
DE10019554A1 (de) * 2000-04-18 2001-10-31 Degussa Abmischungen von mindestens einem Füllstoff und Organosiliciumverbindungen, Verfahren zu deren Herstellung und deren Verwendung
DE10112441A1 (de) 2001-03-15 2002-09-19 Degussa Kieselsäure durch Fällung mit konstanter Alkalizahl und deren Verwendung
DE10112652A1 (de) * 2001-03-16 2002-09-19 Degussa Inhomogene Kieselsäuren für Elastomerenmischungen
DE10112651A1 (de) * 2001-03-16 2002-09-19 Degussa Inhomogene Kieselsäuren als Trägermaterial
DE10112650A1 (de) * 2001-03-16 2002-09-19 Degussa Inhomogene Kieselsäuren in Zahnpflegemittel
DE10122269A1 (de) * 2001-05-08 2002-11-21 Degussa Silanmodifizierter biopolymerer, biooligomerer, oxidischer oder silikatischer Füllstoff, Verfahren zu seiner Herstellung und seine Verwendung
DE10124298A1 (de) 2001-05-17 2002-11-21 Degussa Verfahren zur Herstellung von Kieselsäuren und Silikaten durch saure Fällung von Silikaten mit konstantem Kationenüberschuß
DE10132943A1 (de) * 2001-07-06 2003-01-23 Degussa Silanmodifizierter oxidischer oder silikatischer Füllstoff, Verfahren zu dessen Herstellung und dessen Verwendung
DE10138491A1 (de) * 2001-08-04 2003-02-13 Degussa Verfahren zur Herstellung einer hydrophoben Fällungskieselsäure mit hohem Weißgrad und extrem niedriger Feuchtigkeitsaufnahme
DE10138492A1 (de) * 2001-08-04 2003-02-13 Degussa Hydrophobe, nicht getemperte Fällungskieselsäure mit hohem Weißgrad
DE10138490A1 (de) * 2001-08-04 2003-02-13 Degussa Hydrophobe Fällungskieselsäure mit hohem Weißgrad und extrem niedriger Feuchtigkeitsaufnahme
EP1285926B1 (de) * 2001-08-06 2004-05-12 Degussa AG Organosiliciumverbindungen
EP1295906A1 (de) * 2001-09-20 2003-03-26 Degussa AG Silikonkautschukformulierungen mit hydrophoben Kieselsäuren
DE10146325A1 (de) * 2001-09-20 2003-04-10 Degussa Fällungskieselsäure mit hohem BET/CTAB-Verhältnis
MXPA05007588A (es) 2003-01-22 2006-02-22 Degussa Silice altamente dispersable para utilizar en hule.
DE102005043201A1 (de) * 2005-09-09 2007-03-15 Degussa Ag Fällungskieselsäuren mit einer besonderen Porengrößenverteilung
DE102005043202A1 (de) * 2005-09-09 2007-03-15 Degussa Ag Fällungskieselsäuren mit besonderer Porengrößenverteilung

Also Published As

Publication number Publication date
KR20050097951A (ko) 2005-10-10
WO2004065443A2 (de) 2004-08-05
US20060254463A1 (en) 2006-11-16
MXPA05007589A (es) 2005-09-30
WO2004065443A3 (de) 2005-06-23
TW200427628A (en) 2004-12-16
PL377189A1 (pl) 2006-01-23
EP1590297B1 (de) 2010-08-11
EP1590297B2 (de) 2016-09-21
EP1590297A2 (de) 2005-11-02
BRPI0406904A (pt) 2005-12-13
TWI276606B (en) 2007-03-21
US8986442B2 (en) 2015-03-24
KR100972949B1 (ko) 2010-07-30

Similar Documents

Publication Publication Date Title
PL210479B1 (pl) Strącone kwasy krzemowe, sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych, ich zastosowanie oraz wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki
US7855248B2 (en) Highly dispersible precipitated silica
PL202604B1 (pl) Strąceniowy kwas krzemowy, sposób jego wytwarzania oraz zastosowanie
PL202602B1 (pl) Strąceniowy kwas krzemowy, sposób jego wytwarzania oraz zastosowanie
US7628971B2 (en) Highly dispersible precipitated silica having a high surface area
KR101314071B1 (ko) 특정한 세공 크기 분포를 갖는 침강 실리카
PL210478B1 (pl) Strącane kwasy krzemowe, sposób wytwarzania strącanych kwasów krzemowych, ich zastosowanie oraz wulkanizowane mieszanki gumowe albo kauczuki
JP4898422B2 (ja) ゴムに使用するための高分散可能なシリカ
KR101031768B1 (ko) 표면적이 넓은 침강 규산
JP4898421B2 (ja) ゴムに使用するための特殊な沈降珪酸
BRPI0406904B1 (pt) Precipitated soil, its preparation processes, its applications and its vulcanizable and vulcanized rubber mix